II SA/Po 488/23
WyrokWSA w Poznaniu2024-02-28
Skład orzekający: Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz, Wiesława Batorowicz, Arkadiusz Skomra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego może zostać wydana bez precyzyjnego określenia gabarytów i dokładnego umiejscowienia planowanych elementów inwestycji, takich jak stacje transformatorowe i słupy elektroenergetyczne, na mapie stanowiącej załącznik graficzny do decyzji?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo ustaliły lokalizację inwestycji celu publicznego. W ponownym postępowaniu organy uwzględniły wcześniejsze uwagi sądu dotyczące konieczności precyzyjnego określenia gabarytów i lokalizacji elementów inwestycji na mapie, co zostało spełnione. Sąd potwierdził, że inwestycja spełnia kryteria inwestycji celu publicznego, a kwestie takie jak zgoda właścicieli nieruchomości, wpływ na wartość gruntów czy możliwość realizacji inwestycji w innym miejscu nie są decydujące na tym etapie postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. K. i M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Gminy O. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie stacji transformatorowych i linii elektroenergetycznych. Skarżący kwestionowali konieczność wykorzystania ich gruntów, podnosili kwestie ochrony terenów rolnych oraz brak precyzyjnego określenia gabarytów i lokalizacji inwestycji. Wcześniejszy wyrok WSA uchylił poprzednie decyzje z uwagi na brak tych informacji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 lutego 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 lutego 2024 roku sprawy ze skargi B. K. i M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 maja 2023 r., nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 22 maja 2023 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 1, art. 17 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 570), art. 17 pkt. 1, 127 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt. 1 K.p.a., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy O. z dnia 19 grudnia 2022 r. nr [...], w całości.
Burmistrz Gminy O., decyzją z dnia 19 grudnia 2022 r. nr [...], na podstawie art. 50 ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 54 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2022r., poz. 503 z późn. zm.) oraz art. 104 i art. 107 Kodeksu Postępowania Administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022r., poz. 2000), po wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Po [...], ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego polegającej na budowie trzech stacji transformatorowych SN/nN, przebudowie i budowie elektroenergetycznych linii kablowych SN, przebudowie i budowie elektroenergetycznych linii i przyłączy kablowych nN, oraz przebudowie linii napowietrznej SN polegającej na budowie słupa elektroenergetycznego SN, na terenie położonym w miejscowości Z., oznaczonym w ewidencji gruntów jako dz. nr . [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...],[...], [...], [...], [...], [...], [...] (obręb Z.), gmina O..
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
Pismem z dnia 22 października 2020 r. E. S.A. z siedzibą w G. złożyła do Burmistrza Gminy O. wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji transformatorowych SN/nN, budowie i przebudowie elektroenergetycznych linii kablowych SN, budowie i przebudowie elektroenergetycznych linii i przyłączy kablowych nN oraz przebudowie linii napowietrznej SN zlokalizowanych w obrębie [...] Z., na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] (zwanego dalej "inwestycją").
Decyzją z dnia 30 grudnia 2020 r. nr [...] Burmistrz ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego dla rzeczonej inwestycji. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że na obszarze objętym wnioskiem nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, stąd wydanie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego jawi się jako zasadne. Organ I instancji zauważył, że na etapie postępowania planistycznego zgoda stron postępowania nie jest wymagana. Natomiast zgoda właściciela nieruchomości na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane wykracza poza zakres rozstrzygnięć, które mogą być przedmiotem rozstrzygnięć zawieranych w decyzji administracyjnej o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Będzie ona przedmiotem weryfikacji na etapie innego postępowania tj. zmierzającego do zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Ewentualne kwestie odszkodowawcze również nie są przedmiotem postępowania planistycznego. Jest to domena prawa cywilnego. Sam zamiar podziału działki nr [...] pozostaje obecnie w sferze zamiarów. Strona postępowania nie powołała żadnego orzeczenia, ani innego dokumentu stwierdzającego fakt trwającego postępowania podziałowego. W myśl art. 52 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 293 ze zmianami, zwanej dalej "u.p.z.p.") nie można uzależniać wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego od zobowiązania się wnioskodawcy do spełnienia nieprzewidzianych odrębnymi przepisami świadczeń lub warunków. Z kolei, zgodnie z art. 56 u.p.z.p. nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi.
Odwołania od powyższej decyzji wnieśli J. i J. małż. O. , J. B., A. M., B. i W. małż. K. oraz Skarżący. Wszystkie odwołania wpłynęły w terminie.
Decyzją z dnia 11 lutego 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "SKO [...]", "Kolegium" lub "organem II instancji") utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Uzasadnienie decyzji organu II instancji otwiera wyjaśnienie, iż planowana inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego. Rzeczona inwestycja z całą pewnością będzie miała charakter co najmniej lokalny i będzie miała na celu zaspokajanie zbiorowych potrzeb społeczności lokalnej. Sieć elektroenergetyczna spełnia kryterium inwestycji celu publicznego. Jej rozbudowa służy nie tylko mieszkańcom znajdującym się najbliżej tej infrastruktury, ale także i całej gminie. Zdaniem organu, realizacja inwestycji nie wymaga przeprowadzania analizy, o której mowa w art. 61 u.p.z.p. Sprzeciw mieszkańców nie może być zatem przesłanką odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Ustalenie następuje w drodze decyzji, która ma charakter związany i tylko niespełnienie warunków jej przyznania skutkuje wydaniem decyzji odmownej. Organ uznał, iż planowana inwestycja nie stanowi inwestycji mogącej potencjalnie oddziaływać na środowisko. Zdaniem organu, kwestie podnoszone przez strony postępowania nie mogą być brane pod uwagę na tym etapie postępowania. Żaden parametr nie został oznaczony, ponieważ to nie w tym postępowaniu nastąpi jego ustalenie. Ponadto decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego nie rodzi tytułu prawnego do nieruchomości, na których ma zostać zlokalizowana.
Postanowieniem z dnia 17 marca 2021 r. nr [...] SKO [...] sprostowało swoją decyzję przez prawidłowe oznaczenie stron, które wniosły odwołanie. Ponadto sprostowano znak decyzji. W wyniku zmiany znak sprawy został oznaczony jako: "[...], [...]".
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wywiedli B. oraz H. małż. K. (dalej: skarżący) działając samodzielnie. Skarżący nie zgodzili się z zapadłą decyzją SKO [...]. Podnieśli oni, iż planowaną inwestycję można zrealizować na gruntach należących do Skarbu Państwa administrowanych przez Gminę O.. Włączanie gruntów Skarżących nie jest konieczne do realizacji rzeczonej inwestycji. Skarżący otrzymali propozycję długoterminowej dzierżawy ich gruntów, a inwestor planuje likwidację obecnej infrastruktury i instalację nowej. Działka nr ew. [...] to działka, na której inwestor chce ulokować transformator. Te okoliczności wskazują na konieczność wycofania inwestycji z działki Skarżących, bądź wycofanie zgody na inwestycję celu publicznego, ale bez uwzględnienia ich gruntów. Takie rozwiązanie uniknie dalszych konsekwencji prawnych, które spowodują dochodzenie roszczeń, angażowanie czasu i środków finansowych. Tereny objęte inwestycją to tereny rolnicze, które podlegają ochronie i nie mogą być przeznaczone na inne cele. W dalszej części uzasadnienie skargi jest tożsame z odwołaniem J. B..
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie jako nieuzasadnionej. W ocenie organu II instancji zarzuty Skarżących są niezasadne i nie wpływają na prawidłowość zapadłego rozstrzygnięcia. Z tego względu podtrzymano stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z dnia 16 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Po [...] uchylił decyzję organu II instancji oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy O.. Sąd stwierdził, że planowana inwestycja spełnia warunki uznania jej za inwestycję celu publicznego. Stąd twierdzenia Skarżących, jakoby była to inwestycja, która nie służy społeczności lokalnej jest niezasadne. Zdaniem Sądu, pogląd Skarżących, że inwestycję można wykonać w innym miejscu, z pominięciem ich nieruchomości także nie jest zasadny. Należy zauważyć, że w sytuacji planowania inwestycji celu publicznego eksponuje się niewątpliwie istniejący interes publiczny, który uzasadnia możliwość ograniczenia prawa własności podmiotów będących w bezpośrednim oddziaływaniu tej inwestycji. Ponieważ interes publiczny służy większemu gremium, twierdzenie, że inwestycję można wykonać w innym miejscu jest niezasadne. Co więcej, to inwestor decyduje o szczegółach jego inwestycji. W tej sytuacji inwestor korzysta z pozycji uprzywilejowanej w zakresie projektowania i realizacji swojego przedsięwzięcia. Wszelkie plany, jakie Skarżący mają wobec swojej nieruchomości nie mogą spotkać się z uwzględnieniem ze strony organu administracji publicznej, ponieważ, w myśl zasady praworządności, organ ten orzeka według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu rozstrzygania sprawy administracyjnej (wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 4075/18, dostępny w CBOSA). Sąd uznał jednak za zasadne twierdzenie Skarżących, iż zarówno decyzja Kolegium, jak i decyzja Burmistrza nie zawierają żadnych informacji o gabarytach planowanego przedsięwzięcia. Zdaniem Sądu, o ile można się zgodzić, że przebudowa poszczególnych elementów sieci elektroenergetycznej nie wymaga sprecyzowania jakichkolwiek parametrów, gdyż to jest uzależnione od elementów już istniejących, o tyle budowa nowych elementów, takich jak słup, transformatory czy przyłącza, wymaga chociażby wskazania na mapie (załączniku graficznym do decyzji) miejsca, w których zostaną ulokowane oraz orientacyjnych gabarytów. W ocenie Sądu, określenie, że elementy sieci elektroenergetycznej mają być ulokowane w obszarze wskazanym w załączniku graficznym do decyzji jest niewystarczające. Sąd ma świadomość, że kontrolowany etap procesu inwestycyjno-budowlanego jest wstępny i nie można w tym miejscu przesądzać o konkretnym kształcie inwestycji, gdyż to jest domena postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, tym niemniej Burmistrz oraz SKO [...] powinny mieć na względzie wymagania w zakresie kształtowania ładu przestrzennego. Organy orzekły jedynie o odległościach od poszczególnych obiektów, a także ulokowania w pobliżu form przyrody – drzew i krzewów. Nie jest wiadome na ten moment, jakie rozmiary będą mieć, albo będą mogły mieć planowane elementy sieci elektroenergetycznej. Znamienne jest to, że w myśl art. 55 u.p.z.p. decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę. Brak określenia warunków kształtowania ładu przestrzennego w zasadzie przerzuca na organ administracji architektoniczno-budowlanej ciężar zdecydowania o parametrach inwestycji. To zaś wykracza poza jego kompetencje w świetle przepisów prawa budowlanego. Na marginesie Sąd wskazał, z uwagi na pojawiające się sygnały ze strony uczestników postępowania aktywnych w postępowaniu administracyjnym, iż brak zgody którejkolwiek ze stron na realizację rzeczonej inwestycji nie ma żadnego znaczenia. Przepisy u.p.z.p. nie przewidują, aby dla wydania pozytywnej decyzji lokalizacyjnej konieczne było uzyskanie zgody pozostałych stron postępowania (w tym właścicieli nieruchomości przez które ewentualnie przebiegać będzie linia). Nie ma również podstaw prawnych ku temu, aby w postępowaniu badać wpływ planowanej inwestycji na komfort użytkowania czy też wartość gruntów. Brak jest bowiem stosownych przepisów uprawniających organ do takich czynności, jak również uzależniających rozstrzygnięcie od ww. okoliczności (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 5 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 747/19, dostępny w CBOSA). Z uwagi na fakt, że decyzja lokalizacyjna nie przesądza o prawie do realizacji tej inwestycji, nie uprawnia do rozpoczęcia jakichkolwiek robót budowlanych, a także nie rodzi tytułu prawnego do nieruchomości, na której ma ona stanąć, inwestor nie musi posiadać zgód, ani prawa do dysponowania nieruchomościami stanowiącymi własność innych stron postępowania (por. wyrok NSA z dnia 29 września 2017 r., sygn. akt II OSK 170/16, dostępny w CBOSA).
Bazując na powyższym stanie faktycznym, w uzasadnieniu decyzji z dnia 19 grudnia 2022 r. nr [...], organ wskazał, że obszar objęty wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie posiada miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W tej sytuacji decyzję lokalizacyjną, stosownie do treści art. 4 ust. 2 pkt 1 oraz art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2022r. poz. 503 z późn. zm.), ustala się w trybie postępowania administracyjnego, które zmierza do wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Organ wskazał, iż rozpatrując kolejny raz wniosek Inwestora Burmistrz Gminy O. uwzględnił wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu sygn. akt II SA/Po [...] z dnia 16 grudnia 2021 roku i po raz kolejny przeprowadził analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, po uzupełnieniu wniosku przez Inwestora pismem z dnia 16.11.2022r, z datą wpływu do Urzędu Miejskiego Gminy O. w dniu 16 listopada 2022 r. (stosownie do wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu). W przedmiotowej sprawie Burmistrz Gminy O. zawiadomił strony toczącego się postępowania administracyjnego o złożonym wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego. W jego wyniku do Urzędu Miejskiego Gminy O. wpłynęły pisma stron postępowania administracyjnego. Strony postępowania podnoszą między innymi, że we wniosku Inwestora brak jest danych dotyczących gabarytów projektowanej stacji transformatorowej oraz lokalizacji linii napowietrznej SN. Ponadto wskazują, że Inwestor nie przedstawił decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz wskazują, że dz. nr [...] (obręb Z.). Ponadto podważają kwestię zaliczenia projektowanej inwestycji do inwestycji celu publicznego, a także poruszają kwestie dotyczące odszkodowania finansowego związanego z przebiegiem inwestycji przez ich nieruchomości. Odnosząc się do złożonych uwag zauważyć należy, że Inwestor zgodnie ze wskazaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu uzupełnił wniosek o gabaryty stacji transformatorowej, co znalazło odzwierciedlenie w decyzji. Stosownie do wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wszystkie projektowane elementy zostały oznaczone na załączniku graficznym nr [...] do niniejszej decyzji (rys. nr [...], nr [...], nr [...]). Ponadto zauważyć należy, że Inwestor nie wnioskuje o budowę napowietrznej linii elektroenergetycznej średniego napięcia, a jedynie jej przebudowę polegającą na budowie słupa elektroenergetycznego SN. Odnosząc się do kwestii wątpliwości wyrażanych przez strony postępowania administracyjnego, co do zasadności zakwalifikowania przedmiotowej inwestycji jako inwestycji lokalizacji celu publicznego Organ w całości podzielił pogląd zawarty w cytowanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu sygn. akt II SA/Po [...] z dnia 16 grudnia 2021 roku, że planowana inwestycja wpisuje się w pojęcie inwestycji celu publicznego. Również zauważyć należy, że przedmiotowa inwestycja nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, stąd nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Kwestia natomiast możliwości lokalizacji projektowanej inwestycji w odniesieniu do granic sąsiednich, w tym stacji transformatorowej jak i rozwiązań dotyczących odprowadzania wód opadowych i roztopowych, będzie przedmiotem oceny na etapie kolejnego procesu administracyjnego, tj. na etapie ubiegania się przez Inwestora o udzielenie pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budowy robót niewymagających pozwolenia. Ponadto organ stwierdził, że stosownie do treści art. 52 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. nie można uzależniać wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego od zobowiązania się wnioskodawcy do spełnienia nieprzewidzianych odrębnymi przepisami świadczeń lub warunków. Biorąc zatem pod uwagę powyższe oraz wyniki przeprowadzonych analiz należy stwierdzić, że możliwa jest realizacja wnioskowanej inwestycji w zakresie określonym w złożonym wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W wyniku rozpatrzenia całości zgromadzonego materiału dowodowego organ nie znalazł podstaw do wydania decyzji o odmowie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie trzech stacji transformatorowych SN/nN, przebudowie i budowie elektroenergetycznych linii kablowych SN, przebudowie i budowie elektroenergetycznych linii i przyłączy kablowych nN, oraz przebudowie linii napowietrznej SN polegającej na budowie słupa elektroenergetycznego SN, na terenie położonym w miejscowości Z., oznaczonym w ewidencji gruntów jako dz. nr. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] (obręb Z.), gmina O.. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego nie doszukano się naruszenia – przez projektowane przedsięwzięcie - obowiązujących przepisów prawa. Stosownie zatem do treści art. 56 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2022r. poz. 503 z późn. zm.) nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. W trakcie prowadzonej procedury administracyjnej uzyskano niezbędne opinie i uzgodnienia, w tym milczącą zgodę [...] Portu Komunikacyjnego sp. z o.o. z siedzibą w W. Przy [...]
Pismem z dnia 12 stycznia 2023 r. odwołanie od powyższej decyzji wniosła B. K.. Poinformowała, że nie wyraża zgody, aby wszystkie grunty należące do niej (to jest działki o nr ew. [...], [...], [...]) były uwzględniane podczas ustalania i realizacji celu publicznego i podczas ewentualnych kolejnych etapów tej inwestycji. Wskazała, że po wywiadzie środowiskowym wśród mieszkańców ul. [...] i [...] ustaliła ich zaskoczenie planowaną inwestycją E. S.A.. Nie zgłaszali oni też zapotrzebowania na inwestycję celu publicznego w kwestii zapewnienia energii elektrycznej - mieszkańcy ci już do wielu lat mają zapewnioną jej dostawę. B. K. podniosła, iż inwestycją celu publicznego może być tylko takie działanie, które jest technicznie konieczne do realizacji celu publicznego, a nie takie, które ma mu tylko sprzyjać, a więc inwestycja bezpośrednio prowadząca do urzeczywistnienia określonego celu publicznego. W dalszej kolejności skarżąca zwróciła uwagę na fakt, iż wydanie na podstawie art. 50 ust. 1 u.p.z.p. decyzji ustalającej realizację inwestycji celu publicznego jest uzależnione od bezspornego wykazania, że w stanie faktycznym sprawy spełnione są łącznie 2 przesłanki: przedmiot inwestycji (cel) jest zgodny z wymienionymi w art. 6 u.g.n. oraz podjęte działania mają co najmniej znaczenie lokalne (gminne) lub ponadlokalne lub krajowe. Nie można przyjmować automatycznie, że każda inwestycja związana z budową i utrzymaniem przewodów i urządzeń, służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, służy celom publicznym. Istotą inwestycji celu publicznego jest jej kierowanie na urzeczywistnienie interesu publicznego, istotnego dla zbiorowości.. Inwestor powołujący się na cel publiczny powinien być gotowy na wykazanie, że jego realizacja nie stanowi zaspokojenia interesu prywatnego. Na podstawie dokumentacji nie jest możliwa identyfikacja adresatów/beneficjentów/interesariuszy inwestycji E. S.A. - nie jest możliwe zidentyfikowanie jakie tutaj występuje urzeczywistnienie interesu publicznego, istotnego dla zbiorowości, aby kwalifikowało się to jako inwestycja celu publicznego. Co więcej, skarżąca podniosła, iż istniejąca infrastruktura energetyczna na ul. [...] w pełni realizuje zadania inwestycji celu publicznego dotyczące zapewnienia zasilania w energię elektryczną i wszelkie przyszłe, potencjalne działania dotyczące rozwoju w tym temacie można realizować poprzez modernizację istniejącej infrastruktury. Skarżąca wskazała również, iż w ramach inwestycji E. powinno być uwzględnione poszanowanie interesów strony trzeciej i mieć na względzie zasadę współżycia społecznego – tym bardziej, że na ul. [...] w Z. kable energetyczne będą prowadzone w poboczu drogi publicznej (czyli w publicznych gruntach), a przez to nie będzie konieczności niszczenia płotów i ogrodzeń prywatnych posesji. Analogiczną sytuację można zastosować dla innych ulic jak ul. [...] i ul. [...] - tym bardziej, że przy ul. [...] droga asfaltowa ma szerokość 7 m, a każde z jego poboczy po co najmniej 6 m, co umożliwia bezproblemowe poprowadzenie infrastruktury energetycznej bez konfliktowania się z właścicielami prywatnych gruntów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, opisaną na wstępie decyzją z dnia 22 maja 2023 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w całości. Organ II instancji stwierdził, że Burmistrz Gminy O. zastosował się do wytycznych zawartych w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 16 grudnia 2021 r. i właściwie zastosował obowiązujące przepisy. W pierwszej kolejności organ I instancji wezwał inwestora do określenia miejsc, gdzie będą znajdowały się słupy i transformatory, jak również wskazania charakterystyki obiektów. Następnie sporządził analizę urbanistyczną, w której zweryfikował czy planowana inwestycja spełnia przesłanki do uznania jej inwestycję celu publicznego. Zgodnie z treścią art. 50 ust. 1 u.p.z.p., inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w przypadku jego braku - w drodze decyzji po ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Warunek, o którym mowa w art. 61 ust. 1pkt 4 stosuje się odpowiednio. Art. 2 pkt 5 u.p.z.p. definiuje pojęcie inwestycji celu publicznego. Przez "inwestycję celu publicznego" - należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), oraz metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344). Przytoczona wyżej definicja form "inwestycji celu publicznego" wskazuje na dwie cechy tego pojęcia. Pierwszą będą cechą charakteryzującą inwestycję celu publicznego jest jej zakres tj. określenie czy dane przedsięwzięcie można zaliczyć do działań o znaczeniu lokalnym, ponadlokalnym czy krajowym. Drugą cechą charakterystyczną tego pojęcia jest cel danego zamierzenia tj. czy stanowi on realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Tylko spełnienie tych dwóch przesłanek może przesądzać, iż dane przedsięwzięcie spełnia wymogi by można je zaliczyć do inwestycji celu publicznego, w stosunku do którego zastosowanie mają przepisy art. 50-58 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie inwestor wykazał, że zamierzenie inwestycyjne w stosunku do którego złożył wniosek o wydanie decyzji o lokalizację inwestycji celu publicznego spełnia warunki, by można je zaliczyć do tego typu przedsięwzięć. Okoliczności te zostały prawidłowo zweryfikowane przez organ I instancji. Informacje wskazane we wniosku, wskazują, że inwestycja ma być działaniem lokalnym mającym na celu zaspokajanie również interesu publicznego, istotnego dla zbiorowości. W tym miejscu organ podkreślił, że WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 16 grudnia 2021 r. nie zakwestionował tego, że planowana inwestycja stanowi inwestycję celu publicznego. Co więcej, organ wskazał, iż planowana inwestycja nie narusza przepisów u.p.z.p., ani przepisów odrębnych. Planowana inwestycja nie należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, ani nie stanowi przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na Środowisko (Dz. U. z 2010 r., nr 213, poz. 1397). Kwestie podniesione przez odwołujących nie mogą być brane pod uwagę w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. W postępowaniu w sprawie lokalizacji celu publicznego bada się jedynie dopuszczalność danej Inwestycji, jej szczegółowe warunki będą określone na dalszym etapie postępowania inwestycyjnego. Nadto zgodnie z art. 65 ust. 2 u.p.z.p. decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego nie rodzi praw do 3 terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. W postępowaniu w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego nie bada się prawa własności, tylko ustala się ogólne warunki dopuszczenia planowanej inwestycji na danym terenie. Kwestia własności jest istotna na dalszym etapie postępowania o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę lub zgłoszeniu budowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 16 grudnia 2021 r. wskazał, że dla realizacji planowanej i inwestycji nie jest wymagana zgoda pozostałych stron postępowania, jak również nie bada się wpływu inwestycji na komfort użytkowania czy wartość gruntów. Wszystkie kwestie, które zostały zakwestionowane przez WSA w Poznaniu zostały wyjaśnione i szczegółowo określone w decyzji i załącznikach do niej.
Pismem z dnia 26 czerwca 2023 r. skargę na powyższą decyzję wnieśli B. K. oraz M. K.. Skarżący poinformowali, że nie wyrażają zgody, aby wszystkie grunty należące do nich (to jest działki o nr e.[...], [...], [...]) były uwzględniane podczas ustalania lokalizacji celu publicznego i podczas ewentualnych kolejnych etapów tej inwestycji. Skarżący powtórzyli argumentację przedstawioną w odwołaniu.
Organ, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie z uwagi na to, że zarzuty skarżących są niezasadne i nie wpływają na prawidłowość rozstrzygnięcia. Kolegium wskazało, iż w decyzji z dnia 22 maja 2023 r. wyjaśniło swoje stanowisko i odniosło się do zarzutów odwołania, które były tożsame z zarzutami skargi.
W toku postępowania sądowego uczestnik postępowania spółka E. S.A. siedzibą w G. przesłała do sprawy swoje stanowisko wyrażone w piśmie procesowym z dnia 9 października 2023 r. (k. [...]-[...] akt sąd.). Zarządzeniem z dnia 10 października 2023 r. (k. [...] akt sąd.) wezwano uczestnika E. S.A. do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za wydruk pisma z 9 października 2023 r. wniesionego w formie dokumentu elektronicznego, w terminie 7 dni od daty dręczenia zarządzenia, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania.
Powyższe wezwanie zostało odebrane w dniu 13 października 2023 r. (k. [...] akt sąd.). E. S.A. nie uiściła wymaganej opłaty (k.[...] akt sąd.). W związku z tym pismo to pozostawiono bez rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 259, zwanej dalej – P.p.s.a.) wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.
Kontrolą Sądu w niniejszej sprawie objęta była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 maja 2023 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Gminy O. z dnia 19 grudnia 2022 r. nr [...] Powyższe decyzje zostały wydane w wyniku ponownego rozpoznania sprawy w związku wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Po [...].
Materialnoprawną podstawą zapadłych rozstrzygnięć są przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.2022.503 t.j., dalej: u.p.z.p.).
Należy jednak zauważyć, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w przywołanym wyroku rozstrzygnął, że planowana inwestycja spełnia warunki uznania jej za inwestycję celu publicznego. Stąd twierdzenia Skarżących, jakoby przedmiotowa inwestycja nie służyła społeczności lokalnej są nie mogą zostać uwzględnione. Podobnie odnieść należy się do stanowiska Skarżących, że inwestycję można wykonać w innym miejscu, z pominięciem ich nieruchomości. W cytowanym wyroku Sąd już wyjaśnił, że w sytuacji planowania inwestycji celu publicznego eksponuje się niewątpliwie istniejący interes publiczny, który uzasadnia możliwość ograniczenia prawa własności podmiotów będących w bezpośrednim oddziaływaniu tej inwestycji. Ponieważ interes publiczny służy większemu gremium, twierdzenie, że inwestycję można wykonać w innym miejscu jest niezasadne. Co więcej, to inwestor decyduje o szczegółach jego inwestycji. W tej sytuacji inwestor korzysta z pozycji uprzywilejowanej w zakresie projektowania i realizacji swojego przedsięwzięcia. Należy także podkreślić, że na etapie postępowania przed Burmistrzem zasięgnięto opinii organu właściwego do spraw ochrony gruntów, w tym także rolnych – Starosty K. . Powołany organ zatwierdził projekt decyzji zezwalającej na ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego nie stwierdzając jakiegokolwiek zagrożenia dla gruntów rolnych. Burmistrz był związany tym postanowieniem. Analogicznie należy ocenić wyrażany przez Skarżących brak zgody którejkolwiek ze stron na realizację rzeczonej inwestycji nie ma żadnego znaczenia. W przywołanym wyżej wyroku, Sąd wyjaśnił, że przepisy u.p.z.p. nie przewidują, aby dla wydania pozytywnej decyzji lokalizacyjnej konieczne było uzyskanie zgody pozostałych stron postępowania (w tym właścicieli nieruchomości przez które ewentualnie przebiegać będzie linia). Nie ma również podstaw prawnych ku temu, aby w postępowaniu badać wpływ planowanej inwestycji na komfort użytkowania czy też wartość gruntów. Brak jest bowiem stosownych przepisów uprawniających organ do takich czynności, jak również uzależniających rozstrzygnięcie od powyższych okoliczności. Z uwagi na fakt, że decyzja lokalizacyjna nie przesądza o prawie do realizacji tej inwestycji, nie uprawnia do rozpoczęcia jakichkolwiek robót budowlanych, a także nie rodzi tytułu prawnego do nieruchomości, na której ma ona stanąć, inwestor nie musi posiadać zgód, ani prawa do dysponowania nieruchomościami stanowiącymi własność innych stron postępowania.
Sąd podtrzymuje stanowisko wyrażone w wyroku z dnia 16 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Po [...]. W niniejszej sprawie nie są prawnie istotne opinie mieszkańców na temat przedmiotowej inwestycji. Przepisy u.p.z.p. nie przewidują, aby dla wydania pozytywnej decyzji lokalizacyjnej konieczne było uzyskanie zgody pozostałych stron postępowania (w tym właścicieli nieruchomości, przez które ewentualnie przebiegać będzie linia). Niesłuszne jest także, zdaniem sądu, podważanie kwalifikacji planowanej inwestycji jako inwestycji celu publicznego. Sąd powtórnie wskazuje, iż na pojęcie "inwestycji celu publicznego" składają się dwa elementy, których łączne wystąpienie jest warunkiem koniecznym takiego rodzaju inwestycji. Pierwszy element stanowi określenie przedmiotu inwestycji, jakim jest realizacja celu publicznego wskazanego w art. 6 u.g.n., a drugi element stanowi przypisanie inwestycji znaczenia lokalnego lub ponadlokalnego. Tak, więc z treści art. 2 pkt 5 u.p.z.p. wynika, iż warunkiem przyporządkowania inwestycji do wskazanej kategorii jest jej lokalne lub ponadlokalne znaczenie, niezależnie od tego, że winien być to cel, o jakim mowa w art. 6 u.g.n. Braki w dokonaniu przez organ administracji ustalenia, czy inwestycja ma znaczenie lokalne (gminne) lub ponadlokalne (powiatowe, wojewódzkie lub krajowe) czynią koniecznym uchylenie decyzji (wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 648/09, dostępny w CBOSA). Nie ulega wątpliwości, że SKO [...] wykazało, iż planowana inwestycja spełnia warunki uznania jej za inwestycję celu publicznego. Także pogląd Skarżących, że inwestycję można wykonać w innym miejscu, z pominięciem ich nieruchomości uznać należy za bezzasadny. Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku z dnia 16 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Po [...], iż w sytuacji planowania inwestycji celu publicznego inwestor korzysta z pozycji uprzywilejowanej w zakresie projektowania i realizacji swojego przedsięwzięcia.
W wyroku z dnia 16 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Po [...] Sąd uznał za zasadne twierdzenie Skarżących, iż zarówno decyzja Kolegium, jak i decyzja Burmistrza nie zawierają żadnych informacji o gabarytach planowanego przedsięwzięcia. Zdaniem Sądu, o ile można się zgodzić, że przebudowa poszczególnych elementów sieci elektroenergetycznej nie wymaga sprecyzowania jakichkolwiek parametrów, gdyż to jest uzależnione od elementów już istniejących, o tyle budowa nowych elementów, takich jak słup, transformatory czy przyłącza, wymaga chociażby wskazania na mapie (załączniku graficznym do decyzji) miejsca, w których zostaną ulokowane oraz orientacyjnych gabarytów. Sąd zauważył w tym kontekście, iż nie da się rozstrzygnąć o kwestii z art. 54 pkt 2 lit. a u.p.z.p. nie wskazując parametrów określonych choćby w formie "widełek", kiedy ustawodawca oczekuje uwzględniania z urzędu wartości, jaką jest ład przestrzenny. Określenie, iż elementy sieci elektroenergetycznej mają być ulokowane w obszarze wskazanym w załączniku graficznym do decyzji jest niewystarczające. Brak określenia warunków kształtowania ładu przestrzennego w zasadzie przerzuca na organ administracji architektoniczno-budowlanej ciężar zdecydowania o parametrach inwestycji. To zaś wykracza poza jego kompetencje w świetle przepisów prawa budowlanego. W omawianym wyroku Sąd zwrócił uwagę na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, który dotyczy zagadnień podstawowych dla inwestycji celu publicznego: "Jeżeli organ decyduje się lokalizować stację bazową telefonii komórkowej bez przedstawienia środowiskowych uwarunkowań, to powinien w punkcie decyzji określającym »rodzaj inwestycji« bądź »warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy«, w części dotyczącej »ochrony środowiska i zdrowia ludzi« dokładnie sprecyzować omówione wyżej parametry przedsięwzięcia pozwalające stwierdzić, że tak lokalizowana inwestycja nie podpada pod § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko" (wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2020 r., sygn. akt II OSK 3773/19, CBOSA). Na tej podstawie Sąd uznał, iż rolą organu planistycznego jest rozstrzygnięcie o kształtowaniu ładu przestrzennego poprzez wskazanie ogólnych gabarytów projektowanych elementów jak i miejsca ich powstania. Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę, Organ I instancji będzie się kierować wiążącą oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi przez Sąd w uzasadnieniu powyższego wyroku. Organ wezwie inwestora do określenia miejsc, w których ma stanąć słup oraz transformatory, a także inne elementy, które będą wybudowane w ramach inwestycji. Następnie Burmistrz sporządzi nową mapę, jako załącznik do ponownie wydanej decyzji, na której wskaże miejsca, o których była mowa w poprzednim zdaniu, a także określi ogólnie parametry elementów wymagających zbudowania.
W świetle powyższego należy zatem rozpatrzyć, czy organ zrealizował wskazania Sądu zawarte w wyroku z 16 grudnia 2021 r. uchylającym decyzje wcześniej zapadłe w niniejszym postępowaniu. Zdaniem Sądu, organ wyżej wspomniane wytyczne wypełnił. Inwestor, pismem z dnia 15 listopada 2022 r został wezwany przez organ do uzupełnienia wniosku i pismem z dnia 25 listopada 2022 r. uzupełnił wniosek o wskazanie na załączniku graficznym przebiegu projektowanej inwestycji wraz z lokalizacją słupów elektroenergetycznych, kontenerowych stacji transformatorowych oraz szafek pomiarowo/rozdzielczych, a także podanie w formie opisowej charakterystyki obiektów. Wszystkie projektowane elementy zostały oznaczone na załączniku graficznym nr [...] do decyzji organu I instancji (rys. nr [...], nr [...], nr [...]). Powyższe uznać należy za doprowadzenie przedmiotowej inwestycji do zgodności z art. 54 pkt 2 lit. a u.p.z.p. To z kolei prowadzi do wniosku, iż brak było przeszkód dla ustalenia przez organ lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie trzech stacji transformatorowych SN/nN, przebudowie i budowie elektroenergetycznych linii kablowych SN, przebudowie i budowie elektroenergetycznych linii i przyłączy kablowych nN, oraz przebudowie linii napowietrznej SN polegającej na budowie słupa elektroenergetycznego SN, na terenie położonym w miejscowości Z., oznaczonym w ewidencji gruntów jako dz. nr . [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...],[...], [...], [...], [...], [...], [...] – obręb Z., gmina O..
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zmianami). Zgodnie z powołanym przepisem: "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów". W związku z tym, zarządzeniem z dnia 14 września 2023 r. Zastępca Przewodniczącego Wydziału II. tut. Sądu skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło