II SA/Po 549/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 02 czerwca 2005 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A S.A. w P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z dnia [...] marca 2004 r. nr [...]; II. uchyla zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...]; III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ A.Łaskarzewska Dnia [...] sierpnia 2002 r. Wojewoda W. decyzją nr [...] stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] kwietnia 1997 r. znak [...] zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej Społecznemu Komitetowi Budowy Linii Energetycznej i Infrastruktury w Z. gm. S. pozwolenie na budowę linii energetycznej SN i NN, stacji transformatorowej kontenerowej oraz złączy kablowych w miejscowości Z. na działkach numer [...],[...],[...],[...],[...],[...]. W uzasadnieniu wywiedziono, że z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę wystąpił R. O. oraz G. i K. W.. R. O. to właściciel działki nr ewid. gruntu [...], który nie wyraził zgody na przebieg linii energetycznej przez swój teren i brak zgody podtrzymuje oraz G. i K. W. od [...] września 2000 r. właściciele działki nr [...], powstałej z podziału działki nr [...], również nie wyrażają zgody na przebieg linii przez ich teren. Podczas przeprowadzonego postępowania stwierdzono, że organ wydający pozwolenie na budowę nie zbadał kto w istocie jest właścicielem działki nr [...]. Tym samym nie uzyskał zgody prawowitego jej właściciela tj. R. O. Powyższy brak stanowi w istocie rażące naruszenie prawa, gdyż przepis art. 32 ust. 4 pkt 2 prawa budowlanego stanowi, iż pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Pismem z dnia [...] października 2002 r. R. O. zażądał wszczęcia postępowania w sprawie rozbiórki kabla energetycznego, stacji transformatorowej, linii energetycznej, złączy kablowych w Z., nr ewid. gruntów [...],[...],[...],[...],[...],[...]. Dnia [...] grudnia 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru budowlanego dla powiatu p. decyzją nr [...] nakazał właścicielom linii energetycznej SN 15 kV, przebiegającej przez działkę nr [...] w Z. gm. S. - A S.A. uzyskanie zgody właściciela w/w terenu R. O. na pozostawienie linii w obecnym kształcie w terminie do dnia [...] stycznia 2003 r. Podstawę prawną decyzji wskazano w art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. Nr 207 z 2003 r. poz. 2016) oraz w art. 104 § 1 i 2 kpa. W uzasadnieniu przedstawiono dotychczasowy stan faktyczny sprawy. Podkreślono, że organ podtrzymuje swoje stanowisko w sprawie zagrożenia dla życia i mienia właścicieli działek nr [...] i [...] w Z., przez które przebiega linia kablowa. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. decyzją z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] z powołaniem się na przepisy art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. z 2003 r. Dz.U. Nr 207 poz. 20165), art. 104 kpa nakazał właścicielowi linii energetycznej SN 15 kV, przebiegającej przez działkę nr [...] w Z. gm. S. - A S.A. przełożenie linii energetycznej średniego napięcia poza obszar działki nr [...] w terminie do dnia [...] sierpnia 2004 r., po uzyskaniu właściwej decyzji o pozwoleniu na budowę w Wydziale Administracji Architektoniczno-Budowlanej Starostwa Powiatowego w P. W uzasadnieniu przedstawiono dotychczasowy przebieg sprawy. Podkreślono, że przedmiotem analizy była zatwierdzona dokumentacja projektowa na sieci i stacje. Podtrzymano do tej pory prezentowane stanowisko w sprawie zagrożenia dla życia i mienia właścicieli działek [...],[...] w Z. Wynika to zdaniem organu z opinii eksperta Instytutu Elektroenergetyki Politechniki z dnia [...] maja 2001 r., które znajduje się w aktach sprawy. Organ stwierdził, że inwestor nie uzyskał wbrew zobowiązaniu zgody właściciela terenu. Zaistniała więc konieczność zastosowania art. 51 ust. 4 prawa budowlanego, nakazującego rozbiórkę obiektu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Przyznał, że w sprawie zastosowanie mają przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 i 3 prawa budowlanego oraz przepisy art. 51 ust. 2 i 4 oraz ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego w kształcie obowiązującym przed dniem 11 lipca 2003 r. zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz.U. Nr 80 poz. 718). Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła A S.A. w P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącej materiał zgromadzony w sprawie nie pozwalał na wydanie takiej decyzji. Naruszone zostały tym samym przepisy prawa procesowego, zgodnie z którymi rozstrzygające organy obowiązane są uwzględnić dowody przeprowadzone w sprawie. Brak było podstaw w świetle opinii rzeczoznawcy, by przyjąć istnienie niebezpieczeństwa w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. Organ II instancji wniósł o oddalenie skargi. Powtórzył do tej pory prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W istocie bowiem w przedmiotowej sprawie organy administracji winny były przeprowadzić badanie w zakresie istnienia przesłanek z art. 51 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. w brzmieniu obowiązującym przed 01 lipca 2003 r. Jak słusznie wywiódł organ II instancji wynika to z art. 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz.U. Nr 80 poz. 718). Precyzyjnie zaś z ust. 1 tego artykułu. Przy czym w zależności od fazy tego postępowania, ustaleń faktycznych, podstawą prawną decyzji organów administracji może być ustęp 1 pkt 1, ust. 1 pkt 2 bądź ust. 2 prawa budowlanego. Nie wystarczającym i pozostającym w sprzeczności z art. 107 kpa jest wskazanie podstawy prawnej w art. 51 ust. 4 jak uczynił to organ I instancji w decyzji z dnia [...] marca 2004 r. ([...]). W istocie przepis art. 51 ust. 4 stanowi jedynie, że przepisy ustępu 1 i 3 stosuje się odpowiednio jeżeli roboty budowlane w wypadkach innych niż określone w art. 48 zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Tym samym uznać należy, iż organ I instancji wydając decyzję nie określił wbrew obowiązkowi z art. 107 kpa właściwej podstawy prawnej. Naruszył tym także przepis art. 11 kpa. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że obowiązek w niej określony stanowi w istocie rozbiórkę. Skoro tak to organ winien był rozważyć istnienie rzeczywistych przesłanek do takiego rozstrzygnięcia. W przepisie art. 51 doszukać się można dwóch podstaw prawnych takiego rozstrzygnięcia. Przepis ust. 1 pkt 1, przy czym ma on zastosowanie jeżeli nie ma możliwości doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. Przepis ustępu 2 zaś ma zastosowanie, gdy inwestor nie wykonał wcześniej nałożonych obowiązków. Na organie ciąży wybór właściwej podstawy prawnej. Kontrola instancyjna jest niemożliwa, jeżeli takiej podstawy brak, jak w tym wypadku. Tym bardziej, gdy analiza uzasadnienia decyzji nie pozwala na wyjaśnienie tych wątpliwości. Wprawdzie organ I instancji powołał się na opinię eksperta z Instytutu Elektroenergetycznego Politechniki z dnia [...] maja 2001 r. co do zagrożenia życia i zdrowia znajdujących się w pobliżu ewentualnej awarii ludzi, jednak nie zauważył, że wypowiedź ta odnosi się jedynie do działki [...], będącej własnością małżonków W. Analizowana opinia nie zawiera danych, co do przedmiotowej działki. W aktach sprawy brak jakiegokolwiek innego dokumentu, dowodu, który wskazywałby na istnienie niebezpieczeństwa z art. 50 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy Prawo budowlane. A zatem zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie istnienia przesłanek do uznania, iż robót nie można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, tym samym brak podstaw by zastosować przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 cyt. prawa. Organ II instancji przyjmując istnienie zagrożenia dla ludzi i mienia w tak zgromadzonym materiale dopuścił się naruszenia przepisu art. 7, 77, 80 kpa. Wywieść należy także, że z akt sprawy nie wynika, by na inwestora nałożone były obowiązki z art. 51 ust. 1 pkt 2, których on nie wykonał. Zgodnie zaś z art. 51 ust. 2 jedynie niewykonanie takich czynności może skutkować rozbiórkę. Za czynność zmierzającą do doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem nie może być uznane żądanie dostarczenia dowodu na prawo dysponowania terenem inwestycji. W postępowaniu z art. 51 cytowanego prawa budowlanego orzeka się wyłącznie o przydatności robót. Nie bada się prawa do dysponowania gruntem. Stąd też brak takiego prawa nie może przesądzać o niemożliwości doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem w trybie analizowanego przepisu, a w konsekwencji nie może stanowić przesłanki do rozbiórki w rozumieniu art. 51 ust. 2 jak to zostało wywiedzione wyżej. Za sprzeczną z powyżej zacytowanymi przepisami uznać należy także decyzję organu II instancji, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. Organ II instancji także zaniechał wywodów w zakresie przesłanek do orzeczenia rozbiórki. Nadto wskazał podstawę prawną nie znajdującą żadnego odzwierciedlenia w czynnościach organów administracji. W tej sprawie żaden z organów nie nakazał inwestorowi podjęcia czynności z art. 51 ust. 1 pkt 2, które miałyby usunąć zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, zagrożenia środowiska, doprowadzić do zgodności robót z pozwoleniem, czy przepisami. Niedopuszczalnym więc było przyjęcie, że nakaz rozbiórki miałby znaleźć swą podstawę w art. 50 ust. 1 pkt 2 i 3, art. 51 ust. 2, art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. Tak liczne naruszenia zarówno prawa materialnego jak i procesowego doprowadzić musiały do uchylenia orzeczeń obydwu instancji. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w pkt. I sentencji (art. 145 § 1 pkt 1 p.pkt. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Jak w pkt. II sentencji wyroku orzeczono mając na względzie przepis art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z powyższym przepisem Sąd obowiązany jest usunąć naruszenie prawa w stosunku do aktów, czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Decyzja z dnia [...] grudnia 2003 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. nr [...] nakazująca właścicielowi linii energetycznej uzyskanie zgody R. O. pozostaje w sprzeczności z przepisami art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane, które wskazane zostały jako podstawa prawna jej wydania. I tak przedmiotem obowiązków z art. 51 ust. 1 pkt 2 mogą być jedynie czynności zmierzające do doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, W postępowaniu tym orzeka się wyłącznie o przydatności robót. Prawo do dysponowania terenem inwestycji nie jest objęte zakresem badania w tym trybie. Powołanie przepisu art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy w będącej przedmiotem badania decyzji jest dla sądu niezrozumiałe i nie mające odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Jego treść odwołuje się bowiem do oszpecenia otoczenia wyglądem obiektu. Nie było to nigdy przedmiotem badania w tej sprawie. Ponadto decyzja wzywająca do uzyskania zgody na dysponowanie terenem inwestycji w żaden sposób nie mogłaby prowadzić do usunięcia nieprawidłowości, o których stanowi ten przepis. W oparciu o ten przepis inne decyzje wydane być nie mogą. Sprzeczność powyższej decyzji z prawem, w szczególności z przepisami, które powołano w jej wstępie, czyni koniecznym uchylenie rozstrzygnięcia. Zważywszy na konsekwencje będące skutkiem niewykonania obowiązków z art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, wątpliwości budzić nie może, że jej uchylenie przez Sąd jest niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Jak w pkt. III orzeczono na zasadzie art. 152 cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ A.Łaskarzewska MK