II SA/Po 502/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2009r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) nr (...) w przedmiocie podziału nieruchomości; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 200,- (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska /-/ W.Batorowicz II SA/Po 502/09 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. ([...]) Burmistrz Miasta i Gminy B., na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 94 ust. 1, art. 95 ust. 7, art. 96 ust. 1 i art. 97 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku A. K. z dnia 28 stycznia 2009 r. w sprawie projektu podziału nieruchomości położonej w B. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb[...], arkusz mapy numer [...], działka numer [...] o powierzchni 0.0581 ha, zapisana w jednostce rejestrowej Nr [...], a stanowiącej własność wnioskodawcy, odmówił zatwierdzenia geodezyjnego projektu podziału opisanej nieruchomości, polegającego na podziale działki numer [...] na działki: numer [...] o powierzchni 0.0328 ha i numer [...] o powierzchni 0.0253 ha. W uzasadnieniu organ wskazał, iż wniosek złożono w oparciu o art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami i wyjaśnił, iż: przedmiotowa działka w dniu złożenia wniosku z dnia 28 stycznia 2009 r. nie była objęta aktualnym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i nie można określić przeznaczenia tej działki; zgodnie z wypisem z rejestru gruntów pod pozycja rejestrową [...]działka numer [...]o powierzchni 0.0581 ha zapisana jest jako tereny mieszkaniowe; obecnie przedmiotowa działka zabudowana jest budynkiem mieszkalnym oraz budynkiem gospodarczym i art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma tutaj zastosowania, gdyż opisana działka jest działką budowlaną, a jej podział naruszy ustawę z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). W odwołaniu od decyzji A. K. zarzucił, iż nie rozumie, w jaki sposób podział może naruszyć ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym skoro działka jest położona na obszarze istniejącego budownictwa mieszkaniowego. Ponadto wnioskodawca stwierdził, iż art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami może być w sprawie zastosowany, ponieważ chodzi o wydzielenie działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego, a organ poprzestawszy na odmowie dokonania podziału bez wskazania innego przepisu umożliwiającego podział ograniczył prawo własności wnioskodawcy. Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...]lutego 2009 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy zauważył, iż jego rola polega na badaniu legalności rozstrzygnięcia wydanego przez organ I stopnia, a w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Dalej Kolegium za organem I instancji powtórzyło, iż obecnie działka numer [...] jest zabudowana budynkiem mieszkalnym i gospodarczym, dlatego art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma zastosowania, gdyż opisana działka jest działką budowlaną i jej podział naruszyłby ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a naruszenie to, zdaniem organu odwoławczego, polegałoby na tym, że w dniu złożenia wniosku o podział brak jest obowiązującej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla nowo wydzielanej działki. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A.K. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarżący zarzucił organowi niewłaściwą interpretację art. 95 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a ponadto wskazał na definicję działki budowlanej z art. 4 pkt 3a tej ustawy. W ocenie skarżącego projektowana do wydzielenia działka numer [...]spełnia kryteria działki budowlanej i nie ma znaczenia jej przeznaczenie zapisane w ewidencji gruntów, ponadto zdaniem skarżącego podział jest tym bardziej dopuszczalny, gdyż działka położona jest na obszarze istniejącej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny stosownie do treści przepisów ustrojowych oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa materialnego oraz przepisami formalnymi, regulującymi zasady postępowania administracyjnego. Oceniając w tym zakresie zaskarżoną decyzję Kolegium Sąd stwierdził, iż decyzja organu odwoławczego wydana została z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkować musiało uchyleniem tego aktu. W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż w doktrynie i orzecznictwie prawa administracyjnego powszechnie prezentowany jest pogląd, że decyzja organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja organu I instancji, a działanie organu odwoławczego co do zasady nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji, zaś cel kontrolny decyzji organu odwoławczego tylko uzupełnia cel merytoryczny (por.: wyrok WSA w Lublinie z dnia 11 lipca 2008 r., I SA/Lu 290/08, LEX nr 489246; wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 lipca 2008 r., II SA/Kr 414/07, LEX nr 499884). Art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego ukształtował też postępowanie przed organem odwoławczym jako postępowanie merytoryczne. Do postępowania tego mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami I instancji (art. 140 Kodeksu). Z tych też przyczyn organ odwoławczy co do zasady obowiązany jest nie tylko rozpoznać zarzuty odwołania i skontrolować legalność zaskarżonej decyzji organu I instancji, ale ponownie rozpatrzyć całokształt materiału sprawy i ją merytorycznie rozstrzygnąć, co też jest zgodne z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 kpa w związku z art. 138 kpa). Odnosząc powyższe do zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, iż Kolegium nie rozpoznało ponownie samodzielnie sprawy merytorycznie i w istocie zaniechało nawet ustosunkowania się do zarzutów odwołania. Powtórzenie argumentów organu I instancji, wobec których skarżący przedstawił kontrargumenty i stanowisko, iż art. 95 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami może być zastosowany, nie spełnia kryteriów ponownego rozpatrzenia sprawy w instancji odwoławczej. W istocie skarżący w wyniku lektury uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie jest w stanie poznać, z jakich przyczyn organ odwoławczy uznał stanowisko organu niższej instancji za trafne, a co zadecydowało o odrzuceniu argumentacji przedstawionej w odwołaniu. W konsekwencji organ odwoławczy uchybił przepisom art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 15, art. 138 § 1 pkt 1 i art. 140 Kodeksu w stopniu, który uznany być musi za mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy nie rozpatrzył wszystkich istotnych okoliczności sprawy, jak również wyciągnął z ustalonego stanu faktycznego przedwczesne wnioski. Lakoniczne uzasadnienie decyzji Kolegium wskazuje, iż art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma w sprawie zastosowania, gdyż opisana działka jest działką budowlaną i jej podział naruszyłby ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, które to naruszenie miałoby polegać na tym, że w dniu złożenia wniosku o podział brak jest obowiązującej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla nowo wydzielanej działki. Zaprezentowany przez Kolegium pogląd nie znajduje w ocenie Sądu uzasadnienia w treści art. 95 ust. 7 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Według treści tego przepisu podział nieruchomości może nastąpić w celu wydzielenie działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego niezależnie od ustaleń planu miejscowego, a w przypadku braku planu niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zatem nie sposób wymagać, by skarżący – wnioskując o podział w trybie wymienionego przepisu – musiał przedstawić decyzję o warunkach zabudowy dla tego terenu. Zauważyć przy tym należy, iż ogólnikowe powołanie się przez Kolegium na naruszenie przepisów ustawy o planowaniu o zagospodarowaniu przestrzennym, bez wskazania konkretnych przepisów i argumentacji nie może być uznane prawidłowe. Ponadto godzi się zauważyć, iż sam fakt, że nieruchomość, której dotyczy wniosek o podział, jest działką budowlaną nie eliminuje jeszcze takiej nieruchomości spod działania przepisu art. 95 ust. 7 powołanej ustawy. Nadto trzeba zwrócić uwagę na to, że organ odwoławczy nie przedstawił spójnej argumentacji przemawiającej za uznaniem, iż działka objęta wnioskiem o podział jest działką budowlaną w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami (art. 4 pkt 3a). Odpis księgi wieczystej Kw. Nr [...] prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości wskazuje sposób korzystania z nieruchomości, jako zabudowana rola, niezabudowane role. Z kolei wypis z rejestru gruntów dla działki numer [...] w opisie działki podaje, iż są to tereny mieszkaniowe. Powyższe dane nie wskazują jednoznacznie, iżby działka objęta wnioskiem o podział była działką budowlaną w rozumieniu art. 4 pkt 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem samo zabudowanie przedmiotowej działki budynkiem mieszkalnym i gospodarczym jeszcze o takim charakterze nie przesądza. W przedmiotowej sprawie organ winien był ocenić czy zaistniały wszystkie przesłanki do zastosowania przepisu art. 95 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w tym czy możliwe jest wydzielenie z istniejącej nieruchomości działki niezbędnej do korzystania z budynków, czy też nieruchomość nr [...] ze względu na swoje cechy jest już działką, o której mowa w przywoływanym przepisie. Tego typu ustaleń i rozważań Kolegium nie poczyniło, czym naruszyło przepisy art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Stwierdzone uchybienia w zakresie przeprowadzenia postępowania odwoławczego, ze względu na swoją wagę, prowadzą do uchylenia zaskarżonej decyzji. W toku ponownego rozpatrywania sprawy organ odwoławczy powinien przeanalizować zgromadzony materiał dowodowy celem rozstrzygnięcia, czy działki objęta wnioskiem o podział jest w istocie działką budowlaną, oraz czy istniejąca nieruchomość z uwagi na swoją wielkość, jako całość, de facto nie wypełnia kryterium działki niezbędnej dla korzystania z budynku mieszkalnego w rozumieniu art. 95 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W takiej sytuacji istotnie nie byłoby podstaw do wydzielenia z przedmiotowej nieruchomości działki, o której mowa w art. 95 ust. 7 powołanej ustawy. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia wymaga jednak wnikliwej oceny zgromadzonego materiału, a w razie potrzeby przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w trybie art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego. Co oczywiste, uzasadnienie rozstrzygnięcia organu odwoławczego powinno przede wszystkim w tym zakresie spełniać wymogi, o których stanowi art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt I i III wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt II wyroku na podstawie art. 200 powołanej ustawy, mając na uwadze wysokość wpisu uiszczonego przez skarżącego. /-/ E. Podrazik /-/ A. Łaskarzewska /-/ W. Batorowicz