II SA/Po 499/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. G. i E. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wygaśnięcia decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego postanawia przywrócić skarżącym termin do wniesienia skargi kasacyjnej. /-/ E. Podrazik Postanowieniem z dnia 21 marca 2017 r. starszy referendarz sądowy WSA w Poznaniu ustanowił dla L. G. i E. G. profesjonalnego pełnomocnika z urzędu (t. II, k. 315 akt sąd.), na którego Okręgowa Rada Adwokacka w [...] wyznaczyła następnie adw. L. B. (t. III, k. 405 akt sąd.). Wyrokiem z dnia 4 października 2017 r., sygn. akt II SA/Po 499/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę L. G. i E. G. na wskazaną w rubrum decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Następnie Sąd postanowieniem z dnia 5 grudnia 2017 r. odrzucił złożoną przez pełnomocnika skarżących skargę kasacyjną z dnia 29 listopada 2017 r. na opisany powyżej wyrok, z uwagi na uchybienie terminowi do jej wniesienia. Postanowienie zostało doręczone na adres kancelarii pełnomocnika skarżących w dniu 19 grudnia 2017 r. (t. IV, k. 647 akt sąd.). Pełnomocnik skarżących pismem z dnia 12 stycznia 2018 r. wniósł zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 5 grudnia 2017 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia (t. IV, k. 659-662, 665-666). Postanowieniem z dnia 12 lutego 2018 r. przywrócono skarżącym termin do wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 5 grudnia 2017 r. (t. IV, k. 684-687). Pismem z dnia 9 stycznia 2018 r. – złożonym do Sądu w dniu 11 stycznia 2018 r. – skarżący, działając osobiście, wnieśli o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wskazując, że nie ze swojej winy zostali pozbawieni prawa do sądu. Podnieśli, że nie mieli wpływu na wybór adwokata z urzędu, a sami nie mogli złożyć skargi kasacyjnej w terminie z powodu przymusu adwokacko-radcowskiego (t. IV, k. 653 akt sąd.). Do pisma nie dołączyli skargi kasacyjnej. Pismem z dnia 20 lutego 2018 r. pełnomocnik skarżących adw. L. B. zawiadomiła Sąd o czasowym zaprzestaniu wykonywania zawodu adwokata (t. IV, k. 698 akt sąd.), wobec czego zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie nowego adwokata z urzędu w miejsce dotychczasowego pełnomocnika (t. IV, k. 708 akt sąd.). W dniu 27 kwietnia 2018 r. wyznaczono dla skarżących pełnomocnika z urzędu w osobie adw. M. G. (t. IV, k. 709 akt sąd.). Postanowieniem z dnia 26 września 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie z dnia 5 grudnia 2017 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej (t. IV, k. 659 i 724). W dniu 8 października 2018 r. nowy pełnomocnik skarżących powielił ich wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wskazując, że w związku z oddaleniem przez NSA zażalenia z dnia 12 stycznia 2018 r. złożonego przez adw. L. B. postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej i uprawomocnieniem się postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej z dnia 29 listopada 2017 r. zaszła konieczność złożenia nowej skargi kasacyjnej. Jednocześnie pełnomocnik wskazał, że upływ terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest przez niego niezawiniony, a w sprawie dochowano siedmiodniowego terminu na złożenie wniosku, gdyż przyczyna uchybienia ustała w dniu doręczenia pełnomocnikowi postanowienia NSA o oddaleniu zażalenia, tj. w dniu 1 października 2018 r. (t. IV, k. 740 – 743 akt sąd.). Do pisma dołączono skargę kasacyjną z dnia 8 października 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania wniosku wyjaśnienia wymaga, że wniosek adw. M. G. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej Sąd uznał za uzupełnienie złożonego wcześniej przez skarżących wniosku w tym zakresie. Przechodząc do meritum wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: "P.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu, należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 P.p.s.a.). Sąd oceniając przedmiotowy wniosek pod względem formalnym stwierdził, że jest on dopuszczalny, albowiem w sprawie niewątpliwie doszło do uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej, o czym przesądził NSA w prawomocnym postanowieniu z dnia 26 września 2018 r., sygn. akt II OZ 903/18. Ponadto, rozpatrywany wniosek został wniesiony w terminie przewidzianym w art. 87 P.p.s.a. Z akt sprawy wynika bowiem, że o uchybieniu terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej skarżący zostali zawiadomieni przez ich ówczesnego pełnomocnika z urzędu pismem z dnia 9 stycznia 2018 r. Z kolei sam pełnomocnik powziął informację o uchybieniu terminowi dzień wcześniej (t. IV, k. 656 – 657 akt sąd.). Skoro więc wniosek został złożony w Biurze Podawczym tut. sądu w dniu 11 stycznia 2018 r. (t. IV, k. 653 akt adm.), dochowano terminu do jego wniesienia. Należało również uznać, że wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej dokonano uchybionej czynności, albowiem pierwotny brak w tym zakresie został uzupełniony przez nowego pełnomocnika przy piśmie z dnia 8 października 2018 r. (skarga kasacyjna z dnia 8 października 2018 r.). Podnieść również należy, że uchybienie terminowi powoduje dla skarżących ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego. Wymogi formalne wniosku zostały więc zachowane. Przechodząc do merytorycznego rozpatrzenia wniosku należy zauważyć, że co do zasady, błędy pełnomocnika rzutują na sytuację prawną strony przez niego reprezentowanej i nie stanowią okoliczności świadczących o braku winy w uchybieniu terminu. Niemniej jednak w realiach rozpoznawanej sprawy, Sąd postanowił przywrócić skarżącym termin do wniesienia skargi kasacyjnej z uwagi na znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy. Należy zauważyć, że w zażaleniu z dnia 12 stycznia 2018 r. na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, ówczesny pełnomocnik skarżących przedstawił okoliczności, które winien był podnieść właśnie we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W treści zażalenia wskazano bowiem, że wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony w dniu 26 października 2017 r. do rąk osoby nieuprawnionej. Pełnomocnik wyjaśnił, że doręczenia adwokatowi prowadzącemu jednoosobową kancelarię dokonuje się osobie upoważnionej do odbioru pism. Tymczasem osoba, która potwierdziła odbiór korespondencji dokonała tego pod nieobecność osoby rzeczywiście upoważnionej do tej czynności. Pełnomocnik wskazał przy tym, że na ul. [...], gdzie mieści się siedziba kancelarii, mieści się kilka firm. Z żadną z osób tam przebywających nie łączy go jednak stosunek pracy lub inny uzasadniający przypuszczenie, że osoba ta jest upoważniona do odbioru korespondencji przychodzącej do kancelarii. Pełnomocnik podkreślił przy tym, że nie zna K. P., która odebrała przesyłkę zawierającą wyrok wraz z uzasadnieniem, a jedyną osobą upoważnioną do odbioru korespondencji jest A. M., która posiada także stosowne pełnomocnictwo pocztowe w tym zakresie. Następnie wyjaśniła, że w dniach 26 i 27 października 2017 r. A. M. była nieobecna, a przesyłkę wręczono nieupoważnionej osobie. K. P. oddała odebrane pismo w dniu 30 października 2017 r. informując jednocześnie, że jest to korespondencja właśnie z tego dnia (t. IV, k. 639 – 662 akt sąd.). Do omawianego zażalenia pełnomocnik dołączył wydruk z poczty elektronicznej maila z dnia 30 października 2017 r., który został skierowany do E. G.. W jego treści pełnomocnik poinformował go o doręczeniu przesyłki zawierającej wyrok "w dniu dzisiejszym", wobec czego termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływa w dniu 29 listopada 2017 r. (t. IV, k. 664 akt sąd.). Z powyższego wynika, że ówczesny pełnomocnik skarżących faktycznie był przekonany o odbiorze przesyłki w dniu 30 października 2017 r., o czym poinformował swojego mocodawcę w tym samym dniu. Należy również zwrócić uwagę, że skarga kasacyjna złożona przez tego pełnomocnika została nadana w dniu 29 listopada 2017 r. (t. IV, k. 626 akt sąd.), a więc, w przeświadczeniu pełnomocnika, w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej. Zdaniem Sądu powyższe wyjaśnienia uprawdopodabniają okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. I choć wyjaśnienia te nie znalazły się we wniosku skarżących o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, Sąd postanowił wziąć je pod uwagę przy jego rozpatrywaniu. Sąd miał bowiem na względzie fakt, że skarżący sporządzili rozpatrywany wniosek samodzielnie, a w okresie jego złożenia pełnomocnik skarżących borykał się z problemami rodzinnymi i zdrowotnymi (zob. treść wydanego w tej sprawie postanowienia z dnia 12 lutego 2018 r. o przywróceniu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej), które ostatecznie doprowadziły go do czasowego zaprzestania wykonywania zawodu adwokata i likwidacji kancelarii z dniem 10 marca 2018 r. (t. IV, k. 698 akt sąd.). Odnosząc się z kolei do argumentacji obecnego pełnomocnika skarżących zawartej we wniosku o przywrócenie terminu z dnia 8 października 2018 r. wskazać należy, że jest ona chybiona. Należy bowiem wskazać, że wyznaczenie w sprawie nowego pełnomocnika już po uchybieniu terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej nie uprawdopodabnia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyznaczony w sprawie pełnomocnik wstępuje bowiem na miejsce nowego pełnomocnika z wszelkimi tego konsekwencjami. Innymi słowy, dokonane przez poprzedniego pełnomocnika czynności nie zostają anulowane, ale nadal wywierają skutek prawny. W momencie więc kiedy w sprawie uchybiono terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej, obowiązkiem nowego pełnomocnika było dowodzenie, że ówczesny pełnomocnik nie dochował terminu bez swojej winy. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 86 § 1 i 2 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. /-/ E. Podrazik