II SA/Po 510/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka (spr) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 grudnia 2009r. sprawy ze skargi W.B., L.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]kwietnia 2009r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżących kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ E. Brychcy /-/ J. Szaniecka /-/ B. Drzazga Wójt Gminy G. decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., działając na wniosek W. i L. B., na podstawie art. 59 ust. 1 i art. 60 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80 poz. 717 ze zm.) ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczo-garażowego (samowola budowlana) na terenie działki nr [...] położonej przy ul. [...] w T. W odwołaniu od powyższej decyzji W. i L. zakwestionowali wskazaną przez organ I instancji linię zabudowy oraz wnieśli o sprecyzowanie, która część istniejącego budynku podlega rozbiórce. Wyjaśnili, że ich celem jest legalizacja samowolnie wybudowanego obiektu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie organu I instancji. W motywach swego rozstrzygnięcia Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80 poz. 717 ze zm.) decyzja o warunkach zabudowy jest wymagana (dla terenu na którym nie obowiązuje plan miejscowy) w wypadku zmiany zagospodarowania terenu, polegającej na budowie obiektu budowlanego lub wykonania innych robót budowlanych, a także dla zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. W tej sytuacji w ocenie Kolegium decyzję ustalającą warunki zabudowy wydaje się wyłącznie dla inwestycji projektowanej. Decyzja taka poprzedza etap procesu inwestycyjnego i warunkuje możliwość uzyskania pozwolenia na budowę. W dalszej kolejności Kolegium podało, iż z akt sprawy wynika, że przedmiotowy obiekt został już zrealizowany, a ustalenie warunków zabudowy ma na celu umożliwienie przeprowadzenia przez organ nadzoru budowlanego postępowania legalizującego samowolę budowlaną. Kolegium podkreśliło, że obowiązujące przepisy prawa budowlanego przewidują sprawdzenie projektu budowlanego z istniejącą już decyzją o warunkach zabudowy, a nie z decyzją, która na potrzeby takiego postępowania ma zostać dopiero wydana. Decyzja w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy nie może dotyczyć legalizacji funkcjonowania inwestycji już zrealizowanej. Na poparcie powyższych argumentów Kolegium powołało wyrok NSA z 7.XI.2007 r. II OSK 1199/06 i wyrok NSA z 19.XI.2008 r. II OSK 1401/07. Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu W. i L. B . Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji skarżący wywiedli, że budynek, którego dotyczył wniosek o ustalenie warunków zabudowy został wzniesiony w latach 1995 - 1996, bez pozwolenia na budowę. Skarżący czynią starania o jego zalegalizowanie. Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r. skarżący w konkluzji skargi zwrócili się do Sądu o "pozytywne załatwienie sprawy". W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nieuprawniony jest pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy dla wzniesionego przez skarżących bez wymaganego pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-garażowego, położonego na działce nr [...] w T.- na terenie na którym nie obowiązuje plan miejscowy. Wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla zrealizowanej już inwestycji skarżący złożyli w toku prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego postępowania w sprawie likwidacji skutków samowoli budowlanej. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, w tym między innymi z postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia[...].XI.2008 r. nr [...] wynika, że postępowanie w sprawie samowolnej budowy przedmiotowego obiektu zostało zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego - wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Kwestia możliwości wydania decyzji o warunkach zabudowy dla terenu, na którym znajduje się samowolnie wzniesiony obiekt budowlany była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie o sygn. P.37/06 dotyczącym konstytucyjności postanowień art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez Trybunał Konstytucyjny, W orzeczeniu tym Trybunał zakwestionował konstytucyjność uregulowań wprowadzających wymóg legitymowania się przez sprawcę samowoli decyzją ostateczną o warunkach zabudowy, w dniu wszczęcia postępowania rozbiórkowego. Trybunał wywiódł, że z art. 48 ust. 2 prawa budowlanego wynika, że warunkiem legalizacji samowoli jest zgodność konkretnej budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Chodzi więc o zgodność albo z planem miejscowym, albo z "generalnym" porządkiem planistycznym, ukształtowanym wieloma ustawami szczególnymi. W dalszej kolejności Trybunał podkreślił, że nie może mieć znaczenia termin uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, bo ma ona charakter wyłącznie informacyjny i - sama przez się - nie kształtuje praw ani obowiązków inwestora, wynikających wprost z ustawy. Decydujące znaczenie w procesie legalizacji samowoli winno mieć ustalenie, że obiekt wybudowany bez pozwolenia na budowę nie narusza przepisów prawa - w tym regulujących kwestie planowania i zagospodarowania przestrzennego, dlatego powinna istnieć możliwość dokonania takiego ustalenia również po wszczęciu postępowania rozbiórkowego. Nie może zatem budzić wątpliwości, że już w stanie prawnym ukształtowanym powołanym wyżej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego możliwe było wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy w toku postępowania rozbiórkowego, a zatem wobec inwestycji już zrealizowanej (samowolnie). Należy dodać, że z dniem 6 grudnia 2008 r. znowelizowany został art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i ust. 3 pkt 1 prawa budowlanego (ustawa z dnia 8.X.2008 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane Dz.U. Nr 206 poz. 1287), o tyle że wymóg posiadania przez sprawcę samowoli budowlanej decyzji ostatecznej o warunkach zabudowy ustawodawca nie powiązał już z datą wszczęcia postępowania przed organem nadzoru budowlanego. W świetle przedstawionych wyżej rozważań, brak jest podstaw do podzielenia stanowiska Kolegium o niedopuszczalności wydania w rozpoznawanej sprawie decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla wzniesionego samowolnie budynku. Odnosząc się do powołanego przez Kolegium Odwoławcze orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego tj. wyroku z dnia 7 listopada 2007 r. sygn. akt II OSK 1199/06 oraz wyroku z dnia 19 listopada 2008 r. sygn. akt II OSK 1401/07 należy zauważyć, że dotyczyły one spraw rozstrzyganych w odmiennym stanie faktycznym i prawnym. Wystarczy wskazać, że pierwszy z wymienionych wyżej wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczył obiektu, wobec którego orzeczono już nakaz rozbiórki, a równocześnie wyrok ten wydany został w stanie prawnym nie zakwestionowanym jeszcze orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z 20 grudnia 2007 r. sygn. P.37/07. Z kolei w sprawie o sygn. akt II OSK 1401/07, postępowanie legalizacyjne przed organami nadzoru budowlanego prowadzone było na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, a wiec przepisu regulującego odmienny od art. 48 stan faktyczny. Z powołanych wyżej przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. Rozpoznając ponownie sprawę Kolegium Odwoławcze winno uwzględnić powyższe wskazania, co w konsekwencji oznacza potrzebę rozpoznania sprawy, co do jej istoty, /-/ E.Brychcy /-/ J.Szaniecka /-/ B.Drzazga MK