II SA/Po 486/14

WyrokWSA w Poznaniu2014-11-07

Skład orzekający: Jolanta Szaniecka, Jakub Zieliński, Józef Maleszewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, ponownie rozpoznając sprawę po wyroku sądu administracyjnego, zastosowało się do wskazań zawartych w tym wyroku, w szczególności dotyczących oceny, czy w sprawie ma zastosowanie art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, oraz czy prawidłowo uzgodniło projekt decyzji z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpoznając sprawę po prawomocnych wyrokach sądów administracyjnych, nie zastosowało się do wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2010 r. (sygn. akt II SA/Po 212/09), który nakazywał ocenę, czy w sprawie ma zastosowanie art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ponadto, organ nie uzgodnił projektu decyzji z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska, mimo lokalizacji inwestycji na terenie parku krajobrazowego, co stanowi naruszenie przepisów prawa. Brak wyjaśnienia charakteru zabudowy na działce inwestora oraz brak uzgodnienia z RDOŚ stanowią podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego (obory) na działce sąsiadującej z nieruchomością skarżącego. Po kilku postępowaniach administracyjnych i wyrokach sądów administracyjnych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało decyzję uchylającą decyzję organu pierwszej instancji i ustalającą warunki zabudowy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, brak wyjaśnienia stanu faktycznego, nieuzgodnienie decyzji z RDOŚ oraz błędne ustalenie wielkości gospodarstwa rolnego. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2014 r., zasądził od SKO na rzecz skarżącego kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Protokolant St. sekretarz sąd. Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 listopada 2014 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2014 r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Wójt Gminy decyzją z dnia [...] 2008 r. Nr [...] , na wniosek M. M., ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego – obory do maksymalnej obsady w gospodarstwie 39 DJP, wraz z pomieszczeniem na udojnię oraz budowie zbiornika zamkniętego na gnojówkę, na działce oznaczonej nr ew. [...] , położonej w m. [...]., gm. P.. Właściciel sąsiedniej działki nr [...] - A. J. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Jego zdaniem budowa obory wraz z ubojnią, w bezpośrednim sąsiedztwie jego domu mieszkalnego jest niedopuszczalna. Wskazał, iż odór wydobywający się z obory będzie uniemożliwiał mu i jego rodzinie normalne korzystanie z nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] 2009 r. Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Po rozpoznaniu skargi A. J. na powyższą decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Po 212/09 uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż zgodnie z art. 61 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm., dalej u.p.z.p.), przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 tej ustawy nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Oznacza to, że jeżeli postępowanie o ustalenie warunków zabudowy dotyczy zabudowy zagrodowej, a powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie, nie znajduje zastosowania zasada dobrego sąsiedztwa. Sąd uznał, iż w rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy nie dokonał oceny, czy w niniejszej sprawie zastosowanie winien znaleźć przepis art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Kolegium nie ustaliło, czy inwestycję zaplanowano na działce, na której znajduje się zabudowa zagrodowa i czy należące do inwestora M. M. gospodarstwo rolne przekracza powierzchnię średniego gospodarstwa rolnego w gminie P.. Sąd stwierdził, iż organ odwoławczy winien był zbadać, czy zabudowa na należącej do inwestora M. M. działce nr [...] ma charakter zabudowy zagrodowej, a jeśli tak to, czy prowadzone przez nią gospodarstwo rolne w całości znajduje się na terenie tej gminy i czy jego powierzchnia odpowiada – jak podał w decyzji z 7 lipca 2008 r. Wójt Gminy – powierzchni 14,9378 ha. W przypadku pozytywnych ustaleń organ winien był sprawdzić jaka jest średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego w gminie P. i czy gospodarstwo prowadzone przez inwestora przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie. W przypadku ustalenia, że zabudowa na działce objętej przedmiotową inwestycją ma charakter zabudowy zagrodowej, a należące do M. M. gospodarstwo rolne jest większe niż średnie gospodarstwo rolne w Gminie P., zastosowanie znalazłby w sprawie przepis art. 61 ust. 4 u.p.z.p. wyłączający stosowanie w sprawie art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Sąd zauważył jednak, że jeżeli jednak Kolegium ustali, że przepis art. 61 ust. 4 u.p.z.p. nie ma zastosowania ze względu na charakter zabudowy na działce nr [...] lub wielkość gospodarstwa inwestora w stosunku do średniego gospodarstwa w gminie, koniecznym będzie powtórne zbadanie, czy inwestycja odpowiada wymogom przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. W związku z tym Sąd wskazał na uchybienia popełnione przez organ I instancji przy ustaleniu wymagań dotyczącej nowej zabudowy i zagospodarowania terenu. Decyzją z dnia 9 sierpnia 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło decyzję Wójta Gminy z dnia 7 lipca 2008 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Organ wyjaśnił, iż z uwagi na stwierdzone uchybienia zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie i zasadnym było wydanie decyzji kasacyjnej o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Skargę na powyższą decyzję wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. J. zarzucając naruszenie art. 138 § 2 oraz art. 136 k.p.a. poprzez niezasadne uchylenie się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] od wydania decyzji merytorycznej co narusza prawo skarżącego do rozpoznania sprawy bez uzasadnionej zwłoki. Zdaniem strony organ odwoławczy winien był uzupełnić postępowanie dowodowe w toku postępowania odwoławczego i merytoryczne rozpatrzyć sprawę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 28 czerwca 2011 o sygn. akt II SA/Po 701/10 oddalił skargę. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wbrew sugestiom skarżącego z treści uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Po 212/09 nie sposób wyprowadzić wiążących organy administracji wytycznych co do tego, której instancji organ winien zrealizować zalecenia Sądu. Nieskorzystanie przez sąd z możliwości uchylenia nie tylko orzeczenia zaskarżonego skargą, lecz także orzeczenia organu I instancji nie przesądza o niedopuszczalności wydania przez organ odwoławczy przy ponownym rozpoznaniu sprawy decyzji kasatoryjnej. Zdaniem Sądu przepis art. 138 § 2 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji pozostawiał organowi II instancji pewną swobodę decyzyjną wyrażającą się we wskazaniu, iż organ ten jedynie może – lecz nie musi – podjąć określone w nim rozstrzygnięcie w przypadku spełnienia się wskazanych w nim przesłanek, w tym zaistnienia potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W ocenie Sądu istniała możliwość zweryfikowania przez organ odwoławczy czy zabudowa na należącej do inwestora działce nr [...] ma charakter zabudowy zagrodowej, a jeśli tak to, czy prowadzone przez niego gospodarstwo rolne w całości znajduje się na terenie tej gminy i czy jego powierzchnia przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie P.. Niemniej samodzielna realizacja przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] pozostałych wytycznych Sądu zawartych w prawomocnym wyroku z dnia 28 kwietnia 2010 r. prowadziłaby de facto do zastąpienia organu I instancji w rozpoznaniu sprawy i czyniłaby pozorną dwuinstancyjność tegoż postępowania. Przeprowadzenie przez organ II instancji postępowania dowodowego dotyczącego charakteru zabudowy na działce inwestora i ewentualnej konieczności zastosowania art. 61 ust. 4 u.p.z.p. w sytuacji gdy niezależnie od tych ustaleń rozstrzygnięcia wymagałby inne zagadnienia, co uzasadniałoby wydanie decyzji kasatoryjnej stałoby również w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, wyrażoną w art. 12 k.p.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł A. J. zarzucając naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść orzeczenia, przez błędną ich wykładnię, tj. art. 138 § 2 oraz art. 136 K.p.a. oraz naruszenia art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej: "p.p.s.a"). Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 maja 2013 r. (sygn. akt II OSK 2682/11) uchylił zaskarżony wyrok z dnia 28 czerwca 2011 o sygn. akt II SA/Po 701/10 oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 9 sierpnia 2010 roku nr [...] W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodzić należy się z zarzutem zawartym w skardze kasacyjnej, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a. Wbrew bowiem stanowisku wyrażonemu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 28 kwietnia 2010r., wydanym w sprawie II SA/Po 212/09 sformułował jednoznaczną ocenę prawną, jaki wskazania, co do dalszego postępowania nie pozostawiające, żadnych wątpliwości, iż odnoszą się one do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] Zadaniem Sądu I instancji było dokonanie oceny czy organ odwoławczy zastosował się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w prawomocnym wyroku. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 kwietnia 2010r podkreślił, iż organ odwoławczy rozpoznając sprawę nie dokonał oceny, czy w rozpatrywanej sprawie zastosowanie winien znaleźć art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ponadto WSA w Poznaniu wyraźnie podkreślił, że jeśli Kolegium ustali, że przepis art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie ma zastosowania ze względu na charakter zabudowy na działce nr [...] lub wielkość gospodarstwa inwestora w stosunku do średniego gospodarstwa w gminie, to wówczas konieczne będzie powtórne zbadanie, czy inwestycja odpowiada wymogom przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, iż wszystkie powyższe wskazania skierowane były do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] jako organu odwoławczego. Nieuprawnione więc były wywody Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż prawomocne orzeczenie z dnia 28 kwietnia 2010r. nie przesądzało w stosunku do którego z organów skierowane są wskazania co do dalszego postępowania, to jest czy odnosiły się do organu odwoławczego, czy też do organu I instancji. Treść uzasadnienia prawomocnego orzeczenia nie pozostawia bowiem żadnych wątpliwości, iż to Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] winno w pierwszej kolejności dokonać ustalenia stanu faktycznego i w jego oparciu rozważyć, czy w sprawie ma zastosowanie art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Po ponownym rozpoznaniu odwołania A. J. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] 2014 r. Nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] 2008 r. Nr [...], w całości i orzekło o ustaleniu dla M. M. warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego - obory dla maksymalnej obsady w gospodarstwie rolnym [...], wraz z pomieszczeniem na udojnię oraz budowie zbiornika bezodpływowego zamkniętego na gnojówkę, na terenie działki nr [...], położonej w miejscowości [...], gmina P.. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wyjaśniło, iż średnia wielkość gospodarstwa rolnego w gminie P. wynosi 9,21 ha, a powierzchnia gospodarstwa rolnego inwestora Pani M. M. wynosi 12,4378 ha, a zatem przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie S.. Kolegium doszło zatem do wniosku, iż zgodnie z art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie mają zastosowania w niniejszej sprawie przepisy art. 61 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy. Uprawniony urbanista sporządził zatem jedynie uproszczoną analizę zawierającą opis zagospodarowania terenu i spełnienie wymogów z art. 61 ust. 1 pkt 2-5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Dalej organ wyjaśnił, iż projektowana inwestycja nie jest wymieniona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Wobec tego przed wydaniem niniejszej decyzji nie zachodzi obowiązek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. Ponadto projekt decyzji został pozytywnie uzgodniony z: 1) Marszałkiem Województwa [...] w zakresie melioracji i urządzeń wodnych - postanowienie nr z dnia [...] 2014r., znak: [...], 2) Starostą [...] w zakresie ochrony gruntów rolnych - postanowienie z dnia [...] 2014r., znak: [...], 3) z Powiatowym Zarządem Dróg w [...] - postanowienie z dnia [...] 2014r., znak: [...], Ustalono, iż w sprawie spełnione są wszelkie pozostałe wymogi określone w art. 61 ust. 1 pkt 2-5 tejże ustawy. Działka nr [...] posiada dostęp do drogi publicznej - drogi powiatowej, istniejące uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego, teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze, a nadto decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Wyjaśniono nadto, iż decyzja przewiduje możliwość lokalizacji inwestycji w granicy z działką o nr ewid. [...]. Właściciel tej działki posiada również gospodarstwo rolne i uzyskał decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku o tej samej funkcji w granicy z działką nr [...]. Za taką lokalizacją przemawia także szerokość działki oraz istniejący już sposób zagospodarowania działki. Skargę na powyższą decyzję wniósł A. J. zarzucając naruszenie art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszystkich niezbędnych czynności mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Zdaniem skarżącego również uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów stawianych przez art. 107 § 3 k.p.a. Skarżąc podniósł, iż zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 102 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się chów lub hodowla zwierząt, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 51, w liczbie nie mniejszej niż 60 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP) a z § 3 ust. 1 pkt. 103 wynika, że jeżeli działalność ta prowadzona będzie (pkt. 103 a) w odległości mniejszej niż 100 m od następujących terenów w rozumieniu przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, nie uwzględniając nieruchomości gospodarstwa, na którego terenie chów lub hodowla będą prowadzone: • mieszkaniowe, • innych zabudowanych z wyłączeniem cmentarzy i grzebowisk dla zwierząt, • zurbanizowanych niezabudowanych, • rekreacyjno-wypoczynkowych z wyłączeniem kurhanów, pomników przyrody oraz terenów zieleni nieurządzonej niezaliczonej do lasów oraz gruntów zadrzewionych i zakrzewionych lub (§ 3 ust 1 pkt. 103 b) na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy działalnością mogącą potencjalnie znacząco wpływać na środowisko będzie hodowla zwierząt w ilości nie mniejszej niż 40 DJP. Zgodnie natomiast z § 3 ust. 2 pkt. 3 przedmiotowego rozporządzenia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1. Tymczasem na działce [...] prowadzona jest już hodowla bydła w liczbie ok. 30 sztuk i nie można wykluczyć, iż planowana kolejna obora nie sprawi, że łączne parametry istniejących i planowanych na wskazanej działce przedsięwzięć służących hodowli bydła, przekroczy określone przepisami prawa progi wskazujące na konieczność uzyskania decyzji środowiskowej. Ponadto planowana inwestycja ma powstać w odległości mniejszej niźli 100 metrów od zabudowy mieszkalnej i jest planowana na terenie [...] Parku Krajobrazowego, który jest formą ochrony przyrody wskazaną w art. 6 ust 1 pkt. 3 ustawy o ochronie przyrody. Nadmienić również należy, iż organ postępowania nie ustalił czy działka, na której ma powstać planowana inwestycja nie znajduje się na obszarze lub w otulinie obszaru Natura 2000 Pojezierze [...]. Nadto skarżący podniósł, iż w jego ocenie odstępstwo od zasady dobrego sąsiedztwa jest przepisem szczególnym i za wyłączeniem stosowania art. 61 ust. 1 pkt. 1 u.p.z.p. przemawia jedynie ustabilizowana sytuacja polegająca na istnieniu stabilnego dużego kompleksu rolnego - gospodarstwa o powierzchni większej niźli średnia powierzchnia gospodarstwa w gminie Niedopuszczalnym wydaje się uwzględnianie przy badaniu wielkości takiego gospodarstwa gruntów pozostających w dyspozycji właściciela gospodarstwa jedynie czasowo na podstawie umowy dzierżawy. Zaakceptowanie poglądu przeciwnego grozi dopuszczeniem do obchodzenia prawa poprzez zawierania umów czasowo zwiększających powierzchnię gospodarstwa jedynie w celu uzyskania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji, która przy mniejszej powierzchni gospodarstwa nigdy nie zostałaby wydana. Organ odwoławczy w treści uzasadnienia swojej decyzji nie wskazał, na jakiej podstawie ustalił wartości takie jak wielkość gospodarstwa M. M. i wielkość gospodarstwa w gminie. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Obecny na rozprawie w dniu 7 listopada 2014 r. pełnomocnik skarżącego podniósł, iż projekt decyzji nie został skonsultowany z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska odnośnie możliwości realizacji inwestycji na terenie parku krajobrazowego jak też wskazał, iż inwestorka zbyła część nieruchomości rolnych, które dzierżawiła. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Należy także wskazać, że zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. skutkuje tym, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Związanie oceną prawną, o której mowa w tym przepisie oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą, w tej samej sprawie, w przyszłości formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, zaistniałych po wydaniu wyroku, oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. II FSK 1328/10, dostępny na stronie internetowej: publ. bazy CBOSA ). Powyższe uwagi są szczególnie istotne na gruncie rozpoznawanej sprawy, gdyż zaskarżona decyzja zapadła po dwóch prawomocnych wyrokach sądów administracyjnych wydanych w tej sprawie. Wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Po 212/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] dnia [...] 2009 r. Nr [...] . Zgodnie treścią art. 141 § 4 p.p.s.a Sąd ten zawarł w uzasadnieniu orzeczenia wskazania, co do dalszego postępowania. Istnienie tych wytycznych oraz związanie nimi Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] potwierdził nadto Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 maja 2013 r. II OSK 2682/11. W ocenie składu sędziowskiego orzekającego w mniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ponownie rozpoznając sprawę, po wyżej opisanym wyroku z dnia 7 maja 2013 r. II OSK 2682/11, nie zastosowało się do wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Po 212/09. W prawomocnym wyroku z dnia 28 kwietnia 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podkreślił, iż organ odwoławczy rozpoznając sprawę nie dokonał oceny, czy w sprawie zastosowanie winien znaleźć art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Sąd wywodził, że organ odwoławczy winien był zbadać, czy zabudowa należąca do inwestorki M. M. na działce nr [...] ma charakter zabudowy zagrodowej, a jeśli tak to, czy prowadzone przez nią gospodarstwo rolne w całości znajduje się na terenie tej gminy i czy jego powierzchnia wynosi 14,9378 ha. W przypadku zaś pozytywnych ustaleń – zdaniem Sądu I instancji – organ winien był sprawdzić jaka jest średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego w gminie P.. Dalej Sąd stwierdził, iż w sytuacji jeżeli Kolegium ustali, że przepis art. 61 ust. 4 u.p.z.p. nie ma zastosowania ze względu na charakter zabudowy na działce nr [...] lub wielkość gospodarstwa inwestora w stosunku do średniego gospodarstwa w gminie, koniecznym będzie powtórne zbadanie, czy inwestycja odpowiada wymogom przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Z treści zaskarżonej decyzji wynika, iż organ odwoławczy przyjął, iż przedmiotowy budynek inwentarski ma być zrealizowany w ramach zabudowy zagrodowej zlokalizowanej na działce nr [...]. Niemniej w decyzji tej nie wyjaśniono na jakiej podstawie organ ustalił, iż na tym terenie znajduje się zabudowa zagrodowa. Także w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym brak jest danych, które pozwoliłyby jednoznacznie potwierdzić taki wniosek. Z załączonej do decyzji analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu sporządzonej przez mgr inż. architekta L. K – R. również nie wynika na jakiej podstawie ustalono, iż planowana obora powstanie w ramach zabudowy zagrodowej - brak jest jakiegokolwiek opisu czy charakterystyki zabudowy zlokalizowanej na działce nr [...] . To samo dotyczy załącznika graficznego decyzji, który nie zawiera legendy pozwalającej odczytać charakter budynków znajdujących się na tej działce. Powyższe braki w uzasadnieniu decyzji oraz w materiale dowodowym stanowią naruszenia art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. oraz art. 153 p.p.s.a. i uniemożliwiają Sądowi ustalenie czy organ prawidłowo zastosował w sprawie art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Powyższe uchybienie stanowi już samodzielną podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o przepis ar 145 § 1 pkt 1 lic. c p.p.s.a Niezależnie od powyższego zauważyć należy, iż organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji wskazał, że przedmiotowa inwestycja nie należy do przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a tym samym przed wydaniem decyzji w sprawie warunków zabudowy nie zachodził obowiązek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. Ponadto projekt decyzji w warunkach zabudowy nie został uzgodniony z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Tymczasem jak podnosi skarżący przedmiotowa inwestycja ma być zlokalizowana na terenie [...] Parku K. Jak wynika z art. 6 pkt 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 627 ze zm.) parki krajobrazowe są jedną z form ochrony przyrody. Z kolei zgodnie z art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy winno zostać uzgodnione z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska - w odniesieniu do innych niż wymienione w pkt 7 (tj. parków narodowych i ich otulin) obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody. Wymóg uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy w sytuacji o której mowa w art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p. , nie stosuje się do inwestycji, dla których przeprowadzono ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zgodnie z ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, z późn. zm.), w trakcie której uzgodniono realizację przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska (art. 53 ust. 5b u.p.z.p.) W przedmiotowej sprawie niewątpliwie nie przeprowadzono oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, co obligowało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji, z właściwym regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Powyższy brak stanowi naruszanie powołanego art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p. dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a., co z kolei stanowiło przesłankę uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] winno, zatem w pierwszej kolejności wyjaśnić czy przedmiotowa inwestycja planowana jest w ramach zabudowy zagrodowej, rozumianej w sposób wskazany w wyroku z dnia 28 kwietnia 2010 r., (sygn. akt II SA/Po 212/09), co jest pierwszym warunkiem do zastosowania w sprawie art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Wynik swoich ustaleń w tym zakresie organ winien uzewnętrznić w treści uzasadnienia decyzji. W przypadku ustalenia zagrodowego charakteru zabudowy na tej działce, organ ponownie winien ustalić jaka jest wielkość gospodarstwa M. M. na terenie gminy P. oraz jaka jest średnia powierzchnia gospodarstw rolnych w tej gminie. Informacja ta winna być bowiem aktualna na dzień wydania decyzji o warunkach zabudowy. Jednocześnie organ powinien ustalić czy na obszarze, na którym planowana jest budowa przedmiotowego budynku inwentarskiego, jest już planowane, realizowane lub zrealizowane inne przedsięwzięcie polegające na chowie lub hodowli zwierząt, którego to parametry charakteryzujące, po zsumowaniu z parametrami planowanego w przedmiotowej sprawie przedsięwzięcia, osiągną progi określone w § 3 ust. 1 pkt 102 lub § 3 ust. 1 pkt 103 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie bowiem z § 3 ust. 2 pkt 3 tego rozporządzenia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1; przy czym przez planowane przedsięwzięcie rozumie się w tym przypadku przedsięwzięcie, w stosunku do którego zostało wszczęte postępowanie w sprawie wydania jednej z decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, lub dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1a tej ustawy. Odnosząc się do zarzutów strony skarżącej dotyczących uwzględniania, przy badaniu wielkości gospodarstwa, gruntów pozostających w dyspozycji jego właściciela czasowo np. na podstawie dzierżawy, wyjaśnić należy, iż gospodarstwo rolne, o którym mowa w art. 61 ust. 4 u.p.z.p. traktować należy w rozumieniu przepisów prawa cywilnego funkcjonalnie (art 553 Kodeksu cywilnego). Zatem nie jest konieczne aby posiadaczowi gospodarstwa przysługiwało prawo własności. W skład gospodarstwa mogą wchodzić grunty stanowiące własność osoby prowadzącej gospodarstwo jak i osób trzecich. Istotne jest funkcjonalne powiązanie wszystkich składników wchodzących w skład gospodarstwa, które tworzą pewna zorganizowaną, gospodarczą całość (por. E. Niezbiecka, Komentarz do art. 553 Kodeksu Cywilnego, 2012 r. , System Informacji Prawnej LEX). Tym samym przy ustalaniu powierzchni gospodarstwa rolnego na terenie gminy mogą być wzięte pod uwagę grunty dzierżawione, o ile grunty te są funkcjonalnie związane z prowadzonym gospodarstwem – służą do produkcji rolnej. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c. Ponadto zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło