II SA/Po 558/02

WyrokWSA w Poznaniu2004-10-19

Skład orzekający: Maria Hrycaj, Paweł Miładowski, Danuta Rzyminiak-Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy policjantowi (emerytowi policyjnemu) przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, jeśli członek jego rodziny (córka) jest współwłaścicielem nieruchomości (domu) wchodzącej w skład spadku, ale dom ten nie został podzielony i znajduje się w całości w posiadaniu innego spadkobiercy?
Ratio decidendi
Zaskarżone decyzje zostały podjęte z naruszeniem przepisów procesowych, ponieważ organy administracyjne nie zebrały i nie rozpatrzyły wyczerpująco materiału dowodowego. Nie odniesiono się do twierdzeń i dowodów skarżącego wskazujących na brak posiadania przez córkę lokalu mieszkalnego w domu stanowiącym spadek, co jest kluczowe dla odmowy przyznania równoważnika. Prawo do współposiadania rzeczy wspólnej przez współwłaściciela nie jest tożsame z posiadaniem lokalu mieszkalnego w rozumieniu przepisów rozporządzenia.
Stan faktyczny
Skarżący, emeryt policyjny, domagał się przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, uznając, że córka skarżącego, będąca członkiem rodziny, posiada tytuł prawny do lokalu mieszkalnego (domu wchodzącego w skład spadku). Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy, nie odnosząc się do zarzutów skarżącego o braku możliwości podziału domu i jego faktycznym braku posiadania przez córkę. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną interpretację przepisów dotyczących posiadania lokalu mieszkalnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w P. i zasądził od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Hrycaj (spr) Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski As. sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2004 r. sprawy ze skargi Z. Z. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] stycznia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie równoważnika za brak kwatery stałej; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...], 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego Z. Z. 10 (dziesięć) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/M.Hrycaj /-/P.Miładowski 4/II SA/Po 558/02 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją Komendant Wojewódzki Policji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 92 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179 ze zm.) § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 1999 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zwracania (Dz. U. Nr 106 poz. 1212) oraz § 3 i § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 131 poz. 1469), po rozpatrzeniu odwołania Z. Z. od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] grudnia 2001 r. Nr [...], odmawiającej wypłacania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego - utrzymał tę decyzję w mocy, opierając się na następujących ustaleniach: Z. Z. jest emerytem policyjnym od [...] listopada 1991 r. Wynajmuje lokal mieszkalny w P. przy ulicy K. [...] m [...][...] od [...] października 1973 r. w którym mieszka wraz z żoną i córką K., pozostającą na jego utrzymaniu. Do dnia [...] grudnia 200 r. otrzymywał równoważnik za brak lokalu mieszkalnego. Postanowieniem Sądu Rejonowego w J. z dnia [...] grudnia 2000 r. stwierdzono, że spadek po S. Z. nabyli K. P.Z. i K. J. Z. - każdy po - części. W skład spadku wchodzi nieruchomość położona w P. przy ul. N. [...], zabudowana domem mieszkalnym. Oceniając powyższe fakty organ I instancji doszedł do przekonania, że skoro K. Z., będąca członkiem rodziny Z. Z. w rozumieniu art. 89 ustawy o Policji, posiada tytuł prawny do lokalu mieszkalnego, Z. Z. traci prawo do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, stosownie do przepisu § 5 ust. 1 pkt 1 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 1999 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego .... (Dz. U. Nr 106 poz. 1212). W odwołaniu od decyzji organu I instancji Z. Z. twierdził, że nie przeprowadzono działu spadku, że w domu, wchodzącym w skład spadku zamieszkuje spadkobierca K. Z. oraz że ze względu na konstrukcję domu o powierzchni 73,3 m2 niemożliwy jest jego podział na dwa mieszkania. Na okoliczność braku możliwości podziału domu przedstawił opinię biegłego. Organ II instancji nie odniósł się do tych zarzutów. Stwierdził, że skoro powierzchnia mieszkalna domu wynosi 69 m2, to - stanowi 34,50 m2, a więc spełnia dla 3 osób normę zaludnienia wynoszącą od 7 do 10 m2 powierzchni mieszkalnej. Z tego względu utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Z. Z. zaskarżył decyzję organu odwoławczego do sądu administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie łącznie z decyzją organu I instancji. Obu decyzjom zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną interpretację powołanych w nich przepisów prowadzącą do ustalenia, że K. Z. posiada lokal mieszkalny. Skarżący podniósł, że dom, będący przedmiotem spadku pozostaje w całości w posiadaniu jego syna K., który mieszka sam z rodziną. Dział spadku nie został przeprowadzony. Postępowanie działowe nie doprowadzi do przyznania K. Z. części domu, ponieważ ten nie nadaje się do podziału. K. Z. ma zatem udział we współwłasności masy spadkowej, nie ma natomiast prawa do lokalu ani tym bardziej lokalu tego nie posiada. Nie ma zatem podstaw do pozbawienia skarżącego równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Odpowiadając na skargę i wnosząc o jej oddalenie organ odwoławczy podtrzymał argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wyraził przy tym pogląd, że stosownie do treści art. 336 KC K. Z. jest posiadaczem lokalu mieszkalnego. Skarga, skierowana do Naczelnego Sądu Administracyjnego, została rozpoznana, zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, który zważył, co następuje: Z naruszeniem art. 77 § 1 kpa zaskarżone decyzje zostały podjęte bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku, z którego nie wynikało co jest przedmiotem spadku. Ustalenia zawarte w uzasadnieniu decyzji organu I instancji co do tego, że przedmiotem spadku jest dom mieszkalny nie znajdują oparcia w materiale dowodowym. W postępowaniu odwoławczym skarżący przedstawił twierdzenia i dowody zmierzające do wykazania, że córka będąca członkiem jego rodziny nie posiada domu mieszkalnego, wchodzącego w skład spadku i w zaistniałych okolicznościach faktycznych posiadać go nie może. Do tych twierdzeń i dowodów organ II instancji nie ustosunkował się, choć ich rozważenie mogło mieć istotne znaczenie dla sprawy. Wprawdzie bowiem poprzez art. 1035 KC do wspólności majątku spadkowego stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności, te zaś, w szczególności art. 206 KC uprawniają współwłaściciela do współposiadania rzeczy wspólnej oraz korzystania z niej w takim zakresie jaki daje się pogodzić z współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli, powyższe prawo nie jest jednak tożsame z posiadaniem. Tymczasem w § 5 ust. 1 pkt 1 powołanego w zaskarżonej decyzji rozporządzenia mowa o posiadaniu lokalu lub domu mieszkalnego. Nierozważenie okoliczności naprowadzonych przez skarżącego stanowi naruszenie przepisów procesowych skutkujące uchylenie zaskarżonej decyzji. Rozpoznając sprawę ponownie organy administracyjne winny wyjaśnić w czyim posiadaniu znajduje się dom, wchodzący w skład spadku i czy możliwe jest współposiadanie tego domu przez córkę skarżącego: Dla oceny tej możliwości konieczne będzie ustalenie czy istotnie cały dom znajduje się w posiadaniu drugiego spadkobiercy, jak liczna jest jego rodzina oraz czy względy techniczne dopuszczają podział tego domu na dwa lokale mieszkalne, co wyklucza przedstawiona przez skarżącego opinia biegłego z zakresu budownictwa. Skoro z przedstawionych motywów skarga okazała się uzasadniona Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Sąd nie stosował art. 152 cyt. ustawy, ponieważ zaskarżona decyzja nie podlegała wykonaniu. /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/M.Hrycaj /-/P.Miładowski KB/

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło