II SA/Po 493/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Bela po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi S.L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie użytkowania obiektu budowlanego; I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z dnia [...]r. Nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 255,- zł (dwieście pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ B. Drzazga /-/ A. Zieliński /-/ St. Małek Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. decyzją z dnia [...]r., Nr [...] na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. i art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie użytkowania budynku mieszkalnego zlokalizowanego w P., przy ul. [...], gmina T. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu [...] sierpnia 2005r. dokonano oględzin nieruchomości przy udziale właściciela budynku mieszkalnego T.B. i ustalono, że budynek nie jest użytkowany. Nie stwierdzono także, aby właściciel budynku dokonał skutecznego zawiadomienia o zakończeniu budowy. Wykluczono również, by doszło do naruszenia art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego (k. 9 akt administracyjnych). Odwołując się od powyższej decyzji S.L. zarzucił jej naruszenie art. 7, 8, 75 § 1, 77 § 1 80 i 107 § 3 k.p.a. oraz art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego i podniósł, że organ oparł się wyłącznie na oświadczeniu właściciela budynku – T.B. , bez uzasadnienia odmawiając wiary wyjaśnieniom jego oraz relacjom osób mieszkających w sąsiedztwie. Nie zbadano takich okoliczności jak zużycie wody, odbiór nieczystości stałych oraz płynnych, czy miejsca zameldowania właściciela budynku. Odwołujący podniósł także, iż obiekt stanowi zagrożenie dla życia ludzi. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wskazał, iż organ pierwszej instancji prawidłowo nie stwierdził wystąpienia przesłanek z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Okoliczność nieużytkowania potwierdzona została podczas oględzin w dniu [...]sierpnia 2005 r. Skargę na powyższą decyzję złożył S.L., który wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego oraz art. 7, 8, 10 § 1, 11, 107 §3, 156 § 1 pkt 2k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. Stosownie do treści art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) w przypadku przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55 (to jest bez zawiadomienia o zakończeniu budowy lub bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie) właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Celem postępowania administracyjnego w sprawie użytkowania budynku mieszkalnego zlokalizowanego w P., przy ul. [...] było zatem ustalenie (stwierdzenie bądź wykluczenie) użytkowania tego budynku. Użytkowanie budynku staje się możliwe po zakończeniu budowy, a więc doprowadzeniu budowy do stanu, w którym - chociażby nawet częściowo - jest możliwe przystąpienie do użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. W uznaniu za zakończoną, nie powinien przeszkadzać częściowy brak wykonania robót wykończeniowych, wyposażeniowych lub innych o podobnym charakterze, które mogą być wykonywane w użytkowanym obiekcie, (por wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 1997r., sygn. akt II SA/Kr 998/96). Podstawą oceny okoliczności użytkowania budynku musi być prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy. Dopiero bowiem wyjaśnienie wskazanych wyżej okoliczności stworzy w rezultacie podstawę do podjęcia rozstrzygnięcia. Ustaleń takich w niniejszej sprawie zabrakło. Zasada prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) nakazuje organom dokonać wszechstronnej oceny okoliczności, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy k.p.a. Stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Podkreślić trzeba, iż obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest ściśle związany z przyjętą w k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów, (art. 80 k.p.a.). Rozstrzygnięcie organu administracji zawsze musi się opierać na ocenie dowodów, wprawdzie swobodnej, lecz nie dowolnej. Wynika z tego obowiązek prawidłowego uzasadnienia przez organ swego stanowiska zajętego w sprawie (art. 107 § 3 k.p.a.). Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.) (por. wyrok SN z dnia 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94, OSNP z 1995 r. Nr 7 poz. 83, akceptowany przez A. Wróbla w: "K.p.a. - orzecznictwo, piśmiennictwo" Zakamycze 2002 s. 418 t. 4). Zgodnie z treścią art. 75 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W niniejszej sprawie nie można uznać, by organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Nie uwzględniono bowiem wszystkich okoliczności. Podjęte w sprawie rozstrzygnięcie zapadło wyłącznie w oparciu o oświadczenie właściciela, iż budynku nie użytkuje i nie jest w nim zameldowany. Naruszając dyrektywę art. 80 k.p.a. organy obu instancji bez podania przyczyny odmówiły wiarygodności twierdzeniom skarżącego, jednocześnie dając wiarę niczym niepopartym twierdzeniom właściciela budynku. Nie dokonano jednakże żadnych czynności dowodowych celem zweryfikowania jego twierdzeń. Skarżący wnosił o udostępnienie wnętrza budynku, spisanie stanu liczników umieszczonych w budynku, oraz podanie adresu zameldowania właściciela budynku, czynności te jednak nie przeprowadzono, wobec odmownej decyzji właściciela budynku. Niezależnie od powyższego organy naruszyły art. 68 § 1 k.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem protokół sporządza się tak, aby z niego wynikał m.in. termin dokonania czynności. Pojęcie terminu obejmuje zarówno datę kalendarzową, jak i nawet godzinę rozpoczęcia określonej czynności. Z załączonego do akt sprawy protokołu nie wynika, kiedy dokonano oględzin obiektu. Organ pierwszej instancji bez podania przyczyny, nie uwzględnił wniosku pełnomocnika skarżącego o dokonanie dokładnego opisu wnętrza budynku, czym również naruszono art. 75 § 1 k.p.a. Organ nie ma bowiem prawa odmówić przeprowadzenia dowodu, chyba, że uzna, iż przeprowadzenie takiego dowodu nie wniesie nic nowego do sprawy. W świetle powyższego ustalenie, że przedmiotowy budynek nie jest użytkowany uznać należy za przedwczesne i nieznajdujące oparcia w treści zebranego w sprawie materiału. W konsekwencji nie znajduje także oparcia w treści zebranego w sprawie materiału teza, iż postępowanie jako bezprzedmiotowe wymagało umorzenia. Stwierdzone uchybienia musiały prowadzić do wniosku, iż zaskarżona decyzja uchyla się spod kontroli sądowej. Zaniechanie wszechstronnego zbadania sprawy i dokonania wnikliwej oceny zebranych w ten sposób dowodów przez organ wskazuje, iż decyzje obu instancji zostały wydane z oczywistym naruszeniem przywołanych wyżej przepisów art. 7, 68 § 1, art. 75, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. Odnosząc się do zawartego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzenia, iż w sprawie przedmiotowego budynku prowadzone jest postępowanie w trybie przepisów art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane – należy wskazać, iż postępowanie to nie ma żadnego wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie. Rozpoznana sprawa dotyczy bowiem sankcji karnej (art. 57 ust. 7) za przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego (jego części) z naruszeniem art. 54 i 55. Bez wpływu na tę sprawę pozostaje zatem decyzja nakazująca właścicielom obiektu przedłożenia zamiennego projektu budowlanego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) zaskarżoną decyzję należało uchylić. Jednocześnie, na podstawie art. 135 p.p.s.a. uchylono decyzję organu I instancji (punkt I wyroku). W dalszym toku postępowania należy mieć na uwadze powyższe uwagi przeprowadzić wszechstronne postępowanie dowodowe, a w przypadku pominięcia jakichkolwiek dowodów, swoje stanowisko uzasadnić. O kosztach postępowania (punkt II wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji (punkt III wyroku) orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. /-/ B. Drzazga /-/ A. Zieliński /-/ St. Małek