II SA/Po 586/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego postanawia przywrócić B. K. termin do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia [...] r. /-/ E. Podrazik Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), odrzucił skargę B. K. na wskazaną w rubrum decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Postanowieniem z dnia [...] r. Sąd odrzucił zażalenie skarżącej na wskazane wyżej postanowienie o odrzuceniu skargi (k. 28 akt sąd.). Postanowienie z dnia [...] r. zostało doręczone skarżącej w dniu [...] r. (k. 66 akt sąd.). Pismem datowanym na dzień [...] r., nadanym w placówce Poczty Polskiej w dniu [...] r., skarżąca wniosła za pośrednictwem WSA w Poznaniu "zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego". P. nie zawierało oznaczenia zaskarżonego aktu, ani wymaganych odpisów (k. 68, 70 i 71 akt sąd.). Z uwagi na fakt, że wezwanie do uzupełnienia przez skarżącą braków formalnych pozostało bezskuteczne, Sąd postanowieniem z dnia [...] r. odrzucił zażalenie B. K. z dnia [...] r. (k. 79 akt sąd.). Postanowienie zostało odebrane przez skarżącą w dniu [...] r. (k. 86 akt sąd.). W dniu [...] r. Okręgowa Rada Adwokacka w P. w związku z postanowieniem z dnia [...] r. (k. 12 akt II SPP/Po [...]), wyznaczyła dla B. K. pełnomocnika z urzędu w osobie adw. P. S.-M. (k. 93 akt sąd.). W dniu [...] r. pełnomocnik skarżącej złożył w Biurze Podawczym Sądu: 1) wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wraz z załącznikami (k. 100 – 110 akt sąd.), 2) wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia [...] r. (k. 114 – 120 akt sąd.) wraz z zażaleniem na postanowienie z dnia [...] r. (błędnie oznaczonego jako wydanego w przedmiocie odrzucenia zażalenia – uw. Sądu; k. 111 – 113 akt sąd.), 3) wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia z dnia [...] r. wraz z załącznikami (k. 121 – 128 akt sąd.), 4) wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia [...] r. (k. 131 – 137 akt sąd.) wraz z zażaleniem na postanowienie z dnia [...] r. (k. 129 akt sąd.). We wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że w dacie wydania i doręczenia postanowienia skarżąca nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Nadto skarżąca jest osobą bardzo schorowaną - cierpi na reumatoidalne zapalenie stawów, obkurczenie ciała szklistego w obu oczach oraz opiekuje się zaawansowaną wiekiem niezmiernie schorowaną matką, która wymaga całodobowej opieki. Ponadto skarżąca jest stroną wielu postępowań sądowych (przed WSA w Poznaniu choćby sprawy II SA/Po [...], II SA/Po [...], II SA/Po [...], II SA/Po 587, II SA/Po [...]), otrzymuje ogromną ilość korespondencji w sprawach, nie jest przy tym prawnikiem i nie posiada szczegółowej wiedzy oraz szczegółowych umiejętności administracyjnych. Wszystkie wskazane okoliczności sprawiają, że skarżąca, jeśli nie wykonuje zobowiązania Sądu, czyni to nie z własnej winy, lecz na skutek nadmiernego obciążenia obowiązkami związanymi z własnym stanem zdrowia oraz opieką nad schorowaną matką. W częstych momentach ataku obu schorzeń skarżąca nie jest w stanie utrzymać w ręce długopisu, swobodnie poruszać się, odczuwa ogromny ból i dolegliwości uniemożliwiające normalne, bieżące funkcjonowanie, w tym sporządzanie i wysyłanie pism procesowych. Jednocześnie pełnomocnik wskazał, że dochował terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, albowiem zawiadomienie o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu dla B. K. otrzymał w dniu [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1, § 3 i § 4 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie też z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z przywołanej regulacji prawnej wynika, że przywrócenie terminu może nastąpić, jeżeli wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, dopełniono czynności, dla której był ustanowiony termin oraz strona wykaże brak winy w uchybieniu terminu. Jeśli strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od daty uzyskania wiadomości o tym, że uchybiono terminowi. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie do tego przewidzianym. Sąd przyjął bowiem, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia [...] r. należało liczyć od daty odbioru przez adw. P. S.-M. informacji o wyznaczeniu jej pełnomocnikiem z urzędu w sprawie II SA/Po [...], tj. od dnia [...] r. (k. 98 i 99 akt sąd.). Pełnomocnik złożył wniosek w dniu [...] r., jednocześnie składając zażalenie na postanowienie z dnia [...] r., wobec czego należało uznać, że wymogi formalne wniosku zostały zachowane. Przechodząc do merytorycznego rozpatrzenia wniosku Sąd uznał, że w złożonym wniosku o przywrócenie terminu strona nie przywołała okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Za takie okoliczności nie można bowiem poczytywać faktu, że skarżąca nie posiada wiedzy prawniczej, czy też, że z jej inicjatywy toczy się wiele spraw sądowych, co wiąże się z dużą ilością korespondencji. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadnia bowiem niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. II OZ 712/08; postanowienie NSA z dnia 9 czerwca 2011 r., sygn. akt I OZ 402/11 – wszystkie powołane w niniejszym postanowieniu orzeczenia dostępne są na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżąca inicjując wskazane postępowania musiała bowiem zdawać sobie sprawę, że będzie to związane z odbieraniem dodatkowej korespondencji. Nadto, skarżąca została pouczona o sposobie i terminie złożenia zażalenia, a z akt sprawy wynika, że wcześniej samodzielnie wnosiła wskazany środek zaskarżenia. Odnosząc się natomiast do stanu zdrowotnego skarżącej wskazać należy, że pełnomocnik nie przestawił dokumentów, które świadczyłyby o nagłym pogorszeniu się stanu zdrowia skarżącej, które nie pozwoliło na złożenie zażalenia w terminie, tj. w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. Z przedstawionej dokumentacji wynika, że skarżąca od dnia [...] r. jest zaliczona do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i jest trwale i całkowicie niezdolna do pracy. Z badań datowanych na dzień [...] r. wynika natomiast, że skarżąca cierpi na zmiany zwyrodnieniowe o charakterze halux w stawach śródstopowo-paliczkowych oraz zmiany zwyrodnieniowe w stawach nadgarstkowo-śródręcznych kciuków i stawach międzypaliczkowych dalszych palców. Wskazane okoliczności powstały już na długo przed wszczęciem postępowania sądowego w sprawie i nie stanowiły przeszkody do złożenia skargi, ani składania dalszych pism w sprawie. Pełnomocnik nie przestawił natomiast żadnego zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego pogorszenie się stanu zdrowia skarżącej w terminie otwartym do złożenia zażalenia, które uniemożliwiałoby złożenie zażalenia w terminie. Co przy tym istotne, już w dniu [...] r. skarżąca sporządziła pismo procesowe do sądu, zawiadamiające o jej zaplanowanej nieobecności w kraju w terminie od dnia [...] r. do dnia [...] r. (k. 87 akt sąd.). Tym niemniej, Sąd wziął pod uwagę pozostałe okoliczności sprawy, a mianowicie, że postanowienie z dnia [...] r. o odrzuceniu zażalenia z dnia [...] r. zostało odebrane przez skarżącą w dniu [...] r. (k. 86 akt sąd.), a więc już po odebraniu przez nią w dniu [...] r. postanowienia z dnia [...] r. o ustanowieniu dla niej adwokata (k. 18 akt II SPP/Po [...]). Skarżąca mogła więc pozostawać w błędnym przekonaniu, że to ustanowiony pełnomocnik będzie podejmował kolejne czynności w sprawie, choć został on wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką dopiero w dniu [...] r. (k. 93 akt sąd.). O błędnym przekonaniu skarżącej w tym względzie może świadczyć pismo skarżącej z dnia [...] r., w którym wniosła o niewyznaczanie rozpraw sądowych podczas swojej nieobecności, bez względu na to, że jest reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu (k. 87 akt sąd.). Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia. /-/ E. Podrazik