II SA/Po 590/14

WyrokWSA w Poznaniu2015-01-20

Skład orzekający: Barbara Drzazga, Maria Kwiecińska, Edyta Podrazik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Agencja Nieruchomości Rolnych, jako właściciel nieruchomości, na której znajduje się nieszczelny zbiornik bezodpływowy, jest odpowiedzialna za likwidację wycieku ścieków komunalnych, czy też odpowiedzialność tę ponosi Spółdzielnia Mieszkaniowa, która zarządza sąsiednimi budynkami mieszkalnymi i obsługuje odprowadzanie ścieków z tych budynków do przedmiotowego zbiornika?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odpowiedzialność za likwidację wycieku ścieków komunalnych ze zbiornika bezodpływowego spoczywa na właścicielu nieruchomości, na której znajduje się zbiornik, tj. na Agencji Nieruchomości Rolnych. Fakt zarządzania przez Spółdzielnię Mieszkaniową sąsiednimi budynkami i obsługiwania odprowadzania ścieków do zbiornika nie czyni jej zarządcą nieruchomości, na której znajduje się sam zbiornik, w rozumieniu przepisów ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Kluczowe jest ustalenie właściciela, posiadacza lub zarządzającego nieruchomością, a nie wytwórcy ścieków.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymującej w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, która nakazywała Agencji Nieruchomości Rolnych (ANR) podjęcie działań mających na celu likwidację wycieku ścieków komunalnych ze zbiornika bezodpływowego znajdującego się na działce nr ... w m. B. ANR kwestionowała swoją odpowiedzialność, wskazując na Spółdzielnię Mieszkaniową jako zarządcę nieruchomości i obsługującą odprowadzanie ścieków. Organy sanitarne uznały ANR za odpowiedzialną jako właściciela nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Agencji Nieruchomości Rolnych na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 20 stycznia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2015 roku sprawy ze skargi Agencji ... w P. na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia ... 2014 roku Nr ... w przedmiocie likwidacji ścieków komunalnych ze zbiornika bezodpływowego oddala skargę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we W. (dalej: PPIS) decyzją z dnia ... 2014 r. nr ..., wydaną na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.), dalej: u.p.i.s. oraz art. 104 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej: k.p.a. oraz art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. Nr 234, poz. 1570 ze zm.) zarządził podjęcie przez Agencję Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w P. działań mających na celu prowadzenie prawidłowej gospodarki ściekami komunalnymi w m. B. – działka nr ... tj. likwidacji wycieku ścieków komunalnych ze zbiornika bezodpływowego, znajdującego się na tej działce, stanowiącego instalację dla budynków mieszkalnych nr .... W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że w dniu 27 maja 2013 r. mieszkanka B. gm. W. zgłosiła informację dotyczącą wycieku ścieków komunalnych ze zbiornika bezodpływowego, zlokalizowanego w tej miejscowości obok bloków mieszkalnych nr .... PPIS przeprowadził w dniu ... 2013 r. wizję lokalną i stwierdził wyciek ścieków komunalnych we wskazanym miejscu, a także zalanie terenu wokół zbiornika w obszarze ok. 30-40 m2. Wizje powtórzono w dniach 8 i 29 lipca 2013 r. i stwierdzono, że ścieki strumieniem rozlewają się na pobliski teren 30 m2. Jednocześnie stwierdzono wydobywanie się nieprzyjemnego fekalnego zapachu i zwiększoną ilość insektów i owadów. Dlatego decyzją z dnia ... 2013 r. PPIS zobowiązał Agencję Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w P. (dalej: ANR) do podjęcia natychmiastowych działań mających na celu prowadzenie prawidłowej gospodarki ściekami na tym terenie. Wskutek odwołania ANR, Wielkopolski Państwowy Wielkopolski Inspektor Sanitarny w P. decyzją z dnia ... uchylił zaskarżoną decyzję PPIS i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, zarzucając organowi I instancji niewyjaśnienie, który z podmiotów – ANR czy Spółdzielnia Mieszkaniowa w S. (dalej: Spółdzielnia) jest posiadaczem lub zarządcą nieruchomości, na której znajduje się zbiornik bezodpływowy i nakazując udokumentowanie okoliczności tej stosownymi umowami. Nadto organ odwoławczy zastrzegł, że spór pomiędzy ANR a Spółdzielnią powinien zostać rozstrzygnięty na drodze postępowania cywilnego. Ponownie rozpoznając sprawę PPIS nie uzyskał od ANR ani od Spółdzielni żadnych umów, które uprawniałyby Spółdzielnię do posiadania lub zarządu nieruchomością nr ... w B., na której znajduje się przedmiotowy zbiornik bezodpływowy. Organ zastrzegł, że analizował sprawę w kontekście przepisów ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, ustalając, czy Spółdzielnia jest posiadaczem lub zarządcą nieruchomości z posadowionym zbiornikiem bezodpływowym. Wskazał też, że wyjaśniał w świetle ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminie (Dz. U. z 2013 r. poz. 1399 ze zm.), czy Spółdzielnia jest współwłaścicielem, użytkownikiem wieczystym, zarządcą, użytkownikiem czy władającym nieruchomością (art. 2 ust. 1 pkt 4). Ustalił, że zbiornik bezodpływowy w B. zlokalizowany jest na działce nr ... stanowiącej własność ANR i nie zostały zawarte żadne umowy pomiędzy ANR a Spółdzielnią, które stanowiłyby podstawę do posiadania zależnego nieruchomości przez Spółdzielnię. W ocenie PPIS Spółdzielnia jedynie w porozumieniu z ANR zlecała wywóz nieczystości podmiotowi zewnętrznemu. Zatem nieruchomość, na której znajduje się zbiornik nie jest w posiadaniu, zarządzie, użytkowaniu czy władaniu Spółdzielni. PPIS dodał, że ANR w zawiadomieniu z 21 czerwca 2013 r. oświadczyła mieszkańcom, że od stycznia 2014 r. przystąpi do odłączania zbiorników bezodpływowych, do których odprowadzane są ścieki komunalne, co stanowi o tym, że właściciel nieruchomości nie zawarł żadnych umów dotyczących posiadania zależnego nieruchomości nr ... przez Spółdzielnię. Odwołanie od tej decyzji wniosła ANR, podnosząc, iż działka nr ... stanowi drogę wewnętrzną, która nie została rozdysponowana i nadal pozostaje w Zasobie Własności Rolnej Skarbu Państwa, jednakże z uwagi na sprzedać lokali mieszkalnych w budynkach nr ... w m. B. obowiązek utrzymania nieruchomości w należytym stanie higieniczno-sanitarnym, na której posadowiony jest zbiornik obciąża zarządcę nieruchomości nr .... Podano, że ANR nie świadczyła nigdy na rzecz właścicieli lokali mieszkalnych usług w zakresie wywozu nieczystości płynnych, a usługi te świadczyła Spółdzielnia. Zatem obowiązek likwidacji wycieku ścieków komunalnych ze zbiornika znajdującego się na działce nr ... stanowiącego instalację dla budynków mieszkalnych nr ... powinien dotyczyć zarządcy – administratora budynków – Spółdzielni. ANR wskazał, że osobami korzystającymi z działki nr ... – drogi wewnętrznej są osoby, które wykupiły lokale mieszkalne. Spółdzielnia jako zarządca – administrator nie powinien w swoich działaniach zapominać o terenie zewnętrznym i obowiązku jego utrzymania. Ponadto ANR podniosła, że ani jej statut ani ustawa z dnia 19 stycznia 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa nie dają podstawy do prowadzenia gospodarki ściekowej. Agencja powołała się również na przepis art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie, wskazując, że w żaden sposób nie utrudnia Spółdzielni dostępu do nieruchomości nr ..., na której znajduje się zbiornik bezodpływowy obsługujący lokale mieszkalne będące w zarządzie Spółdzielni. Podkreśliła też, że nie jest wytwórcą wycieku ścieków komunalnych z tej nieruchomości. Wielkopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej WPWIS) decyzją z dnia ... 2014 r. nr ... utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia stwierdził, że przepis art. 22 ust. 1 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (dalej: u.z.z.z.), stanowiący podstawę zaskarżonej decyzji, nakłada obowiązek utrzymania nieruchomości w należytym stanie higieniczno-sanitarnym na jej właściciela, posiadacza lub zarządzającego. Żadna ze stron postępowania nie przedstawiła umów, z których wynikałoby, która ze stron jest właściwa do realizacji konkretnych zadań n.in. w kwestii prowadzenia prawidłowej gospodarki ściekami komunalnymi oraz takich, które uprawniałyby Spółdzielnię do posiadania lub zarządzania nieruchomością, na której znajduje się zbiornik bezodpływowy. Jednocześnie stwierdzono, że przedmiotowa nieruchomość stanowi własność ANR, a Spółdzielnia przejęła zasoby mieszkaniowe i bezumownie obsługiwała przedmiotową infrastrukturę zlecając wywóz nieczystości podmiotowi zewnętrznemu. Agencja oświadczyła mieszkańcom, że od stycznia 2014 r. przystąpi do odłączania zbiorników bezodpływowych, do których odprowadzane są ścieki komunalne. Zdaniem WPWIS dowodzi to, że właściciel nieruchomości nie zawarł umów dotyczących posiadania zależnego nieruchomości przez Spółdzielnię, ponieważ zamierza w sposób nieograniczony zrealizować swoje uprawnienia właścicielskie. Świadczy to o tym, że nieruchomość, na której znajduje się zbiornik bezodpływowy nie jest w posiadaniu, zarządzie, użytkowaniu czy władaniu Spółdzielni. Organ II instancji zaznaczył, że fakt, iż ani statut ANR ani ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa nie dają podstaw do prowadzenia gospodarki ściekowej jest bez znaczenia, gdyż ANR jako właściciel nieruchomości jest adresatem art. 22 ust. 1 u.z.z.z. Nadto nie zasługuje na uwzględnienie argument, że ANR nigdy nie świadczyła na rzecz właścicieli nieruchomości lokali mieszkalnych usług w zakresie wywozu nieczystości płynnych, gdyż Spółdzielnia wywiązuje się z tego obowiązku wywożąc ścieki w ilości stanowiącej wielkość produkcji wg wskazań zużycia wody. Pozostała część ścieków, która powoduje wyciek ze zbiornika bezodpływowego to skutek jego nieszczelności, które powodują nachodzenie wód gruntowych i opadowych. By nie dochodziło z tego powodu do przepełnień zbiornika do czerwca 2012 r. Agencja jako właściciel zbiornika zwracała różnicę kosztów, aby nie dopuścić do wycieku nieczystości. Wycofanie się ANR z regulowania swoich zobowiązań, jakie ciążą na właścicielu infrastruktury oraz zlecanie przez Spółdzielnię wywozu tylko ścieków produkowanych przez mieszkańców spowodowało przepełnienie zbiornika powodując uciążliwości. WPWIS dodał, że z przedstawionych przez strony dokumentów wynika, że Spółdzielnia wyraziła wolę przejęcia nieruchomości wraz z infrastrukturą i jako ich właściciel zlecenie modernizacji instalacji sanitarnej w celu zaprzestania sporu i poprawy stanu sanitarno-higienicznego nieruchomości. Wymaga to jednak ze strony ANR wszczęcia procedury przygotowania wyceny nieruchomości, której zakończenie przewidziane jest na koniec 2014 r. Do tego czasu odpowiedzialnym za właściwy stan higieniczno-sanitarny na działce nr ... w B. jest właściciel nieruchomości – ANR. ANR wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję WPWIS, zarzucając organowi II instancji naruszenie przy jej wydaniu przepisów: - art. 7, art. 77 i art. 80 w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy w świetle zarzutów przedstawionych w odwołaniu, - art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie rozstrzygnięcia i niewskazanie dowodów, w oparciu o które adresatem decyzji uczyniono właściciela nieruchomości a nie zarządcę, - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie, - art. 22 ust. 1 u.z.z.z. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędną interpretację i niezastosowanie art. 2 ust. 1 pkt 4 oraz art. 2 ust. 3 w zw. z art. 5 ust. 1 3b) w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie. Skarżąca Agencja wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także wstrzymanie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego. W motywach skargi przedstawiono przebieg postępowania, a następnie podniesiono, że Spółdzielnia jest zarządcą nieruchomości nr ... w B. i dlatego winna być uznana za adresata obowiązku określonego na podstawie art. 22 ust. 1 u.z.z.z. Zaznaczono, że WPWIS w decyzji z dnia ... 2013 r. uznał Spółdzielnię za stronę postępowania, wskazując, że jest zarządcą nieruchomości. Nadto wskazano, że organy bez zebrania dowodów stwierdziły, że żadna ze stron nie przedstawiła treści umów, z których wynikałoby, która ze stron jest właściwa do realizacji konkretnych zadań m.in. w kwestii prowadzenia prawidłowej gospodarki ściekami komunalnymi, jednocześnie uznając, że Spółdzielnia przejęła zasoby mieszkaniowe i bezumownie obsługiwała infrastrukturę zlecając wywóz nieczystości podmiotowi zewnętrznemu. W tym miejscu ANR wskazała, że obsługa administrowania mieszkań była i jest dokonywana przez Spółdzielnię (w tym pobieranie opłat za wywóz nieczystości) na podstawie umów zawartych z lokatorami. Natomiast okoliczność, iż Spółdzielnia nie przedstawiła umów jako dowodów nie zwalnia organów od konieczności dążenia do prawdy obiektywnej i podejmowania przez organ czynności z urzędu celem dokładnego wyjaśnienia sprawy. Zdaniem skarżącej Agencji organy orzekające błędnie pominęły przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie (dalej: u.u.c.p.g.), w szczególności przepis art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy definiujący pojęcie właściciela nieruchomości, którym jest m.in. również podmiot władający nieruchomością. Podniosła również, że zgodnie z art. 2 ust. 3 u.u.c.p.g. jeżeli nieruchomość zabudowana jest budynkami lokalowymi, w których ustanowiono odrębną własność lokali, obowiązki właściciela nieruchomości obciążają osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali lub właścicieli lokali, jeżeli zarząd nie został wybrany. Podmiotem takim jest Spółdzielnia, co sama potwierdziła w piśmie do Agencji z dnia 11 lutego 2014 r., w którym wyraziła wolę przejęcia nieruchomości nr ... wraz z infrastrukturą, którą aktualnie zarządza. Bezsporne jest, że ścieki ze zbiornika bezodpływowego były wytwarzane i odprowadzane przez właścicieli i najemców lokali obsługiwanych przez Spółdzielnię. Ta zaś pobierając opłaty od obsługiwanych mieszkańców obowiązana była świadczyć usługi w zakresie opróżniania zbiorników z nieczystości przy udziale profesjonalnych podmiotów. W takim znaczeniu Spółdzielnia pełni funkcję zarządcy działki, na której zlokalizowany jest zbiornik bezodpływowy. Zdaniem skarżącej nie bez znaczeni jest fakt, że żaden z korzystających ze zbiornika bezodpływowego mieszkaniec osiedla nie jest najemcą Agencji, bowiem ta sprzedała wszystkie posiadane na tamtym terenie mieszkania. W odpowiedzi WPWIS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Postanowieniem z dnia 4 września 2014 r. Sąd oddalił wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Następnie zaś Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 listopada 2014 r. sygn. akt II OZ 1198/14 oddalił zażalenie na powyższe postanowienie Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się bezzasadna, albowiem zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane zgodnie z prawem. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja WPWIS z dnia ... 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję PPIS z dnia ... 2014 r., którą zarządzono podjęcie przez Agencję Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w P. działań mających na celu prowadzenie prawidłowej gospodarki ściekami komunalnymi w m. B. – działka nr ... tj. likwidacji wycieku ścieków komunalnych ze zbiornika bezodpływowego znajdującego się na tej działce stanowiącego instalację dla budynków mieszkalnych nr .... Materialnoprawną podstawą powyższych decyzji był przepis art. 22 ust. 1 pkt 1 u.z.z.z., zgodnie z którym właściciel, posiadacz lub zarządzający nieruchomością są obowiązani utrzymywać ją w należytym stanie higieniczno-sanitarnym w celu zapobiegania zakażeniom i chorobom zakaźnym, w szczególności prowadzić prawidłową gospodarkę odpadami i ściekami. Kluczową i sporną okolicznością w niniejszej sprawie było ustalenie, kto powinien być adresatem obowiązku likwidacji wycieku ścieków komunalnych ze zbiornika bezodpływowego znajdującego się na działce nr ... w B. Innymi słowy pomiędzy skarżącą ANR a Spółdzielnią Mieszkaniową w S. powstał spór co do tego, czy Spółdzielnia, która sprawuje zarząd wobec lokali mieszkalnych w budynkach mieszkalnych znajdujących się na nieruchomościach sąsiednich o nr ..., jest również zarządcą nieruchomości, na której znajduje się zbiornik bezodpływowy, do którego odprowadzane są ścieki komunalne z tychże nieruchomości. W ocenie Sądu spór ten zasadniczo sprowadza się zatem do tego, czy fakt zarządzania przez Spółdzielnią nieruchomościami mieszkalnymi nr ... w B., w tym dbanie o odbiór ścieków płynnych z tych nieruchomości, które odprowadzane są do zbiornika bezodpływowego znajdującego się na sąsiedniej nieruchomości o nr ..., powoduje, że Spółdzielnię można uznać również za zarządzającą nieruchomością nr .... W tym miejscu należy wspomnieć, że bezsporne są okoliczności niniejszej sprawy dotyczące faktycznego istnienia wycieku ścieków komunalnych na przedmiotowej nieruchomości, jak również fakt, iż właścicielem tejże nieruchomości jest skarżąca ANR. W ocenie Sądu organy orzekające dokonały prawidłowej oceny, iż podmiotem odpowiedzialnym za prowadzenie prawidłowej gospodarki ściekami na tej nieruchomości jest jej właściciel tj. ANR. Zważyć należy, iż przepis art. 7 k.p.a. określa, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z zasady prawdy obiektywnej wynika, że to organ czuwa nad rzetelnym ustaleniem stanu faktycznego i załatwienia sprawy, przy czym również strony mają uprawnienie do inicjowania przez organ czynności, które przyczynią się do wyjaśnienia sprawy. Jak wskazuje się w doktrynie przyjęcie do konstrukcji prawnej zasady ogólnej prawdy obiektywnej, obok elementu oficjalności czynności dowodowej ustalenia stanu faktycznego sprawy rozpoznawanej w postępowaniu administracyjnym, elementu dyspozycyjności – prawa strony do złożenia wniosków podjęcia przez organ administracji publicznej czynności dowodowych stanowi ugruntowanie prawa strony (stron) do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym (B. Adamiak [w:] B. Adamiak. J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 58). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że nie ma racji skarżąca Agencja twierdząc, że ustalenia organów w zakresie niesprawowania przez Spółdzielnię zarządu nad nieruchomością nr ... nie opierało się na żadnych dowodach. W ocenie Sądu w tym zakresie organy orzekające podjęły stosowne kroki. Pismami z dnia 16 września 2013 r. zwróciły się zarówno do ANR, jak i Spółdzielni na podstawie art. 50 § 1 k.p.a. do złożenia wyjaśnień w czyjej gestii należy prowadzenie prawidłowej gospodarki ściekami i kto jest właściwy do egzekwowania tego obowiązku w świetle ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz do przedłożenia ewentualnych umów łączących Spółdzielnię z ANR. W odpowiedzi z dnia 25 października 2013 r. ANR podała, że w m. B. wszystkie lokale mieszkalne zostały sprzedane, a Agencja choć wprawdzie właścicielem działki, na której znajduje się zbiornik bezodpływowy, to nie jest wytwórcą nieczystości płynnych odprowadzanych do zbiornika. Agencja dołączyła do tego pisma zawiadomienie z dnia 21 czerwca 2013 r. kierowane do mieszkańców budynków nr ... w B. informujące, że ANR nie ma możliwości sfinansowania budowy nowych rozwiązań inwestycyjnych związanych z gospodarką ściekową w tych budynkach, bowiem wszystkie lokale są przedmiotem prywatnej własności. Jednocześnie wskazano, że Wspólnoty Mieszkaniowe budynków nr ... zobowiązane są do końca 2013 r. we własnym zakresie rozwiązać problem odprowadzenia nieczystości z lokali mieszkalnych znajdujących się w budynkach, bowiem od stycznia 2014 r. Agencja przystąpi do odłączenia zbiorników bezodpływowych, do których obecnie odprowadzane są nieczystości płynne. Właśnie w oparciu o powyższe twierdzenia ANR, jak i ze względu na nieprzedstawienie przez strony umów, które świadczyłyby o istnieniu jakichkolwiek praw Spółdzielni do nieruchomości nr ... organy orzekające uznały, że to na Agencji jako właścicielu nieruchomości spoczywa obowiązek utrzymywanie jej w należytym stanie higieniczno-sanitarnym poprzez prowadzenie prawidłowej gospodarki ściekami. Nadto zwrócić należy uwagę, że również Spółdzielnia odpowiadając na powyższe wezwanie PPIS w piśmie z dnia 5 listopada 2013 r. wskazała, że przedstawiła Dyrektorowi ANR propozycję, aby przejęła nieruchomość Spółdzielnia i dalej już jako właściciel zleciła modernizowanie sieci, przy czym przejęcie sieci Spółdzielnia uwarunkowała ustaleniem przez ANR konkretnej kwoty subwencji. W ocenie Sądu również stanowisko Spółdzielni świadczy o tym, że nie posiadając praw do nieruchomości, na której znajduje się przedmiotowy zbiornik bezodpływowy starała się doprowadzić do jej przejęcia. O tym, iż organy orzekające działały w zgodzie z przepisami postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., świadczy również fakt, że po dokonaniu powyższych ustaleń PPIS kolejnymi pismami z dnia 6 listopada 2013 r. zwrócił się do ANR i Spółdzielni o wskazanie stosunku prawnego ANR (Spółdzielni) do zbiornika bezodpływowego zlokalizowanego na przedmiotowej działce i podanie, czy ANR (Spółdzielnia) jest podmiotem posiadającym zbiornik bezodpływowy w zarządzie, użytkowaniu lub we władaniu (z potwierdzeniem kopią stosownej dokumentacji). W odpowiedzi z dnia 26 listopada 2013 r. Spółdzielnia wskazała, że budynki nr ... w B. podłączone są do szamb posadowionych na działce nr ..., której właścicielem jest ANR P. Dodatkowo podała, że ANR uznając roszczenia Spółdzielni co do pokrywania różnic w wywozie nieczystości, potwierdzała tą własność zlecając jednocześnie wykonanie projektów na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków dla w/w osiedla. Z kolei ANR w piśmie z dnia ... 2013 r. podała, że zbiornik bezodpływowy w m. B. znajdujący się na działce drogowej (droga wewnętrzna), która nie została rozdysponowana, nadal pozostaje w Zasobie Własności Rolnej Skarbu Państwa. Dodatkowo ANR wskazała, że wpłynął do niej wniosek Spółdzielni, w którym wyrażono wolę nieodpłatnego przejęcia nieruchomości, na której znajduje się infrastruktura techniczna. W ocenie Sądu trafnie organy obu instancji w oparciu o zebrane w sprawie materiały dowodowe uznały, że Spółdzielnia nie posiada żadnych praw do nieruchomości, na której doszło do wycieku ścieków komunalnych. W świetle zaś art. 22 ust. 1 u.z.z.z. bez znaczenia jest zarówno kto jest wytwórcą ścieków na tej nieruchomości, jak również skąd one pochodzą. Przepis ten określa jedynie obowiązek właściciela, posiadacza lub zarządzającego nieruchomością do utrzymywania jej w należytym stanie higieniczno-sanitarnym w celu zapobiegania zakażeniom i chorobom zakaźnym, w szczególności: 1) prowadzić prawidłową gospodarkę odpadami i ściekami; 2) zwalczać gryzonie, insekty i szkodniki; 3) usuwać padłe zwierzęta z nieruchomości; 4) usuwać odchody zwierząt z nieruchomości. Parafrazując, zważywszy na obowiązek wynikający z tego przepisu usuwania z nieruchomości padłych zwierząt (pkt 3), rolą organów sanitarnych nie jest ustalenie kto jest właścicielem padłego zwierzęcia, lecz kto jest właścicielem (posiadaczem lub zarządzającym) nieruchomości, na której zwierzę padło. W ocenie Sądu organy orzekające nie dopuściły się również naruszenia art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez rzekome niepodanie w uzasadnieniu decyzji faktów, które uznały za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których odmówiły zasadności argumentom skarżącej. Zważyć należy, że organy obu instancji w uzasadnieniach swych decyzji oparły się na wyżej wymienionych wyjaśnieniach złożonych przez strony w toku postępowania. Jednym z takich dowodów było pismo Agencji (zawiadomienie) skierowane do mieszkańców budynków nr ... w B., w którym ANR wskazał, że od stycznia 2014 r. przystąpi do odłączenia zbiornika bezodpływowego, do którego odprowadzane do ścieki, a których wywóz zleca Spółdzielnia. Ponadto, organy wyjaśniły na podstawie zebranych dowodów, że za brakiem umów pomiędzy ANR a Spółdzielnią dotyczących posiadania lub zarządu nieruchomością nr ... przemawiał fakt, że Agencja jako właściciel nieruchomości zamierza w sposób nieograniczony realizować swoje prawa właścicielskie (zawiadamiając mieszkańców budynków nr ... o konieczności rozwiązania do końca 2013 r. we własnym zakresie problemu odprowadzania nieczystości). Sąd, zważywszy na fakt, że pomimo wezwania organu I instancji Agencja nie przedstawiła dowodów na poparcie stanowiska, zgodnie z którym Spółdzielnia jest podmiotem zarządzającym nieruchomością, na której doszło do wycieku ścieków komunalnych, nie mógł uznać, że w tym zakresie organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania. W ocenie Sądu bezzasadne są również zarzuty strony skarżącej naruszenia przez organy orzekające przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie. Niniejsza sprawa ma charakter sanitarno-higienicznym i rolą organów sanitarnych, przy stwierdzonych naruszeniach wymagań higienicznych i zdrowotnych, a takimi był wyciek ścieków komunalnych na działkę drogową, było zastosowanie art. 27 ust. 1 u.p.i.s. i nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień. Powołane przez Agencję przepisy art. 2 ust. 1 pkt 4, art. 2 ust. 3, art. 5 ust. 1 pkt 3 lit. b) u.c.p.g. dotyczą obowiązku spółdzielni lub wspólnoty mieszkaniowej w przypadku nieruchomości zabudowanej budynkiem wielolokalowym, na której zebrane zostały odpady komunalne oraz nieczystości ciekłe, do ich pozbywania się, w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi. W niniejszej sprawie mamy zaś do czynienia ze zbieraniem nieczystości ciekłych na nieruchomości niezabudowanej, należącej do Agencji. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło