II SA/Po 548/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 02 czerwca 2005 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi "A" S.A. w P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z dnia [...] marca 2004 r. nr [...]; II. uchyla zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...]; III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ A.Łaskarzewska Dnia [...] sierpnia 2002 r. Wojewoda W. decyzją nr [...] stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] kwietnia 1997 r. znak [...] zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej Społecznemu Komitetowi Budowy Linii Energetycznej i Infrastruktury w Z. gm. S. pozwolenie na budowę linii energetycznej SN i NN, stacji transformatorowej kontenerowej oraz złączy kablowych w miejscowości Z. na działkach numer [...],[...],[...],[...],[...],[...]. W uzasadnieniu wywiedziono, że z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę wystąpił R. O. oraz G. i K. W. R. O. to właściciel działki nr ewid. gruntu [...], który nie wyraził zgody na przebieg linii energetycznej przez swój teren i brak zgody podtrzymuje oraz G. i K. W. od [...] września 2000 r. właściciele działki nr [...], powstałej z podziału działki nr [...], również nie wyrażają zgody na przebieg linii przez ich teren. Podczas przeprowadzonego postępowania stwierdzono, że organ wydający pozwolenie na budowę nie zbadał kto w istocie jest właścicielem działki nr [...]. Tym samym nie uzyskał zgody prawowitego jej właściciela tj. R. O. Powyższy brak stanowi w istocie rażące naruszenie prawa, gdyż przepis art. 32 ust. 4 pkt 2 prawa budowlanego stanowi, iż pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Pismem z dnia [...] października 2002 r. K. i G. W. zażądali wszczęcia postępowania w sprawie rozbiórki kabla energetycznego, stacji transformatorowej, linii energetycznej, złączy kablowych w Z. nr ewidencyjny gruntów [...],[...],[...],[...],[...],[...]. Dnia [...] grudnia 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. decyzją nr [...] wskazując na art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane i 104 kpa nakazał właścicielowi linii energetycznej SN 15 kV, przebiegającej przez działkę nr [...] w Z. – A S.A. uzyskanie zgody właściciela w/w terenu K. i G. W. na pozostawienie linii w obecnej lokalizacji w terminie do dnia [...] stycznia 2003 r. W uzasadnieniu przedstawiono dotychczasowy przebieg sprawy. Podkreślono, iż zdaniem organu istnieje zagrożenie dla życia i mienia właścicieli działek [...] i [...] w Z., przez które przebiega linia kablowa. Wynika to zdaniem organu z opinii eksperta Instytutu Elektroenergetyki Politechniki z dnia [...] maja 2001 r., które znajduje się w aktach sprawy. Dnia [...] marca 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. decyzją nr [...] z powołaniem się na art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016) oraz art. 104 kpa nakazał właścicielowi linii energetycznej SN 15 kV, przebiegającej przez działkę nr [...] w Z. gm. S. – A S.A. przełożenie linii energetycznej średniego napięcia poza obszar działki nr [...] w terminie do [...] sierpnia 2004 r., po uzyskaniu właściwej decyzji o pozwoleniu na budowę w Wydziale Administracji Architektoniczno-Budowlanej Starostwa Powiatowego w P. W uzasadnieniu wywiedziono, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy PINB dokonał analizy zatwierdzonej dokumentacji projektowanej w/w sieci SN, NN i stacji transformatorowych. Dnia [...] kwietnia 2004 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu powołał się na pismo z dnia [...] maja 2001 r. dr inż. Z.N. z Instytutu Elektroenergetyki Politechniki, w którym wymieniony oświadczył, że awaria kabla energetycznego znajdującego się na działce nr [...] może być przyczyną zagrożenia życia i zdrowia ludzi. W przedmiotowej sprawie zastosowanie mają przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz art. 51 ust. 2 i 4 i ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126 w kształcie obowiązującej przed dniem 11 lipca 2003 r.) w związku z art. 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz.U. Nr 80 poz. 718). Jednocześnie Inspektor podtrzymał swoje stanowisko w sprawie zagrożenia dla życia i mienia właścicieli działek numer [...] i [...] w Z. gm. S., przez które przebiega linia kablowa SN w razie jej awarii. Wynika to zdaniem organu z opinii eksperta Instytutu Energetyki Politechniki z dnia [...] maja 2001 r., które znajduje się w aktach sprawy. Stwierdzono, że dnia [...] grudnia 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. wydał decyzję nakazującą uzyskanie do dnia [...] stycznia 2004 r. zgody właściciela przedmiotowej nieruchomości - działki na pozostawienie linii w obecnej lokalizacji. Inwestor w wymaganym terminie zgody takiej nie uzyskał. Zaistniała konieczność zastosowania art. 51 ust. 4 prawa budowlanego w brzmieniu jak powyżej. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła "A" S.A. w P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącej materiał zgromadzony w sprawie nie pozwalał na wydanie takiej decyzji. Naruszone zostały tym samym przepisy prawa procesowego, zgodnie z którymi rozstrzygające organy muszą uwzględnić dowody przeprowadzone w sprawie. Brak było podstaw w świetle opinii rzeczoznawcy, by przyjąć istnienie niebezpieczeństwa w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. Organ II instancji wniósł o oddalenie skargi. Powtórzył do tej pory prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. W niniejszej sprawie organy administracji winny przeprowadzić badanie w zakresie istnienia przesłanek z art. 51 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed 01 lipca 2003 r. Jak słusznie wywiódł organ II instancji wynika to z art. 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz.U. 03. 80. 718). Przy czym w zależności od fazy tego postępowania, ustaleń faktycznych, podstawą prawną decyzji organów administracji może być ust. 1 pkt 1, ust. 1 pkt 2 bądź ust. 2 prawa budowlanego. Niewystarczającym i pozostającym w sprzeczności z art. 107 kpa jest wskazanie podstawy prawnej w art. 51 ust. 4 jak uczynił to organ I instancji w decyzji z dnia 08 marca 2004 r. W istocie przepis art. 51 ust. 4 stanowi jedynie, iż przepisy ustępu 1-3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane w wypadkach innych niż określone w art. 48 zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Tym samym zaś organ I instancji wydając decyzję nie określił wbrew obowiązkowi z art. 107 kpa właściwej podstawy prawnej. Naruszył tym także przepisy art. 11 kpa. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że obowiązek w niej określony stanowi w istocie rozbiórkę. Skoro tak, to organ winien był rozważyć rzeczywiste przesłanki do takiego zobowiązania. W przepisie art. 51 doszukać się można dwóch podstaw prawnych takiego rozstrzygnięcia. Przepis ust. 1 pkt 1, przy czym ma on zastosowanie jeżeli nie ma możliwości doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. Przepis ustępu 2 zaś ma zastosowanie, gdy inwestor nie wykonał wcześniej nałożonych obowiązków. Na organie ciąży wybór właściwej podstawy prawnej. Kontrola instancyjna jest niemożliwa jeżeli takiej podstawy brak, jak w tym wypadku. Tym bardziej, gdy analiza uzasadnienia decyzji nie pozwala na wyjaśnienie tych wątpliwości. Wprawdzie organ I instancji powołał się na opinię biegłego, jednak ani ona, ani wywody organu nie odnoszą się do kwestii niemożliwości doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. Ponadto nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem organu, że wspomniana opinia w istocie jednoznacznie przesądza o istnieniu niebezpieczeństwa. W pierwszym piśmie biegły wspomina, że awaria kabla może być przyczyną zagrożenia życia i zdrowia, w drugim zaś wspomina jedynie o pewnych bliżej nieokreślonych problemach w czasie awarii, co wiąże się z rozkopaniem terenu, na którym znajduje się działka. Ponadto wskazuje, że prace prowadzone na działce mogą być obarczone stresem. Wywiedzione tezy są zbyt lakoniczne, niespójne nawzajem, by mogły stanowić podstawy ustaleń w zakresie rzeczywistego niebezpieczeństwa w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. A zatem zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie istnienia przesłanek do uznania, iż robót nie można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, tym samym brak podstaw by zastosować przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 cyt. prawa. Opierając się w tym względzie na opinii eksperta, organ dopuścił się naruszenia art. 7, 77 i 80 kpa. Odnosząc się do przepisu art. 51 ust. 2 wywieźć należy, iż z akt sprawy nie wynika, by na inwestora nałożone były obowiązki z art. 51 ust. 1 pkt 2, których on nie wykonał. Zgodnie zaś z art. 51 ust. 2 jedynie niewykonanie takich czynności może skutkować rozbiórką. Za czynność zmierzającą do doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem nie może być uznane żądanie dostarczenia dowodu na prawo dysponowania terenem inwestycji. W postępowaniu z art. 51 orzeka się wyłącznie o przydatności robót. Nie bada się prawa do dysponowania gruntem. Stąd też brak takiego prawa nie może przesądzać o możliwości doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem w trybie analizowanego przepisu. A w konsekwencji nie może stanowić przesłanki do rozbiórki w rozumieniu przepisu art. 51 ust. 2 jak to zostało już wywiedzione wyżej. Za sprzeczną z powyżej zacytowanymi przepisami uznać należy także decyzję organu II instancji, który utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ II instancji także zaniechał wywodów w zakresie przesłanek orzeczenia rozbiórki. Nadto wskazana podstawa prawna nie znajduje żadnego odzwierciedlenia w czynnościach organów administracji. W tej sprawie żaden z organów nie nakazał inwestorowi podjęcia czynności z art. 51 ust. 1 pkt 2, które miałyby usunąć zagrożenie bezpieczeństwa ludzi, mienia i zagrożenie środowiska, doprowadzić do zgodności robót z pozwoleniem, czy przepisami. Nie dopuszczalnym więc było przyjęcie, iż nakaz rozbiórki musiałby znaleźć swą podstawę w zacytowanych przez ten organ przepisach. Tak liczne naruszenia zarówno prawa materialnego jak i procesowego doprowadzić musiały do uchylenia orzeczeń obydwu instancji. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w pkt. I sentencji (art. 145 § 1 pkt 1 p.pkt. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Jak w pkt. II sentencji wyroku orzeczono mając na względzie przepis art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z powyższym przepisem Sąd obowiązany jest usunąć naruszenie prawa w stosunku do aktów, czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Decyzja z dnia [...] grudnia 2003 r. (nr [...]) nakazująca właścicielowi linii energetycznej uzyskanie zgody K. i G. W. pozostaje w sprzeczności z przepisem art. 51 ust. 1 pkt 2 i 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane, które wskazane zostały jako podstawa prawna jej wydania. I tak przedmiotem obowiązków z art. 51 ust. 1 pkt 2 mogą być jedynie czynności zmierzające do doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, w postępowaniu tym orzeka się wyłącznie o przydatności robót Prawo do dysponowania terenem inwestycji, nie jest objęte zakresem badania w tym trybie. Powołanie przepisu art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy w będącej przedmiotem badania decyzji jest dla sądu niezrozumiałe i nie mające odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Treść jego bowiem odwołuje się do oszpecenia otoczenia wyglądem budynku. Nie było to nigdy przedmiotem badania w tej sprawie. Ponadto decyzja wzywająca do uzyskania zgody na dysponowanie terenem w żaden sposób nie mogłaby prowadzić do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W oparciu o ten przepis inne decyzje wydane być nie mogą. Sprzeczność powyższej decyzji z prawem, w szczególności z przepisami, które powołano na wstępie, czyni koniecznym jej uchylenie. Zważywszy na konsekwencje będące skutkiem niewykonania obowiązków z art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, wątpliwości budzić nie może, że jej uchylenie przez Sąd jest niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Jak w pkt. III orzeczono na zasadzie art. 152 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ A.Łaskarzewska MK