II SA/Po 519/18

WyrokWSA w Poznaniu2019-01-17

Skład orzekający: Danuta Rzyminiak - Owczarczak, Wiesława Batorowicz, Jan Szuma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej orzeczeń lekarskich stwierdzających istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, w postępowaniu o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie są uprawnione do weryfikacji merytorycznej orzeczeń lekarskich stwierdzających istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Postępowanie diagnostyczno-orzecznicze jest odrębne od postępowania administracyjnego, a orzeczenia lekarskie, jako dokumenty urzędowe, wiążą organ administracji, który nie ma podstaw do kwestionowania ich treści. W przypadku stwierdzenia przeciwwskazań zdrowotnych przez uprawnionego lekarza, starosta ma obowiązek wydać decyzję o cofnięciu uprawnień.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Starosty o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Cofnięcie uprawnień nastąpiło na podstawie ostatecznych orzeczeń lekarskich stwierdzających istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Skarżący kwestionował jakość badań lekarskich i podnosił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego, w tym brak przeprowadzenia dodatkowych konsultacji lekarskich. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę H. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Jan Szuma (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi H. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę Decyzją z dnia [...] marca 2018 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "Kolegium"), po rozpoznaniu odwołania H. C., utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] (zwany dalej "Starostą") z dnia [...] stycznia 2018 r., [...] w przedmiocie cofnięcia odwołującemu się uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, BE, C1, C, C1E, CE i T. Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach. Pismem z dnia 4 listopada 2014 r., Pa [...] Prokurator Rejonowy w K., powołując się na art. 182 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity tego aktu prawnego opublikowano w Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 – uw. Sądu, dalej "K.p.a.") oraz art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 978 ze zm. – dalej "u.k.p."), wystąpił o wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie skierowania H. C. na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W motywach pisma wskazał, że wobec wyżej wymienionego kierowcy, jako wobec podejrzanego o popełnienie przestępstwa z art. 190 § 1 Kodeksu karnego, prokuratura rejonowa prowadziła postępowanie przygotowawcze. W jego toku stwierdzono objawy choroby psychicznej w postaci uporczywych organicznych zaburzeń urojeniowych oraz nieprawidłową osobowość. Okoliczność ta została potwierdzona opinią sądowo-psychiatryczną. Okoliczności te, zdaniem Prokuratora, nasuwają poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia H. C. i jego sprawności psychofizycznej jako kierującego pojazdem (k 1 akt administracyjnych). Pismem z dnia 19 listopada 2014 r., [...] Starosta zawiadomił H. C. o wszczęciu postępowania w przedmiocie skierowania go na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami (k. 2 akt administracyjnych). Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., [...] H. C. został na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. skierowany na kontrolne badanie lekarskie (k. 4 akt administracyjnych). Powyższą decyzję, po rozpoznaniu odwołania H. C., decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., [...] utrzymało w mocy Kolegium (k. 10 akt administracyjnych). Postanowieniem z dnia 14 maja 2015 r., III SA/Po 440/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę od wyżej wymienionej decyzji (k. 14 akt administracyjnych). Decyzją z dnia [...] października 2015 r., [...] Starosta, działając na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p. orzekł o zatrzymaniu H. C. posiadanego dokumentu prawa jazdy (k. 18 akt administracyjnych). Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez Kolegium decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., [...] (k. 24 akt administracyjnych). Postanowieniem z dnia 3 listopada 2016 r., III SA/Po 178/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę H. C. (k. 27 akt administracyjnych). Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2017 r., II SA/Po 142/17 Sąd odrzucił także kolejną skargę H. C. wniesioną na decyzję Starosty z dnia [...] października 2015 r., [...] (k. 31 akt administracyjnych). Dnia 2 sierpnia 2017 r. wpłynęło w trybie art. 79 ust. 4 i 5 u.k.p. do Starosty orzeczenie lekarskie lekarza uprawnionego W. Centrum Medycyny Pracy w P. z dnia 6 lipca 2017 r., [...], w którym stwierdzono u H. C. przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami wszystkich kategorii. Jednocześnie zaznaczono, że zainteresowany złożył wniosek o ponowne badanie i wydanie orzeczenia w trybie odwoławczym przez Instytut Medycyny Pracy w [...] Dnia 2 listopada 2017 r. nadesłano z kolei do akt orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w [...] z dnia [...] października 2017 r., [...], w którym ponownie stwierdzono u H. C. przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami wszystkich kategorii (k. 35 akt administracyjnych). Pismem z dnia 3 listopada 2017 r. Starosta zawiadomił H. C. o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania przez niego pojazdami kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, BE, C1, C, C1, E i T (k. 36 akt administracyjnych). Decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r., [...] Starosta, działając na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. cofnął H. C. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, BE, C1, C, C1, E i T. W motywach decyzji powołał się na wymienione wyżej orzeczenia lekarskie z dnia 6 lipca 2017 r., [...] oraz z dnia 26 października 2017 r., [...] W odwołaniu H. C. wskazał, że jego zdaniem na orzeczenie lekarskie wydane wobec niego miał wpływ fakt, że zlikwidowano oddziały W. Centrum Medycyny Pracy w L. i K.. Dalej wywodził też, że w życiu pracował na wielu stanowiskach w trudnych warunkach, a obecnie przez "nagonkę urzędów w P. oraz Medycyny Pracy w Ł. " podejmowane są próby odebrania mu prawo jazdy. Skarżący podkreślił, że posiada prawo jazdy zawodowe z kwalifikacjami zawodowymi na 5 lat, to jest do 2021 r. Dysponuje orzeczeniem psychologicznym [...], orzeczeniem lekarskim [...] oraz Świadectwem kwalifikacji zawodowej [...] Za uzyskanie tych badań zapłacił bardzo dużo, podobnie jak za uzyskanie orzeczeń lekarskich W. Centrum Medycyny Pracy w P. i Instytutu Medycyny Pracy w Ł. . Decyzją z dnia [...] marca 2018 r., [...] Kolegium, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało zaskarżoną decyzję Starosty w mocy. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Dalej zaznaczył, że szczególny tryb kierowania kierowców i przeprowadzania badań lekarskich określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 250 ze zm. – dalej r.b.l.). Kolegium uwypukliło, że w myśl § 10 r.b.l. jednostkami uprawnionymi do przeprowadzania badań kierowców są wojewódzkie ośrodki medycyny pracy, właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej. W ramach procedury wydawania orzeczeń możliwe jest także złożenie odwołania przez zainteresowanego. Z kolei zgodnie z § 11 u.k.p. jednostką uprawnioną do przeprowadzania ponownego badania lekarskiego, o którym mowa w art. 79 ust. 4 i 5 u.k.p., jest w przypadku orzeczenia lekarskiego wydanego przez uprawnionego lekarza zatrudnionego w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy między innymi Instytut Medycyny Pracy im. prof. dr. med. J. N. w [...]. Kolegium dodało, że w przypadku decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami z powodu istnienia przeciwwskazań zdrowotnych organ nie ma żadnej swobody, jeśli chodzi o rozstrzygnięcie. Nie ma także uprawnienia do oceny orzeczeń lekarskich. Te podlegają bowiem kontroli procedurze odwoławczej przez jednostkę nadrzędną. Organ nadmienił, że w myśl art. 103 ust. 3 u.k.p. przywrócenie skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami będzie mogło nastąpić po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie, czyli po przedstawieniu orzeczenia właściwego podmiotu o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W skardze H. C. nie godził się z decyzją Kolegium rozwijając przy tym argumentację wcześniej prezentowaną w odwołaniu. Zaznaczył, że w jego ocenie w W. Centrum Medycyny Pracy badanie w ogóle nie zostało wykonane. Nie przeprowadzono nawet pobrania krwi. Skarżący wyraził obawę, że jakość badań jest konsekwencją zmian instytucjonalnych – to jest likwidacji oddziałów W. Centrum Medycyny Pracy w L. i K.. Jego zdaniem dąży się do tego, aby zgłaszające się osoby pozbawić prawa jazdy. H. C. wyjaśnił zarazem, że jeździ pojazdami różnych rodzajów, w tym zawodowo, od 1978 r. i nigdy nie spowodował żadnej kolizji drogowej. Skarżący powołał się także na szereg aktualnych badań, które przechodził i które potwierdzają jego zdolność do kierowania pojazdami. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko. Dnia 16 stycznia 2019 r. wpłynęło datowane na 15 stycznia 2019 r. pismo procesowe pełnomocnika H. C. ustanowionego w ramach prawa pomocy (k. 37-39 akt sądowych). Pełnomocnik sprecyzował żądania skargi domagają się uchylenia decyzji obu instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, względnie też zasądzenie na rzecz pełnomocnika kosztów zastępstwa procesowego tytułem nieopłaconej pomocy prawnej. W piśmie przedstawiono także szereg zarzutów proceduralnych i materialnych. W ramach zarzutów naruszenia przepisów postępowania wskazano na uchybienie regulacjom zawartym w grupach powiązanych ze sobą przepisów: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 11 i art. 8 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych do wyjaśnienia sprawy czynności i nie przedstawienie wyników oceny materiału dowodowego w decyzji, co przede wszystkim wyraziło się w pominięciu dokumentacji przedstawionej przez H. C. dotyczącej jego stanu zdrowia; art. 7 w zw. z art. 84 § 1 i art. 136 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lekarza specjalisty z zakresu psychiatrii i psychologii na okoliczność ustalenia, czy stan zdrowia skarżącego uprawnia do stwierdzenia, iż istnieją u niego przeciwwskazania natury psychologicznej i psychiatrycznej do prowadzenia przez niego pojazdów. W zakresie zarzutów materialnoprawych wskazano na art. 79 § 1 u.k.p. w zw. z § 6 ust. 1 r.b.l. poprzez zaniechanie skierowania skarżącego na konsultację do lekarza specjalisty, § 4 ust. 2 r.b.l. poprzez nie uwzględnienie i nie rozważenie wszelkich przesłanek dotyczących schorzenia skarżącego, w sytuacji, gdy świadczyły one o braku przeciwwskazań do kierowania przez niego pojazdami, ust. 5 załącznika 4 do r.b.l. poprzez stwierdzenie istnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdami u skarżącego, podczas gdy ten nie boryka się z poważnymi zaburzeniami psychicznymi, niedorozwojem umysłowym, zaburzeniami zachowania, czy zaburzeniami osobowości mającymi negatywny wpływ na ocenę sytuacji, zachowanie lub zdolności adaptacyjne; ust. 6 załącznika 4 do r.b.l. poprzez nie przeprowadzeni opinii lekarza specjalisty w dziedzinie psychiatrii lub psychologa, a w konsekwencji błędne orzeczenie o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwłaszcza, że skarżący przeprowadza regularnie kontrolne badania lekarskie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Wobec skarżącego w ostatnich latach wydano różne decyzje związane z uprawnieniem do kierowania przez niego pojazdami. W pierwszej kolejności skierowano H. C. na kontrolne badanie lekarskie (zob. decyzję Starosty z dnia [...] grudnia 2014 r., [...] wydaną na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. - k. 4 akt administracyjnych), a następnie zatrzymano mu dokument prawa jazdy (zob. decyzję Starosty z dnia [...] października 2015 r., [...] Starosta wydaną na podstawie na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p. – k. 18 akt administracyjnych). Decyzje te stały się ostateczne i prawomocne, wobec faktu, że próby ich późniejszego zaskarżenia do sądu administracyjnego podjęte przez H. C. okazały się nieskuteczne (skargi odrzucono). Decyzja zaskarżona w niniejszej sprawie ma inny charakter aniżeli wyżej wymienione, gdyż dotyczy bezpośrednio uprawnienia skarżącego do kierowania pojazdami. Jej podstawę stanowił art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p., zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Zważyć trzeba, że decyzje wydawane w powyższym trybie stanowią akty o charakterze związanym, czyli takie, które nie zależą od uznania organu. Organ w przypadku stwierdzenia na podstawie ostatecznego orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem ma bowiem nie tylko kompetencję, lecz i obowiązek wydać decyzję o określonej w przepisie treści. W niniejszej sprawie pozostaje bezspornym, że właśnie w związku z okolicznościami dotyczącymi stanu zdrowia doszło do skierowania H. C. na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Nakazanym badaniom skarżący poddał się [...] lipca 2017 r. w W. Centrum Medycyny Pracy w P., a na skutek badania lekarz stwierdził istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D i D+E. Orzeczenie to wpłynęło do Starosty 2 sierpnia 2017 r. z jednoczesnym wyjaśnieniem, że kierowca skorzystał z uprawnienia do weryfikacji orzeczenia lekarskiego przez jednostkę o wyższym poziomie referencyjnym w trybie art. 79 ust. 4 i 5 u.k.p. (k. 32 akt administracyjnych). Dnia 2 listopada 2017 r. wpłynęło do akt orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy im. prof. dra med. J. N. w Ł. , w którym ponownie stwierdzono u H. C. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami i to także w odniesieniu do wszystkich kategorii prawa jazdy (k. 35 akt administracyjnych). Z uwagi na treść orzeczeń lekarskich, które zostały przesłane z urzędu Staroście przez jednostki uprawnione do badań (zob. art. 79 ust. 8 pkt 2 u.k.p.), organ zawiadomił H. C. o wszczęciu wobec niego postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, pouczając o możliwości zapoznania się w aktami i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów. Skarżący pisma tego nie podjął w miejscu zamieszkania (nastąpił skutek prawny doręczenia), niemniej jednak przed wydaniem decyzji kierował do organu pisma przedstawiając swoją opinię dotyczącą oceny jego stanu zdrowia (opinia ta wiązała się, co prawda, z postępowaniem dotyczącym zwrotu dokumentu prawa jazdy, jednak zawarto w niej argumenty w dużej mierze podobne, jak te prezentowane na dalszym etapie postępowania o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami – zob. k. 38 akt administracyjnych). Decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r., [...] Starosta cofnął skarżącemu uprawnienia kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, BE, C1, C, C1E, CE i T. W kontekście skargi i jej argumentacji, a zwłaszcza argumentacji prawnej zawartej w piśmie procesowym z dnia 15 stycznia 2019 r. wskazać należy, że postępowanie administracyjne dotyczące weryfikacji uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi ze względu na stan zdrowia kierowcy odbywa się dwuetapowo. Najpierw prowadzone jest postępowanie diagnostyczno-orzecznicze przez uprawnionych lekarzy. Na tym etapie zainteresowany może kwestionować wyniki badań, przedstawiać posiadane dokumenty lekarskie, w tym zgromadzone wyniki innych badań mających znaczenie w sprawie i może korzystać z możliwości wniesienia odwołania od orzeczenia lekarskiego organu pierwszej instancji (art. 79 ust. 4 u.k.p.) Natomiast decyzja w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami ze względu na stan zdrowia uprawnionego, wydawana jest w drugim etapie, po definitywnym zakończeniu postępowania diagnostyczno-orzeczniczego, jeżeli w ostatecznym orzeczeniu lekarskim stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami (art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p.) Takie ukształtowanie procedury oznacza, że wolą ustawodawcy było wyłączenie części diagnostyczno-orzeczniczej z postępowania prowadzonego przez organ administracji w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. W ugruntowanym w tej mierze orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że orzeczenia lekarskie nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Organy są związane takimi orzeczeniami lekarskimi i nie mają podstaw do kwestionowania okoliczności objętych ich treścią. Jak trafnie zwrócono uwagę w piśmie procesowym z dnia 15 stycznia 2019 r. szczegółowe warunki i tryb przeprowadzania badania lekarskiego, jak również zakres badań lekarskich oraz jednostki uprawnione do przeprowadzania badań określone zostały w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. (r.b.l.). Zgodnie z § 10 ust. 1 r.b.l. jednostkami uprawnionymi do przeprowadzania badań osób, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 3-5 u.k.p., są wojewódzkie ośrodki medycyny pracy, właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej. Jak stanowi natomiast § 11 pkt 2 r.b.l., jednostkami uprawnionymi do przeprowadzania ponownego badania lekarskiego, o którym mowa w art. 79 ust. 4 i 5 u.k.p., w przypadku orzeczenia lekarskiego wydanego przez uprawnionego lekarza zatrudnionego w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy są tylko konkretnie oznaczone i wymienione w tym przepisie jednostki orzecznicze o wyższym poziomie referencyjnym (m.in. Instytut Medycyny Pracy im. prof. dr. med. J. N. w Ł. ). H. C. skorzystał z prawa do ponownego badania w ramach opisanej wyżej procedury diagnostyczno-orzeczniczej. Oba ośrodki (Wielkopolskie Centrum Medycyny Pracy w P. oraz Instytut Medycyny Pracy im. prof. dr. med. J. N. w Ł. ) orzekły o istnieniu u niego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w ramach prawa jazdy wszystkich kategorii. Orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w Ł. [...] stwierdzające istnienie przeciwwskazań do kierowania pojazdami jest więc orzeczeniem ostatecznym, warunkującym możliwość wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Ustawa o kierujących pojazdami nie przewiduje innego trybu zakwestionowania treści orzeczenia lekarskiego. Procedura oceny stanu zdrowia kierowcy, wynikająca z u.k.p., ma charakter szczególny i odrębny od procedury administracyjnej, a zatem nie mają do niej zastosowania ogólne zasady postępowania administracyjnego. Orzeczenia lekarskie wydawane w tym trybie nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Sąd podzielił stanowisko, że orzeczenia lekarskie wiążą organy, które nie mają podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Postępowanie, którego celem jest ocena stanu zdrowia kierowcy (lub kandydata na kierowcę) jest prowadzone przez uprawnionych lekarzy posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje w tym zakresie. Orzeczenie lekarskie wydawane w tym trybie stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 K.p.a. Oznacza to, że stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i korzysta z domniemania prawdziwości oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Ostateczne orzeczenia lekarskie wydane w oparciu o r.b.l., jak również w oparciu o u.k.p., nie podlegają merytorycznej weryfikacji przez organy administracyjne w prowadzonych przez nie postępowaniach o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami. Kontrola merytoryczna orzeczenia lekarskiego możliwa jest wyłącznie w ramach postępowania odwoławczego prowadzonego przez uprawnione medyczne jednostki orzecznicze. Zgodnie z art. 76 § 3 K.p.a. dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego i w przypadku obalenia domniemania zgodności z prawdą lub domniemania autentyczności dokumentu urzędowego, nie może on być uznany za dowód w sprawie. Skarżący w toku prowadzonego postępowania nie przedstawił jednak dowodu, który mógłby doprowadzić do obalenia domniemania zgodności z prawdą ostatecznego orzeczenia lekarskiego wydanego w jego sprawie. Dowodem takim mogłoby być wydane przez jednostkę medyczną wyższego rzędu orzeczenia innego niż przedmiotowe. Wydanie zaskarżonych decyzji poprzedziło postępowanie w sprawie skierowania skarżącego na badania lekarskie, w ramach, którego skorzystał z możliwości ponownego badania i uzyskał ostateczne orzeczenie z dnia 26 października 2017 r. stwierdzające – i zresztą potwierdzające – istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami na podstawie wszystkich kategorii prawa jazdy. Daty ponownego badania nie ustalono. W związku z tym organy orzekające zobligowane były do zastosowania art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. Powyższego stanowiska nie mogła zmienić argumentacja skargi dotycząca wadliwości orzeczeń lekarskich i oraz argumentacja zawarta w piśmie procesowym z dnia 15 stycznia 2019 r. dotycząca nie przeprowadzenia przez organ postępowania odnośnie stanu zdrowia skarżącego. Uzupełniając powyższe Sąd podkreśla, że wszystkie zarzuty materialnoprawne podniesione w piśmie procesowym pełnomocnika H. C. w istocie skierowane są właśnie przeciwko merytorycznej treści orzeczeń lekarskich, w którą to merytoryczną treść – w powodów wyjaśnionych wyżej – organy administracji nie są uprawnione wnikać. Ubocznie Sąd dodaje, że dokonał analizy wszystkich wymienionych zarzutów. W istocie pełnomocnik skarżącego dąży do wykazania, że w ramach badań przeprowadzonych względem H. C. należało przeprowadzić dodatkowe konsultacje (§ 6 ust. 1 r.b.l.), uwzględnić charakter schorzenia i jego dynamikę (§ 4 ust. 2 r.b.l.), a w szczególności uwzględnić, iż w pewnych przypadkach, po opinii lekarza specjalisty w dziedzinie psychiatrii lub psychologa, można orzec o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami także w stosunku do osoby dotkniętej zaburzeniami stanu psychicznego (ust. 5 i 6 załącznika 4 do r.b.l.). Odnosząc się do tych zarzutów Sąd zwraca uwagę, że wszelkie dodatkowe badania, konsultacje i opinie, o których mowa w wymienionych wyżej przepisach, główny lekarz uprawniony przeprowadzający badanie kierowcy "może" zlecić, jeżeli jego zdaniem stan zdrowia badanego rokuje jako taki, który nie musi oznaczać istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Zaznaczyć trzeba jednak, że zlecenie dodatkowych badań nie jest obligatoryjne, jeżeli już wedle wiedzy lekarza uprawnionego, bez potrzeby przeprowadzenia dalszych badań czy zasięgania konsultacji i opinii, istnieją dające się stwierdzić przeciwwskazania do kierowania pojazdami. Wskazując na powyższe stwierdzić więc trzeba, że brak przeprowadzenia dodatkowych badań, czy zasięgnięcia konsultacji i opinii, określonych w wymienionych przepisach r.b.l., nie może być wysunięty jako zarzut dyskwalifikujący orzeczenie lekarskie uprawnionego lekarza. Lekarz ten nie jest bowiem obowiązany, a jedynie – stosownie do posiadanej wiedzy – uprawniony do rozszerzenia badania. Zarzuty przedstawione w piśmie procesowym z dnia 15 stycznia 2019 r. dotyczące naruszenia przepisów administracyjnego postępowania wyjaśniającego również należy uznać za nietrafne. Organy decyzje swe uzasadniły. Uzasadnienie organu pierwszej instancji było krótkie, ale rzeczowe, prawidłowo wskazywało na istotne okoliczności w sprawie i podstawy prawne. Kolegium szeroko odniosło się do zachowania procedury, toku postępowania i zastosowanych przepisów. Nie można też uznać, że naruszono art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 11 i art. 8 § 1 K.p.a. czy art. 7 w zw. z art. 84 § 1 i art. 136 § 1 K.p.a. poprzez pominięcie przedstawionej w toku postępowania dokumentacji dotyczącej stanu zdrowia H. C. i nie zlecenie opinii biegłego lekarza specjalisty. Należy zwrócić uwagę, że wszystkie dokumenty złożone przez skarżącego sporządzono wcześniej, aniżeli badania aktualne na potrzeby niniejszej sprawy, a ponadto pamiętać należy, że skarżącego badano na podstawie skierowania – czyli w trybie art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. Badanie takie przeprowadzają jednostki wyższej kategorii (wojewódzkie ośrodki medycyny pracy, zob. § 10 ust. 1 r.b.l.). Eksponowane przez H. C. pozytywne dla niego orzeczenie lekarskie z dnia 30 lipca 2016 r., [...] było co prawda formalnie aktualne na datę kontrolowanego postępowania, jednak podkreślić trzeba, że sporządził je lekarz w ramach przychodni lekarza rodzinnego i lekarzy specjalistów jako badanie okresowe. Przeprowadzający je lekarz nie musiał zatem wiedzieć o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia, które zadecydowały później o treści orzeczeń W. Centrum Medycyny Pracy w P. i Instytutu Medycyny Pracy w Ł. . Z kolei, gdy chodzi o świadectwo kwalifikacji zawodowej z dnia 31 lipca 2017 r., [...], orzeczenie psychologiczne z dnia 31 lipca 2016 r., [...] oraz opinię komisyjnego badania przez biegłych lekarzy z dnia 23 stycznia 2012 r., [...], to orzeczenia te zostały sporządzone na bazie innych przepisów, aniżeli dotyczące badań co do stanu zdrowia kierowców. W szczególności orzeczenie psychologiczne z dnia 31 lipca 2016 r. opiera się na art. 39k ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 58 ze zm.) i przepisach rozdziału 13 u.k.p. Dotyczy więc istnienia lub nieistnienia przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, a nie wszelkich predyspozycji zdrowotnych, w tym o podłożu psychiatrycznym. Sąd podziela pogląd wyrażony już wielokrotnie w wyrokach sądów administracyjnych, że sformułowanie "starosta wydaje decyzję" wskazuje na bezwzględnie obowiązujący charakter art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p., co oznacza, że wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu i jego ocenie co do zasadności wydania takiej decyzji. W przypadku stwierdzenia przez uprawnionego lekarza w orzeczeniu lekarskim istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, starosta ma obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami. Starosta nie dokonuje samodzielnie żadnych ustaleń co do stanu zdrowia kierowcy. Nie jest też uprawniony do oceny okoliczności, na podstawie których wydane zostało właściwe orzeczenie lekarskie czy psychologiczne. W tym stanie rzeczy Sąd – działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło