II SA/Po 551/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Skomra Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Robert Talaga (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Szkoły Podstwowej z dnia 23 maja 2025 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia do placówki oświatowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie Komisji Rekrutacyjnej z dnia 14 maja 2025 r., nr [...], II. zasądza od Dyrektora Szkoły na rzecz J. B. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 28 marca 2025 r. J. B. wraz z P. P. złożyli wniosek o przyjęcie syna J. P. do Publicznej Szkoły Podstawowej [...] na rok szkolny [...]. Dnia 9 maja 2025 r. protokołem nr [...] z posiedzenia Komisji Rekrutacyjnej [...] w Publicznej Szkole Podstawowej [...] (powołanej zarządzeniem Dyrektora nr [...] z dnia 7 marca 2025 roku do przeprowadzenia rekrutacji dzieci do Publicznej Szkoły Podstawowej [...]) potwierdzono sporządzenie listy kandydatów przyjętych i nieprzyjętych w porządku alfabetycznym. W dniu 12 maja 2025 roku Publiczna Szkoła Podstawowa [...] ogłosiła listę nieprzyjętych do szkoły podstawowej na rok szkolny [...] na której został umieszczony J. P.. Pismem z dnia 13 maja 2025 r. J. B. i P. P. złożyli wniosek o sporządzenie uzasadnienia odmowy przyjęcia do placówki syna J. P.. Pismem z dnia 14 maja 2025 roku (przekazanym wiadomością e-mail z dnia 15 maja 2025 r.) Komisja Rekrutacyjna Publicznej Szkołę Podstawowej [...] poinformowała J. B. i P. P., że nie uzyskali wystarczającej liczby punktów, uprawniającej do przyjęcia ucznia do pierwszej klasy w roku szkolnym [...] w Publicznej Szkole Podstawowej [...]. Najniższa liczba punktów uprawniająca do przyjęcia ucznia do klasy pierwszej wynosiła 28. Pismem z dnia 19 maja 2025 r. J. B. i P. P. wnieśli odwołanie od wyżej opisanej decyzji. W załączeniu do odwołania załączona została opinia Dyrektora Przedszkola w P., do którego uczęszczał J. P.. Decyzją z dnia 23 maja 2025 r. nr [...] (przesłaną wiadomością mailową w dniu 23 maja 2025 r.) Dyrektorka Publicznej Szkoły Podstawowej w [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Komisji Rekrutacyjnej o odmowie przyjęcia dziecka do Publicznej Szkoły Podstawowej w [...] na rok szkolny [...], pouczając o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Pismem z dnia 19 czerwca 2025 r. J. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Dyrektora Szkoły z dnia 23 maja 2025 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia jej syna J. P. do Publicznej Szkoły Podstawowej [...]. W uzasadnieniu skargi J. B. zarzuciła decyzji organu: brak podania powodów i właściwego uzasadnienia decyzji odmownej, brak podania liczby uzyskanych przez jej syna w postępowaniu rekrutacyjnym punktów, a także nie odniesienie się organu do przedłożonych przez skarżącą opinii z przedszkola, które mogły mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz zobowiązanie organu do ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem wszystkich zarzutów i przedstawionych dowodów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Publicznej Szkoły Podstawowej [...] wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie wyjaśnił, że przepisy powszechnie obowiązującego prawa nie nakładają na publiczną szkołę podstawową obowiązku wprowadzenia, w ramach procedury postępowania rekrutacyjnego dla kandydatów zamieszkałych poza jej obwodem, rozbudowanego systemu punktowego z precyzyjnym określeniem wag poszczególnych kryteriów oraz opisem stosowanych narzędzi diagnostycznych. Nie wszystkie aspekty procesu rekrutacyjnego mogą zostać ujęte w sztywne ramy liczbowe, gdyż ocena kandydata wymaga kompleksowego podejścia uwzględniającego jego indywidualne potrzeby i możliwości adaptacyjne. Organ podkreślił także, że decyzja o nieprzyjęciu dziecka do placówki została podjęta na podstawie regulaminu rekrutacji. Podejmując rozstrzygnięcie w przedmiocie przyjęcia do placówki organ nie był związany opiniami wydawanymi przez inne podmioty tym bardziej, że w toku postępowania rekrutacyjnego przeprowadzane są spotkania zarówno z rodzicami, jak i dziećmi, i na ich podstawie komisja rekrutacyjna ocenia sposób funkcjonowania kandydatów w środowisku szkolnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2024 r., poz. 1267). Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a."). Uwzględniając skargę na decyzję Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważność, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), a przewidziane ustawą środki stosuje w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Szkoły z dnia 23 maja 2025 r. nr [...] odmawiająca przyjęcia J. P. – syna skarżącej do tej placówki. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy rozdziału 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 737 z późn. zm.; dalej jako: "P.o."). Jak wynika z art. 130 ust. 1 P.o. dzieci, młodzież oraz osoby pełnoletnie przyjmuje się odpowiednio do publicznych przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w publicznych szkołach podstawowych, publicznych innych form wychowania przedszkolnego i publicznych placówek, o których mowa w art. 2 pkt 3-5 i 8, do klas I szkół wszystkich typów oraz klas wstępnych, o których mowa w art. 25 ust. 3, po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego. Natomiast kryteria rekrutacji do pierwszych klas publicznych szkół podstawowych określone zostały w art. 133 P.o. Sąd zauważa w tym miejscu, że z przytoczonych wyżej przepisów wprost wynika obowiązek ustalenia przez placówkę oświatową kryteriów rekrutacji oraz przydzielenia im odpowiedniej skali punktowej. W rozpoznawanej sprawie znaczenie mają jeszcze normy zawarte w art. 157 P.o., zgodnie z którym postępowanie rekrutacyjne do publicznych przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w publicznych szkołach podstawowych, publicznych innych form wychowania przedszkolnego, publicznych szkół i publicznych placówek przeprowadza komisja rekrutacyjna powołana przez dyrektora przedszkola, szkoły lub placówki. Dyrektor wyznacza przewodniczącego komisji rekrutacyjnej (art. 157 ust. 1 P.o.). Do zadań komisji na rekrutacyjnej, na podstawie art. 157 ust. 2 P.o. należy m.in. ustalenie wyników postępowania rekrutacyjnego oraz podanie do publicznej wiadomości listy kandydatów zakwalifikowanych i niezakwalifikowanych, czy sporządzenie protokołu postępowania rekrutacyjnego. Zgodnie z art. 158 ust. 4-9 P.o. listy kandydatów zakwalifikowanych oraz niezakwalifikowanych do publicznej szkoły podstawowej podaje się do publicznej wiadomości poprzez umieszczenie w widocznym miejscu w siedzibie danej placówki, a listy te zawierają imiona i nazwiska kandydatów uszeregowane w kolejności alfabetycznej oraz najniższą liczbę punktów, która uprawnia do przyjęcia. W terminie 3 dni od dnia podania do publicznej wiadomości listy kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych, rodzic kandydata może wystąpić do komisji rekrutacyjnej z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia odmowy przyjęcia kandydata do danej placówki. Uzasadnienie takie sporządza się w terminie 3 dni od dnia wyżej wskazanego wystąpienia. Uzasadnienie to zawiera przyczyny odmowy przyjęcia, w tym najniższą liczbę punktów, która uprawniała do przyjęcia, oraz liczbę punktów, którą kandydat uzyskał w postępowaniu rekrutacyjnym. Rodzic kandydata może wnieść do dyrektora placówki odwołanie od rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej, w terminie 3 dni od dnia otrzymania uzasadnienia. Dyrektor tej placówki rozpatruje odwołanie w terminie kolejnych 3 dni, a na to rozstrzygniecie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie zgodnie z którym przepisy ustawy Prawo oświatowe regulujące postępowanie rekrutacyjne stanowią lex specialis w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustawodawca przewidział bowiem szczególne wymogi i terminy dla przeprowadzenia postępowania odwoławczego w postępowaniu rekrutacyjnym, ale rozstrzygnięcia w nim wydawane, należy uznać za decyzje administracyjne. Te zaś muszą spełniać ustawowe wymogi, zwłaszcza w zakresie motywów ich rozstrzygnięcia (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 30 września 2025 r., sygn. akt III SA/Gl 494/25, LEX nr 3922846; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Po 502/19, LEX nr 2772703). Wymogi stawiane decyzji administracyjnej, a przewidziane w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572 z późn. zm.; dalej jako: "K.p.a."), a w szczególności w art. 107 § 1 tej ustawy obejmują: 1) oznaczenie organu administracji publicznej; 2) datę wydania; 3) oznaczenie strony lub stron; 4) powołanie podstawy prawnej; 5) rozstrzygnięcie; 6) uzasadnienie faktyczne i prawne; 7) pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz o prawie do zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania; 8) podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji. Wobec powyższego stwierdzić należy, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzające ją rozstrzygnięcie Komisji Rekrutacyjnej Publicznej Szkoły Podstawowej [...] nie spełniają przytoczonych wyżej wymogów stawianych przez przepisy prawa, w szczególności art. 107 § 3 K.p.a., w zakresie uzasadnienia faktycznego. Ponadto zaskarżona decyzja i poprzedzające ją rozstrzygnięcie nie spełnia wymogu wskazanego w art. 158 ust. 7 P.o., tj. wskazania liczby punktów, jaką kandydat uzyskał w postępowaniu rekrutacyjnym, co słusznie podniesiono w skardze. Przedstawione w odpowiedzi na skargę stanowisko organu odnoszące się do braku obowiązku wprowadzenia w ramach procedury postępowania rekrutacyjnego systemu punktowego pozostaje niezgodne z przepisami powszechnie obowiązującego prawa, tj. art. 133 ust. 4 P.o. i podstawowymi zasadami wyrażonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego, tj. zasadą praworządności (art. 6 K.p.a.), zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.) czy zasadą pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej (art. 8 K.p.a.). Powyższe przyczyny powodują, że zaskarżona decyzja pozostaje wadliwa, gdyż nie wynikają z niej motywy jakie legły u podstaw odmowy przyjęcia do placówki J. P.. W decyzji organ nie odniósł się do stanowiska zajętego przez rodziców dziecka w odwołaniu. Nie dokonano oceny postępowania rekrutacyjnego, nie wskazano liczby uzyskanych punktów oraz nie przedstawiono składowych oceny dziecka. Z tego względu decyzja organu wymyka się spod kontroli Sądu orzekającego w sprawie i jako taka nie może się ostać w obrocie prawnym. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c. w zw. z art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Szkoły oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie Komisji Rekrutacyjnej Publicznej Szkoły Podstawowej [...] (pkt I wyroku). O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. (pkt II wyroku). Rozpoznając sprawę ponownie należy uwzględnić stanowisko Sądu w sprawie, ocenić przeprowadzone postępowanie rekrutacyjne, ustosunkować się do stanowiska skarżącej zawartego w odwołaniu oraz wydać rozstrzygnięcie odpowiadające ustawowym wymogom określonym w art. 107 K.p.a. oraz art. 158 § 7 P.o.