II SA/Po 51/09

PostanowienieWSA w Poznaniu2009-08-06

Skład orzekający: Danuta Rzyminiak - Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna będąca jednocześnie prezesem zarządu i jedynym udziałowcem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może uzyskać prawo pomocy w częściowym zwolnieniu od kosztów sądowych, jeśli nie przedstawi pełnej dokumentacji dotyczącej sytuacji majątkowej i finansowej zarówno swojej, jak i spółki?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna będąca prezesem zarządu i jedynym udziałowcem spółki z o.o. ubiegająca się o prawo pomocy musi wykazać swoją sytuację majątkową i finansową, a także sytuację spółki, aby sąd mógł ocenić jej rzeczywistą zdolność do ponoszenia kosztów postępowania. Brak przedłożenia wymaganych dokumentów uniemożliwia zweryfikowanie twierdzeń wnioskodawcy i uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący R. M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 50,00 zł, powołując się na trudną sytuację finansową i wspólne gospodarstwo domowe z synem. Referendarz sądowy uznał oświadczenie majątkowe za niewystarczające i wezwał do uzupełnienia dokumentacji, m.in. zeznań podatkowych, wyciągów bankowych oraz informacji o nieruchomościach i udziale w spółce. Skarżący nie uzupełnił wniosku, co skutkowało odmową przyznania prawa pomocy przez referendarza. Skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak po rozpoznaniu w dniu 06 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie: warunków zabudowy; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak Skarżący R. M. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie (...) zł wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi ponad kwotę 50,00 zł (k.13, k.18 oraz k.19-20). W uzasadnieniu zgłoszonego żądania podał, że nie stać go na uiszczenie wpisu w pełnej wysokości. Wyjaśnił przy tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z sześcioletnim synem. Według oświadczenia jedynym źródłem dochodu rodziny jest zasiłek chorobowy Skarżącego w kwocie (...) zł brutto miesięcznie. Zamieszkują w mieszkaniu zakładowym o pow. 30 m2. Podał, że posiada nieruchomość położoną przy ul. (...) w P. Rozpatrujący przedmiotowy wniosek referendarz sądowy uznał, iż oświadczenie majątkowe Skarżącego było niewystarczające i budziło wątpliwość, w szczególności z uwagi na zajmowanie przez niego stanowisko prezesa zarządu w Przedsiębiorstwie Drogowym "A", co wynikało z dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych sprawy. Skarżący został zobowiązany do uzupełnienia oświadczenia poprzez: złożenie ostatniego zeznania podatkowego, przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych za okres od 01 grudnia 2008 roku, wykazania wysokości bieżących kosztów utrzymania rodziny, określenie sposobu zagospodarowania posiadanych nieruchomości ze wskazaniem przychodu, jaki one przynoszą, określenie sposobu zagospodarowania i tytułu prawnego do posiadanych oraz zajmowanych nieruchomości, a także przedłożenie oświadczenia, czy Skarżący posiada udziały (akcje) podmiotów gospodarczych oraz wskazanie ich wartości nominalnej. Na powyższe wezwanie, które zostało mu doręczone w dniu 24 marca 2009 roku, Skarżący nie udzielił odpowiedzi w konsekwencji postanowieniem referendarza sądowego z dnia 30 kwietnia 2009 r. przedmiotowy wniosek został rozpatrzony odmownie. R. M. wniósł w ustawowym terminie sprzeciw od powyższego rozstrzygnięcia domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazał, iż złożył wystarczające dane, aby prawo pomocy uzyskać, a odmowa jego przyznania skutkuje pozbawieniem strony prawa do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Zgodnie z dyspozycją art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 513, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) skuteczne wniesienie sprzeciwu od postanowienia wydanego przez referendarza sądowego powoduje, że postanowienie to traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zatem już samo wniesienie sprzeciwu, a nie jego zakres i treść, powoduje utratę mocy wiążącej postanowienia wydanego przez referendarza sądowego, a ustawa nie daje sądowi uprawnienia do merytorycznego rozpoznania zasadności sprzeciwu (por. J.P.Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2006, str. 534; post. NSA: z dnia 28 września 2005 r., I OZ 942/05, dostępne w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, oraz z dnia 23 grudnia 2004 r., FZ 375/04, ONSAiWSA 2005/6/119). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W świetle powołanej regulacji ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa na osobie ubiegającej się o prawo pomocy. Zauważyć należy, iż wnioskodawca w tym przypadku działa jako osoba fizyczna, gdy tymczasem w innych sprawach zarejestrowanych w tut. Sądzie wnosił skargi jako działający w imieniu osoby prawnej - Spółki "A". W tym drugim przypadku sąd bada wyłącznie sytuację majątkową i finansową osoby prawnej, natomiast w sytuacji, gdy skargę wnosi osoba fizyczna będąca zarazem prezesem zarządu i jedynym udziałowcem osoby prawnej, weryfikacji podlega także sytuacja majątkowa i finansowa tej osoby prawnej, bowiem dopiero wynik tej weryfikacji daje pełen obraz rzeczywistej sytuacji wnioskodawcy, jako osoby fizycznej. Dokumenty zgromadzone w aktach administracyjnych wskazują, że wnioskodawca zajmuje stanowisko prezesa zarządu w Przedsiębiorstwie Drogowym "A" Sp. z o.o., którego siedziba mieści się przy ul. (...), przy czym z wyciągu z Krajowego Rejestru Sądowego, złożonego do akt sprawy zarejestrowanej w tutejszym Sądzie pod sygn. akt II SA/Po 303/08, wynika, że jedynym udziałowcem tego podmiotu gospodarczego jest właśnie wnioskodawca, a wartość nominalna posiadanych udziałów wynosi (...). W ocenie Sądu powyższe okoliczności uzasadniały konieczność uzyskania dodatkowych informacji o sytuacji majątkowej i finansowej wnioskodawcy, stąd w trybie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi został wezwany do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych: dokumentacji podatkowej (odpisów deklaracji na zaliczki podatku dochodowego od osób prawnych za ostatnie 6 miesięcy albo rocznego zeznania podatkowego za 2007 r. oraz za 2008 r., jeżeli je sporządzono, odpisów deklaracji podatku VAT za ostatnie 6 miesięcy), odpisu ostatniego sprawozdania finansowego za ostatni rok obrotowy lub innych dokumentów wskazujących przychody i wydatki spółki za ostatni rok obrotowy oraz wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych spółki za ostatnie 6 miesięcy wraz z informacją o zaciągniętych kredytach lub zajęciach rachunków bankowych. W odpowiedzi na wezwanie Sądu wnioskodawca przedstawił jedynie rachunek zysków i strat przedsiębiorstwa "A" Sp. z o.o. na dzień 31 grudnia 2007 r., z którego wynika, iż przychody spółki wyniosły (...) zł, koszty działalności operacyjnej wyniosły (...) zł, zysk z działalności operacyjnej wyniósł (...) zł, zaś zysk netto (...) zł. Skarżący nie przedłożył natomiast odpowiednich dokumentów na uzasadnienie swoich twierdzeń, w szczególności żadnego z wymienionych w wezwaniach z dnia 17 marca 2009 r. oraz z dnia 8 lipca 2009 r. dokumentów podatkowych czy wyciągów bankowych tak dotyczących jego osoby, jak i Spółki. W tej sytuacji brak możliwości zweryfikowania twierdzenia skarżącego co do jego aktualnej sytuacji finansowej. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż skarżący nie wykazał, by jego sytuacja, finansowa i majątkowa uprawniała go do skorzystania z dobrodziejstwa prawa pomocy chociażby w częściowym zakresie. W istocie bowiem brak pełnej informacji o jego realnej sytuacji majątkowej i finansowej. Ponadto stwierdzona została sprzeczność pomiędzy oświadczeniem złożonym we wniosku o prawo pomocy, a treścią jego późniejszych oświadczeń, bowiem w piśmie z dnia 29 czerwca 2009 r. wyjaśnił, iż jest właścicielem dwóch nieruchomości – przy ul. (...) nr (...) i nr (...), czego wcześniej nie ujawnił. W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych - wpisu od zażalenia, podlega oddaleniu i dlatego na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło