II SA/Po 505/15
WyrokWSA w Poznaniu2015-08-12
Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Edyta Podrazik, Jakub Zieliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania specjalnego zasiłku celowego na pokrycie zaległości czynszowych, pomimo przekroczenia kryterium dochodowego, jest uzasadniona brakiem współdziałania strony z organem pomocy społecznej i brakiem realnych działań zmierzających do poprawy sytuacji mieszkaniowej?Ratio decidendi
Odmowa przyznania specjalnego zasiłku celowego osobie samotnie gospodarującej, której dochód przekracza kryterium dochodowe, jest uzasadniona, gdy strona nie wykazuje aktywnego współdziałania w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej, nie podejmuje realnych kroków w celu poprawy sytuacji mieszkaniowej (np. poprzez zmianę lokalu na mniejszy) i problem nieuiszczania czynszu ma charakter długotrwały, a nie wynikający z nagłego zdarzenia losowego. Pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i doraźny, a nie stałego finansowania zobowiązań osoby, która nie spełnia kryteriów dochodowych.Stan faktyczny
Skarżący A. G. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uregulowanie czynszu za styczeń 2015 r. oraz zaległości czynszowych od stycznia 2011 r. Organ I instancji odmówił przyznania pomocy na styczeń 2015 r. i grudzień 2014 r., umorzył postępowanie w pozostałej części zaległości, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego i brak współdziałania skarżącego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając niezgodność z prawem i naruszenie uzgodnień. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 sierpnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2015 roku sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego oddala skargę
A. G. (dalej również: "wnioskodawca" lub "strona") w dniu 2 lutego 2015 r. [...] wniósł do [...] [ośrodka pomocy społecznej] w P. (dalej: "ośrodek w P." lub: "ośrodek pomocy społecznej") wniosek o udzielenie pomocy na uregulowaniu czynszu za miesiąc styczeń 2015 r. w kwocie [....] zł oraz zaległości w czynszu za miesiące od stycznia 2011 r. do stycznia 2015 r. (w wysokości [...] zł).
Decyzją z dnia [...] 2015 r. znak [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta P. Kierownik ośrodka w P. [...] odmówił wnioskodawcy udzielenia pomocy finansowej na uregulowanie czynszu za styczeń 2015 r. w kwocie [....] zł oraz zaległości czynszowych za miesiąc grudzień 2014 r. Ponadto decyzją z dnia [...] 2015 r. znak [...] organ umorzył postępowanie w części dotyczącej przyznania pomocy finansowej na uregulowanie zaległości czynszowych za okres od stycznia 2011 r. do listopada 2014 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia odmawiającego przyznania pomocy (znak [...]) organ I instancji wyjaśnił, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jego dochód w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku wynosił [...] zł (renta z ZUS). Dalej organ powołał się na art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2015 r., poz. 163) i stwierdził, że ponieważ dochód strony przekracza o 27,80 zł kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, tj. kwotę 542,00 zł, nie kwalifikuje się on do przyznania pomocy w postaci zasiłku celowego z art. 39 ustawy o pomocy społecznej. W tej sytuacji organ rozważył możliwość przyznania specjalnego zasiłku celowego na podstawie art. 41 powołanej ustawy. Zdaniem organu strona oczekuje pomocy w całkowitym regulowaniu zobowiązań wynikających z zawartej umowy najmu mieszkania, tymczasem pomoc społeczna nie jest instytucją powołaną do comiesięcznego wspierania jednej osoby w opłacaniu jej zobowiązań, a powołaną do doraźnego wsparcia w przezwyciężeniu trudnej sytuacji życiowej. Dalej organ zauważył, że wnioskodawca do tej pory nie wykazał, aby podjął jakiekolwiek kroki w celu rozwiązania swojej sytuacji mieszkaniowej, pomimo licznych form pomocy zaproponowanych przez organ pomocy społecznej (złożenie wniosku o zamianę mieszkania, złożenie wniosku o przyznanie lokalu socjalnego). Powołując się na brak współdziałania strony z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, organ nie znalazł podstaw do przyznania pomocy na uregulowanie czynszu.
Następnie organ wyjaśnił, że we wniosku z dnia 2 lutego 2015 r. strona wniosła także o pomoc finansową na opłacenie zaległości czynszowych od stycznia 2011 r., lecz w związku z wcześniejszym rozpoznaniem przez organy wniosków o udzielenie pomocy na zapłatę czynszu za miesiące od stycznia 2011 r. do listopada 2014 r. organ przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie objął miesiące grudzień 2014 r. i styczeń 2015 r. Przy tym organ zauważył, że nieprawidłowe jest składanie wniosku dotyczącego udzielenia pomocy finansowej na opłacenie czynszu za styczeń 2015 r. i jednoczesne domaganie się pomocy na uregulowanie zaległości za ten miesiąc.
Ponadto organ wskazał, iż na ogólną liczbę 16 decyzji, którymi w latach 2011-2013 przyznał wnioskodawcy pomoc finansową na opłacenie czynszu, jednak zaznaczył, że mimo to nie regulował on czynszu. Zaznaczył także, że nadal w miarę możliwości ośrodka zapewnia stronie środki finansowe na zakup żywności i energii. W odniesieniu do umowy ustnej, jaką miał wnioskodawca zawrzeć z pracownikami filii ośrodka pomocy społecznej, stwierdził, że żaden z pracowników ośrodka pomocy społecznej nie mógł zapewnić stronie stałego regulowania czynszu i opłat za energię elektryczną. Wyjaśnił również, że organy pomocy społecznej poczyniły starania w celu wsparcia wnioskodawcy w poprawie jego sytuacji mieszkaniowej i finansowej, jednak odmówił on podjęcia współpracy z organem w celu poprawy swojej sytuacji mieszkaniowej; między innymi odmawia współpracy w ramach programu "[...]"; nie podejmuje także samodzielnych starań w sprawie zmiany mieszkania na mniejsze, co potwierdza informacja zarządcy nieruchomości z czerwca 2014 r. Zdaniem organu powyższe wskazuje na to, że przyznanie wnioskodawcy przedmiotowej pomocy finansowej jest niecelowe, gdyż nie poprawi to jego sytuacji bytowej, a w gruncie rzeczy stanowiłoby udzielenie pomocy wierzycielowi strony, do którego nie są adresowane rozwiązania zawarte w ustawie o pomocy społecznej.
W odwołaniu od decyzji odmawiającej przyznania pomocy finansowej A. G. podniósł, że został oszukany przez organ i domagał się dotrzymania uzgodnień z 2010 r., że ośrodek pomocy społecznej będzie opłacał czynsz i rachunki za energię elektryczną. Domagał się również przestrzegania art. 67 Konstytucji, podkreślając, że on wywiązuje się z uzgodnień, zakupując leki. Kwestionował również prawidłowość przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w dniu 17 lutego 2015 r., jak i całokształt działań organu. Ponadto wyraził brak zaufania wobec ludzi prowadzących program "[...]".
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu (dalej: Kolegium) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że celem ustawy o pomocy społecznej jest wsparcie osoby lub rodziny w przezwyciężeniu trudnych sytuacji, o czym mowa w art. 2 ustawy o pomocy społecznej, zaś nieodłączną cechą procesu pomocy jest aktywne współdziałanie wnioskodawcy oraz egzekwowanie jego zaangażowania, zgodnie z art. 4 ustawy o pomocy społecznej. W ocenie organu rezygnacja z form pomocy zaproponowanych przez pracownika socjalnego (złożenie wniosku o zmianę mieszkania, nawiązanie kontaktu w programie "[...]") jest wyrazem braku współdziałania wnioskodawcy z pracownikiem socjalnym w rozwiązaniu jego trudnej sytuacji życiowej. W tym zakresie organ wyjaśnił, że obowiązek ten stanowi następstwo zasady subsydiarności wyrażonej w art. 2 ust. 1 powołanej ustawy, a konstrukcja przedmiotowej zasady wskazuje, że organy pomocy społecznej nie wyręczają obywatela z obowiązku utrzymywania się w trudnej życiowo sytuacji, ale wymagają od niego aktywności w pokonywaniu niepowodzeń życiowych. Dalej Kolegium podniosło, że celem pomocy społecznej nie jest jednak systematyczne, comiesięczne wspieranie osób, które posiadają dochód przekraczający kryterium dochodowe, co ma miejsce w przypadku strony, gdyż pomoc społeczna jest instytucją przeznaczoną do działania doraźnego, a nie do stałego, comiesięcznego wspierania jednej osoby wymagającej pomocy.
Organ odwoławczy powołał się przy tym m.in. na uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 lipca 2014 r. o sygn. akt II SA/Po 359/14, w którym tutejszy Sąd stwierdził, że nieuiszczanie czynszu przez skarżącego nie stanowi nowego problemu, wynikającego z nagłych zdarzeń, lecz jest problemem nierozwiązanym już od paru lat, gdyż zaległości w jego zapłacie sięgają aż stycznia 2011 r. Organ stwierdził, że w tych okolicznościach nie można przyjąć, aby wniosek o spłatę zadłużenia czynszowego umotywowany był zaistnieniem szczególnie uzasadnionego przypadku, a więc wynikał z nadzwyczajnych zdarzeń, których skarżący nie mógł przewidzieć. Organ odwoławczy wskazał także na fakt, że tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 25 września 2014 r. sygn. akt II SA/Po 647/14 oddalił skargę wnioskodawcy na decyzję Kolegium z dnia [...] kwietnia 2014 r. odmawiająca przyznania stronie pomocy finansowej na uregulowanie czynszu za miesiąc grudzień 2013 r.
Ponadto decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] 2015 r. w przedmiocie umorzenia postępowanie w części dotyczącej przyznania pomocy finansowej na uregulowanie zaległości czynszowych za okres od stycznia 2011 r. do listopada 2014 r.
W skardze na decyzję Kolegium z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] A. G. zarzucił jej niezgodność z prawem i podniósł zarzuty wcześniej przedstawione w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2015 r. skarżący podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze.
Tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2015 r. sygn. akt II SA/Po 504/15 oddalił skargę wnioskodawcy na decyzją Kolegium z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] wydaną w przedmiocie umorzenia postępowania w części dotyczącej przyznania pomocy finansowej na uregulowanie zaległości czynszowych za okres od stycznia 2011 r. do listopada 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Materialnoprawną podstawą wydanej w sprawie decyzji jest ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Natomiast przedmiotem sprawy jest odmowa przyznania specjalnego zasiłku celowego na uregulowanie czynszu za mieszkanie skarżącego za miesiąc styczeń 2015 r. w wysokości [...] zł oraz zaległości czynszowych za grudzień 2014 r.
Bezsporną okolicznością jest, że skarżący jest osobą samotnie gospodarującą, której dochód w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku - styczniu 2015 r., wynosił [...] zł, a więc przekraczał kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, a wynoszące 542 zł, wobec czego nie kwalifikuje się do uzyskania pomocy na podstawie art. 39 ustawy o pomocy społecznej ("zwykłego" zasiłku celowego). W związku z powyższym wniosek skarżącego mógł być rozpoznany tylko na gruncie art. 41 [...] [pkt 1] ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej (odpowiednio) kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Sytuacja, w jakiej się znalazł nie stanowiła również zdarzenia losowego, które uzasadniałoby rozpatrzenie jego wniosku na podstawie art. 40 tej ustawy.
W tym miejscu zauważyć należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że szczególne przypadki o których mowa w tym przepisie muszą być wyraziste i odbiegające od sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy przy spełnianiu kryterium dochodowego z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 4 listopada 2009 r. sygn. akt IV SA/Po 470/09, Lex nr 589416). Szczególne przypadki, o jakich mowa w art. 41 powołanej ustawy, muszą być tak wyraziste i odbiegające od sytuacji osób spełniających kryterium dochodowe, że uzasadniają przyznanie tej szczególnej pomocy, co w konsekwencji prowadzi do zrównania sytuacji osób osiągających dochody przekraczające przyjęty przez ustawodawcę próg dochodowy z sytuacją osób, które takich dochodów nie uzyskują (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 kwietnia 2008 r. sygn. akt IV SA/GL 155/07, Lex nr 509368). O tym zaś, czy mamy do czynienia ze "szczególnie uzasadnionym przypadkiem" każdorazowo rozstrzyga organ orzekający w sprawie, po rozważeniu wszystkich istotnych okoliczności, w oparciu o wszechstronnie zebrany materiał dowodowy (wyrok NSA z dnia 4 listopada 2008 r. sygn. akt I OSK 1910/07, Lex nr 569575).
Wyjaśnienia wymaga, iż kontrola decyzji uznaniowej dokonywana przez Sąd ogranicza się do zbadania zgodności z prawem tej decyzji. Kontrola ta ma ustalić, czy dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy wydawaniu decyzji nie przekroczył granic uznania i czy właściwie uzasadnił rozstrzygnięcie. Podejmując decyzję uznaniową organ administracji ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, stosownie do art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości finansowych organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków pieniężnych.
W ocenie Sądu organom orzekającym w przedmiotowej sprawie nie można zarzucić naruszenia postępowania i dowolności orzekania (art. 7 k.p.a.), jak i naruszenia art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Organy nie zakwestionowały trudnej sytuacji materialnej skarżącego. Wiązała się ona jednak nie z brakiem dochodu po stronie skarżącego, lecz z istniejącym zadłużeniem za opłaty czynszowe i trudnością z bieżącym regulowaniem czynszu.
Zgodzić się należy z organami, że przyznawanie regularnej, pokrywającej koszty opłat czynszowych pomocy z pomocy społecznej nie przyczyni się do poprawy sytuacji skarżącego. Zarówno analiza akt sprawy, jak i wcześniejszych orzeczeń tutejszego Sądu (okoliczność wiadoma Sądowi z urzędu czyli objęta notorią urzędową) wskazuje, że problem nieuiszczania czynszu przez skarżącego czy też innymi słowy - brak wystarczających środków na pokrycie kosztów wynajmu mieszkania nie stanowi nowego problemu, lecz jest kwestią nierozwiązaną już od kilku lat, skoro zaległości w zapłacie czynszu sięgają aż stycznia 2011 r. W tych okolicznościach nie można przyjąć, aby wniosek o udzielenie pomocy na zapłatę czynszu w grudniu 2014 r. i styczniu 2015 r. zmierzał do poprawy sytuacji skarżącego w tym zakresie. Tym bardziej, że skarżący od wielu lat nie podejmuje kroków realnie zmierzających do poprawy swojej sytuacji mieszkaniowej i zmiany lokalu na mniejszy, co umożliwiłoby obniżenie czynszu i wystąpienie od dodatek mieszkaniowy. Jak wynika z twierdzeń organu I instancji, a także treści odwołania i skargi, skarżący odmówił również udziału w programie "[...]", w ramach którego ośrodek pomocy społecznej proponował indywidualne wsparcie pracownika socjalnego w rozwiązywaniu różnych spraw życiowych. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika też, że w okresie od lutego 2011 r. do czerwca 2013 r. organ I instancji kilkanaście razy przyznał skarżącemu specjalny zasiłek celowy na częściowe uregulowanie należności czynszowych, a mimo tego wsparcia sytuacja wnioskodawca nie uległa poprawie, bowiem nie regulował pozostałej części czynszu, co powiększało jego zadłużenie. W tym wypadku zatem, wobec notorycznego zwiększania zadłużenia czynszowego, trudno uznać zgłoszoną przez wnioskodawcę potrzebę za szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 41 ustawy o pomocy społecznej.
W tym miejscu podkreślić również należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa zmierzającą do umożliwienia osobom i rodzinom przezwyciężanie sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Celem pomocy społecznej jest wspieranie, a nie wyręczanie osób i rodzin w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych oraz umożliwienia im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc państwa ma zatem charakter subsydiarny, tj. dopuszcza się interwencję organów państwa tylko w takich przypadkach, w których osoba lub rodzina rzeczywiście nie ma możliwości samodzielnego przezwyciężania trudności życiowych. Treść tego przepisu powinna być odczytywana przez pryzmat art. 3 ust. 4 tej ustawy, który stanowi, że potrzeby osoby i rodziny powinny być zaspokojone, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Świadczenia z pomocy społecznej powinny być więc dostosowane do konkretnej sytuacji indywidualnego beneficjenta. Określone potrzeby osób i rodzin mogą być jednak zrealizowane tylko wówczas, gdy odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach, także finansowych, pomocy społecznej (patrz wyrok NSA z dnia 22 marca 2012 r. o sygn. I OSK 1747/12 – dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.)
Jak wykazały to organy obydwu instancji, udzielenie skarżącemu żądanej pomocy nie będzie zgodne z celami pomocy społecznej, bowiem nie poprawi ono faktycznie sytuacji skarżącego, który sam mimo posiadanych możliwości nie podejmuje czynnej współpracy z ośrodkiem pomocy społecznej w celu poprawy swojego położenia i w ten sposób utrwala właśnie niekorzystną sytuację mieszkaniową.
Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego kwestii umowy ustnej zawartej pomiędzy pracownikami [...] ośrodka pomocy społecznej a skarżącym w 2010 r. - o stałym regulowaniu opłat za czynsz i energię przez ten ośrodek zauważyć należy, że – jak to już wyjaśnił organ I instancji – żaden z pracowników organu nie był uprawniony do zapewnienia skarżącego o możliwości udzielania ciągłej (bezterminowej) pomocy finansowej na opłacenie czynszu, zaś przypadki przyznawania w przeszłości pomocy finansowej na zapłacenie części czynszu wynikały każdorazowo z wydawanych w tym przedmiocie decyzji. Podkreślić tym miejscu należy, że nawet w przypadku przyjęcia za wiarygodne twierdzeń skarżącego, jakoby pracownicy ośrodka składali wobec niego zapewnienia bieżącego regulowania przez tą instytucję należności czynszowych, to okoliczność ta nie miałby jakiegokolwiek wpływu na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Ewentualne składanie przez pracowników pomocy społecznej obietnic pozbawionych podstawy prawnej nie mogłoby bowiem skutkować po stronie skarżącego nabyciem podlegającego ochronie prawnej prawa podmiotowego do uzyskiwania środków z pomocy społecznej na określony cel.
W ocenie Sądu w tych okolicznościach nie można przyjąć, aby wniosek o udzielenie pomocy na zapłatę czynszu w grudniu 2014 r. i styczniu 2015 r. zmierzał do poprawy sytuacji skarżącego. Skarżący nie wykazał, że samodzielnie podjął konkretne działania zmierzających do obniżenia wysokości czynszu, zaś proponowaną przez organ pomoc w zakresie uzyskania innego lokalu o niższym czynszu uznał za próbę oszustwa. W tej sytuacji skarżący w istocie chciałby utrzymania dotychczasowej sytuacji mieszkaniowej przy jednoczesnym finansowaniu związanych z tym kosztów przez ośrodek pomocy społecznej. Udzielenie pomocy w tym zakresie prowadziłoby zatem do powstania sytuacji, w której organ wyręczałby skarżącego w niemal wszystkich kosztach związanych z utrzymaniem mieszkania, a jednocześnie stanowiłoby faktycznie udzielanie pomocy właścicielowi lokalu zajmowanego przez skarżącego, a który to podmiot mimo istnienia wieloletnich zaległości czynszowych skarżącego nie podejmuje efektywnych działań zmierzających do usunięcia dłużnika z zajmowanego lokalu, w szczególności poprzez uzyskanie wyroku nakazującego opróżnienie lokalu z jednoczesnym przyznaniem eksmitowanemu prawa do lokalu socjalnego (art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego). Zauważyć zaś należy, że w razie przyznania takiego uprawnienia w wyroku eksmisyjnym obowiązek dostarczenia odpowiedniego lokalu ciążyłby na gminie, a jego niezrealizowanie skutkowałoby odpowiedzialnością odszkodowawczą gminy względem właściciela lokalu (art. 18 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego).
Sąd w tym miejscu podkreśla, nie negując przy tym obiektywnie trudnej sytuacji materialnej skarżącego, że trudność sytuacji życiowej, w jakiej się znalazł wynika z faktu, że zajmuje on lokal mieszkalny, którego wielkość uniemożliwia mu uzyskanie stałej pomocy w utrzymaniu mieszkania w trybie ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, pomimo spełniania przez niego kryterium dochodowego określonego w art. 3 ust. 1 tej ustawy. Okoliczność ta nie może jednak stanowić przesłanki dla przyznania skarżącemu stałej pomocy finansowej na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej. Wynika to z faktu, że skoro prawodawca ustanowił w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, kryteria przyznawania tych dodatków związane z normatywną powierzchnią użytkową lokalu mieszkalnego w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego, to nie można dla faktycznego obejścia tych regulacji – celem przyznania stałej pomocy odpowiadającej funkcjonalnie dodatkowi mieszkaniowemu dla osoby nie spełniającej kryteriów otrzymywania takowego dodatku – wykorzystywać przepisów innych ustaw, w tym ustawy o pomocy społecznej.
Inaczej rzecz ujmując, przyznanie skarżącemu pomocy na regulowanie czynszu za określony miesiąc na podstawie art. 41 [...] [pkt 1] ustawy o pomocy społecznej byłoby dopuszczalne jedynie w szczególnie uzasadnionym, incydentalnym przypadku, nie może zaś służyć stałemu i bezterminowemu wspieraniu go w uiszczanie tego rodzaju opłat.
Jedynie na marginesie powyższych rozważań i gwoli udzielenia stronie występującej bez profesjonalnego pełnomocnika niezbędnych wskazówek - Sąd uznaje za stosowne wskazanie, że dla rozwiązania trudnej sytuacji życiowej, w której znalazł się skarżący, winien on podjąć efektywne działania zmierzające do pozyskania lokalu mieszkalnego o wielkości umożliwiającej skorzystanie z pomocy przewidzianej w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. Działania te nie powinny się ograniczać jedynie do kierowania próśb do właściciela obecnie zajmowanego lokalu, lecz – wobec uznania za niezadowalające propozycji składanych mu przez organ pomocy społecznej – powinny przybrać bardziej aktywną formę, jak chociażby poprzez złożenie do Prezydenta Miasta P. podania o wynajem odpowiedniego lokalu z zasobów komunalnych. Ewentualne uzyskanie od podmiotu reprezentującego jednostkę samorządu terytorialnego informacji co do okresu oczekiwania na udostępnienie lokalu mieszkalnego z zasobów komunalnych mogłoby mieć przy tym wpływ na ocenę charakteru żądania udzielenia pomocy na utrzymanie dotychczas zajmowanego przez skarżącego lokalu do czasu udostępnienia mu lokalu komunalnego o mniejszej powierzchni, niższych kosztach utrzymania i umożliwiającego zarazem otrzymanie dodatku mieszkaniowego.
Mając na uwadze wszystko powyższe, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu, gdyż organy te w wystarczającym stopniu uzasadniły podstawy uznaniowej odmowy przyznania stronie specjalnego zasiłku celowego na pokrycie zaległości w opłacie czynszu za mieszkanie.
W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżone rozstrzygnięcie nie naruszało przepisów obowiązującego prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło