II SA/Po 48/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2016 r. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2015r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku dla opiekuna oddala skargę Decyzją nr [...] Dnia [...] czerwca 2015 r. Specjalista Zespołu ds. Realizacji Świadczeń Rodzinnych nr 2, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta, odmówił przyznania Panu Z. D. prawa do zasiłku dla opiekuna na podstawie art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów oraz zasiłku dla opiekuna na podstawie art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów w związku z opieką nad Panią M. D. matką wnioskodawcy. Jako powód odmowy organ I instancji wskazał niespełnianie kryterium niezbędnego do przyznania prawa do ww. świadczenia, a mianowicie Pan D. nie spełniał warunków do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego określonych w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r., a zatem również nie spełnia warunków do przyznania prawa do zasiłku dla opiekunów, Od powyższej decyzji Z.D. złożył odwołanie podnosząc, iż jego ojciec nie żyje od dnia 5 sierpnia 2013 r., w związku z czym nie może opiekować się żoną - Panią M.D., odpada więc argument, że to współmałżonek winien się opiekować osobą niepełnosprawną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzja z [...] listopada 2015 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Przedstawiając motywy takiego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów zasiłek dla opiekuna przysługuje osobie, jeżeli decyzja o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw z dniem 1 lipca 2013 r. Warunkiem niezbędnym więc do przyznania zasiłku dla opiekunów, którego zakres przyznawania określa art. 2 ust. 2 ustawy, jest posiadanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie poprzedzającym dzień 1 lipca 2013 r. Z ustaleń organu pierwszej instancji wynika, że Pan Z. D., opiekujący się matką - Panią M. D. nie posiadał na dzień 30 czerwca 2013 r. (dzień poprzedzający datę wygaśnięcia dotychczasowych decyzji przyznających świadczenia pielęgnacyjne) prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką. W sprawie Jego wniosku o przyznanie tego świadczenia Prezydent Miasta wypowiedział się decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...] i odmówił przyznania tego świadczenia. Decyzja ta została przez organ odwoławczy utrzymana w mocy decyzją z dnia, [...] stycznia 2013 r. nr [...]. Wprawdzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 16 maja 2013 r. uwzględnił skargę i orzekł o uchyleniu decyzji obu instancji, jednakże Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 marca 2015 r. I OSK 2052/13 uchylił zaskarżony wyrok sądu pierwszej instancji i oddalił skargę. Ostatecznie zatem świadczenie pielęgnacyjne Panu Z. D. w związku z opieką nad matką nie przysługiwało. Nie mogło więc wygasnąć na mocy art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw z dniem 1 lipca 2013 r. Posiadanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i jego wygaśnięcie na mocy powyższego przepisu art. 11 ust. 3 było warunkiem niezbędnym do przyznania zasiłku dla opiekunów. Tymczasem Z. D. nie posiadał prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (w chwili obecnej nieistotne z jakiego powodu), które wygasłoby dnia 1 lipca 2013 r. Nie ma więc prawa do zasiłku dla opiekunów. Dla ustalenia prawa do zasiłku dla opiekunów istotne jest by prawo do świadczenia pielęgnacyjnego istniało przed dniem 1 lipca 2013 r. Późniejszy zgon męża Pani M. D. - Pana M. D. pozostaje bez wpływu na prawo doświadczenia pielęgnacyjnego przed dniem 1 lipca 2013 r., a zatem również bez wpływu na prawo do zasiłku dla opiekunów. Skargę do sądu na powyższą decyzję złożył Z. D., a z jej treści wynika, że skarżący domaga się uchylenia zaskarżonych decyzji i przyznania zasiłku dla opiekuna. Skarżący opisuje swoją sytuacje potwierdzając, że opiekuje się mamą, a jego ojciec zmarł w dniu 5.08.2013 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowa argumentację Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym. W razie stwierdzenia istotnych uchybień sąd administracyjny nie ma więc kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia danego postępowania, lecz jest upoważniony jedynie do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub aktu. Na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] listopada 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta odmawiającą przyznania prawa do zasiłku dla opiekuna. Na wstępie należy wskazać, że wydanie tejże decyzji związane jest z rozpoznaniem złożonego wniosku przez Z. D. nadanym na Poczcie w dniu 9 czerwca 2014r. We wniosku wskazano iż wnioskodawca domaga się przyznania prawa do zasiłku dla opiekuna w okresie od 1 lipca 2013 r do 14 maja 2014 r. i od 15 maja 2014 r. Podstawą materialno prawną rozpoznania wniosku stanowiły przepisy ustawy 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekuna ( Dz.U z 2014 poz.567 ) i art. 17 ust.5 pkt.2 ppkt. a ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U z 2015 poz.114 ) Ustawa z 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekuna w art. 1 stanowi, że Ustawa określa warunki nabywania oraz zasady ustalania i wypłacania zasiłków dla opiekunów osobom, które utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 lipca 2013 r. w związku z wygaśnięciem z mocy prawa decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Art. 2. ust 1.cyt ustawy stanowi, że zasiłek dla opiekuna przysługuje osobie, jeżeli decyzja o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548 oraz z 2013 r. poz. 1557) z dniem 1 lipca 2013 r. 2. Zasiłek dla opiekuna przysługuje: 1) za okresy od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy, w których osoba spełniała warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.; 2) od dnia wejścia w życie ustawy, jeżeli osoba spełnia warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 Z bezspornych ustaleń organów orzekających wynika, że Z. D. prawomocnie nie przyznano świadczenia pielęgnacyjnego w związku z wykonywaniem opieki nad matką M. D. Sprawa to została jednoznacznie i prawomocnie przesądzona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2015 r. Sygn I OSK 2052/13, w którym to wyroku sąd zaakceptował stanowisko organu administracji, że wniosek Z. D. z 24 sierpnia 2012 r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z wykonywaniem opieki nad matką nie może być dla skarżącego pozytywnie załatwiony i świadczenie pielęgnacyjne nie może być skarżącemu przyznane. Trafna jest więc argumentacja organu orzekającego przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie zasiłku dla opiekuna, że skoro skarżący na dzień 30 czerwca 2013 r. nie posiadał decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne i to obojętnie z jakiego powodu to tym samym prawo mu nie wygasło z mocy prawa i nie ma prawa do zasiłku dla opiekuna na podstawie ustawy z 4 kwietnia 2014 r. Prawo do zasiłku dla opiekuna przysługuje osobie, której przyznane zostało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, a które następnie utraciła wskutek wygaszenia decyzji przyznającej owe świadczenia na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548). Tymczasem z taką sytuacją w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia. Reasumując decyzje organów zostały wydane po wyczerpującym zebraniu koniecznego materiału dowodowego w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Ponieważ sąd nie znajduje żadnych uchybień w przedstawionych do oceny legalności opisanych wyżej decyzji dlatego na zasadzie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako niezasadna oddalił,.