II SA/Po 57/06
WyrokWSA w Poznaniu2006-05-25
Skład orzekający: Jolanta Szaniecka, Aleksandra Łaskarzewska, Elwira Brychcy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji budowlanej prawidłowo zastosował przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. do samowolnie wybudowanego budynku letniskowego, nie ustalając precyzyjnie daty jego powstania i charakteru, a także nie analizując zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie budowy?Ratio decidendi
Organ administracji budowlanej, rozpatrując ponownie sprawę po uchyleniu wcześniejszych decyzji przez sąd, nie zastosował się do wskazań sądu zawartych w poprzednim orzeczeniu. Nie ustalił precyzyjnie daty powstania obiektu, jego charakteru oraz zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Uchybienie to, naruszające art. 153 PPSA, skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku letniskowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę, uznając budynek za samowolnie wybudowany i naruszający miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz przepisy dotyczące obszaru chronionego krajobrazu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów Prawa budowlanego i KPA, w szczególności brak analizy zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego w dacie powstania obiektu oraz nieustalenie jego charakteru.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 755 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant Sekr. sąd. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2006 r. sprawy ze skargi E.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie rozbiórki domku letniskowego; I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. znak [...] z dnia [...]. II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 755 ,- zł (siedemset pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ E.Brychcy /-/ J.Szaniecka /-/ A.Łaskarzewska
Decyzją nr [...] z dnia [...] Powiatowy Inspektor nadzoru Budowlanego w P. z powołaniem na przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1981r. Nr 38 poz. 229) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. Nr 207 poz. 2016) nakazał rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku letniskowego w T. gmina Sz., na działce o numerze geodezyjnym [...].
Powyższa decyzja została wydana na skutek ponownego rozpatrzenia posiadanego materiału dowodowego w związku z uchyleniem wcześniejszych decyzji wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 maja 2004r. w sprawie sygn. II SA/Po 374/02. W uzasadnieniu ponownej decyzji podano, że jest bezsporne wybudowanie domku letniskowego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wskazano, że E. P. dzierżawiła grunt o powierzchni [...] ha, na którym to terenie powstał budynek pomimo, że z treści umowy dzierżawy wynika zakaz wznoszenia na dzierżawionym gruncie budynków. Odwołując się do wyjaśnień skarżącej organ podał, iż powstały budynek nie pełnił wyłącznie funkcji letniskowej, bo w latach 1991-1995 służył również w części jako zaplecze prowadzonej działalności gospodarczej. Dlatego od momentu wybudowania do dnia kontroli, w ocenie organu, budynek pełni w zasadzie funkcje letniskowe. Organ wyraził wątpliwość, jaka jest data wybudowania obiektu, zważywszy na fakt że z aktu notarialnego kupna gruntu o powierzchni [...] m2 z dnia [...] 1995r. wynika, że E. P. sprzedano niezabudowaną działkę gruntu. Wskazano dalej, iż budynek letniskowy powstał w okresie, gdy obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy Sz., zatwierdzony uchwałą Nr V/24/89 Rady Narodowej Gminy Sz. z dnia 06 kwietnia 1989r. w którym działka o numerze geodezyjnym [...] przeznaczona była wyłącznie pod użytkowanie rolne, a nie budowlane. Na podstawie uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 31 maja 1989r. teren ten włączony został w skład obszaru chronionego krajobrazu pod nazwą "Pojezierze [...] i [...] [...]". Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 tej uchwały wprowadzony był zakaz lokalizowania budownictwa letniskowego w odległości mniejszej niż 100 m od rzeki G . Ponieważ budynek znajduje się w odległości 40 m od brzegu uzasadnia to nakazanie rozbiórki.
W odwołaniu E.P. podała, że stawiała budowlę głównie w charakterze gospodarczym, a w tej sytuacji wystarczyło jedynie zgłoszenie. Podała dalej, że Urząd Gminy nie wnosił zastrzeżeń, co do posadowienia budynku w 1991r. co wynika między innymi z wydanego przez Urząd w dniu [...] 10.2001r. zaświadczenia potwierdzającego, że plan ogólny zagospodarowania przestrzennego Gminy Sz. nie zawierał i nie zawiera zakazu zabudowy. Zdaniem odwołującej wyrażone wątpliwości, co do terminu budowy domku są nieuzasadnione. Przyznała, że zmieniła się funkcja domku, ponieważ wyłączona została część gospodarcza.
Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., na podstawie art. 104 § 1 i 2 oraz 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podano, że z zapisu aktu notarialnego kupna nieruchomości, gdzie zawarto sformułowanie "Kupujący zobowiązuje się wykorzystywać nabytą nieruchomość wyłącznie na cele rolnicze" wynika, iż nieruchomość przeznaczona jest na cele rolnicze, natomiast właścicielka działki nie wykazała aby taką działalność prowadziła. Uznano, że budynek ustawiony został w celach rekreacyjnych, a nie dla prawidłowej obsługi terenu rolnego. Uznano za wykazane, że doszło do naruszenia ustaleń obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz z wymogów wynikających z włączenia tego terenu w skład obszaru chronionego krajobrazu.
Skargę na powyższą decyzję, za pośrednictwem swojego pełnomocnika, do wojewódzkiego sądu administracyjnego złożyła E.P. domagając się uchylenia obu decyzji i przysądzenia kosztów według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r. oraz art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa. W uzasadnieniu skargi wskazano w szczególności, że wydając ponowną decyzję PINB w P. wbrew wskazaniom zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w sprawie II SA/Po 374/02 nie przeprowadził szczegółowej analizy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w odniesieniu do spornego terenu. Odwołał się jedynie do umowy dzierżawy gruntu o powierzchni [...] ha, a następnie umowy kupna przez skarżącą działki o powierzchni [...] m2. Kwestia szczegółowego rozpatrzenia powstania obiektu w 1991r. pod względem zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego na dzień powstania budowli nie została, zdaniem skarżącej, wyjaśniona. Skarżąca wskazuje, iż prowadzi działalność rolniczą, aczkolwiek z uwagi na wielkość działki jest to działalność na własne potrzeby i rodziny.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarzuty oraz argumenty na ich uzasadnienie zawarte w skardze są w pełni zasadne.
Na wstępie należy przywołać treść przepisu art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), który stanowi że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.
Oznacza to, iż ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten Sąd, będzie on zawsze związany oceną prawną wyrażoną we wcześniejszym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy.
Odnosząc powyższe uwagi do konkretnej sprawy należy zgodzić się z zarzutem skarżącej, że ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ nie dostosował się do wskazanych w uzasadnieniu wytycznych oraz oceny prawnej.
W uzasadnieniu wyroku wskazano bowiem, że bezwzględnie należy ustalić jaki charakter miał przedmiotowy obiekt w dacie jego powstania, albowiem ustalenie tej okoliczności pozwoli przesądzić czy jego powstanie naruszało przepisy dotyczące wskazanych obszarów. Powoływane przez organy administracji przepisy nie zawierają zakazu zabudowy mieszkaniowej oraz o charakterze rolniczym. Znajdujący się w aktach administracyjnych wypis i wyrys z planu nie zawiera bezwzględnego zakazu zabudowy na wskazanym obszarze obiektów związanych z produkcją rolną, co dodatkowo jest potwierdzone zaświadczeniem Urzędu Gminy z [...] października 2001r. Wskazano też w powołanym uzasadnieniu wyroku, że należy ustalić czy obiekt w dacie jego powstania naruszał przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tymczasem, przy ponownym wydawaniu decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nie ustalił precyzyjnie, czy obiekt zgodnie z twierdzeniem skarżącej pobudowano w 1991r., a co więcej wyraża wątpliwość, że miało miejsce to w tej dacie, sugerując możliwość powstania budynku w 1995r. Jest to bardzo istotna okoliczność, bo gdyby założyć – jak sugeruje organ – że budynek miał i ma charakter wyłącznie letniskowy i powstał w 1995r. to absolutnie nie ma podstaw do stosowania przepisów prawa budowlanego z 1974r. Ponieważ z zaskarżonej decyzji wynika, że zastosowano art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z 24 października 1974r. Prawo budowlane, to zgodzić by się trzeba, że budynek powstał w 1991r. i należy ustalić jaki miał charakter w dacie jego powstania.
Jeszcze raz należy przywołać wskazywaną już we wcześniejszym uzasadnieniu wyroku WSA tezę, że wzniesienie na terenach użytkowanych rolniczo obiektu budowlanego bezpośrednio związanego z prowadzoną produkcją rolną nie narusza art. 3 prawa budowlanego z 1974r. w sytuacji, gdy plan zagospodarowania przestrzennego nie zawiera odpowiedniego zakazu wznoszenia na działce obiektów służących zapewnieniu odpowiednich warunków socjalno-bytowych osobom prowadzących produkcję rolną. Okoliczność, że według m.p.z.p. dany obiekt budowlany znajduje się na terenie przeznaczonym na cele upraw rolnych sama przez się nie wyłącza dopuszczalności wybudowania na takim terenie obiektu związanego bezpośrednio z prowadzoną na tej nieruchomości produkcją rolną.
Ponownie rozpoznając sprawę należy wykonać wskazania zawarte już we wcześniejszym wyroku Sądu, którymi to wskazaniami zarówno organ, jak i Sąd są związani i w sposób precyzyjny ustalić datę powstania obiektu budowlanego, jego charakter tzn. do czego ten obiekt był przeznaczony i jak był wykorzystywany oraz czy powyższe pozostaje w zgodzie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Uchybienie przez organ administracji publicznej treści przepisu art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji.
W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200 oraz 151 cyt. ustawy orzekł jak w wyroku.
/-/ E.Brychcy /-/ J.Szaniecka /-/ A.Łaskarzewska
MarK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło