II SA/Po 554/18

Dnia 8 sierpnia 2019 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2019 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M.C. na decyzję Uczelnianej Komisji Ekonomicznej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w P. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie stypendium socjalnego postanawia odmówić przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu /-/ R. Talaga Postanowieniem z dnia 31 lipca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił przedmiotową skargę M. C. Pismem z dnia 27 sierpnia 2018 roku M. C. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Postanowieniem z dnia 18 października 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił zażalenie M. C. na postanowienie z dnia 31 lipca 2018 roku o odrzuceniu skargi M. C. Postanowieniem z dnia 6 listopada 2018 roku starszy referendarz sądowy zwolnił M. C. od kosztów sądowych i ustanowił dla niego radcę prawnego. Pismem z dnia 4 lutego 2019 roku Okręgowa Izba Radców Prawnych w P. wyznaczyła jako pełnomocnika skarżącego radcę prawnego J.O. Pismem z dnia 27 lutego 2019 roku radca prawny J. O. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi w którym zawarł wniosek o przyznanie kosztów zastępstwa prawnego udzielonego z urzędu oraz jednocześnie złożył przedmiotowe zażalenie na postanowienie odrzucające przedmiotową skargę. Postanowieniem z dnia 14 marca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi. Pismem z dnia 27 marca 2019 roku radca prawny J.O. wniósł zażalenie na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Zażalenie to nie zawierało wniosku o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu w postępowaniu zażaleniowym. Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2019 roku, sygn. akt I OZ 53/19 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 marca 2019 roku odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Postanowieniem z dnia 11 lipca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił zażalenie z dnia 27 lutego 2019 roku na postanowienie z dnia 18 października 2018 roku odrzucające przedmiotową skargę. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 roku, poz. 1302, ze zm.), dalej "P.p.s.a." wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Przy czym przyznanie wynagrodzenia następuje na wniosek pełnomocnika, co wynika z art. 254 § 1 P.p.s.a. W tym względzie należy zaznaczyć, że szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 roku, poz. 1715), które obowiązuje od dnia 2 listopada 2016 roku. Zgodnie z przepisami powyższego rozporządzenia, pełnomocnikowi z urzędu należy się wynagrodzenie za reprezentowanie strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym za każdą instancję oddzielnie. Dla prawidłowego określenia wysokości wynagrodzenia należnego pełnomocnikowi z urzędu istotne pozostaje jakiego rodzaju czynności były rzeczywiście podejmowane w sprawie. Wynagrodzenie należy się bowiem za całokształt działań pełnomocnika, które doprowadzą do wydania orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie w danej instancji. Na czynności w postępowaniu zażaleniowym składa się całokształt pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika, tzn. dokonanie wszelkich niezbędnych czynności procesowych w toku postępowania zażaleniowego zmierzających do jego skutecznego przeprowadzenia aż do rozstrzygnięcia zażalenia przez Sąd II instancji. Stosownie do treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit d) rozporządzenia z 2016 roku opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi: w drugiej instancji: w postępowaniu zażaleniowym – 120 zł. W rozpoznawanej sprawie wniosek o przyznanie kosztów zastępstwa prawnego udzielonego z urzędu zawarty we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia należało potraktować jako wniosek o przyznanie wynagrodzenia za całe postępowanie zażaleniowe, mimo iż nie został on bezpośrednio zawarty w treści zażalenia z dnia 27 lutego 2019 roku. W tym względzie złożony przez pełnomocnika skarżącego wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi okazał się jednak nieuzasadniony, co stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem 14 marca 2019 roku oraz potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 czerwca 2019 roku. W efekcie zażalenie z dnia 27 lutego 2019 roku na postanowienie Sądu I instancji z dnia 31 lipca 2018 roku okazało się niedopuszczalne z przyczyn formalnych i nie zostało merytorycznie rozpoznane przez Sąd II instancji. Nie doszło zatem do skutecznego przeprowadzenia postępowania zażaleniowego dotyczącego postanowienia o odrzuceniu skargi. W konsekwencji pełnomocnikowi nie przysługuje wynagrodzenie w związku z wniesieniem zażalenia z dnia 27 lutego 2019 roku, które nie zostało merytorycznie rozpoznane. Działaniem podjętym w niniejszej sprawie przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika, za które mogło przysługiwać wynagrodzenie było zażalenie z dnia 27 marca 2019 roku na postanowienie Sądu I instancji z dnia 14 marca 2019 roku, gdyż zakończyło się ono rozpoznaniem zażalenia w toku instancji i wydaniem postanowienia przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zażalenie to stanowiło więc podjęte przez pełnomocnika czynności w pełni zabezpieczające interesy skarżącego celem skutecznego wniesienia zażalenia i jego rozpatrzenia przez Sąd II instancji. Złożenie tego zażalenia stanowiło więc czynności podjęte przez pełnomocnika w postępowaniu zażaleniowym o jakim mowa w § 21 ust. 1 pkt 2 lit d) rozporządzenia z 2016 roku. Zażalenie to jednak nie zwierało wniosku o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu. Pełnomocnik powinien złożyć wniosek o przyznanie wynagrodzenia w każdym wnoszonym zażaleniu, gdyż środek ten wszczyna odrębne postępowanie zażaleniowe. Pełnomocnik nie dopełnił obowiązku złożenia wniosku o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu wraz z oświadczeniem o nieopłaconej pomocy prawnej nawet w części. W tym stanie rzeczy wobec braku takiego wniosku nie można było przyznać wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu w związku z zażaleniem z dnia 27 marca 2019 roku. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 258 §2 pkt 8 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga