II SA/Po 539/12
WyrokWSA w Poznaniu2012-09-21
Skład orzekający: Maria Kwiecińska, Wiesława Batorowicz, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Gminy jest właściwym organem do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego w kadencji rozpoczętej przed wejściem w życie Kodeksu wyborczego, a jeśli tak, to na podstawie jakich przepisów?Ratio decidendi
Rada Gminy jest właściwym organem do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego, jeśli mandat został uzyskany w wyborach samorządowych przeprowadzonych przed wejściem w życie Kodeksu wyborczego. W takich przypadkach stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli Ordynację wyborczą do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, a nie przepisy Kodeksu wyborczego. Skazanie radnego prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne skutkuje utratą prawa wybieralności i wygaśnięciem mandatu.Stan faktyczny
Rada Gminy P. podjęła uchwałę o wygaśnięciu mandatu radnego Z. B. w związku z prawomocnym skazaniem go za przestępstwo umyślne (przekupstwo wyborcze). Z. B. zaskarżył uchwałę, zarzucając błędne zastosowanie przepisów Ordynacji samorządowej zamiast Kodeksu wyborczego oraz naruszenie procedury poprzez brak pouczenia o środkach zaskarżenia. Sąd administracyjny uznał skargę za bezzasadną, podzielając stanowisko organu o właściwości Ordynacji samorządowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant St. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2012 r. sprawy ze skargi Z. B. na uchwałę Rady Gminy P. z dnia [...] maja 2012r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę
W dniu [...] maja 2012 r. Rada Gminy P., na podstawie art. 190 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz.U. z 2010 r. nr 176, poz. 1190, z późn. zm. - zwanej dalej "Ordynacją samorządową" oraz w zw. z art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Kodeks wyborczy (Dz.U. nr 21, poz. 113, z późn. zm.) - zwanej dalej "Przepisami wprowadzającymi Kodeks wyborczy"/"Przepisami wprowadzającymi", podjęła uchwałę nr [...] w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego Z. B. w Okręgu Wyborczym nr [...] wskutek utraty prawa wybieralności (§ 1).
Przedmiotowa uchwała zapadła w następującym stanie faktycznym.
Komisarz Wyborczy w K. wraz ze skierowanym do Przewodniczącego Rady Gminy P. pismem z dnia [...] marca 2012 r. przesłał kopię prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] 2011 r. sygn. akt [...] oraz wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] marca 2012 r. sygn akt [...] dotyczącego radnego Z. B., celem podjęcia na podstawie art. 190 ust. 1 pkt 3 w z. z art. 7 ust. 2 pkt 1 Ordynacji samorządowej wraz w zw. z art. 16 ust. 3 Przepisów wprowadzających Kodeks wyborczy.
Z. B. został prawomocnie [wyrok sądu II instancji z dnia [...] marca 2012 r.] skazany za popełnienie przestępstwa umyślnego z art. 250a § 2 Kodeksu karnego – za to, że w październiku 2010 r. w miejscowości [...], będąc kandydatem na radnego gminy [...] – za pośrednictwem swojego pełnomocnika wyborczego – udzielił korzyści majątkowej w postaci pieniędzy w kwocie łącznej [...] zł (po [...] zł dla każdego) [...] uprawnionym do głosowania w celu skłonienia ich do głosowania w określony sposób.
W piśmie z dnia [...] maja 2012 r. Przewodniczący Rady Gminy P. poinformował o terminie sesji Rady Gminy, podczas, której będzie rozpatrywana sprawa stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego ze względu na utratę prawa wybieralności wskutek skazania prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne, jak również o treści art. 190 ust. 3 Ordynacji samorządowej o możliwości złożenia wyjaśnień i art. 25a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.).
Z. B. na sesji Rady Gminy w dniu [...] maja 2012 r. przed podjęciem przedmiotowej uchwały złożył wyjaśnienia, w których zaprzeczył, by miał cokolwiek wspólnego "z tą sprawą" [sprawą, której dotyczyły wyroki karne wydane w sprawach [...] i [...]], podniósł, że jest niewinny, jednak sąd postanowił inaczej.
Przewodniczący Rady – po uprzednim poinformowaniu, że zgodnie z art. 25a ustawy o samorządzie gminnym Z. B. ze względu na swój interes prawny nie może brać udziału w głosowaniu w tej sprawie – poddał projekt uchwały pod głosowanie. Uchwała nr [...] w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego została podjęta jednogłośnie.
Odpis uchwały został doręczony Z. B. w dniu 4 czerwca 2012 r.
W dniu 8 czerwca 2012 r. Z. B. wniósł skargę na przedmiotową uchwałę, zarzucając rażące naruszenie:
- art. 16 ust. 3 Przepisów wprowadzających Kodeks wyborczy poprzez błędną interpretację i zastosowanie do postępowania zasad wynikających z Ordynacji samorządowej, podczas gdy zastosowanie w sprawie powinna mieć ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz.U nr 21, poz. 112) – zwana dalej "Kodeksem wyborczym",
- art. 383 § 2a w zw. z art. 11 § 2 Kodeksu wyborczego poprzez jego niezastosowanie i stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego na podstawie uchwały rady gminy, a nie postanowieniem komisarza wyborczego,
- podstawowych zasad postępowania poprzez niezawarcie w uchwale ani w skierowanym do niego piśmie przewodnim jakiegokolwiek pouczenia o możliwości [...] [odwołania] się lub złożenia skargi na doręczoną uchwałę.
W uzasadnieniu, rozwijając zarzuty, skarżący podniósł, że z przepisu art. 16 ust. 3 Przepisów wprowadzających Kodeks wybroczy wynika, że przepisy dotychczasowe stosuje się do nowych, przedterminowych i uzupełniających wyborów organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego przeprowadzanych w trakcie kadencji, a w pozostałym zakresie zastosowanie znajduje Kodeks wyborczy. W konsekwencji Rada Gminy naruszyła art. 383 § 2a w zw. z art. 11 § 2 Kodeksu wyborczego.
Przy tak sformułowanych zarzutach skarżący domagał się stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały, ewentualnie uchylenia jej w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy P., reprezentowana przez Wójta Gminy, wniosła o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w kwestii przepisów, jakie powinny znaleźć zastosowanie w sprawie, podziela stanowisko Państwowej Komisji Wyborczej (wyjaśnienia z dnia 28 listopada 2011 r. dotyczące zmian w składach rad i stwierdzenia wygaśnięcia mandatów wójtów, burmistrzów i prezydentów miast w kadencji 2010-2014, ZPOW-432-21/11), że w przypadku wątpliwości interpretacyjnych dotyczących przepisu art. 16 przepisów wprowadzających Kodeks wyborczy niezbędne jest stosowanie wykładni celowościowej, co uzasadnia zastosowanie dotychczasowych przepisów do stwierdzania wygaśnięcia mandatów oraz uzupełnienia składu rad do końca bieżącej kadencji organów jednostek samorządu terytorialnego. Organ podniósł również, że żaden przepis prawa nie nakłada na organ obowiązku pouczania radnego o przysługujących mu środkach odwoławczych w sprawach wyborczych, a poza tym zarzut ten jest bezprzedmiotowy, bowiem brak pouczenia może stanowić odstawę do przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Nadto organ stwierdził, że skarga została wniesiona w terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
W przedmiotowej sprawie skarga okazała się bezzasadna.
Zaskarżona uchwała w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego Z. B. w Okręgu Wyborczym nr [...] wskutek utraty prawa wybieralności została podjęta na podstawie przepisów art. 190 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacji samorządowej oraz w zw. z art. 16 ust. 3 Przepisów wprowadzających Kodeks wyborczy.
Oceniając stan faktyczny i prawny sprawy i uznając, że zaskarżona uchwała odpowiada prawu, Sąd w pierwszej kolejności rozważył, czy przedmiotowa uchwała znajduje swoje oparcie w przepisach obowiązującego prawa. Istota sporu pomiędzy stronami sprowadzała się bowiem do rozstrzygnięcia, jaki organ i na jakiej podstawie prawnej był właściwy do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego z powodu utraty prawa wybieralności.
Zaskarżona uchwała dotyczy wygaśnięcia mandatu radnego powiatu wybranego na kadencję 2010-2014. Te wybory samorządowe przeprowadzone zostały zgodnie z obowiązującą wówczas Ordynacją samorządową. Z dniem 1 sierpnia 2011 r. weszły jednak w życie Przepisy wprowadzające ustawę Kodeks wyborczy oraz Kodeks wyborczy. Na podstawie art. 10 pkt 2 Przepisów wprowadzających Kodeks wyborczy ustawodawca uchylił dotychczas obowiązującą Ordynację samorządową, przy czym w art. 16 ust. 3 Przepisów wprowadzających Kodeks wybroczy postanowiono o dalszym stosowaniu Ordynacji samorządowej do nowych, przedterminowych i uzupełniających wyborów organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego przeprowadzonych w trakcie kadencji, w czasie której wszedł w życie Kodeks wyborczy.
W odniesieniu do Przepisów wprowadzających Kodeks wyborczy Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 20 lipca 2011 r. sygn. akt K 9/11 stwierdził niezgodność przepisu art. 16 ust. 2 Przepisów wprowadzających z Konstytucją. Przepis ten dotyczył wyborów zarządzonych przed dniem wejścia w życie Kodeksu wyborczego, a w istocie mógł dotyczyć tylko wyborów do Sejmu i Senatu RP, które odbyły się jesienią 2011 r. Przepis art. 16 ust. 3 Przepisów wprowadzających, który nie był objęty orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, dotyczy natomiast wyborów przeprowadzonych w trakcie kadencji, w czasie której wszedł w życie Kodeks wyborczy. Przepis ten należy odnosić do wyborów samorządowych kadencji trwającej od 2010 r. (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Ol 38/12 – dostępny w centralnej bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczneia.nsa.gov.pl).
W przekonaniu Sądu, rozstrzygając zasadniczy problem prawny, które przepisy – Ordynacji samorządowej czy Kodeksu wyborczego – mają zastosowanie w sprawach wygaśnięcia mandatów radnych wybranych w wyborach samorządowych w 2010 r., należy kierować się wnioskami wynikającymi z zastosowania wykładni systemowej i celowościowej oraz prokonstytucyjnej przepisu art. 16 ust. 3 Przepisów wprowadzających Kodeks wyborczy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 1304/12, LEX nr [...]16332, dostępny jw.). W tezie przywołanego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że w kadencji organów samorządu terytorialnego rozpoczętej w 2010 r. do wygaśnięcia mandatów radnych oraz wójtów, burmistrzów, prezydentów mają zastosowanie przepisy Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw.
Tutejszy Sąd w całości podziela pogląd przedstawiony w tym wyroku (oraz w bliźniaczym wyroku z tego samego dnia sygn. akt II OSK 1305/12), jak również we wcześniejszym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OSK 304/12, LEX nr 11693655 (dostępny jw.), że do zmian w składach rad gmin, rad powiatów i sejmików województw kadencji 2010-2014 mają nadal zastosowanie przepisy Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. W ostatnim z przywołanych wyroków NSA stwierdził, że skoro do tych wyborów stosuje się prawo dotychczasowe, to także do zdarzeń prawnych determinujących przeprowadzenie tych wyborów, w tym wygaśnięcia mandatu radnego, powinny mieć zastosowanie normy dotychczasowego reżimu wyborczego. Zdaniem NSA zakres hipotezy rozważanego przepisu powinien być wyznaczany zasadniczo zgodnie z systemowymi i funkcjonalnymi regułami wykładni. Stwierdzenie wygaśnięcia mandatu radnego jest zagadnieniem odrębnym, choć wiążącym się - ewentualnie, w razie uprawomocnienia się aktu (orzeczenia) fakt ten ustalającego - z koniecznością przeprowadzenia przedterminowych wyborów. Objęcie zakresem dyspozycji art. 16 ust. 3 Przepisów wykonawczych nie tylko przedterminowych wyborów, o których mowa wprost w tym przepisie, ale także stwierdzania wygaśnięcia mandatu, stanowi wyraz uprawnionej rozszerzającej wykładni tego przepisu, będący wyjątkiem od zasady bezpośredniego działania Kodeksu wyborczego. Rozszerzająca interpretacja analizowanego przepisu prowadzi bowiem do zagwarantowania koherencji reżimu wyborczego organów jednostek samorządu terytorialnego w świetle zasad i wartości konstytucyjnych dotyczących stabilności reguł prawa wyborczego w trakcie kadencji. Nie jest bowiem możliwy do zaakceptowania taki pogląd, że to, czy wybory mogą być przeprowadzone reguluje Kodeks wyborczy (nowa ustawa), natomiast samo przeprowadzenie wyborów reguluje Ordynacja samorządowa (poprzednio obowiązująca ustawa).
Za powyższym stanowiskiem przemawia szereg argumentów przedstawionych w powołanych orzeczeniach, w szczególności w wyroku w sprawie o sygn. akt II OSK 1304/12), które warto tu pokrótce przedstawić.
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2011 r. sygn. akt K 9/11 i jego uzasadnienie nie odnosi się do wyborów przeprowadzonych przed uchwaleniem Kodeksu wyborczego i kadencji rozpoczętych przed wejściem w życie Kodeksu wyborczego, a w szczególności w ogóle nie odnosi się do wyborów samorządowych przeprowadzonych w 2010 r. i kadencji rozpoczętych po tych wyborach. Przemawia to za poglądem, że stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z art. 2 Konstytucji art. 16 ust. 1 i 2 Przepisów wprowadzających Kodeks wyborczy przez to, że uzależnia reżim prawny wyborów od terminu ich zarządzenia, nie powoduje zmiany stanu prawnego co do tego, że do wyborów samorządowych przeprowadzonych w 2010 r. i kadencji organów jednostek samorządu terytorialnego rozpoczętej po tych wyborach mają nadal zastosowanie przepisy dotychczasowe, a mianowicie Ordynacja samorządowa oraz ustawa o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta, w tym przepisy tych ustaw dotyczące wygaśnięcia mandatu i stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego, wójta, burmistrza i prezydenta miasta.
Przepisy art. 16 ust. 3 i 4 Przepisów wprowadzających Kodeks wyborczy stanowią wprost, że do nowych, przedterminowych i uzupełniających wyborów organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego przeprowadzanych w trakcie kadencji, w czasie której Kodeks wyborczy wszedł w życie, stosuje się przepisy dotychczasowe, jak również do przedterminowych wyborów wójta (burmistrza, prezydenta miasta) przeprowadzanych w trakcie kadencji, w czasie której Kodeks wyborczy wszedł w życie, stosuje się przepisy dotychczasowe. Nie może budzić wątpliwości, że przepisy dotychczasowe, o których mowa w art. 16 ust. 3 i 4, to Ordynacja samorządowa oraz ustawa z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta (Dz.U. z 2010 r. nr 176, poz. 1191) – zwana dalej "ustawą o bezpośrednim wyborze wójta".
Stosowanie przepisów dotychczasowych do wyborów obejmuje całość spraw związanych z tymi wyborami, a więc obejmuje także te przepisy, które określają warunki przeprowadzania takich wyborów, w tym przepisy, których zastosowanie powoduje skutek w postaci przeprowadzenia wyborów. Nie jest możliwy do zaakceptowania taki pogląd, że to czy wybory mogą być przeprowadzone reguluje Kodeks wyborczy, natomiast samo przeprowadzenie wyborów reguluje Ordynacja samorządowa i ustawa o bezpośrednim wyborze wójta.
Zakładając racjonalność ustawodawcy [podstawowy teoretyczny konstrukt, leżący u podstaw wykładni przepisów prawa] nieuprawniona staje się wykładnia prowadząca do przyjmowania, że choć w trakcie kadencji, rozpoczętej pod rządami starych regulacji, wybory uzupełniające i przedterminowe są przeprowadzane według starych zasad, to do bezpośrednio powiązanej z nimi sprawy utraty mandatu uzyskanego w tych wyborach według tych starych zasad, stosuje się już przepisy nowe. Gdyby ustawodawca chciał (co z punktu widzenia wartości, które byłyby naruszone, a wynikają z orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego nie wydaje się możliwe), by nowy i zmieniany ustawą z 31 sierpnia 2011 r. Kodeks miał zastosowanie także do wcześniej rozpoczętej kadencji, nie wprowadzałby przepisu stanowiącego, że związane z Kodeksem wyborczym nowe przepisy zmieniające ustawy samorządowe, mają zastosowanie dopiero w kolejnej, nowej kadencji.
W licznych orzeczeniach, w tym także w wyroku sygn. akt K 9/11, Trybunał Konstytucyjny mocno podkreśla nie tylko to, że w czasie rozpoczętej kadencji nie można zmieniać warunków wykonywania uzyskanych mandatów, ale także podnosi konieczność odpowiednio wczesnego, co najmniej na 6 miesięcy przed wyborami, wprowadzania istotnych zmian prawa wyborczego. Ten wymóg Trybunał podnosi do rangi standardów demokratycznego państwa prawnego. Rozważając regulację art. 16 ust. 1 i 2 Przepisów wprowadzających Trybunał analizował jej postanowienia wyłącznie w odniesieniu do wyborów do Sejmu i Senatu w 2011 r., podnosząc, że z zestawienia tego przepisu i art. 1 tej ustawy wynika, że stosowanie nowego prawa zostało uzależnione nie tyle od dnia wejścia w życie Kodeksu wyborczego, ale od daty zarządzenia wyborów. Tym samym, jeśli wybory zostałyby zarządzone przed dniem wejścia w życie Kodeksu w życie, to miałyby do nich zastosowanie dotychczasowe przepisy wyborcze, a jeśli po tej dacie to przepisy nowe. Wobec tego powołany przepis nie rozróżniał w sposób pewny stosowania starego i nowego prawa wyborczego w odniesieniu do przyszłych wyborów parlamentarnych i senackich w 2011 r. W ten sposób naruszał zasadę demokratycznego państwa prawnego i związane z nią bezpieczeństwo prawne, zagwarantowane przez uchwalenie Kodeksu wyborczego we właściwym czasie. To stanowisko Trybunału Konstytucyjnego potwierdza przedstawioną wykładnię odnoszącą się do art. 16 ust. 3 Przepisów wprowadzających.
W przypadku wyborów uzupełniających i przedterminowych przeprowadzonych w trakcie trwającej kadencji organów jednostek samorządu terytorialnego, zasadniczego znaczenia nabiera kwestia stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego, wójta, burmistrza i prezydenta miasta, albowiem to zdarzenie decyduje o przeprowadzeniu tych wyborów. Stosowanie przepisów dotychczasowych do wyborów uzupełniających w czasie trwającej kadencji organów samorządu terytorialnego oznacza, że wygaśnięcie mandatu i stwierdzenie wygaśnięcia mandatu radnego, wójta, burmistrza i prezydenta miasta regulują przepisy art. 190 i 191 Ordynacji samorządowej oraz art. 26 i 27 ustawy o bezpośrednim wyborze wójta.
Powyższe zapatrywanie należy podzielić również ze względu na treść art. 5 ustawy z dnia 31 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy Kodeks wyborczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 217, poz. 1281). Ten przepis stanowi, że przepisy ustaw o samorządzie gminnym, powiatowym i wojewódzkim, mające związek z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, w zakresie dotyczącym odpowiednio wygaśnięcia mandatu radnego, mają zastosowanie do kadencji organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego, następujących po kadencji, w trakcie której niniejsza ustawa weszła w życie. Gdyby ustawodawca chciał, by nowy i zmieniany powołaną ustawą Kodeks wyborczy miał zastosowanie także do wcześniej rozpoczętej kadencji, nie wprowadzałby przepisu stanowiącego, że związane z Kodeksem wyborczym nowe przepisy zmieniające ustawy samorządowe, mają zastosowanie dopiero w kolejnej nowej kadencji. Ustawodawca może swobodnie zmieniać nowy Kodeks wyborczy, ale zmiany te nie mogą dotyczyć kadencji rozpoczętej przed uchwaleniem i wejściem w życie Kodeksu wyborczego.
Stanowisko, że do wygaśnięcia mandatu radnego, wójta, burmistrza i prezydenta miasta stosuje się przepisy Kodeksu wyborczego, które weszły w życie w czasie trwającej kadencji organów jednostek samorządu terytorialnego wybranych w wyborach samorządowych w 2010 r., naruszałoby także wartości konstytucyjne, bowiem prowadziłoby do akceptacji zmiany reguł określających sprawowanie mandatu w trakcie kadencji, a także nierównego traktowania osób, które uzyskały mandat w wyborach samorządowych w 2010 r. (do 31 lipca 2011 r. utrata mandatu według przepisów dotychczasowych, a od 1 sierpnia 2011 r. według przepisów Kodeksu wyborczego). Sytuacja prawna radnych i wójtów wybranych na kadencję rozpoczętą w 2010 r. byłaby zróżnicowana w zależności od tego, kiedy zaszłaby przesłanka wygaśnięcia mandatu. Skutki zastosowania Kodeksu wyborczego w czasie kadencji organów samorządu terytorialnego rozpoczętej przed jego wejściem w życie, byłyby nie do pogodzenia także z zasadą proporcjonalności.
Powyżej przedstawione rozważania prowadzą do wniosku, że Rada Gminy P. trafnie zastosowała w sprawie przepisy Ordynacji samorządowej i skarżony organ był organem właściwym do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego w trwającej kadencji. Zarzuty skargi w tym zakresie okazały się bezpodstawne.
Stosownie do art. 190 ust. 1 pkt 3 Ordynacji samorządowej wygaśnięcie mandatu radnego następuje wskutek utraty prawa wybieralności. Wygaśnięcie mandatu radnego w przypadkach określonych w ust. 1 stwierdza rada w drodze uchwały, najpóźniej w 3 miesiące od wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu (art. 190 ust. 2).
Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 1 prawa wybieralności (biernego prawa wyborczego) nie mają osoby karane za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Wygaśnięcie mandatu radnego z powyższej przyczyny następuje z dniem uprawomocnienia wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę na uchwałę w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego (art. 191 ust. 3 Ordynacji samorządowej).
Okoliczność utraty prawa wybieralności w stosunku do skarżącego wystąpiła z dniem uprawomocnienia się wyroku sądu karnego (wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] marca 2012 r. sygn akt [...]), którym został skazany za popełnienie czynu z art. 250a § 2 Kodeksu karnego, czyli przestępstwa tzw. przekupstwa wyborczego, polegającego na udzielaniu korzyści majątkowej lub osobistej osobie uprawnionej do głosowania za głosowanie w określony sposób.
Rada Gminy P. zgodnie z obowiązującym prawem przeprowadziła procedurę stwierdzania wygaśnięcia mandatu radnego w stosunku do skarżącego. Został on zawiadomiony o terminie sesji, na której Rada będzie głosowała w przedmiotowej sprawie. W zawiadomieniu pouczono go o prawie złożenia wyjaśnień (art. 190 ust. 3 Ordynacji samorządowej), jak i o treści art. 25a ustawy o samorządzie gminny. Z. B. złożył wyjaśnienia na sesji Rady Gminy, na której została podjęta zaskarżona uchwała nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. (nie brał udziału w głosowaniu, stosownie do treści art. 25a ustawy o samorządzie gminnym). Uchwała została następnie doręczona skarżącemu, umożliwiając mu podjęcie działań w celu ochrony swojego interesu prawnego.
Co się tyczy zarzutu skargi dotyczącego niepoinformowania radnego o przysługujących mu środkach zaskarżenia, stwierdzić należy, że istotnie przepisy prawa (Ordynacji samorządowej) nie nakładają na radę gminy takiego obowiązku. Nawet jednak gdyby uznać, że zasady dobrej administracji wymagały w tym wypadku udzielenia radnemu takiego pouczenia, to należy mieć na uwadze, że w niniejszej sprawie skarga została wniesiona w terminie, a ewentualne niezawinione uchybienie terminu mogłoby stanowić podstawę do przywrócenia terminu do jej wniesienia. Zarzut ten pozostaje zatem bez wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej uchwały.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło