II SA/Po 519/21

WyrokWSA w Poznaniu2022-03-11

Skład orzekający: Edyta Podrazik, Wiesława Batorowicz, Arkadiusz Skomra

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zwrot niewykorzystanej ulgi na dzieci, wypłacony w roku następującym po roku kalendarzowym stanowiącym podstawę ustalenia dochodu do świadczeń rodzinnych, powinien zostać wliczony do dochodu rodziny?
Ratio decidendi
Zwrot niewykorzystanej ulgi na dzieci, wypłacony w roku następującym po roku kalendarzowym stanowiącym podstawę ustalenia dochodu do świadczeń rodzinnych, nie może zostać wliczony do dochodu rodziny, jeśli nie spełnia warunków określonych w art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. nie jest dochodem uzyskiwanym w sposób ciągły w okresie zasiłkowym. Organy administracji miały obowiązek prawidłowo ustalić dochód rodziny, uwzględniając jedynie te składniki, które zgodnie z prawem powinny być brane pod uwagę.
Stan faktyczny
H. J. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatków do niego na córkę D. J. na okres zasiłkowy od listopada 2020 r. do października 2021 r. Organ I instancji odmówił przyznania świadczeń, uznając, że dochód rodziny przekracza ustalone kryterium. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca kwestionowała sposób ustalenia dochodu, w szczególności dotyczące ulgi rehabilitacyjnej i zwrotu ulgi na dziecko. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, uchylając obie decyzje.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 marca 2022 r. sprawy ze skargi H. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]. z dnia [...] kwietnia 2021r. Nr [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. W. działając z upoważnienia Wójta Gminy O. , decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...], działając na podstawie art. 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6, art. 8, art. 20 ust. 3, art. 24 i art. 26 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.; dalej: "u.ś.r.") oraz art. 104, art. 107 i art. 130 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "K.p.a."), odmówił H. J. przyznania świadczenia w formie: (1) zasiłku rodzinnego na dziecko w wieku 5-18 lat wnioskowanego na D. J. na okres od dnia [...] listopada 2020 r. do dnia [...] października 2021 r.; (2) dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego wnioskowanego na D. J. na okres dnia [...] listopada 2020 r. do dnia [...] października 2021 r.; (3) dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego [...] wnioskowanego na D. J.; (4) dodatku do zasiłku rodzinnego na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła, wnioskowanego na D. J. na okres od dnia [...] listopada 2020 r. do dnia [...] czerwca 2021 r.; (5) dodatku do zasiłku rodzinnego na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła, wnioskowanego na D. J. na okres od dnia [...] września 2021 r. do dnia 31 październik 2021 r. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że wnioskiem z dnia [...] października 2020 r. H. J. zwróciła się o przyznanie świadczeń rodzinnych, tj. zasiłku rodzinnego, dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego [...] oraz dodatku na pokrycie dojazdów do miejscowości, w której znajduje się szkoła, na córkę D. J. na okres zasiłkowy od dnia [...] listopada 2020 r. do dnia [...] października 2021 r. Decyzją z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] organ I instancji odmówił wnioskodawczyni prawa do wskazanych świadczeń rodzinnych, jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] uchyliło decyzję Wójta i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze poleciło ponownie przeprowadzić postępowanie i szczegółowo wskazać sposób wyliczenia dochodu oraz ustosunkować się do argumentu zawartego w odwołaniu dotyczącego braku informacji ze strony ośrodka o pomniejszeniu dochodu męża H. J. o kwotę [...]zł z tytułu użytkowania samochodu osobowego przez opiekuna osoby niepełnosprawnej. Przechodząc do meritum organ I instancji wskazał, że po ponownym rozpatrzeniu wniosku i analizie zgromadzonych dokumentów należało odmówić H. J. prawa do wnioskowanych świadczeń na okres zasiłkowy [...]. W tym kontekście organ I instancji wyjaśnił, że zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej nie przekracza kwoty [...]zł, a w przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie przekracza kwoty [...]zł. Córka wnioskodawczyni D. J. orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w O. z dnia [...] października 2019 r., nr [...], została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na okres do dnia [...] października 2022 r., co oznacza, że w rozpoznawanej sprawie obowiązuje kryterium dochodowe w wysokości [...] zł. Podstawą ustalania prawa do zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy [...] jest przy tym przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku 2019. Na podstawie złożonych dokumentów ustalono, że rodzina H. J. składa się z trzech osób. Na dochód rodziny za 2019 r. składa się dochód męża z renty obliczony w następujący sposób: dochód, tj. [...] zł minus składka na ubezpieczenie zdrowotne w wys. [...] zł, minus dochód z 13-tej emerytury w wysokości [...] zł. Ogółem dochód męża wyniósł [...] zł. Do dochodu rodziny wliczono zwrot z tytułu niewykorzystanej ulgi na dziecko w wysokości [...] zł oraz dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł. Zatem dochód rodziny ogółem za 2019 r. wyniósł [...] zł, w przeliczeniu na miesiąc kwotę [...]zł, co oznacza, że na osobę w rodzinie wynosił [...] zł. Organ I instancji wyjaśnił, że dochód męża wnioskodawczyni ustalił na podstawie weryfikacji danych o dochodzie w systemie informatycznym Ministerstwa Finansów (dochód wraz z ulgą na dziecko) oraz zaświadczeń z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (wysokość składki zdrowotnej oraz wysokość 13 tej emerytury). Dochód z gospodarstwa rolnego obliczono na podstawie decyzji Gminy O. z której wynika, że gospodarstwo wynosi 2,7250 ha, co następnie pomnożono przez [...] zł (tj. przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2019 r. przyjęty zgodnie z Obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia [...] września 2020 r.). Dalej organ I instancji zaznaczył, że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie przewiduje możliwości odliczenia od dochodu męża wnioskodawczyni kwoty [...]zł z tytułu użytkowania samochodu. Możliwe jest tylko odliczenie od dochodu kwoty alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Zgodnie natomiast z art. 26 ust. 1 pkt 6, ust. 7a pkt 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1426; dalej: "u.p.d.o.f."), podstawę obliczenia podatku stanowi dochód po odliczeniu wydatków na cele rehabilitacyjne oraz wydatków związanych z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych, poniesionych w roku podatkowym przez płatnika będącego osobą niepełnosprawną lub podatnika, na którego utrzymaniu są osoby niepełnosprawne. Zatem rozliczając swoje dochody w Urzędzie Skarbowym mąż wnioskodawczyni miał możliwość odliczenia wspomnianych wydatków na używanie samochodu osobowego, stanowiącego własność (współwłasność) osoby niepełnosprawnej lub podatnika mającego na utrzymaniu osobę niepełnosprawną albo dziecko niepełnosprawne, które nie ukończyło 16. roku życia - w wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty [...]zł. Końcowo organ I instancji wskazał, że wziął pod uwagę zmianę ustawy, która art. w art. 5 ust. 3a-3c wprowadziła zasadę tzw. "złotówka za złotówkę", jednak i w tym przypadku kryterium uprawniające do otrzymania świadczeń rodzinnych nie zostało spełnione. W odwołaniu z dnia [...] kwietnia 2021 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego H. J. wniosła, o "dalsze poszukiwanie w uldze rehabilitacyjnej (samochód), którą to mąż odliczył od dochodu oraz uldze na dziecko. Z PIT 37 męża wynika, że było to [...] zł, a nie [...] zł." Dodatkowo zwróciła się o podanie informacji, czy deputat węglowy kolejowy w formie pieniężnej nie jest odliczany od dochodu do zasiłku rodzinnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] maja 2021 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji w zaskarżonej decyzji szczegółowo wyliczył dochód, na który składa się dochód z renty męża odwołującej. Dochód rodziny za 2019 rok wyniósł w sumie [...] zł , co na miesiąc daje kwotę [...]zł, na osobę [...] zł. Odnosząc się do treści odwołania Kolegium wskazało, że deputat węglowy kolejowy jest wypłacany przez organ rentowy dwa razy w roku wraz z emeryturą lub rentą i został już uwzględniony w decyzji rentowej, która znajduje się w aktach sprawy. Nie podlega on osobnemu odliczeniu od dochodu. Ustawa o świadczeniach rodzinnych w art. 3 definiuje dochód, w ppkt. c są wymienione: ekwiwalenty pieniężne za deputaty węglowe określone w przepisach o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]" oraz ekwiwalenty z tytułu prawa do bezpłatnego węgla określone w przepisach o restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego w latach 2003-2006. W skardze z dnia [...] czerwca 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca wniosła o wyjaśnienie sprawy ulgi rehabilitacyjnej (użytkowanie samochodu) w kwocie [...]zł, którą mąż odliczył od dochodu, a dochód został pomniejszony w rozliczeniu z urzędem skarbowym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2021 r. skarżąca podniosła, że Kolegium wyjaśniło kwestię deputatu węglowego, ale nic nie wspomniało o uldze rehabilitacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Skarga okazała się zasadna. Kontroli Sądu poddano decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2021 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...], o odmowie przyznania H. J. zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na okres od dnia [...] listopada 2020 r. do dnia [...] października 2021 r. wnioskowanych na córkę D. J.. Oś sporu koncentruje się wokół ustalenia, czy organy rozstrzygające w sprawie prawidłowo obliczyły dochód rodziny skarżącej, a w konsekwencji prawidłowo uznały, że rodzina skarżącej przekracza kryterium dochodowe uprawniające do uzyskania wnioskowanych świadczeń. W kontekście powyższego wyjaśnienia wymaga, że stosownie do art. 5 ust. 1 i 2 u.ś.r. w zw. z § 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 lipca 2018 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna (Dz. U. z 2018 r., poz. 1497), zasiłek rodzinny i dodatki do tego zasiłku przysługują osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, tj. rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty [...]zł, a w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty [...]zł. W myśl art. 3 pkt 2 i 2a ustawy, dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny, a dochód członka rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4c, gdzie zawarto regulacje odnoszące się do sposobu rozliczenia dochodu uzyskanego i utraconego. Z kolei zgodnie z art. 3 pkt 10 ustawy, okresem zasiłkowym jest okres od dnia 1 listopada do dnia 31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych. Mając powyższe na uwadze, skoro okresem zasiłkowym w niniejszej sprawie był okres [...], to rokiem kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy był rok 2019, a zatem osiągnięty w tym roku dochód – z zastrzeżeniami wynikającymi z art. 5 ust. 4-4c u.ś.r. – stanowił podstawę ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego i również do należnych stronie dodatków do tego zasiłku, z uwzględnieniem określonego w art. 5 ust. 2 u.ś.r. kryterium dochodowego. W rozpoznawanej sprawie organy rozstrzygające w sprawie uznały, że na dochód rodziny skarżącej w 2019 r. składał się dochód męża skarżącej S. J. z tytułu renty, zwrot z tytułu niewykorzystanej ulgi na dziecko oraz dochód z gospodarstwa rolnego, które to dochody łącznie przekraczały kryterium dochodowe uprawniające do uzyskania przez skarżącą wnioskowanych świadczeń. Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, rozstrzygnięcie organów jest co najmniej przedwczesne. Po pierwsze, ze znajdującej się w aktach sprawy informacji o dochodach z systemu informatycznego Ministerstwa Finansów wynika, że zgodnie ze złożonym zeznaniem podatkowym [...] za 2019 r. małżonkom przysługiwał zwrot z tytułu niewykorzystanej ulgi na dzieci w wysokości [...] zł. O ile niewątpliwie na mocy art. 3 pkt 1 lit. c tiret dwudziesty dziewiąty u.ś.r. do dochodów rodziny wlicza się kwoty otrzymane na podstawie art. 27f ust. 8-10 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. zwrot niewykorzystanej ulgi na dzieci, organom rozstrzygającym w sprawie umknęło z pola widzenia, że zeznania podatkowe [...] za rok 2019 r. podatnicy składali w 2020 r. Niewątpliwie więc zwrot wskazanej ulgi wynikający ze złożonego przez małżonków zeznania podatkowego za 2019 r. został im wypłacony w 2020 r. W tej sytuacji ustalenia wymagało, czy istnieją podstawy prawne, by dochód uzyskany z tytułu wskazanej ulgi w 2020 r. mógł zostać zaliczony do dochodu rodziny w oparciu o regulacje ustawowe odnoszące się do przypadków uzyskania dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, tj. w oparciu o przepis art. 5 ust. 4b u.ś.r. Zgodnie ze wskazanym przepisem, w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych. Z brzmienia art. 5 ust. 4b u.ś.r. jednoznacznie wynika, że uzyskanie dodatkowego dochodu przez członka rodziny tylko w jedynym miesiącu (jednorazowo) nie wpływa na prawo do świadczenia rodzinnego, gdyż doliczeniu podlega bowiem dopiero dochód z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty. Warunek osiągnięcia dochodu w miesiącu następującym po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, nie jest przy tym jedynym warunkiem doliczenia dochodu uzyskanego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczeń rodzinnych. Drugim warunkiem wynikającym z art. 5 ust. 4b u.ś.r. jest warunek kontynuacji uzyskiwania dochodu osiągniętego zgodnie z warunkiem pierwszym także w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 6 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 99/18 oraz wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 22 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 1434/18 – wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są pod adresem https://www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy, w przypadku jednorazowej, dokonanej po roku poprzedzającym okres zasiłkowy wypłaty skarżącej kwoty pieniężnej z tytułu ulgi na dziecko, przesłanki określone w art. 5 ust. 4b u.ś.r. nie zostały spełnione. W tej sytuacji brak było podstaw do uwzględnienia w dochodzie rodziny skarżącej za 2019 r. kwoty [...]zł z tytułu zwrotu ulgi na dziecko, który to zwrot nastąpił w 2020 r. Obowiązkiem organów rozstrzygających w sprawie było natomiast zweryfikowanie, czy małżonkom nie przysługiwał zwrot niewykorzystanej ulgi na dziecko wynikający z zeznania podatkowego [...] za rok 2018, który w przypadku jego wystąpienia i wypłaty w 2019 r. musiałby zostać zaliczony do dochodu rodziny w tym roku. Zauważenia także wymaga, że w treści informacji o weryfikacji danych o dochodach w systemie informatycznym Ministerstwa Finansów kwota zwrotu z tytułu niewykorzystanej ulgi na dzieci została określona na kwotę [...]zł (k. 9 akt adm. organu I instancji), gdy tymczasem zgodnie z art. 27f ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.f., od podatku dochodowego podatnik wychowujący jedno małoletnie dziecko ma prawo odliczyć kwotę [...]zł miesięcznie, co oznacza, że w ciągu 12 miesięcy jest to kwota [...]zł. Na tę okoliczność zwracała przy tym uwagę organowi odwoławczemu skarżąca w treści swojego odwołania wskazując, że z [...] męża wynika, że była to kwota [...]zł, a nie kwota [...]zł. Zdaniem Sądu spostrzeżenie to poddaje w wątpliwość także prawidłowość pozostałych informacji zawartych w omawianym dokumencie, w tym w szczególności wysokość dochodu określoną na kwotę [...]zł. W aktach sprawy brak jest natomiast zeznania podatkowego małżonków za 2019 r., co uniemożliwia zweryfikowanie prawidłowości tej kwoty. W kwestii obliczenia przez organy rozstrzygające w sprawie dochodu rodziny z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w 2019 r. wskazać należy, że do obliczeń tych wkradł się błąd matematyczny polegający na wskazaniu, że 2,7250 ha razy [...] zł wynosi kwotę [...]zł, gdy w rzeczywistości jest to kwota [...]zł. Na aprobatę zasługuje natomiast odliczenie od dochodu rodziny w 2019 r. kwoty [...]-tej renty wypłaconej mężowi skarżącej w maju 2019 r. w kwocie [...]zł. Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 9 stycznia 2020 r. o dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów (Dz. U. z 2020 r., poz. 321 ze zm.), która weszła w życie w dniu [...] lutego 2019 r., a więc przed wszczęciem postępowania w sprawie, ustalając prawo do świadczeń rodzinnych, o których mowa w ustawie z dnia [...] listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 oraz z 2021 r. poz. 1162), lub świadczeń z funduszu alimentacyjnego, o których mowa w ustawie z dnia [...] września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2021 r., poz. 877 i 1162), do dochodu członka rodziny, o którym mowa w tych ustawach, nie wlicza się wypłaconej członkowi rodziny kwoty dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego. Odnosząc się do treści odwołania i skargi w pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że ulga rehabilitacyjna nie może zostać odliczona od dochodu rodziny za 2019 r. Jak wynika z art. 3 pkt 1 lit. a u.ś.r., ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie, oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 1509, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Zacytowany przepis wymienia taksatywnie jakie świadczenia podlegają odliczeniu od dochodu. Organy rozstrzygające w sprawie prawidłowo przyjęły więc, że od dochodu wynikającego z deklaracji PIT-37 (tj. przychodu pomniejszonego o koszty uzyskania przychodu) nie można odjąć ulgi rehabilitacyjnej. Małżonkowie mieli natomiast możliwość odliczenia ulgi rehabilitacyjnej przy wypełnianiu deklaracji podatkowej za 2019 r., co zresztą uczynili, jak wskazała skarżąca w treści odwołania. Z treści art. 26 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. wynika bowiem, że podstawę obliczenia podatku stanowi dochód (...) po odliczeniu kwot wydatków na cele rehabilitacyjne oraz wydatków związanych z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych, poniesionych w roku podatkowym przez podatnika będącego osobą niepełnosprawną lub podatnika, na którego utrzymaniu są osoby niepełnosprawne. Ustawa nie przewiduje także pomniejszenia dochodu o wskazany przez skarżącą deputat węglowy. Z art. 3 pkt 1 lit. c tiret dwudziesty i dwudziesty pierwszy u.ś.r. wprost wynika, że dochodem w rozumieniu ustawy jest także inny dochód niepodlegający opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym ekwiwalenty pieniężne za deputaty węglowe określone w przepisach o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]" oraz ekwiwalenty z tytułu prawa do bezpłatnego węgla określone w przepisach o restrukturyzacji górnica węgla kamiennego w latach 2003-2006. Końcowo Sąd wskazuje organowi I instancji, że w podstawie prawnej wydanej w sprawie decyzji zbędnie został powołany art. 130 § 4 K.p.a., zgodnie z którym decyzja podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania, jeżeli jest zgodna z żądaniem wszystkich stron lub jeżeli wszystkie strony zrzekły się prawa do wniesienia odwołania. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2021 r., nr [...], a także poprzedzającą ją decyzję Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...], albowiem zostały one wydane z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę obowiązkiem organu I instancji będzie wystąpienie drogą pisemną na podstawie art. 23b ust. 1 u.ś.r. do właściwego organu podatkowego o udzielenie informacji wskazanych w ust. 1 pkt 1 tego przepisu, tj. informacji zawierających dane o wysokości dochodu, składek na ubezpieczenia społeczne odliczonych od dochodu, należnego podatku oraz informacji o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne. Organ I instancji ma także obowiązek wystąpić do właściwego organu podatkowego o udzielenie informacji, czy w 2019 r. rodzina skarżącej otrzymała zwrot z tytułu niewykorzystanej ulgi na dzieci wynikający z PIT-37 za 2018 r., a jeśli tak, w jakiej kwocie. Jak już bowiem Sąd wskazał, zwrot niewykorzystanej ulgi na dzieci wynikający z PIT-37 za 2019 r. nastąpił w 2020 r., wobec czego nie może zostać wliczony do dochodu rodziny w 2019 r. Po ustaleniu i rozważeniu wyżej wskazanych kwestii zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. obowiązkiem organu I instancji będzie przeprowadzenie stosownych obliczeń matematycznych w celu dokonania oceny, czy rodzina skarżącej w 2019 r. uzyskała dochód przekraczający kryterium dochodowe do przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na okres od dnia [...] listopada 2020 r. do dnia [...] października 2021 r. wnioskowanych na D. J.. Obliczenia te muszą znaleźć odzwierciedlenie w treści wydanej decyzji. W przypadku przekroczenia przez rodzinę kryterium dochodowego obowiązkiem organu I instancji będzie także szczegółowe zweryfikowanie, czy w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 5 ust. 3 u.ś.r. stanowiący, że w przypadku gdy dochód rodziny przekracza kwotę, o której mowa w ust. 1 lub 2, pomnożoną przez liczbę członków danej rodziny o kwotę nie wyższą niż łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługujących danej rodzinie w okresie zasiłkowym, na który jest ustalane prawo do tych świadczeń, zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje w kwocie ustalonej zgodnie z ust. 3a. Obowiązkiem organu I instancji w sytuacji przekroczenia przez rodzinę kryterium dochodowego będzie więc wyliczenie w sposób niebudzący wątpliwości (poprzez przeprowadzenie stosownych wyliczeń matematycznych w treści decyzji), czy rodzinie nie przysługują świadczenia w niższej wysokości, zgodnie z zasadą złotówka za złotówkę. Za naruszającą zasady wynikające z art. 8 § 1 K.p.a., art. 11 K.p.a. oraz treść art. 107 § 3 K.p.a. należy uznać konstatację organu I instancji zawartą w treści decyzji z dnia [...] kwietnia 2021 r., że "kryterium uprawniające do otrzymania świadczeń rodzinnych nie zostało również spełnione". Końcowo podkreślenia wymaga, że z nadesłanych do Sądu akt sprawy wynika, iż w tryb orzekania zarówno przez Wójta Gminy O. , jak i przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wdarła się w niniejszej sprawie istotna niestaranność, co nie daje gwarancji zachowania standardów działania administracji i publicznej wyrażonych art. 7, art. 8 i 11 K.p.a. Decyzja organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2021 r. jest trzecią wydaną w tej sprawie decyzją. Dwie poprzednio wydane przez organ I instancji decyzje zostały uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia [...] lutego 2021 r. i z dnia [...] kwietnia 2021 r. W tej sytuacji obowiązkiem organów rozstrzygających w sprawie było więc tym bardziej dołożenie należytej staranności przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na mocy zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z dnia [...] lutego 2021 r. wydanego w oparciu o art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło