II SA/Po 588/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21marca 2022 r. sprawy ze skargi A. B.- K. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia 1. odrzucić skargę 2. zwrócić skarżącej [...] ([...]) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi /-/ A. Kiersnowska-Tylewicz Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynęła skarga A. B. K. na uchwałę Rady Miasta nr [...] z dnia [...] maja 2021 r. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie ulic Długiej i Szerokiej. Zarządzeniem z dnia [...] lutego 2022 r. wezwano skarżącą do wykazania swojego interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przez sprecyzowanie, w jaki sposób naruszony został w zaskarżonej uchwale jej prawem chroniony interes lub uprawnienie, pod rygorem odrzucenia skargi. W dniu [...] marca 2022 r. wpłynęło do Sądu pismo procesowe skarżącej, w którym podała że interes prawny upatruje w tym, iż zostanie obniżona wartość jej działki poprzez usytuowanie jej przy skrzyżowaniu ruchliwej drogi. Dojdzie do pogorszenia warunków bytowych z uwagi na hałas, wzrost zaludnienia (przez dopuszczenie zabudowy wielorodzinnej), wyższe zanieczyszczenie powietrza od spalin, oraz utrudnienia komunikacyjne wynikające ze zwiększonego ruchu samochodowego. Zdrowie mieszkańców jej domu zostanie narażone na uszczerbek w wyniku nieustannego hałasu samochodowego zarówno w dzień jak i w nocy. Skutkować to może chorobami zarówno somatycznymi, jak i psychicznymi powstałymi wskutek niemożności regeneracji w hałasie. Skarżąca podała, że od pokoleń jej rodzina jest właścicielem nieruchomości sąsiadującej z terenem, który ma być przeznaczony pod zabudowę wielorodzinną. Obecnie jest to ziemia przeznaczona pod przemysł. W latach dziewięćdziesiątych na wniosek osoby, która zakupiła ziemię rolną bezpośrednio graniczącą z jej działką, a także jej działkę, miasto przekształciło na obszary, które mogą być przeznaczone dla przemysłu. Ta decyzja przyniosła pogorszenie komfortu życia mieszkańców osiedla. W zabudowę domków jednorodzinnych został wprowadzony przemysł, co zaniżyło wartość jej nieruchomości, a obecna uchwała dodatkowo obniża jej cenę. Skarżona uchwała narusza jej prawa do korzystania z prawa własności. Skarżąca wskazała także, że jest rolnikiem, a zwiększony ruch samochodowy wynikający z dużego zaludnienia w zabudowie wielorodzinnej znacząco obniży jakość produkowanej przez nią żywności. Stwierdziła, że chce mieszkać w dzielnicy z zabudową jednorodzinną. Plan miejscowy pogorszy tylko warunki na tym terenie, w którym dotychczas przebywały zwierzęta i ludzie przychodzili na spacery. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Badanie merytorycznej zasadności skargi w postępowaniu przed sądem administracyjnym każdorazowo poprzedza analiza wymogów jej dopuszczalności. Postępowanie sądowoadministracyjne może się bowiem toczyć wyłącznie na skutek prawnie dopuszczalnej oraz skutecznie wniesionej skargi. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2020 r., poz. 713 ze zm., dalej "u.s.g."), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej "p.p.s.a."), Sąd odrzuca skargę jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Kryterium naruszenia interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja do wniesienia skargi na uchwałę (np. w sprawie planu miejscowego) lub zarządzenie organu gminy, oznacza, że akt ten musi naruszać interes prawny skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego. Ze skargą może więc wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej" (por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2012r., sygn. akt I OSK 98/12). Naruszenie zatem tak rozumianego interesu prawnego lub uprawnienia, to naruszenie przysługującej podmiotowi z mocy prawa ochrony. Ma miejsce wówczas, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Również Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02, zauważył, że skarga na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym nie ma charakteru actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Przyjmuje się, że skarżący winien udowodnić, że zaskarżona uchwała naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną, pozbawia go przykładowo pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację (por. wyrok NSA z 1 marca 2005r., sygn. OSK 1437/04). W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest uchwała Rady Miasta z [...] maja 2021r. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ulic Długiej i Szerokiej. Skarżąca wykazując swój interes prawny do wystąpienia z przedmiotową skargą wskazała na szereg okoliczności, które jednak w ocenie Sądu dotyczą jej interesu faktycznego. Przede wszystkim jej działka znajduje się na terenie przeznaczonym w planie pod zabudowę jednorodzinną, co dla skarżącej oznacza, że jej sytuacja jako właścicielki działki nr [...] się nie zmienia. Przeznaczenie zaś w dalszej odległości terenów pod zabudowę wielorodzinną nie stanowi per se o naruszeniu jej interesu prawnego. Wskazać trzeba, że skarżąca upatruje naruszenia jej interesu prawnego i uprawnień poprzez wprowadzenie przez przedmiotową uchwałę w sąsiedztwie nieruchomości skarżących zabudowy wielorodzinnej, co wpłynie na zmianę sposobu zagospodarowania i korzystania z nieruchomości sąsiednich. W jej ocenie spowoduje to spadek wartości działki, wzrost natężenia hałasu, ilości spalin, a tym samym zanieczyszczenie środowiska w związku z natężeniem ruchu w okolicach planowanej zabudowy. W tym miejscu należy jeszcze raz stanowczo podkreślić, że skarżąca na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. musi wykazać się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, nie w przyszłości, naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia (tak też wyrok WSA w Gliwicach z dnia 30 września 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 583/16, CBOSA). Skarżąca przywołała tylko ogólnikowe stwierdzenia nie wykazując, że zapisy planu będą modyfikować dopuszczalne sposoby korzystania przez właściciela z nieruchomości. Tymczasem, jak już wyżej wskazano, sytuacja skarżącej i przeznaczenie jej działki pozostało takie samo. Plan ten utrzymał też dotychczasowe przeznaczenie pod tereny przemysłowe działki sąsiadującej ze skarżącą. Sąd nie może przy rozpatrywaniu przedmiotowej skargi oceniać tego, że wiele lat wcześniej inną uchwałą (czy np. decyzjami) dopuszczono takie przeznaczenie i powstała tam fabryka. Co się zaś tyczy terenów zabudowy wielorodzinnej, to takie przeznaczenie zawarto już w Studium (zgodnie ze zmianą Studium z 2019 r.). Pozostałe tereny wokół działki skarżącej będą przeznaczone pod zabudowę jednorodzinną (pomijając teren UP). Działka nr [...] nie graniczy bezpośrednio z działkami o symbolu MW. Ponadto skarżąca mimo podniesienia argumentu narażenia na zwiększenie hałasu i innych uciążliwych immisji, w żaden sposób nie wykazała, aby ustalenia zaskarżonego m.p.z.p. skutkować miały naruszeniem obowiązujących norm w zakresie hałasu. Z punktu widzenia oceny naruszenia przysługującego skarżącej prawa własności istotne jest to, czy doszło do przekroczenia ustanowionych w tym zakresie norm i czy nastąpiło ograniczenie w tym zakresie przysługującego skarżącej prawa. Zdaniem Sądu powoływanie się na art. 140 k.c. (gdyż skarżąca wskazała lakonicznie na naruszenie jej prawa własności- uw. Sądu) w skardze wnoszonej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. byłoby zasadne jedynie wówczas, gdyby plan miejscowy ustalał dla nieruchomości będącej źródłem immisji takie kryteria, które powodowały przekroczenie dopuszczalnego zakresu immisji na nieruchomości sąsiednie. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. Dodać trzeba, że zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2021 poz. 741 ze zm. dalej u.p.z.p.) w planie miejscowym określa się obowiązkowo wymogi w zakresie ochrony środowiska (zob. § 6 m.p.z.p.). Plany miejscowe muszą uwzględniać również wymogi określone w innych ustawach. Należy do nich m.in. wymóg przypisania terenów, dla których określono różne przeznaczenia i sposób zagospodarowania do kategorii umożliwiających określenie dopuszczalnych poziomów hałasu, wynikający z ustawy z 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1219 ze zm., zwana dalej p.o.ś.). Zgodnie z art. 112 w zw. z art. 114 p.o.ś. przy tworzeniu przepisów prawa powinna zostać uwzględniona konieczność utrzymania hałasu na dopuszczalnym poziomie, przy czym zobowiązano organy przyjmujące plany miejscowe do uwzględnienia w tym procesie różnych funkcji zagospodarowania terenu, a więc również dopuszczalnych norm natężenia hałasu. Zgodnie z art. 114 ust. 1 p.o.ś. przy sporządzaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, różnicując tereny o różnych funkcjach lub różnych zasadach zagospodarowania, wskazuje się, które z nich należą do poszczególnych rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 p.o.ś. Są to tereny przeznaczone: pod zabudowę mieszkaniową, pod szpitale i domy opieki społecznej, pod budynki związane ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, na cele uzdrowiskowe, na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, na cele mieszkaniowo-usługowe. Przeznaczenie terenu w planie miejscowym do określonej ww. kategorii powiązane jest z regulacją określającą dopuszczalne poziomy hałasu, która wynika z aktu wykonawczego – rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (t. j. Dz. U. z 2014 r, poz. 112 ze zm.). Wobec tego argumentacja skarżącej na temat wzrostu poziomu hałasu jest na obecnym etapie czysto hipotetyczna. Skarżąca nie wskazała również na inne konkretne normy środowiskowe, do których naruszenia dojdzie. W ocenie Sądu o interesie prawnym skarżącej nie może decydować również to, że jej działka zlokalizowana będzie w okolicy skrzyżowania. Skarżąca przede wszystkim nie wskazała, które skrzyżowanie ma na myśli. Przyjmując, że chodzi o najbliższą drogę, to należy zauważyć, że droga 4KDD jest drogą publiczną, ogólnie dostępną dla każdego uczestnika ruchu drogowego. Podkreślenia wymaga, że w planie miejscowym obowiązkowo zawiera się regulacje dotyczące dróg i komunikacji, które np. jak w rozpoznawanej sprawie służą obsłudze nie tylko terenów MW, ale też terenów w zabudowie jednorodzinnej. Samo niezadowolenie z sąsiedztwa drogi nie może przesądzać o istnieniu interesu prawnego wymaganego do zaskarżenia uchwały. Również argumentacja dotycząca spadku wartości nieruchomości ma charakter czysto hipotetyczny, skoro zaś dawne tereny rolne zostaną przekształcone pod zwartą zabudowę jedno i wielorodzinną, to na rynku nieruchomości może to spowodować wręcz wzrost ich wartości. Trudno też podzielić obawy skarżącej, że uprawiana przez nią żywność straci na wartości, skoro jej działka nadal z jednej strony graniczyć będzie z terenem przemysłowym a z drugiej z terenem zabudowy jednorodzinnej (dz. nr [...]). Należy także zauważyć, że przeznaczenie terenów pod zabudowę jednorodzinną nie oznacza dopuszczenia prowadzenia na nich gospodarstwa rolnego. Zdaniem Sądu wskazane okoliczności nie świadczą o istnieniu interesu prawnego po stronie skarżącej, a jedynie interesu faktycznego, który nie może stanowić podstawy do wniesienia skargi. Z tych względów Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji postanowienia. Orzeczenie zawarte w punkcie 2 sentencji postanowienia, o zwrocie kwoty [...]zł uiszczonej przez skarżącego tytułem wpisu sądowego od skargi, uzasadnia treść art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., według którego sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy /-/ A. Kiersnowska-Tylewicz