II SA/Po 480/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2017-04-06
Skład orzekający: Sędzia WSA Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo oddalił wniosek skarżącej o zwrot kosztów postępowania związanych z przyjazdem na rozprawę, opierając się na braku szczegółowego udokumentowania tych kosztów przez stronę?Ratio decidendi
Sąd administracyjny pierwszej instancji nieprawidłowo odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów przejazdu. W przeciwieństwie do wydatków profesjonalnego pełnomocnika, koszty postępowania ponoszone przez stronę działającą osobiście nie muszą być koniecznie szczegółowo udokumentowane. Sąd może oprzeć się na własnym doświadczeniu życiowym i obiektywnej ocenie racjonalności wydatków, a weryfikacja ta powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu postanowienia.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego. WSA w Poznaniu wyrokiem z dnia 9 listopada 2016 r. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Z., ale oddalił wniosek skarżącej o zwrot kosztów postępowania związanych z przyjazdem na rozprawę. NSA uchylił postanowienie o oddaleniu wniosku o zwrot kosztów i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.Rozstrzygnięcie
Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 155 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia z dnia [...] kwietnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego; postanawia: zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ T. Świstak
Pismem z dnia 3 czerwca 2016 r. B. D. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia z dnia [...] 2016 r., Nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego.
Występując na rozprawie przed Sądem w dniu 9 listopada 2016 r. skarżąca wniosła o przyznanie jej kosztów przyjazdu do Sądu. Wskazała, że odległość między miejscem zamieszkania, a Sądem wynosi w jedną stronę 150 km, lecz nie potrafi podać dokładnej wysokości kosztów bowiem przyjechała samochodem z mężem.
Wyrokiem z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Po 480/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu I. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Z. z dnia [...] 2014 r. nr [...]; II. oddalił wniosek skarżącej o zwrot kosztów postępowania.
Uzasadniając stanowisko w przedmiocie oddalenia wniosku skarżącej o zwrot kosztów postępowania obejmujących koszty przyjazdu do Sądu w wyroku z dnia 9 listopada 2016 r. wskazano, żezgodnie z art. 205 § 3 P.p.s.a. przysługujące stronie należności z tytułu kosztów przejazdów oraz utraconego zarobku lub dochodu ustala się i wypłaca według zasad określonych w przepisach działu 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 623). Zgodnie z art. 91 tej ustawy w wypadku gdy obowiązujące przepisy przewidują przyznanie stronie należności w związku z jej udziałem w postępowaniu sądowym, należności te przyznaje się stronie w wysokości przewidzianej dla świadków, przy czym art. 85 stanowi, że świadkowi przysługuje zwrot kosztów podróży - z miejsca jego zamieszkania do miejsca wykonywania czynności sądowej na wezwanie sądu - w wysokości rzeczywiście poniesionych, racjonalnych i celowych kosztów przejazdu własnym samochodem lub innym odpowiednim środkiem transportu (art. 85 ust. 1), przy czym wysokość kosztów, o których mowa w ust. 1, świadek powinien należycie wykazać (art. 85 ust. 4).
Brak wskazania przez stronę skarżącą wysokości poniesionych kosztów , których zwrotu zażądała samodzielnie uzasadniał zatem w ocenie Sądu oddalenie jej wniosku w tym zakresie.
Zażalenie na postanowienie zawarte w punkcie II (drugim) wyroku wniosła B. D.. W zażaleniu skarżąca podniosła, że nietrafnie Sąd uznał, że poza złożeniem na rozprawie wniosku o przyznanie kosztów przejazdu, zainteresowana nie przedstawiła okoliczności faktycznych i prawnych, które przyczyniłyby się do dokładniejszego wyjaśnienia sprawy. Podniosła, że [na rozprawie] przed Sądem odczytała 4 strony swej przemowy przed Sądem; że rozprawa sądowa trwała długo; że odbyła podróż z mężem jego prywatnym samochodem o pojemności silnika powyżej 300 cm3; odległość między miejscem jej zamieszkania a Sądem w obie strony to 300 kilometrów. Skarżąca zaznaczyła, że wysokość kosztów przejazdu da się dopiero obliczyć po ukończeniu trasy, dlatego też nie była w stanie wskazać ich na posiedzeniu Sądu. Wyliczenia tego dokonał jej mąż po powrocie do domu, ustalając koszt przejazdu na kwotę 150 zł na dowód czego, załączyła paragony. Do zażalenia załączyła między innymi kserokopię dowodu rejestracyjnego samochodu ciężarowego R. M., którego właścicielem jest P. D.; dwa paragony fiskalne na zakup oleju napędowego w dniu 9 listopada 2016 r. w godzinach: 08:07 i 17:45 oraz kwit opłaty parkingowej z 9. listopada 2016 r. godz. 11:43 opiewający na kwotę [...]zł.
Postanowieniem z dnia 15 marca 2017 r. sygn. akt I OZ 583/17 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie zawarte w punkcie II (drugim) wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Po 480/16 i w tym zakresie przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu swojego orzeczenia Sąd II instancji wskazał między innymi, że w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji nieprawidłowo odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Dalej wskazał, że w przeciwieństwie do wydatków pełnomocnika profesjonalnego, koszty postępowania nie muszą być przez stronę działającą osobiście koniecznie udokumentowane. Z tych względów sąd administracyjny analizując wniosek o zwrot kosztów postępowania może oprzeć się na własnym doświadczeniu życiowym, obiektywnej ocenie racjonalności i proporcjonalności wykazanych we wniosku wydatków. Sąd może się w tej dziedzinie posiłkować przepisami pozwalającymi na ryczałtowe rozliczenie kosztów dojazdu samochodem do pracy; może też per analogiam sięgnąć do normy z art. 322 K.p.c.. Weryfikacja ta winna jednak znaleźć odbicie w uzasadnieniu postanowienia sądu, stosownie do art. 141 § 4 w zw. z art. 166 P.p.s.a.. W związku z wyżej podniesionymi okolicznościami Sąd I instancji mógł oszacować koszty poniesione przez stronę, związane z jej stawiennictwem na rozprawie
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 718.) zwaną dalej P.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zgodnie z art. 205 § 1 P.p.s.a. o niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie.
Jednocześnie stosownie do art. 224 P.p.s.a. jeżeli w toku postępowania sąd nie orzekł o obowiązku ponoszenia kosztów sądowych lub też orzeczeniem nie objął całej kwoty należnej z tego tytułu, postanowienie w tym przedmiocie wyda na posiedzeniu niejawnym wojewódzki sąd administracyjny.
W rozpoznawanej sprawie skarga została uwzględniona, a jednocześnie jak wynika z uzasadnienia orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego koszty poniesione przez skarżącą w celu osobistego stawiennictwa na rozprawie stanowiły niezbędne do celowego dochodzenia jej praw koszty postępowania prowadzonego przez stronę osobiście.
Powyższe uzasadnia orzeczenie o kosztach postępowania obejmujących zwrot od organu na rzecz skarżącej faktycznie poniesionych kosztów związanych z jej osobistym stawiennictwem na rozprawie.
Koszty te sama skarżąca oszacowała na kwotę 150 zł, która to kwota stanowi rzeczywisty koszt paliwa zużytego na trasie przejazdu z miejsca zamieszkania skarżącej w S. W. do Sądu.
Szacunki powyższe zdaniem Sądu zasługują na uwzględnienie, w szczególności wobec odległości pomiędzy miejscem zamieszkania skarżącej, a siedzibą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wynoszącą blisko 150 kilometrów, przy szacowanym czasie przejazdu wynoszącym 2,5 godziny oraz typu i wielkości pojazdu wykorzystanego przez skarżącą, którym był samochód dostawczy R. M. wyposażony w silnik Diesla o pojemności 2464 cm3.
Nadto do kosztów stawiennictwa skarżącej na rozprawie doliczyć należało kwotę 5 zł stanowiącą udokumentowany koszt parkowania pojazdu, albowiem wobec ustanowienia w centrum P. strefy ograniczonego parkowania brak jest na obszarze sąsiadującym z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym możliwości nieodpłatnego zaparkowania samochodu w dni powszednie w godzinach pracy sądu.
Wobec powyższego Sąd na mocy art. 200, art. 205 § 1 P.p.s.a. orzekł o kosztach postępowania, obejmujących zwrot od organu na rzecz skarżącej kosztów przejazdów strony do sądu w kwocie 155 zł.
/-/ T. Świstak
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło