II SA/Po 538/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2011 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] kwietnia 2011r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia [...] 2011 r. nr [...], którą odmówiono E. M. pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego. Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2010 r. E. M. wystąpiła o przyznanie "zasiłku pieniężnego", wskazując, iż choruje ([...]), brakuje jej środków na życie i samotnie wychowuje [...]-letnią córkę. Swój wniosek podtrzymała podczas wywiadu środowiskowego, który miał miejsce w dniu [...] grudnia 2010 r. Decyzja Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] 2010 r., którą odmówiono E. M. pomocy w formie zasiłku pieniężnego celowego, została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] i przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji decyzją z dnia [...] 2011 r. odmówił E. M. przyznania pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego. Organ wskazał, iż podczas wywiadu środowiskowego strona nie sprecyzowała swoich potrzeb zgłoszonych we wniosku o przyznanie pomocy finansowej poprzestając na oświadczeniu, że oczekuje pomocy finansowej, gdyż brakuje jej środków na życie. Na podstawie zgromadzonych dokumentów organ ustalił, iż: wnioskodawczyni mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z [...]-letnią córką A.; dochód rodziny poprzedzający złożenie wniosku o pomoc (listopad 2010 r.) stanowiła renta inwalidzka wnioskodawczyni w kwocie [...] zł, zasiłek rodzinny w kwocie [...] zł, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w kwocie [...] zł oraz dochód z gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznego - [...] ha przeliczeniowego w kwocie [...] zł miesięcznie. Łączny dochód miesięczny organ ustalił na kwotę [...] zł, która przekracza kryterium dochodowe, które dla rodziny wnioskodawczyni wynosi 702 zł, zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. - Dz.U. z 2009 r. nr 175, poz. 1362 ze zm.) oraz § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. Nr 127, poz. 1055). Dale organ przywołał brzmienie art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej dotyczący specjalnego zasiłku celowego dla osoby lub rodziny przekraczającej kryterium dochodowe i stwierdził, że na podstawie wywiadu środowiskowego i zebranych dokumentów w sprawie nie stwierdził, aby sytuację rodziny wnioskodawczyni można było uznać za przypadek szczególnie uzasadniony i znacznie odbiegający od sytuacji rodzin zamieszkałych na terenie gminy Szczytniki, gdzie jest wiele rodzin o zbliżonych dochodach, borykających się z trudnościami spowodowanymi samotnym wychowywaniem dziecka. Powołując się na stanowisko orzecznictwa organ uznał, że sytuacja E. M. nie jest sytuacją nagłą, gdyż trwa już od dłuższego czasu, a przyznanie środków z pomocy społecznej powinno w pierwszej kolejności być ukierunkowane na te osoby i rodziny, które ze względu na całkowity brak dochodu lub ich nieznaczną wysokość, które bez udzielenia pomocy nie byłyby w stanie same egzystować. Ponadto organ wyjaśnił, że był obowiązany mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, ale także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Zdaniem organu, pomoc społeczna ma udzielać pomocy i wsparcia, a nie dostarczać świadczeń pieniężnych na finansowanie dowolnych celów w dowolnej wysokości bądź pożądanej przez stronę; szczególny charakter świadczenia w postaci specjalnego zasiłku celowego wskazuje, że może być ono przyznane w sytuacjach zupełnie wyjątkowych i nagłych. Organ podał, że wnioskodawczyni wprawdzie podczas wywiadu środowiskowego oświadczyła, że leczy się w prywatnym gabinecie i ponosi wysokie koszty, a w związku z tym nie ma już pieniędzy na wykupienie leków, nie przedstawiła jednak żadnych rachunków za leczenie ani recept do zrealizowania. W ocenie organu, aby poprawić sytuację rodziny wnioskodawczyni może korzystać z państwowej służby zdrowia, a ponadto może wydzierżawić gospodarstwo rolne, by otrzymywać rentę w pełnej wysokości, jednak wnioskodawczyni nie bierze pod uwagę takiej ewentualności, zatem nie czyni żadnych starań, aby poprawić własnymi środkami sytuację finansową. Sam fakt, że rodzina określa swoją sytuację jako trudną nie jest, w ocenie organu, wystarczającą przesłanką do przyznania takiej szczególnej pomocy, jaką jest specjalny zasiłek celowy. W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawczyni domagała się jej uchylenia. W ocenie strony organ oceniając jej sytuację ograniczył się do zbadania dochodu rodziny z pominięciem jej możliwości finansowych. Zdaniem strony, odwołującej się do stanowiska orzecznictwa, w sprawie powinno mieć zastosowanie domniemanie pozytywnego załatwienia sprawy decyzją uznaniową, o ile interes społeczny nie stoi temu na przeszkodzie lub przekracza możliwości organu, jak również że to organ winien ustalić wydatki strony (jej rodziny) i kosztów ponoszonych na mieszkanie, czego w istocie nie uczynił, w tych konkretnych okolicznościach strona winna otrzymać pomoc społeczną, a organ dokonał nadinterpretacji w kwestii leczenia odwołującej, bowiem strona przyznała, że jest zmuszona korzystać z leczenia w prywatnym gabinecie z uwagi na bardzo długi okres oczekiwania na wizytę u specjalisty w ramach państwowej opieki medycznej, a lekarz rodzinny nie był w stanie udzielić jej pomocy; organ uznał, ze strona oczekuje głównie pomocy na zakup lekarstw, a nie zażądał od niej rachunków za leczenie ani recept. Strona nie zgodziła się z poglądem, że powołanie się przez organ na interesy innych osób będących w trudnej sytuacji finansowej stanowi wystarczające uzasadnienie odmowy przyznania świadczenia. Ponadto wskazała na okresowy charakter przyznanej renty inwalidzkiej, co powoduje, że organ myli się co do tego, że wydzierżawiając gospodarstwo rolne strona uzyskałaby wyższe świadczenia. Takie stanowisko organu strona uznała za próbę kreowania fikcyjnego stanu faktycznego, ponadto wskazała, że organowi wiadomo, iż odwołująca nie wykonuje prac przy produkcji rolnej i tym samym nie osiąga żadnego dochodu z gospodarstwa rolnego, zatem wliczenie dochodu z gospodarstwa rolnego do dochodu rodziny jest bezpodstawne. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. organ odwoławczy powołał się na treść art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, wskazując ze kryterium dochodowe dla dwuosobowej rodziny wynosi 702 zł (do 351 zł na osobę), a miesięczny dochód rodziny wnioskodawczyni wynosi [...] zł i jest dużo wyższy od ustawowego kryterium, zatem rodzina strony nie kwalifikuje się do świadczeń z pomocy społecznej. W ocenie Kolegium organ I instancji dostatecznie uzasadnił swoją decyzję odmowną, strona wnioskując o pomoc finansowa nie przedstawiła żadnych argumentów ani dowodów, które motywowałyby organ do zmiany swojego pierwotnego stanowiska, również wnosząc odwołanie nie przedstawiła jakichkolwiek dodatkowych materiałów, które wskazywałyby, że rodzina pomimo znacznego przekroczenia kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania zasiłku celowego, mogłaby uzyskać zasiłek specjalny. Kolegium wyjaśniło, że tę formę pomocy, która jest przewidziana w art. 41 ustawy o pomocy społecznej w postaci "specjalnego zasiłku celowego" może być przyznana w szczególnie uzasadnionych przypadkach, w niniejszej sprawie organ I instancji szczegółowo wyjaśnił, że taka sytuacja nie wystąpiła. W ocenie Kolegium art. 41 powołanej ustawy wskazuje, że specjalny zasiłek celowy może być przyznany, ale nie musi i jego przyznanie uzależnione jest w znacznej mierze od możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej, bowiem pomoc społeczna ma jedynie wspomagać osoby w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb, a nie całkowicie je zaspokajać. W skardze na decyzję organu II instancji E. M. zarzuciła naruszenie art. 7, art. 11 i art. 77 § 1 kpa poprzez zaniechanie dokładnego ustalenia stanu faktycznego, zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, zwłaszcza przez niedokonanie wnikliwej oceny sytuacji finansowej skarżącej, a także naruszenie zasady przekonywania stron o słuszności wydanego rozstrzygnięcia. Przy tak sformułowanych zarzutach strona domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. W uzasadnieniu strona podniosła zarzuty co do swej istoty analogiczne z argumentacją przedstawioną w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko. Organ odwoławczy zauważył, iż skarżąca nie wykazała jakie szczególne okoliczności uzasadniają wniosek o przyznanie zasiłku celowego i w tej sytuacji organ I instancji, mając na względzie przekroczenie kryterium dochodu, wydał decyzję odmowną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skargę należało oddalić, albowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Szczytnikach odpowiadają wymogom prawa. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że intencją strony skarżącej inicjującej wnioskiem z dnia 9 grudnia 2010 r. postępowanie administracyjne było uzyskanie pomocy pieniężnej z pomocy społecznej. We wniosku tym skarżąca powołała się na okoliczności zdrowotne oraz fakt samotnego wychowywania [...]-letniego dziecka. W wywiadzie środowiskowym z dnia [...] grudnia 2010 r. zostały ustalone okoliczności dotyczące sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej (materialnej) strony oraz wysokość opłat eksploatacyjnych (opłaty za energię elektryczną, gaz i telefon). W wywiadzie tym stwierdzono, że wnioskodawczyni jest przewlekle chora i wymaga stałej opieki lekarskiej. W zakresie potrzeb i oczekiwań wnioskodawczyni stwierdzono w wywiadzie, iż strona oczekuje od ośrodka pomocy społecznej pomocy finansowej w formie zasiłku pieniężnego. Kwestią bezsporną jest także i nie budzi wątpliwości Sądu, że skarżąca pomimo dwukrotnego wniesienia odwołań w niniejszej sprawie oraz skargi do tutejszego Sądu - napisanych językiem wskazującym na co najmniej podstawową znajomość procedury administracyjnej i zagadnień pomocy społecznej - nie podała, na jaki konkretny cel potrzebuje pomocy społecznej. Innymi słowy, mając po temu możliwość, nie skonkretyzowała niezbędnych potrzeb, których zaspokojenie wymaga wsparcia ze strony pomocy społecznej. Strona ograniczyła się do formułowania zarzutów formalnych oraz podniesienia błędnego ustalenia jej dochodu poprzez uwzględnienie dochodu z gospodarstwa rolnego. Podstawą wydania decyzji w niniejszej sprawie był art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, w myśl którego w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Z faktu posłużenia się przez ustawodawcę w tym przepisie zwrotem "może" wynika, że decyzja w zakresie zasiłku celowego pod warunkiem jego zwrotu w części lub całości podejmowana przez organ administracyjny, ma charakter uznaniowy, co oznacza, że zasiłek ten jest świadczeniem przyznawanym w ramach uznania administracyjnego. Podkreślenia wymaga, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 powołanej ustawy), przy czym potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 tej ustawy). Zatem udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, a wszystko to, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Warunkiem korzystania z pomocy społecznej w pierwszej kolejności jest to, by jej udzielenie nastąpiło w ściśle określonym celu, jakim jest przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej, po drugie, aby miało to miejsce w konkretnych okolicznościach, a mianowicie w sytuacji, gdy własne uprawnienia, zasoby i możliwości osoby wnioskującej o pomoc uniemożliwiają jej to przezwyciężenie. Z powyższego wynika, że pomoc społeczna powinna zostać udzielona dopiero wtedy, gdy rodzina/jednostka w sytuacji kryzysowej przestaje być samowystarczalna. Pomoc społeczna wspiera bowiem osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 ustawy). Rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego zapada w ramach uznania administracyjnego. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza, jak wynika z art. 7 kpa, załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale też nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela. Decyzja powinna w zakresie formalnym uwzględniać zasady ogólne określone w Kodeksie postępowania administracyjnego, jak i szczególne zawarte w ustawie o pomocy społecznej (art. 106 ust. 4 tej ustawy) oraz w rozporządzeniu wykonawczym w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego. Z kolei w zakresie merytorycznym, rozpoznając wniosek osoby ubiegającej się o świadczenia z pomocy społecznej i rozstrzygając w sprawie, organy winny kierować się również ogólnymi zasadami wyrażonymi w przepisach ustawy o pomocy społecznej, w tym także koniecznością stwierdzenia czy zgłoszone potrzeby w ogóle odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Mając na względzie wszystko powyższe Sąd stwierdza, że trafnie organy administracji odmówiły skarżącej przyznania wnioskowanej pomocy. Dochód w rodzinie przekraczał kryterium dochodowe przyznania pomocy finansowej (wynoszące zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy 351 zł dla osoby w rodzinie, kwota zaktualizowana, a kryterium dochodowe rodziny wynosi 702 zł - art. 8 ust. 1 pkt 3 tej ustawy). Cele, na realizację których strona domagała się pomocy, w istocie nie zostały zdefiniowane, mimo przeprowadzonego wywiadu i składania w sprawie przez stronę pism procesowych. Niewątpliwie strona ma obowiązek współdziałania z organem pomocy społecznej (art. 4 powołanej ustawy), co dotyczy również sporządzania wywiadu środowiskowego (w zakresie udzielenia organowi niezbędnych informacji, w tym dotyczących rodziny) poprzez wskazanie, sprecyzowanie potrzeb (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2010 r. sygn. akt I OSK 1558/09, LEX nr 595200 - dostępne w centralnej bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wprawdzie bierna (czy nawet negatywna) postawa wnioskodawcy na tym etapie postępowania nie zwalnia organu od powinności dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jednak organ nie ma obowiązku zgadywać konkretnych niezbędnych potrzeb wnioskodawcy czy też naprowadzać stronę na istnienie takich potrzeb. Dodać należy, iż strona miała możliwość sprecyzowania swoich oczekiwań nie tylko w wywiadzie środowiskowym, ale i w odwołaniu, a tymczasem nawet w skardze do tutejszego Sądu strona nie wskazała konkretnego celu - niezbędnej potrzeby bytowej, której zaspokojeniu służyły wnioskowany specjalny zasiłek celowy. Samo tylko powołanie się na trudną sytuację materialną i życiową, w tym zdrowotną, jak i okoliczność samotnego wychowywania dziecka, bez wskazania określonego celu - przeznaczenia wnioskowanej pomocy - nie mogą stanowić szczególnie uzasadnionego przypadku do udzielenia pomocy społecznej rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe. Treść przepisu art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, na który powołały się organy obydwu instancji, w sposób nie mogący budzić wątpliwości przesądza o zupełnie wyjątkowym charakterze specjalnego zasiłku celowego, o którym mowa w tym przepisie. Omawiany przepis wyraźnie stanowi, iż taka forma pomocy społecznej nie jest przewidziana na pokrywanie choćby i uzasadnionych potrzeb, które jednak nie są potrzebami niezbędnymi, lecz ma charakter szczególnej pomocy doraźnej ukierunkowanej na konieczny cel bytowy. Dlatego też, niezależnie od zasad ogólnych określających cele pomocy społecznej, uznać należy, że również przez wzgląd na wymogi przepisu art. 41 przywołanej ustawy, organy słusznie oceniły, że ogólnie sformułowane trudności finansowe i życiowe (zdrowotne, warunki rodzinne) nie mogą być uznane za niezbędną potrzebą bytową w znaczeniu ustawy o pomocy społecznej. Tego rodzaju - nawet uzasadnione, ale określone jedynie ogólnie - potrzeby nie mogą być zaspokajane w drodze stosowania omawianego specjalnego środka pomocy społecznej, a w tych warunkach przyznanie pomocy skarżącej mogłoby kolidować z interesem społecznym (por. wyrok NSA z dnia 7 sierpnia 2009 r. sygn. I OSK 605/09 - dostępny pod adresem jw.). Co się tyczy sposobu ustalenia wysokości miesięcznego dochodu w rodzinie skarżącej Sąd stwierdza, iż ustalenie to jest prawidłowe. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego występuje ugruntowany już pogląd, że art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej określa tzw. ryczałtowy tryb ustalania dochodu osiąganego z gospodarstwa rolnego. Dochód ten jest wyliczany jako wartość dochodu odpowiadającego powierzchni gospodarstwa z uwzględnieniem ha przeliczeniowych i kwoty dochodu ustalonej dla 1 ha przeliczeniowego niezależnie od faktycznej dochodowości konkretnego gospodarstwa (por. wyrok NSA z dnia 28 grudnia 2000 r. sygn. akt I SA 1406/00 LEX nr 793441, wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2006 r. sygn. akt I OSK 777/05). Zatem przedmiotowy przepis dla celów udzielania świadczeń z pomocy społecznej przyjmuje apriorycznie, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 207 zł (kwota zaktualizowana w stosunku do pierwotnego brzmienia omawianego przepisu). Nie przewiduje on jakichkolwiek wyjątków od przyjętej w nim zasady wyliczenia dochodu z gospodarstwa rolnego. Oznacza to, że z punktu widzenia powołanego przepisu bez znaczenia jest okoliczność, czy gospodarstwo rolne jest uprawiane czy też nie i z jakiego powodu oraz czy rzeczywiście przynosi ono dochody. Okoliczność, iż skarżąca nie uprawia swego gospodarstwa rolnego nie ma znaczenia z punktu widzenia art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej. W sytuacji, gdy właściciel gospodarstwa rolnego z różnych powodów, w tym z powodu stanu zdrowia, nie może go samodzielnie uprawiać, może korzystać z pomocy osób trzecich, czy też oddać je w dzierżawę (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 724/09 i z dnia 17 lutego 2010 r. sygn. akt I OSK 1292/09, LEX nr 595043 - dostępne w bazie orzeczeń pod adresem jw.). Powyższe wskazuje również na to, że niezależnie od tego, czy organy w niniejszej sprawie trafnie wysunęły tezę o możliwości osiągnięcia przez skarżącą wyższych świadczeń rentowych w wyniku długoterminowego wydzierżawienia gospodarstwa rolnego, zasadnie doliczył do jej dochodu zryczałtowaną wysokość dochodu osiąganego z gospodarstwa rolnego. Wnioskodawczyni jest właścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha przeliczeniowego, co organy uwzględniły ustalając dochód miesięczny w rodzinie poprzez dodanie do kwoty renty inwalidzkiej wnioskodawczyni, zasiłku rodzinnego, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, dochód z gospodarstwa rolnego w kwocie [...] zł miesięcznie. W konsekwencji trafnie wniosek skarżącej rozpatrywany był jako wniosek o udzielnie pomocy, o której mowa w art. 41 ustawy o pomocy społecznej, nie zaś wniosek o przyznanie innego świadczenia dla rodziny, bowiem kryterium dochodowe rodziny zostało przekroczone - łączny dochód miesięczny organy ustaliły na kwotę [...] zł. Ubocznie warto także wspomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 stycznia 2006 r. (sygn. akt I OSK 777/05, LEX nr 194414), na które powołała się skarżąca, stwierdził również, że "przepis art. 41 pkt 1 ustawy w sposób niemogący budzić wątpliwości przesądza o zupełnie wyjątkowym charakterze specjalnego zasiłku celowego. Może on być przyznany «w szczególnie uzasadnionych przypadkach», a wiec w sytuacjach zupełnie wyjątkowych, bowiem o możliwości jego przyznania nie decyduje dochód strony, a sytuacja życiowa, w której się ona znalazła. Nie można z tej formy pomocy społecznej wyprowadzać wniosku, iż przyznanie takiego zasiłku jest obowiązkiem organu - tak jak czyni się to w odniesieniu do osób spełniających kryterium dochodowe". W konsekwencji Sąd nie stwierdził, iżby po stronie organów doszło w niniejszej sprawie do naruszenia prawa uzasadniającego wyeliminowanie z obrotu zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, w szczególności nie miało miejsce naruszenie art. 7, art. 11 i art. 77 § 1 kpa powodujące powyższy skutek. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.