II SA/Po 534/11
WyrokWSA w Poznaniu2012-03-14
Skład orzekający: Jolanta Szaniecka, Barbara Drzazga, Wiesława Batorowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy usytuowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami prawa budowlanego i warunkami technicznymi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że usytuowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej jest dopuszczalne, jeśli wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów techniczno-budowlanych. Postulatywny charakter zapisu planu miejscowego oznacza, że takie usytuowanie jest nie tylko możliwe, ale i pożądane. Organy prawidłowo zinterpretowały przepisy planu i nie naruszyły prawa budowlanego ani warunków technicznych.Stan faktyczny
Inwestor M. A. uzyskał pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego i instalacji gazowej na działce nr [...] w T. Skarżąca J. M., właścicielka sąsiedniej działki nr [...], zaskarżyła decyzję, kwestionując zgodność usytuowania budynku przy granicy działki z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami techniczno-budowlanymi, podnosząc także zarzuty proceduralne dotyczące braku odniesienia się organu do wszystkich zarzutów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2012 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2011 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę; oddala skargę.
Starosta T. decyzja z dnia [...] 2011 r. Nr [...] znak: [...], wydana na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 Nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) na wniosek M. A. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego i wewnętrznej instalacji gazowej na działce położonej w T. przy ul. T., nr ewid. [...], obręb [...].
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że projekt budowlany wraz z uzupełnieniami przedłożony prze inwestora jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta T. w granicach ulic: [...] przyjętym uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej T. z dnia [...] 2000 r. (Dz. Urz. Woj. Wlkp. [...]), gdzie na załączniku graficznym planu dla działek nr [...] położonych na terenie oznaczonym symbolem 11MN przewidziana jest zabudowa bliźniacza w sposób postulatywny (§ 5 pkt 4 ppkt 1), a linię zabudowy jako nieprzekraczalną określa § 4 pkt 3 ust. 2. Starosta uznał, że postulatywne usytuowanie budynku mieszkalnego na działce nr [...] w granicy z działką nr [...] w T. przy ul. T. wywołuje taki skutek, że nieruchomości sąsiadujące z działką inwestora, niezależnie od istniejącego na nich aktualnie stanu zabudowy, są działkami budowlanymi i przy projektowanej zabudowie przedmiotowej działki nr [...] uwzględniony jest interes prawny właściciela sąsiedniej nieruchomości nr [...], w tym przede wszystkim warunek usytuowania projektowanego budynku mieszkalnego, aby nie uniemożliwić prawidłowej i optymalnej zabudowy nieruchomości sąsiednich. Organ stwierdził, że usytuowanie budynku nie spowoduje niekorzystnych następstw dla właścicieli sąsiednich nieruchomości, który w razie podjęcia decyzji inwestycyjnych powinien sytuować swój budynek zgodnie z rysunkiem planu miejscowego w granicy działki, jako budynek przylegający do budynku inwestora.
Starosta dodał, że projektowany budynek mieszkalny usytuowany w granicy z działką nr [...] w ścianie szczytowej nie ma otworów okiennych ani drzwiowych. Ściana ta odpowiada wymogom ściany oddzielenia pożarowego. Ponadto odległość między budynkiem istniejącym na działce nr [...] a projektowanym budynkiem na działce nr [...] wynosi 8 m i 10 m, a zatem nie nastąpi zacienienie istniejącego budynku prze budynek projektowany. Wody opadowe zostaną odprowadzone w granicach własnej nieruchomości.
Starosta wskazał, iż zapewnił stronom czynny udział w postępowaniu. Zgodnie z wytycznymi Wojewody Wielkopolskiego projekt zagospodarowania ternu został przez inwestora uzupełniony o podanie wymiarów działki, szerokości budynku, naniesienie miejsc postojowych. Dodano wpis, że działka posiada istniejący wjazd. Projekt oprawiono w okładkę w sposób uniemożliwiający dekompletację dokumentów. Nadto projekt instalacji gazowej został uzupełniony o warunki przyłączenia do sieci gazowej niskiego ciśnienia urządzeń i instalacji gazowych z dnia 4 lutego 2011 r. wydane przez Wielkopolską Spółkę Gazownictwa Oddział w [...].
Odwołanie od tej decyzji wniosła J. M., właścicielka działki sąsiadującej - nr [...]. Zarzuciła organowi I instancji naruszenie przy jej wydaniu:
- art. 7, 11, 107 § 1 i 3 kpa poprzez brak w uzasadnieniu odniesienia się do zarzutów podnoszonych w trakcie postępowania,
- art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego oraz § 12 i 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690) poprze pobieżną analizę zgodności projektu budowlanego z przepisami planu miejscowego oraz przepisami techniczno-budowlanymi.
Odwołująca podniosła, że na rysunku planu miejscowego na działkach nr [...] linia zabudowy jest nieprzekraczalna jedynie od frontu i z tyłu działek, natomiast usytuowanie budynku w odniesieniu do szerokości działki ma charakter postulatywny i nie może być wybudowany w granicy działki. Ponadto plan zakłada, że na obszarze oznaczonym symbolem 11MN są również wrysowane budynki, których ściany nie są usytuowane w granicy działki i to na działkach o podobnej szerokości jak działka nr [...], czy działka nr [...].
Zdaniem odwołującej organ I instancji nie odniósł się tez do zgodności projektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi. W decyzji brak w szczególności analizy, jaki wpływ będzie miało usytuowanie budynku na granicy działki na nasłonecznienie i zacienienie działki sąsiedniej. Odesłanie przez Starostę w tym zakresie do projektu budowlanego stanowi naruszenie art. 107 § 3 kpa.
Nadto J. M. wskazała, iż mając na uwadze szerokość działki (ok. 13,5 m) w stosunku do szerokości projektowanego budynku (8,17 m) wnioskodawca mógł skorzystać z możliwości negocjacji z właścicielem działki nr [...] usytuowania budynku w odległości mniejszej niż przewidziana w przepisach techniczno-budowlanych.
Decyzją z dnia [...] 2011 r. Nr [...] Wojewoda Wielkopolski utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności wyjaśnił, że zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego właściwy organ przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę sprawdza zgodność projektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz z przepisami techniczno-budowlanymi. Jeśli plan miejscowy wskazuje na możliwość usytuowania budynku w granicy z działką sąsiednią to oznacza, że w sytuacji, gdy takie usytuowanie nie narusza warunków technicznych określonych w przepisach rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (...), w szczególności § 12 i 13 oraz nie narusza zasad współżycia społecznego, jak tez nie zakłóci korzystania z sąsiedniej nieruchomości ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia to inwestor mimo sprzeciwu sąsiada ma prawo do realizacji wskazanej zabudowy.
Wojewoda wskazał, że w niniejszej sprawie działka objęta inwestycją (nr [...]) oraz sąsiednia, należąca do odwołującej (nr [...]) położone są na terenie oznaczonym w planie miejscowym symbolem 11MN. Załącznik graficzny tegoż planu wskazuje na tym terenie zabudowę bliźniaczą, która w treści planu w § 5 pkt 4 ust. 1 opisana jest jako postulowana ze wskazaniem na nieprzekraczalne linie zabudowy § 4 pkt 3 ust. 2) od frontu i tyłu działki. W ocenie Wojewody przedłożony projekt budowlany przedstawiający usytuowanie budynku mieszkalnego w granicy działki jest zgodny z ustaleniami planu miejscowego, co wypełnia dyspozycję § 12 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...). Ponadto, zdaniem organu II instancji, jak z planu wynika szerokość działki objętej inwestycją wynosi 13 m, co także przemawia za usytuowaniem planowanego budynku w granicy działki (§ 12 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych ...).
Wojewoda stwierdził też, że z uzupełnionej przez projektanta analizy oddziaływania projektowanego budynku na działkę sąsiednią wynika, że spełnione są warunki określone w § 13 rozporządzenia związane z zacienieniem i wymogami naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi (§ 60 rozp.).
Wojewoda odniósł się do zarzutu podniesionego przez pełnomocnika odwołującej w piśmie z dnia 20 kwietnia 2011 r., zgodnie z którym podane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odległości między budynkiem istniejącym na działce nr [...], a projektowanym na działce nr [...] w wielkości 8 i 9 m są4 niezgodne z pomiarami wykonanymi przez niego, które wynoszą odpowiednio niecałe 7,5 m do krawędzi werandy i niecałe 9,5 m do krawędzi budynku. W piśmie tym podniesiono, że świadczy to o tym, że oparto się o nieprecyzyjne dane wynikające prawdopodobnie z nieaktualnych map przeznaczonych do celów projektowych. Dane te mogą zaś mieć wpływ na przeprowadzoną analizę zacienienia i nasłonecznienia działki sąsiedniej. Wojewoda wyjaśnił, że plan zagospodarowania terenu został wykonany na aktualnej mapie zasadniczej w skali 1:500 służącej do celów projektowych prze osobę uprawnioną, posiadającą do tego celu odpowiednie uprawnienia budowlane. Stanowi on wiarygodny dokument w sprawie. Wskazane przez odwołująca dane liczbowe bez okazania dowodu w postaci np. zaktualizowanej mapy zasadniczej nie mogą stanowić podstawy do rozstrzygnięcia w sprawie.
Ponadto organ odwoławczy podał, że z projektu budowlanego wynika, iż wysokość budynku w kalenicy, licząc od poziomu terenu wynosi 8,11 m i usytuowana jest ona prostopadle do działki skarżącej, co stanowi, iż wysokość przesłaniania zmniejsza się wraz ze spadkiem dachu. Z mapy zasadniczej wynika, że odległość budynku planowanego do budynku skarżącej w najbardziej niekorzystnym miejscu tj. na wysokości kalenicy wynosi 10 m. Mając to na uwadze oraz treść przepisu § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...), stwierdzić należy, iż z pewnością nie nastąpi naruszenie powołanych przepisów nawet jeśli uwzględniono by odległości podane przez stronę. Ponadto zarzut dotyczący wpływu projektowanego budynku na nasłonecznienie i zacienienie działki odwołującej nie ma wpływu na przedmiotowe rozstrzygnięcie z uwagi na fakt, że przewidziany w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego wymóg zapewnienia przez planowany obiekt budowlany poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym ochrony przed pozbawieniem lub ograniczeniem dopływu światła dziennego odnosi się wyłącznie do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi, natomiast nie obejmuje działki, na której znajduje się taki budynek.
J. M. wniosła skargę na powyższą decyzję Wojewody Wielkopolskiego zarzucając naruszenie przy jej wydaniu przepisów art. 7, 8, 11, 107 § 1 i 3 kpa, art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego oraz § 4 ust. 7 oraz § 5 ust. 4 pkt 1 uchwały Rady Miejskiej w T. z dnia [...]a 2000 r. Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w granicach ulic: [...]. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi podniesiono zarzuty tożsame z przedstawionymi w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Nadto skarżąca wskazała, że przepis § 5 powołanego planu miejscowego nie zawiera zapisów zezwalających na posadowienie nowowybudowanego budynku bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią. Jej zdaniem, wobec braku wyraźnie wyartykułowanej możliwości zabudowy bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej taka zabudowa nie jest możliwa, natomiast w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda błędnie powołuje się na taką możliwość. Skarżąca wskazała, że postulatywny charakter zabudowy oznacza, że budynek nie musi być posadowiony bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej. Tę argumentację - zdaniem skarżącej – wzmacnia fakt, że na obszarze oznaczonym w załączniku graficznym do uchwały w obszarze oznaczonym symbolem 11MN, na którym przewidziana jest zabudowa bliźniacza w sposób postulatywny, są również wyrysowane budynki, których ściany nie są usytuowane bezpośrednio w granicy działki i to na działkach o podobnej szerokości co działka nr 1263, czy działka nr [...].
Skarżąca wskazała też, że § 4 ust. 7 uchwały w przedmiocie planu miejscowego przewiduje minimalne szerokości działek budowlanych dla poszczególnych rodzajów zabudowy, gdzie przy zabudowie bliźniaczej określono minimalną szerokość działki na 15 m, natomiast działka nr [...], której dotyczy zaskarżona decyzja ma szerokość ok. 13,5 m. Zdaniem skarżącej, organy orzekające powinny były tę sprzeczność wyjaśnić, czego nie uczyniono naruszając przepisy art. 7, 8 i 11 kpa.
Skarżąca podniosła też, iż naruszenie przez organy I i II instancji przepisów art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego w zw. z § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...) polega na tym, że skoro przedmiotowy plan miejscowy nie artykułuje wprost możliwości zabudowy bezpośrednio przy granicy działki, to nie można było wyrazić zgody na taką właśnie zabudowę. Ponadto stosunek szerokości działki (13,5 m) do szerokości projektowanego budynku (8,17 m) daje możliwość innego usytuowania budynku na działce nr [...]. Do tak postawionego zarzutu organy orzekające również się nie ustosunkowały.
J. M. wyraziła tez pogląd, iż usytuowanie budynku przez inwestora bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej bez uwzględnienia interesów właściciela nieruchomości sąsiedniej jest w kontekście art. 5, 140 i 144 Kodeksu cywilnego sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i stwarza możliwość zakłóceń w korzystaniu z nieruchomości przez skarżącą ponad przeciętną miarę wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa, polegające na naruszeniu prawa do prywatności, a także na ograniczeniu w korzystaniu z własnej nieruchomości w trakcie trwania procesu inwestycyjnego.
W odpowiedzi Wojewoda Wielkopolski wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Ponadto stwierdził, że nie podziela poglądu skarżącej, iż poprzez wydanie zaskarżonej decyzji naruszył ustalenia zawarte w § 4 ust. 7 oraz § 5 ust. 4 pkt 1 planu miejscowego. W jego ocenie zapisy § 4 ust. 7 planu wskazujące na minimalne szerokości działek w tym w zabudowie bliźniaczej 15 m dotyczą w szczególności działek powstałych w tamach wtórnych podziałów, o czym mogą świadczyć wcześniejsze ustalenia zawarte w § 4 ust. 5 i 6. Natomiast zapis § 5 ust. 4 pkt 1 planu mówiący, iż na terenach oznaczonych na rysunku planu symbolem 11MN z pewnością nie można uznać jako zakaz usytuowania przedmiotowego budynku na działce inwestora w granicy z działką skarżącej. Ponadto Wojewoda zaznaczył, że w postępowaniu o pozwolenie na budowę obowiązkiem organów administracji jest zbadanie, czy w wyniku realizacji inwestycji dość może do naruszenia interesów osób trzecich, ale wyłącznie w zakresie ewentualnego naruszenia norm Prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Jeżeli decyzji o pozwoleniu na budowę nie wykazuje żadnej sprzeczności z powyższymi wymogami, to spowodowane realizacją inwestycji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich. Ochrona interesów osób trzecich w procesie inwestycyjnym nie może bowiem prowadzić do sytuacji, w której to osoby trzecie, a nie inwestorzy decydowali będą o dopuszczalności wybudowania obiektów budowlanych, miejscu posadowienia takich obiektów, rodzaju obiektu budowlanego i to nawet z naruszeniem ogólnego interesu społecznego.
W piśmie procesowym z dnia 4 sierpnia 2011 r. skarżąca podała, że w dniu 7 lipca 2011 r. zawiadomiła Prokuraturę Rejonową w T. o możliwości popełnienia przestępstwa polegającego na naruszeniu punktów granicznych pomiędzy działką nr [...] (sygn. [...]). Rozpoczęcie przedmiotowej inwestycji na działce nr . przez M. A. w ocenie skarżącej doprowadziło do naruszenia granicy i zniszczenia mienia, gdyż budynek został wytyczony błędnie na działce nr [...], a co za tym idzie część ławy fundamentowej została wylana w granicy pomiędzy w/w działkami. Fakt ten prowadzić może do powstania trudnych do odwrócenia skutków i uzasadnia wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 3 listopada 2011 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane zgodnie z prawem.
Sąd administracyjny, stosownie do przysługujących mu kompetencji określonych w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może decyzję taką uchylić, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu, mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 poz. 270, dalej jako: p.p.s.a.).
Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z tym przepisem, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podnosi strona w skardze.
Kluczowym problem niniejszej sprawy jest spór pomiędzy organami orzekającymi a skarżącą w zakresie wykładni przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w obszarze objętym inwestycją. Spór ten w konsekwencji doprowadził do odmiennych ocen co do kwestii zgodności planowanej przez inwestora M. A. – właściciela działki nr [...] zabudowy budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym w granicy z działką skarżącej oznaczoną nr [...] w T. przy ul. T. z zapisami obowiązującego planu miejscowego.
Przypomnieć należy, iż przepis art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego przewiduje, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
Jednocześnie przepis § 12 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ustanawia wyjątek od zasady oddalenia budynku od granicy działki do odległości minimalnej 4 m (w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy) i 3 m (w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy) i określa, że sytuowanie budynku w przypadku, budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Oznacza to, że usytuowanie budynku w granicy działki zwróconego ścianą bez otworów drzwiowych lub okiennych w stronę tej granicy jest możliwe tylko wówczas, gdy takie są ustalenia planu miejscowego, ewentualnie – w przypadku jego braku – decyzji o warunkach zabudowy.
Zważywszy, że w niniejszej sprawie bezspornym jest fakt, że dla terenu objętego inwestycją obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego organy zobowiązane były do weryfikacji jego zapisów w kontekście zamierzonej przez inwestora zabudowy w granicy z działką sąsiednią.
Zanim Sąd przejdzie do oceny ustaleń poczynionych przez organy orzekające odnoszących się do oceny zgodności przedmiotowej zabudowy z przepisami planu miejscowego zatrzymać należy się nad zagadnieniem sposobu wykładni zapisów planów miejscowych.
Zacząć należy od tego, że przedmiotowy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego został uchwalony w poprzednio obowiązującym porządku prawnym na gruncie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 Nr 15, poz. 139 ze zm.) Uchwalono go w dniu 14 marca 2000 r. Zgodnie z przepisem z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) plany miejscowe uchwalone po dniu 1 stycznia 1995 r. zachowują moc. Nie ma zatem wątpliwości, że ów plan miejscowy uchwalony 14 marca 2000 r. obowiązuje. Zachowanie w mocy planów miejscowych uchwalonych przed wejściem w życie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oznacza, że pełnią one w systemie zagospodarowania przestrzennego taką samą funkcję i powodują takie same skutki prawne, jak plany miejscowe uchwalone na podstawie nowej ustawy. Oznacza to m.in., że miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, uchwalone na podstawie ustawy z 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, stają się bezpośrednią podstawą prawną do wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę (Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz pod red. prof. dr hab. Z. Niewiadomskiego, Wyd. C. H. Beck, 2011, źródło: Legalis).
W związku z powyższym należy przyjąć, że wykładni przepisów planów miejscowych, które zachowały moc na podstawie art. 87 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym należy dokonywać w oparciu o normy ogólne wynikające z przepisów nowej ustawy planistycznej. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Przepis art. 6 ust. 2 pkt 1 tej ustawy stanowi zaś, że każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. Przepis ten definiuje ogólną normę wolności zagospodarowania terenu, w tym, jego zabudowy. Prawo do zabudowy stanowi zaś element prawa własności. Regulacje planistyczne, na równi z innymi regulacjami ustawowymi stanowią element ograniczenia tego prawa. W konsekwencji ograniczenia te nie mogą być interpretowane rozszerzająco (Planowanie ..., op. cit.). Mimo często używanych w planach miejscowych sformułowań: "dopuszcza się", "zezwala się" nie można interpretować ich jednak jako wprowadzenie enumeratywnie wskazanych zachowań dozwolonych właścicielowi. Taka interpretacja prowadziłaby do pozytywnego definiowania treści prawa własności, co wydaje się nie do pogodzenia z jego istotą i sprzeczne z zasadami konstytucyjnymi (por. Z. Leoński, M. Szewczyk, Zasady prawa budowlanego, s. 50-51). Reasumując stwierdzić należy, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie rozszerzają uprawnień właścicielskich, nadając prawo do zabudowy, stanowią one natomiast ograniczenie prawa właściciela. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przykładowo w wyroku z dnia 8 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 611/11 (publ. Lex nr 821557) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że wszelkie ustawowe ograniczenia prawa własności, w tym również ustalenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, nie mogą być interpretowane rozszerzająco – bardziej ograniczając prawo własności, niż wynika to z literalnego ich brzmienia.
Przenosząc powyższe rozważania natury ogólnej na grunt niniejszej sprawy w pierwszej kolejności należy wskazać, że działka będąca przedmiotem planowanego zainwestowania (nr [...] w T., przy ul. T.), zgodnie z wypisem z planu miejscowego z dnia 8 grudnia 2009 r. (k. 10 akt adm.) położona jest w enklawie oznaczonej na rysunku planu symbolem 11MN o przeznaczeniu podstawowym – mieszkalnictwo niskiej intensywności i przeznaczeniu dopuszczalnym – usługi wbudowane w budynek mieszkalny. Zapisy planu wskazują, że:
- oznaczenia graficzne rysunku planu (w tym linia zabudowy nieprzekraczalna – ustalona planem) są obowiązującymi ustaleniami planu (§ 4 ust. 3 pkt 2),
- oznaczenia liniowe, które na rysunku planu przedstawiają orientacyjny lub postulowany przebieg oraz usytuowanie budynków mieszkalnych, usługowych i gospodarczych zostanie uściślone w decyzjach o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (§ 4 ust. 4),
- ustala się minimalne szerokości działek budowlanych dla zabudowy bliźniaczej – 15 m (§ 4 ust. 7),
- na terenach oznaczonych na rysunku planu symbolem MN ustala się (...) - usytuowanie projektowanych budynków mieszkalnych oraz gospodarczych przedstawia rysunek planu w sposób postulatywny (§ 5 ust. 4 pkt 1). Jednocześnie powołane w tekście planu postulatywne oznaczenia liniowe przedstawiające postulatywne usytuowane budynków wskazują na możliwość budowy budynku mieszkalnego na działce nr [...] przy granicy działki (k. 11-17 akt adm.).
W ocenie Sądu powołane zapisy planu miejscowego zostały prawidłowo zinterpretowane przez organy orzekające. Po pierwsze, mając na względzie, iż niedopuszczalne jest dokonywanie wykładni przepisów planu miejscowego, która zmierzałaby do ograniczenia prawa własności, trafnie uznano, że skoro z zapisów i rysunków planu wynika możliwość zabudowy działki nr [...] w granicy z działką nr [...] to nie można tego zapisu interpretować na niekorzyść właściciela działki nr [...]. Fakt, iż w tekście i na rysunku planu oznaczono w sposób postulatywny usytuowanie budynku na działce nr [...] oznacza, że usytuowanie to jest dopuszczalne, pożądane. Słowo postulat z języka łacińskiego oznacza bowiem żądanie, od postulare – (po)żądać, wymagać. Charakter postulatywny zapisu można zatem określić jako wyrażając jakiś postulat (wymaganie, żądanie). W związku z tym, wbrew twierdzeniom skarżącej, jakoby plan miejscowy nie artykułował w sposób wyraźny możliwości zabudowy bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej, uznać należy, że zapisy planu określające, że zabudowa działki nr [...] w granicy z działką nr [...] ma charakter postulatywny oznaczają, że zabudowa w takim charakterze jest nie tylko dopuszczalna, czy możliwa, ale wręcz pożądana, wymagana.
W konsekwencji należy stwierdzić, że pozbawione podstaw są zarzuty skargi, zgodnie z którymi organy orzekające dopuściły się naruszenia przepisów art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jak również § 5 ust. 4 pkt 1 uchwały Rady Miejskiej w T. z dnia [...] 2000 r. w sprawie planu miejscowego. Wystarczy wskazać, że skoro – jak wyżej stwierdzono – organy orzekające dokonały prawidłowej wykładni przepisów planu miejscowego i uznały, że zabudowa domem jednorodzinnym mieszkalnym działki nr [...] w granicy z działką nr [...] odpowiada zapisom tego planu, to oczywistym jest, że nie doszło do naruszenia przepisów art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego oraz art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 12 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...). Raz jeszcze należy zauważyć, że ostatnio powołany przepis rozporządzenia dopuszcza sytuowanie budynku, w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Takie zaś usytuowanie przewiduje zatwierdzony projekt budowlany.
Sąd nie podziela też zarzutu skarżącej, jakoby doszło przy wydaniu decyzji w niniejszej sprawie do naruszenia § 4 ust. 7 powołanego planu miejscowego. Przepis ten ustala minimalne szerokości działek budowlanych dla zabudowy bliźniaczej – 15 m (§ 4 ust. 7), gdy tymczasem działka budowlana nr [...], na której zaplanowano przedmiotową inwestycję ma szerokość 13,5. Stwierdzić należy, że przepis ten, co oczywiste z uwagi na charakter miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który normuje sposób zagospodarowania terenu na przyszłość (od daty jego wejścia w życie), nie może dotyczyć działek istniejących w chwili uchwalenia planu. W konsekwencji nieuprawnione jest twierdzenie, że skoro plan przewiduje możliwość zabudowy bliźniaczej na działkach o szerokości co najmniej 15 m, to niedopuszczalne zabudowanie w ten sposób istniejącej przed uchwaleniem planu działki węższej. Trafnie stwierdził Wojewoda w odpowiedzi na skargę, że przepis § 4 ust. 7 planu należy interpretować w kontekście § 4 ust. 5 i 6 tegoż planu, które odnoszą się do przyszłych, po uchwaleniu planu, podziałów działek.
Pozbawione podstaw są również zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przez organy orzekające przepisów postępowania – art. 7, 8, 11, 107 § 1 i 3 kpa poprzez nieodniesienie się do wszystkich zarzutów podnoszonych w trakcie postępowania administracyjnego. Zważyć należy, iż w zaskarżonej decyzji Wojewoda Wielkopolski w sposób wyczerpujący ustosunkował się do zarzutów dotyczących posadowienia przedmiotowego obiektu budowlanego w granicy działek nr [...] i [...], kwestii negocjacji z właścicielem działki nr [...] przesunięcia lokalizacji obiektu na działce nr [...] w kierunku działki nr [...] (§ 12 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych ...), zacienienia i wymogami naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi (§ 13 i 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych ... oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego), a także kwestii odległości między budynkiem istniejącym na działce nr 1264 a projektowanym na działce nr 1263.
Mając na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło