II SA/Po 520/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2010r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego; oddala skargę /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ W.Batorowicz /-/ J.Szaniecka Postanowieniem z dnia (...) listopada 2008 r. Nr (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej w skrócie: PINB). na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 123 ustawy z dnia 214 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 89, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa) nakazał inwestorom J. i E. K. wstrzymać roboty budowlane termo-modernizacyjne wykonywane przy budynku mieszkalnym jednorodzinnym zlokalizowanym na działce nr ewid. (...) położonej przy ul. (...) w miejscowości W., gm. M. Jednocześnie organ nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia inwentaryzacji oraz oceny technicznej wykonanych robót budowlanych. Postanowienie wydane zostało w następujących okolicznościach faktycznych. Na podstawie oględzin przeprowadzonych w dniu (...) października 2008r. stwierdzono, że na przedmiotowej działce zlokalizowany jest budynek jednorodzinny mieszkalny o wysokości ok. 7 m, przy którym jego współwłaściciele J. i E. małżonkowie K. w czerwcu 2008 r. rozpoczęli roboty budowlane polegające na ociepleniu ścian zewnętrznych budynku styropianem grubości 10 cm. W trakcie oględzin stwierdzono, że dotychczas obłożono styropianem ściany zewnętrzne: frontową, tylną oraz boczna lewą, natomiast na ścianie bocznej prawej, w granicy z działką nr (...) wykonano izolację przeciwwilgociową pionową ścian piwnicznych oraz wyłogi styropianem grubości 10 cm (ocieplenie wzdłuż narożników ścian oraz górnej krawędzi budynku - murku ogniowego). Powyższe roboty wykonano bez zgłoszenia, wymaganego na mocy art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. W dniu (...) grudnia 2008 r. inwestorzy przedłożyli PINB inwentaryzację i ocenę techniczną robót budowlanych termo-modernizacyjnych przedmiotowego budynku, sporządzonych na zlecenie J. i E. K. przez osobę uprawnioną do projektowania oraz kierowania robotami budowlanymi w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Postanowienie PINB zostało w części dotyczącej podstawy prawnej uchylone przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej w skrócie: WINB) postanowieniem z dnia (...) stycznia 2009 r. Nr (...) w rozpatrzeniu odwołania złożonego przez M. B. – właściciela nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr (...), a w pozostałej części utrzymane w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 06 października 2009 r. sygn. akt II SA/Po 134/09 stwierdził nieważność wydanych w sprawie postanowień z uwagi na nałożenie obowiązku na osobę, która w toku postępowania zmarła. Sąd wskazał, że inwestor E. K. zmarł w dniu (...) października 2008 r., a właścicielami nieruchomości są obecnie J. K. oraz jej córka I. P. Wyrok uprawomocnił się z dniem 2 grudnia 2009 r. PINB postanowieniem z dnia (...) marca 2010 r. Nr (...), na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, nakazał J. K. i I. P. wstrzymać roboty budowlane –termo-modernizacyjne wykonywane przy budynku mieszkalnym jednorodzinnym zlokalizowanym na działce nr ewid. (...) położonej przy ul. (...) w W. gm. M. W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, iż przedmiotowe roboty budowlane dotyczą budynku o wysokości do 12 m, dlatego wymagały zgłoszenia zamiaru ich wykonania, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Organ podał, że roboty budowlane polegające na ociepleniu budynku nie stanowią budowy w rozumieniu definicji budowy zawartej w art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane. Tym samym brak jest podstaw do zastosowania regulacji zawartej w art. 49b tej ustawy, natomiast zastosowanie ma przepis art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, dotyczący innych przypadków, aniżeli określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1. W konsekwencji organ wydanym w sprawie postanowieniem wstrzymał przedmiotowe roboty budowlane. W dalszej kolejności decyzją z dnia (...) kwietnia 2010 r. Nr (...), wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, PINB nakazał J. K. i I. P. usunąć izolację termiczną ze styropianu na ścianie bocznej prawej (przekraczającej granice z działką nr ewidencyjny [...]) budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr (...) przy ul. (...) w W. gm. M., w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia decyzji. Przytaczając argumentację tożsamą z przyjętą w uzasadnieniu postanowienia z dnia (...) marca 2010 r. co do konieczności wstrzymania wykonywanych robót budowlanych, PINB wyjaśnił, iż zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane organ nakłada na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W uznaniu organu nadzoru budowlanego przez stan zgodny z prawem w rozumieniu wskazanego przepisu rozumieć należy stan zgodny z materialnymi przepisami prawa administracyjnego, a w szczególności – z uwagi na materię sprawy, z przepisami techniczno-budowlanymi, nie zaś z przepisami prawa cywilnego, odnośnie których właściwy jest sąd powszechny. Wykonanie częściowego ocieplenia ściany zewnętrznej budynku zlokalizowanego w granicy działek w taki sposób, że warstwa izolacji termicznej znajduje się na działce sąsiedniej uznano za naruszające przepisy rozdziału I – Usytuowanie budynku rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75 poz. 690 ze zm.), który nie przewiduje lokalizacji budynku, ani żadnej jego części w sposób przekraczający granicę działki budowlanej. Organ wskazał ponadto, iż zgodnie z §9 ust. 4 powyższego rozporządzenia do budynków istniejących dopuszcza się przyjmowanie odległości budynków od granicy działki budowlanej bez uwzględnienia grubości warstwy izolacji termicznej, jednak nie dotyczy to ściany budynku usytuowanego bezpośrednio przy granicy działki, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Pismem z dnia (...) kwietnia 2010 r. J. K. oraz I. P. zaskarżyły postanowienie oraz decyzję PINB. Podniosły, iż powołane przepisy rozporządzenia z dnia 26 czerwca 2002 r. nie mają zastosowania w odniesieniu do budynku, który powstał w 1974 r. zgodnie z przepisami, na podstawie pozwolenia na budowę. Skarżące podniosły, iż wówczas nie stosowano termoizolacji, a warunkiem zakupu działek nr (...) i (...) było rozpoczęcie budowy budynku mieszkalnego w terminie trzech lat od daty zawarcia aktu notarialnego. Warunku tego właściciele działki nr (...) nie dotrzymali, w konsekwencji ściana budynku bliźniaczego posadowionego na działce nr (...), który musiał powstać w granicy z działką nr (...), wymagała docieplenia. Dodatkowej izolacji fundamentów budynku wymagał zły ich stan, spowodowany istniejącym tam spadkiem terenu i spływem wód opadowych wprost na fundament. Wskazano, iż obecna właścicielka działki nr (...) nie wyraziła zgody na wykonanie prac przy izolacji ściany w granicy oraz nie zgodziła się na wypłacenie odszkodowania oraz na propozycję odkupienia 10 cm powierzchni działki. Wyjaśniły, że przystąpienie do prac izolacyjnych nie wynikało ze złej woli, lecz z niewiedzy, co do obowiązku zgłoszenia robót organom nadzoru budowlanego. Postanowieniem z dnia (...) czerwca 2010 r. Nr (...) WINB działając na podstawie art. 138 §1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżone postanowienie PINB w całości i umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia WINB wyjaśnił, iż w związku z powstałymi wątpliwościami odnośnie stanu zaawansowania robót budowlanych organ II instancji zlecił PINB przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego poprzez przeprowadzenie kontroli na przedmiotowej nieruchomości mającej na celu ustalenie dokładnego stanu wykonania robót budowlanych termomodernizacji budynku na działce nr (...). W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu (...) maja 2010 r. stwierdzono, że od strony granicy z działką nr (...), gdzie przewidziano drugą cześć budynku w zabudowie bliźniaczej wykonano ocieplenie, pozostałe trzy ściany budynku – ocieplenie zakończone, ściany otynkowane. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z najnowszą linią orzeczniczą sądów administracyjnych, wstrzymanie robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy roboty te są wykonywane w dacie wydania postanowienia o ich wstrzymaniu. W sytuacji, gdy roboty zostały wykonane i aktualnie nie są prowadzone, zastosowanie powinien mieć przepis art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, bowiem w takiej sytuacji wstrzymanie robót budowlanych byłoby bezprzedmiotowe. Z tej przyczyny należało uchylić postanowienie o wstrzymaniu robót i umorzyć postępowanie z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W dalszej kolejności WINB w P. decyzją z dnia (...) czerwca 2010 r. Nr (...), wydaną na podstawie art. 138 §1 pkt 2 kpa, uchylił zaskarżoną decyzję PINB z dnia (...) kwietnia 2010 r. w całości i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 7 ustawy Prawo budowlane orzekł o odstąpieniu od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w budynku mieszkalnym jednorodzinnym zlokalizowanym na działce nr ewid. (...) położonej przy ul. (...) w m. W. gm. M. Skargę na powyższe rozstrzygnięcia wniosła M. B., właścicielka działki nr ewid. (...) przy ul. (...) w m. W. gm. M. Skarżąca podniosła, iż organ II instancji bezpodstawnie pomija kwestię przekroczenia, w wyniku wykonanego docieplenia budynku, granicy jej działki. Wskazała, że w sprawie mają zastosowanie przepisy techniczno-budowlane, a nie przepisy prawa cywilnego, w związku z czym organ nadzoru budowlanego zobowiązany był orzec nakaz rozbiórki wykonanego bez jej zgody docieplenia ściany budynku na sąsiedniej działce. Zdaniem skarżącej inwestor mógł ocieplić ścianę od strony wewnętrznej budynku, co gwarantowałoby ochronę jej własności. Skargi zostały w tut. Sądzie zarejestrowane od dwoma sygnaturami: pod sygnaturą II SA/Po 519/10 skarga na decyzję w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych, a pod sygnaturą II SA/Po 520/10 skarga na postanowienie w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. WINB w P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację przedstawioną w uzasadnieniach zaskarżonych rozstrzygnięć. Na rozprawie w dniu (...) listopada 2010r. uczestniczka postępowania J. K. wniosła o oddalenie skargi, odwołując się do argumentacji przytoczonej na etapie postępowania odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 3 §1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sądowa kontrola aktów podjętych w postępowaniu administracyjnym polega wyłącznie na ocenie ich legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej, przy czym sąd kontroluje legalność aktów wydanych w obu instancjach. W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlegają postanowienia wydane przez organy nadzoru budowlanego w postępowaniu wszczętym w związku z zgłoszeniem przez skarżącą prowadzenia prac docieplania budynku na sąsiedniej nieruchomości – dz. nr (...) przy ul. (...) w m. W. gm. M. Zaskarżonym postanowieniem uchylono postanowienie PINB z dnia (...) marca 2010 r., które wydane zostało na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, oraz umorzono postępowanie administracyjne. Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia wykazała, że zostało one wydane na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, przy właściwym zastosowaniu zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. W sprawie bezspornym jest, że w czerwcu 2008 r. inwestorzy – J. i E. K., przystąpili do prac termo-modernizacyjnych budynku zlokalizowanego przy ul. (...) w W. na działce nr (...). Budynek ten wybudowany został w 1974 r., a ponieważ projektowany był jako budynek w zabudowie bliźniaczej, ścianę szczytową zlokalizowaną ma w granicy z niezabudowaną nieruchomością stanowiącą obecnie własność skarżącej. Bezspornym jest także, na działce nr (...) nie została dotąd wybudowana druga część budynku w zabudowie bliźniaczej. W wyniku robót budowlanych, do których przystąpiono w 2008 r. bez uprzedniego zgłoszenia zamiaru ich wykonania, na spornej ścianie wykonano izolację przeciwwilgociową pionową ścian piwnicznych oraz wyłogi styropianem grubości 10 cm wzdłuż narożników ścian oraz górnej krawędzi budynku - murku ogniowego. W dacie sporządzenia inwentaryzacji oraz oceny technicznej wykonanych robót ([...] grudnia 2008 r.) prace termo-modernizacyjne budynku zostały zakończone, przy czym pozostawienie ściany w granicy z działką nr (...) w stanie wyżej opisanym było wynikiem konfliktu, który wywiązał się pomiędzy inwestorami a skarżącą wskutek wykonania robót z naruszeniem granicy działek. Zważyć należy, iż postanowienie organu I instancji wydane zostało dopiero w dniu (...) marca 2010 r., po uprawomocnieniu się wyroku tut. Sądu z dnia 06 października 2009 r. sygn. akt II SA/Po 134/09 i zwrocie akt organowi I instancji. Przeprowadzone na etapie postępowania odwoławczego, w dniu (...) maja 2010 r., oględziny przedmiotowej nieruchomości opisany powyżej stan nieruchomości potwierdziły, co znalazło odzwierciedlenie w Protokole oględzin sporządzonym przez pracowników PINB, a załączonym do akt administracyjnych II instancji. Zważyć przy tym należy, iż ocena techniczna kwestionowanych robót została wykonana przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia, zgodnie z art. 12 ust. 2 Prawa budowlanego, która w świetle art. 12 ust. 6 jest odpowiedzialna za wykonywanie tych funkcji zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej oraz za należytą staranność w wykonywaniu pracy. Z omawianej oceny technicznej wynika, że nie stwierdzono nieprawidłowości, a w wyniku wykonanych robót stan budynku spełnia wymogi techniczne i nie ma zagrożenia dla ludzi i mienia. Nie sposób również kwestionować ustaleń faktycznych poczynionych przez pracowników PINB podczas przeprowadzonych oględzin nieruchomości, działających w ramach kompetencji przyznanych ustawą Prawo budowlane. Dowody te zostały w sposób prawidłowy ocenione przez organ II instancji i nie budzą wątpliwości Sądu. W tej sytuacji należy podzielić stanowisko organu II instancji, iż nie było podstaw do wydawania postanowienia o wstrzymaniu prowadzonych robót w trybie art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Wstrzymanie robót budowlanych na tej podstawie może mieć bowiem miejsce jedynie w sytuacji, gdy roboty te są wykonywane w dacie wydania postanowienia o ich wstrzymaniu (por. wyrok NSA z 12 października 2007 r. sygn. II OSK 629/07 Lex nr 347905). W tej sytuacji zaskarżone postanowienie, którym uchylono postanowienie organu I instancji i umorzono postępowanie, uznać należało za prawidłowe. Ponieważ zarzuty skargi w istocie odnoszą się do równolegle wydanej przez WINB decyzji w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych, zbędnym jest odnoszenie się do nich w niniejszym uzasadnieniu. Zarzuty te nie mają znaczenia dla przedmiotu sprawy zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Po 520/10, a Sąd odniesie się do nich w uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Po 519/10, bowiem skarżąca złożyła wniosek o sporządzenie jego uzasadnienia. Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ W. Batorowicz /-/ J. Szaniecka