II SA/Po 534/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 listopada 2011 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. /-/ Wiesława Batorowicz J. M., reprezentowana przez pełnomocnika, w skardze na wyżej opisaną decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] kwietnia 2011 r. - utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] 2011 r. ([...]), którą organ I instancji zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego - wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku strona podniosła, iż inwestor podjął na działce prace geodezyjne związane z wytyczeniem lokalizacji budynku według ustaleń zawartych w wyżej opisanych decyzjach, wobec czego bardzo prawdopodobne jest dalsze prowadzenie prac budowlanych przez inwestora. Zdaniem skarżącej w przypadku uwzględnienia skargi, a co za tym idzie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę, mogłyby powstać trudne do odwrócenia skutki w postaci dodatkowych kosztów poniesionych przez inwestora na działce nr [...], których mógłby następnie dochodzić od skarżącej. Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2011 r. Wojewoda Wielkopolski odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 4 sierpnia 2011 r. pełnomocnik skarżącej uzupełnił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podnosząc, iż w dniu [...] lipca 2011 r. zawiadomił Prokuraturę Rejonową w T. o możliwości popełnienia przestępstwa polegającego na naruszeniu punktów granicznych pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...], wskutek czego prowadzone jest przez powyższą Prokuraturę postępowanie karne pod sygnaturą [...]. W ocenie pełnomocnika skarżącej rozpoczęcie inwestycji na działce nr [...] doprowadziło do naruszenia granicy i zniszczenia mienia, gdyż budynek został wytyczony błędnie na działce nr [...], a co za tym idzie część ławy fundamentowej została wylana w granicy pomiędzy wymienionymi działkami; prowadzenie dalszych prac może budowlanych może spowodować trudne do odwrócenia skutki i może narazić stronę skarżącą na poniesienie dodatkowych szkód. W ocenie pełnomocnika konieczne jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego ukończenia postępowania przez Prokuraturę Rejonową w T. Do pisma zostały dołączone: dokumentacja zdjęciowa dotycząca naruszeń granicy, kserokopia protokołu granicznego ze wznowienia punktów granicznych pomiędzy działkami nr [...] i [...] oraz kserokopia błędnego wytyczenia budynku przez geodetę na działce nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wspomniana instytucja dotyczy aktów lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Wniosek zawarty w skardze nie precyzował swojej podstawy i jednoznacznie nie wskazywał, czy jego adresatem jest organ czy też tutejszy Sąd, bowiem skarżąca wskazała dwie podstawy prawne, to jest art. 61 § 2 p.p.s.a., który dotyczy wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez organ administracji, oraz wyżej przytoczony art. 61 § 3 p.p.s.a. Niemniej jednak uzupełnienie tego wniosku przez stronę - już po wydaniu przez Wojewodę Wielkopolskiego postanowienia z dnia 24 czerwca 2011 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji - w skierowanym do tutejszego Sądu pismem procesowym z dnia 4 sierpnia 2011 r. prowadzi do uznania, że uzupełniony wniosek w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest skierowany do Sądu i wymaga rozpoznania. W doktrynie i orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Niewskazanie we wniosku okoliczności uzasadniających twierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oznacza brak przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej przez sąd, uzasadniający oddalenie wniosku (tak J.P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Komentarz, Wydanie 2., LexisNexis, Warszawa 2006 r., s.189; por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 września 2010 r., sygn. akt I OZ 671/10 - orzeczenie dostępne w centralnej bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wprawdzie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono również pogląd, iż wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie w pełni opiera na zasadzie skargowości, zatem może być uwzględniony nie tylko wówczas, gdy strona go odpowiednio uzasadni (por. postanowienie z dnia 5 maja 2011 r. sygn. akt II OZ 370/11 - orzeczenie dostępne jw.), jednakże postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji jest postępowaniem prowadzonym na wniosek skarżącego, w konsekwencji sąd nie jest uprawniony do działania z urzędu, a jedynie w zakresie, na jaki wskazuje skarżący w treści tego wniosku, mając na uwadze całokształt okoliczności wynikających z akt sprawy. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że wniosek strony skarżącej wprawdzie został uzasadniony, jednakże nie wskazuje on na takie argumenty, które zdaniem Sądu przemawiają za udzieleniem skarżącej ochrony tymczasowej, trwającej do momentu wydania przez Sąd orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Jakkolwiek wznoszenie obiektu budowlanego przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny może łączyć się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, to ryzyko to przede wszystkim może dotknąć inwestora. Inwestor realizując zaskarżoną decyzję, czyni to na własny koszt przy uwzględnieniu konsekwencji ewentualnego uchylenia takiej decyzji. Natomiast skarżąca nie wykazała takich okoliczności, które wskazywałby, że wykonanie decyzji wiążę się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w stosunku do niej. Nie można pominąć także tego, że istotne znaczenie ma wyważenie racji skarżących oraz interesów inwestora (tak NSA w postanowieniu z dnia 25 października 2011 r. sygn. akt II OZ 1019/11 - niepubl.). Okoliczności wskazane we wniosku nie uzasadniają tezy, iż w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo powstania trudnych do odwrócenia skutków (prawnych lub faktycznych), które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 13 maja 2010 r. sygn. akt II FSK 182/10 - powołane przez B. Dautera w komentarzu do art. 61 p.p.s.a. [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, 4. Wydanie, Lex, Warszawa 2011, Art. 61, Nb 8, str. 228). Dodać należy, iż chodzi tu o skutki bezpośrednio wywołane wskutek wykonania zaskarżonej decyzji, nie zaś jakiekolwiek wszelkie możliwe konsekwencje faktyczne i prawne jej wykonania. Ewentualne rozpoczęcie robót budowlanych przez inwestora w sytuacji zaskarżenia ostatecznej deczyji o pozwoleniu na budowę do sądu administracyjnego, jak już wspomniano, niewątpliwie jest podejmowane na ryzyko własne inwestora. Z kolei hipotetyczne poniesienie przez inwestora bliżej nieskonkretyzowanych we wniosku skarżącej "dodatkowych kosztów (...), których mógłby (..) następnie dochodzić od Skarżącej" w żaden sposób nie uzasadnia twierdzenia, że w niniejszej sprawie zachodzi bezpośrednie, realne niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie skarżącej znacznej szkody (majątkowej, względnie niemajątkowej) lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy pamiętać, iż zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.) i jedynie niebezpieczeństwo wystąpienia szczególnie poważnych konsekwencji wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może uzasadniać uzyskanie ochrony tymczasowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji. Odnosząc się do kwestii związanych z rozgraniczeniem działek nr [...] i [...] oraz wytyczeniem budynku na działce nr [...] Sąd stwierdza, że okoliczności tego rodzaju nie mają bezpośredniego związku z zaskarżoną decyzją i nie wpływają na ocenę zaistnienia niniejszej sprawie przesłanek do udzielenia stronie ochrony tymczasowej. W sprawie brak podstaw do uznania, że domniemywane przez stronę błędne wytyczenie przez geodetę budynku na działce nr [...] w dniu [...] 2011 r. jest bezpośrednią konsekwencją zaskarżonej decyzji. Strona skarżąca w uzasadnieniu wniosku nie kwestionuje też prawidłowości granic pomiędzy działkami wynikających z protokołu granicznego z dnia [...] 2010 r. (w protokóle tym właściciele nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] i strona skarżąca jako właściciel nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] uznali granice za prawnie obowiązujące w stosunku do sąsiadów). Nawet ewentualne potwierdzenie w odrębnym postępowaniu domniemywanej przez stronę okoliczności w postaci błędnego wytyczenia budynku przez geodetę na działce [...] nie jest należytym uzasadnieniem tezy o zachodzeniu w niniejszej sprawie skonkretyzowanego, realnego niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Prowadzone karne postępowanie przygotowawcze, na które powołała się skarżąca, może co najwyżej w jakimś stopniu uprawdopodobnić wniosek o błędnym wytyczeniu przez geodetę granic przyszłego budynku, który może powstać w przyszłości w wyniku realizacji inwestycji objętej zaskarżoną decyzją lub o naruszeniu znaków granicznych pomiędzy nieruchomościami, nie stanowi jednakże przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wydanej w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. /-/ Wiesława Batorowicz