II SA/Po 56/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Bela po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Właścicieli Nieruchomości przy ul. [...] i [...] w G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przedłożenia ekspertyzy technicznej; oddala skargę. /-/ B.Drzazga /-/ E.Podrazik /-/ B.Kamieńska Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 31 lipca [...] r. wydanym w oparciu o przepis art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo Budowlane (Dz. U. Nr 201, poz. 2016 ze zm.) nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. [...] /[...] w G. przedstawić ekspertyzę stanu technicznego wentylacji nawiewno-wywiewnej w budynku wielorodzinnym położonym w G. przy ul. [...] /[...] w terminie 60 dni od dnia doręczenia postanowienia. W uzasadnieniu wskazano, iż w trakcie kontroli przeprowadzonej w przedmiotowym budynku stwierdzono brak układu wentylacyjnego doprowadzającego powietrze zewnętrzne do pokojów mieszkalnych, kuchni i łazienek. Budynek ten został wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r., nr [...] wydanej przez Starostę. Zatwierdzona decyzją dokumentacja projektowa budynku nie przewidywała wentylacji nawiewnej. Brak nawiewu z zewnątrz stwierdził także mistrz kominiarski P.A. w sporządzanych przez niego protokołach nr [...],[...] i [...]. Wspólnota Mieszkaniowa złożyła zażalenie na powyżej wskazane postanowienie. Wspólnota przyznała, iż bezsporny jest brak wentylacji nawiewnej w lokalach mieszkaniowych, co wynika w wadliwej dokumentacji projektowej, ale także jej zatwierdzenia przez organy administracji architektoniczno-budowlanej i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, a następnie wydanie decyzji dopuszczającej wadliwy budynek do użytkowania. Podkreślono, iż Wspólnota Mieszkaniowa nie miała wpływu na te nieprawidłowości, a członkowie wspólnoty nabyli mieszkania w dobrej wierze, mając wiedzę o dopuszczeniu budynku do użytkowania przez stosowne organy administracji. Zaskarżone postanowienie przenosi zadaniem Wspólnoty odpowiedzialność za nieprawidłowości zatwierdzone przez organy administracji na członków wspólnoty, co narusza zasady praworządności i współżycia społecznego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] r. uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i wyznaczył nowy termin, w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy wskazał, iż przepis art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane może być zastosowany przez organy nadzoru budowlanego w przypadku powstania uzasadnionych wątpliwości, co do stanu technicznego obiektu budowlanego. Materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu wyjaśniającym wskazuje na brak układu wentylacyjnego doprowadzającego powietrze do pomieszczeń w przedmiotowym budynku. Zdaniem organu pierwszej instancji, podzielanym także przez organ odwoławczy, brak tego typu instalacji jest przesłanką uzasadniającą nałożenie obowiązku wykonania ekspertyzy stanu technicznego w oparciu o przepis art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił również, iż niezależnie od faktu wybudowania przedmiotowego budynku na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, organy nadzoru zobligowane są do prowadzenia postępowania w trybie art. 66 ustawy Prawo budowlane w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu budowlanego. Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] /[...] wniosła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego domagając się jego uchylenia i poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Skarżąca zarzuciła postanowieniu naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 66 w związki z art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane. W skardze podkreślono, iż nieprawidłowości polegające na braku w projekcie budowlanym przedmiotowej instalacji i na niewykonaniu jej przez inwestora realizującego budynek zostały zaakceptowane prawomocną decyzją Starosty o pozwoleniu na budowę i pozwoleniu na użytkowanie budynku. Zdaniem skarżącej, konsekwencją zaakceptowania stanu niezgodności z przepisami techniczno-budowlanymi poprzez wydanie pozwolenia na budowę oraz pozwolenia na użytkowanie jest brak możliwości zastosowania przepisów art. 66 i art. 81 c ustawy Prawo budowlane. Na poparcie tych twierdzeń skarżąca przytoczyła orzecznictwo sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 66 w związki z art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż postanowienie wydane w oparciu o przepis art. 81c ust. 2 wspomnianej ustawy mają charakter dowodowy. Postępowanie, w którym postanowienie takie jest podejmowane, jest bądź częścią innego, już toczącego się postępowania przewidzianego ustawą Prawo budowlane, bądź stanowi element wyjaśniania przez właściwy organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania. Przykładem takiego postępowania jest postępowanie prowadzone w oparciu o art. 62 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z przepisem ustępu trzeciego tego artykułu, właściwy organ w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych wskazuje, iż w należącym do skarżącej budynku stwierdzono brak układu wentylacyjnego doprowadzającego powietrze do pomieszczeń w tym budynku. Okoliczność ta jest bezsporna. Jednocześnie z akt administracyjnych – w tym z pisma PINB z dnia [...] r. znajdującego się na karcie 54 tych akt – a także z wyjaśnień pełnomocnika organu odwoławczego złożonych na rozprawie przed Sądem dnia 27 kwietnia 2007 wynika, że taki stan stwarza bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi, brak takiej wentylacji w jednym z budynków realizowanych przez tego samego inwestora spowodował zatrucie dwóch osób tlenkiem węgla. Taki stan rzeczy oznacza, że wypełniona została przesłanka przytoczonego powyżej przepisu, która daje podstawę do nałożenia w trybie art. 81c ust. 2 obowiązku przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego wentylacji nawiewno-wywiewnej w przedmiotowym budynku. Podkreślić należy, iż dla zastosowania przepisu art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, kwestia zawinienia oraz związku przyczynowego pomiędzy działaniami podmiotów, na których ten obowiązek jest nakładany, a wystąpieniem stanów faktycznych stanowiących przesłankę wydania postanowienia przez organ administracji nie jest istotna. Oznacza to, iż nawet w przypadku spowodowania stanu rzeczy stanowiącego przesłankę nałożenia przedmiotowego obowiązku przez osoby trzecie, można w myśl przepisu art. 81c ust 2 ustawy nałożyć obowiązek dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. (zob. wyrok NSA z dani 6 grudnia 2000 r., II SA/Gd 2016/98, publ. Palestra, 2001 r., n 7-8, s. 206). W tym kontekście twierdzenia skarżącej, iż nie jest ona odpowiedzialna za stan techniczny budynku wynikający z zatwierdzonego przez właściwe organy architektoniczno-budowlane projektu budowlanego nie mają znaczenia. Odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących błędnego zastosowania przepisów art. 66 ustawy Prawo budowlane przyznać należy, iż w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, iż nieodpowiedni stan techniczny w rozumieniu przepisu art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane oznacza sytuację, w której obiekt budowlany nie będzie odpowiadał wymogom określonym w przepisach techniczno-budowlanych. Wskazuje się, że przepis tego artykułu nie daje jednak podstaw do nakazania usunięcie stanu niezgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi, jeżeli stan ten został zaakceptowany w decyzji o pozwoleniu na budowę lub innej decyzji o podobnym charakterze. Podkreślić jednak należy, iż nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego jest tylko jedną z przesłanek prowadzenia przez organ nadzoru budowlanego postępowania z art. 66 ustawy. Dwie inne to użytkowanie obiektu w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia oraz powodowanie swym wyglądem oszpecenie otoczenia. W tych przypadkach zgodność z przepisami techniczno-budowlanymi nie jest przesłanką lub nie jest jedyną przesłanka nałożenia obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, a fakt np. użytkowania obiektu w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi jest wystarczający do zastosowania środków przewidzianych wymienionym przepisem art. 66 ustawy. Zwłaszcza w przypadku zagrożenia zdrowia lub życia ludzi, okoliczność wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, która zatwierdza projekt budowlany niezgodny z przepisami technicznymi, nie może być podstawą wyłączenia możliwości zastosowania przepisu art. 66 ustawy Prawo budowlane. Ponieważ, jak wskazano już wcześniej, brak wentylacji nawiewno-wywiewnej w przedmiotowym budynku stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi zamieszkujących ten budynek, tym samym wystąpiła przesłanka wskazana w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy. W konsekwencji nie można podzielić zarzutów skarżącej co do naruszenia przepisów tego artykułu przez ich błędną interpretację. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji odpowiadają prawu, a skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.). /-/ B. Kamieńska /-/ E. Podrazik /-/ B. Drzazga Brak podpisu sędziego spowodowany jest jego nieobecnością /-/ E. Podrazik MarK