II SA/Po 509/09

WyrokWSA w Poznaniu2010-02-03

Skład orzekający: Jolanta Szaniecka, Elwira Brychcy, Danuta Rzyminiak-Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy czynność materialno-techniczna zameldowania na pobyt czasowy może zostać uchylona, jeśli osoba nigdy nie przebywała w danym lokalu?
Ratio decidendi
Czynność materialno-techniczna zameldowania na pobyt czasowy może zostać uchylona, jeśli osoba nigdy nie przebywała w danym lokalu, ponieważ nie została spełniona przesłanka przebywania w innej miejscowości lub w tej samej miejscowości pod innym adresem, a centrum jej spraw życiowych nie skupiało się w tym mieszkaniu. Uchylenie takiej wadliwej czynności przywraca zgodność między stanem faktycznym a wpisem w ewidencji ludności.
Stan faktyczny
Skarżący L. K. został zameldowany na pobyt czasowy w lokalu mieszkalnym, mimo że nigdy w nim nie przebywał. Właścicielka nieruchomości, M. Ł., wniosła o uchylenie czynności zameldowania, twierdząc, że L. K. nigdy nie mieszkał pod wskazanym adresem. Po przeprowadzeniu postępowania organy administracji, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznały, że czynność zameldowania była wadliwa i powinna zostać uchylona, ponieważ nie spełniono podstawowych przesłanek do zameldowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 lutego 2010r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Wojewody z dnia (...) nr (...) w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania; I. oddala skargę, II. przyznaje adwokat A. K. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej skarżącemu z urzędu, kwotę (...) (...) złotych (w tym (...) zł tytułem podatku od towarów i usług) oraz kwotę 17,00 (siedemnaście) złotych tytułem uiszczonej opłaty od pełnomocnictwa. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ J.Szaniecka /-/ E.Brychcy Pismem z dnia (...) stycznia 2009 r. M. Ł. zwróciła się do Prezydenta Miasta K. o uchylenie zameldowania L. K. z pobytu czasowego w K. przy ul. (...) lokal nr (...). W uzasadnieniu wniosku wskazano, że pod przedmiotowym adresem na pobyt stały przebywa wyłącznie wnioskodawczyni, natomiast L. K. nigdy nie był i nigdy nie mieszkał w mieszkaniu nr (...). W dniu (...) stycznia 2009 r. Urząd Miejski Urząd Stanu Cywilnego zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie wymeldowania L. K. z pobytu czasowego w K. przy ul. (...). M. Ł. w trakcie przesłuchania przeprowadzonego w dniu (...) lutego 2009 r. w Urzędzie Stanu Cywilnego oświadczyła, że jest ona wraz z L. K., Z. J. oraz A. K. K. współwłaścicielem nieruchomości zlokalizowanej w K. przy ul. (...). Mieszkanie nr (...) zostało przez nią zajęte w kwietniu 2008 r., a L. K. zameldował się w nim w lipcu 2008 r., chociaż nigdy w nim nie przebywał oraz nie posiada w nim żadnych rzeczy osobistych, sprzętu, mebli czy też wyposażenia. Podczas przeprowadzonych w dniu (...) marca 2009 r. przez pracowników Urzędu Miejskiego Urzędu Stanu Cywilnego oględzin mieszkania nr (...) w budynku położonym w K. przy ul. (...) stwierdzono, że mieszkanie zostało wyremontowane, według oświadczenia M. Ł., na jej koszt, oraz że znajdują się w nim przedmioty należące wyłącznie do M. Ł. Nie stwierdzono, aby w mieszkaniu znajdowały się przedmioty należące do L. K. Pismem z dnia (...) marca 2009 r. Urząd Miejski w K. Urząd Stanu Cywilnego zwrócił się do L. K. o wskazanie, czy przebywał on kiedykolwiek w lokalu mieszkalnym nr (...) przy ul. (...) w K.. W odpowiedzi pismem z dnia (...) marca 2009 r. L. K. podał, że nigdy nie przebywał w przedmiotowym mieszkaniu. Decyzją z dnia (...) kwietnia 2009 r., nr (...), Prezydent Miasta K., na podstawie art. 9 oraz 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) orzekł o uchyleniu czynności materialno – technicznej polegającej na zarejestrowaniu faktu zameldowania L. K. na pobyt czasowy w K. przy ul. (...) m. (...). Zdaniem organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności oświadczenie L. K., iż nigdy nie przebywał w przedmiotowym lokalu, spowodowały konieczność uchylenia czynności materialno – technicznej jaką było zameldowanie L. K. w lokalu przy ul. (...) m. (...). Odwołanie od powyższej decyzji złożył L. K. wskazując, że nie zgadza się z decyzją organu I instancji. Wojewoda decyzją z dnia (...) maja 2009 r., nr (...), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia (...) kwietnia 2009 r. Zdaniem organu odwoławczego analiza zebranego materiału dowodowego wskazuje, że L. K. w chwili dokonania czynności zameldowania na pobyt czasowy nie zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu. Tym samym czynność zameldowania została dokonana z naruszeniem prawa i winna zostać uchylona. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu L. K. podnosząc, że uzasadnienie decyzji jest szablonowe i nie rozpatruje w szczegółach migracji zameldowań współwłaścicieli na potrzeby własnych korzyści materialnych. Przedmiotowy lokal nr (...) był w dniu meldowania pustostanem, natomiast skarżący posiada udział wynoszący 1/6 w własności przedmiotowej kamienicy. Obecnie M. Ł. zajmuje w nieruchomości dwa lokale – nr (...) i (...). W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Podkreślenia wymaga, że ewidencja ludności służąca rejestrowaniu pobytu ma charakter wyłącznie porządkowy, co oznacza, że zameldowanie nie jest związane z rozstrzyganiem uprawnień do lokalu, ani tym samym prawa do przebywania w nim. Tym samym celem postępowania o zameldowanie lub wymeldowanie jest odzwierciedlenie faktu przebywania (stałego lub czasowego) osoby w oznaczonym miejscu, a więc zapewnienie zgodności pomiędzy stanem faktycznym a wpisem figurującym w ewidencji ludności. Organ administracji właściwy w sprawach meldunkowych ma obowiązek skorygowania błędnego wpisu ewidencyjnego. Czynności wyeliminowania błędnego wpisu organ administracji dokonuje na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 31 października 1991 r., III AZP 6/91, OSNC 1992, nr 4, poz. 51, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 czerwca 2006 r., II OSK 883/05, LEX nr 265701). Powyższy przepis stanowił materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji. Zameldowanie określonej osoby na pobyt czasowy jest możliwe, gdy spełnione są przesłanki określone w art. 7 ust. 1 ustawy o ewidencji, a więc przebywanie w danym lokalu bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem. Tylko łączne spełnienie obydwóch przesłanek – przebywanie w innej miejscowości lub w tej samej miejscowości lecz pod innym adresem oraz brak zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego, umożliwia organowi administracji publicznej dokonanie zameldowania na pobyt czasowy. Zważyć jednoczenie należy, iż zameldowanie na pobyt czasowy trwający dłużej niż 3 miesiące dopuszczalne jest w razie zaistnienia okoliczności wymienionych w art. 8, wskazujących na to, iż pobyt ten nie utracił charakteru pobytu czasowego, za jakie ustawodawca uważa w szczególności: wykonywanie pracy poza miejscem pobytu stałego (pkt 1), pobyt związany z kształceniem się, leczeniem, wypoczynkiem lub ze względów rodzinnych (pkt 2), odbywanie czynnej służby wojskowej (pkt 3) oraz pobyt w zakładach karnych i poprawczych, aresztach śledczych, schroniskach dla nieletnich i zakładach wychowawczych (pkt 4). Powyższe okoliczności ustawodawca wymienił przykładowo, co oznacza, że podstawą do zameldowania na pobyt czasowy mogą być także inne, społecznie uzasadnione okoliczności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 1982 r., sygn. akt II SA 1031/82, ONSA 1982, nr 2, poz. 91). Należy mieć również na uwadze, iż "opuszczenie miejsca pobytu stałego", stanowiące hipotezę omawianego przepisu, nie oznacza jedynie fizycznego przebywania w miejscu innym, niż miejsce pobytu stałego. Dla zaistnienia tej przesłanki konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Aby stwierdzić, czy powyższa przesłanka w danej sytuacji wystąpiła konieczne jest ustalenie, czy osoba powzięła zamiar fizycznego opuszczenia swojego dotychczasowego miejsca pobytu stałego i czy ten zamiar zrealizowała. Jednocześnie, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, wadliwe potwierdzenie uprawnień do pobytu w lokalu powinno skutkować uchyleniem wadliwie dokonanej czynności materialno-technicznej zameldowania (por. wyrok NSA z 14 września 1999 r., sygn. akt V SA 277/99). Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, że zgodnie z zebranym w sprawie materiałem dowodowym skarżący L. K. nigdy nie przebywał w lokalu nr (...) położonym w K. przy ul. (...). Okoliczność powyższa została wskazana przez samego skarżącego w jego oświadczeniu z dnia (...) marca 2009 r. Ponadto przeprowadzone w dniu (...) marca 2009 r. oględziny przedmiotowego mieszkania nie wykazały, aby w lokalu znajdywały się przedmioty należące do L. K.. Mając powyższe na uwadze organy administracji orzekły o uchyleniu czynności materialno – technicznej polegającej na zarejestrowaniu faktu zameldowania L. K. na pobyt czasowy w K. przy ul. (...) m. (...). W ocenie Sądu rozstrzygnięcie powyższe uznać należy za prawidłowe. Okoliczność, iż L. K. nigdy nie przebywał w lokalu położonym w K. przy ul. (...) m. (...) sprawia, iż nie ziszczona została przesłanka umożliwiająca jego zameldowanie na pobyt czasowy w przedmiotowym lokalu, w postaci przebywania w innej miejscowości lub w tej samej miejscowości lecz pod innym adresem. Centrum jego spraw życiowych w żadnym czasie nie skupiało się w tymże mieszkaniu. Tym samym czynność materialno – techniczną zameldowania uznać należało za wadliwą, bowiem dokonana została z naruszeniem przepisów ustawy o ewidencji ludności. Jej uchylenie zapewniło przywrócenie zgodności pomiędzy stanem faktycznym a wpisem figurującym w ewidencji ludności. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił. O zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z §18 ust. 1 pkt 1c) oraz §19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.). /-/ D. Rzyminiak – Owczarczak /-/ J. Szaniecka /-/ E. Brychcy

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło