II SA/Po 6/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska /spr./ Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant Sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2005r. sprawy ze skargi T.O. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] sierpnia 2002r. Nr [...]; II. zasądza od W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. na rzecz skarżącego kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/E. Brychcy /-/B. Kamieńska /-/B. Drzazga Przedmiotem skargi wniesionej przez T.O. do Sądu jest decyzja W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...]października 2002r. o utrzymaniu w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] sierpnia 2002r. nakazującej T.O. – w trybie art. 48 prawa budowlanego – rozbiórkę wykonanego bez pozwolenia na budowę budynku gospodarczego o powierzchni 52,20m2. Organ pierwszej instancji ustalił, że budowę samowolnie realizował poprzedni właściciel nieruchomości osiągając stan zaawansowania robót: ściany w około 75% do poziomu stropu nad parterem wykonane z pustaków żużlobetonowych. Obiekt był przebudowywany i rozbudowywany w pierwszej połowie lat 90-tych XX wieku, ale wszelkie prace przerwano definitywnie w 1994r. Tutejszy organ decyzją z dnia [...]marca 2002r. zobowiązał T.O. do uzyskania pozwolenia na budowę budynku gospodarczego w zakresie, w jakim jego budowa nie została dokończona – przy zastosowaniu na zasadzie art. 104 ust. 2 prawa budowlanego z 1994r. przepisów art. 40 i 42 prawa budowlanego z 1974r. (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) – ale na skutek odwołania wniesionego przez właściciela sąsiedniej nieruchomości R.O. W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem organu odwoławczego stanu, w jakim rozbudowa przedmiotowego obiektu zatrzymała się w 1994r., nie można uznać za zakończenie budowy, stąd w sprawie ma zastosowanie art. 48 prawa budowlanego z 1994r. właściwy przepis do likwidowania skutków popełnionej samowoli budowlanej. Organ drugiej instancji – po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od decyzji rozbiórkowej z dnia [...] sierpnia 2002r. przez T.O. – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazał na obligatoryjność orzekania na podstawie art. 48 prawa budowlanego z 1994r. o rozbiórce budynku zrealizowanego w warunkach samowoli budowlanej. T.O. zarzucił w skardze, że nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone postępowanie w poprzedniej sprawie administracyjnej w przedmiocie nałożenia na niego obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i zwrócił się z prośbą o pozwolenie mu na zakończenie budowy budynku gospodarczego wstrzymanej "na skutek rozpoczętego przed upływem postępowania administracyjnego". W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. W toku postępowania sądowoadministracyjnego wszczętego niniejszą skargą, Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. we wcześniej zawisłej sprawie sygn. II SA/Po 1361/02 – ze skargi T.O. na wyżej opisaną decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] maja 2002r. uchylającą decyzję organu pierwszej instancji nakładającą na skarżącego obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę budynku gospodarczego w zakresie, w jakim jego budowa nie została zakończona – wyrokiem z dnia 12 maja 2004r. uchylił kasacyjną decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...]maja 2002r., wydaną z naruszeniem art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994r. oraz art. 138 § 2 kpa. Zdaniem tego Sądu wypowiadając się w uzasadnieniu co do wykładni art. 103 ust. 2 prawa budowlanego i konieczności zastosowania w sprawie art. 48 organ odwoławczy wydał w istocie decyzję merytoryczną. Tymczasem na podstawie art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Potrzeba czynienia tego rodzaju wyjaśnień nie zachodzi. Obiekt ten, według niekwestionowanych ustaleń organu pierwszej instancji orzekających o uzyskaniu pozwolenia na budowę, w części piwnicznej jest użytkowany, pełni rolę magazynu płodów rolnych i narzędzi, a pod rządem prawa budowlanego z 1994r. żadnych prac wymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia nie prowadzono. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 maja 2004r. w sprawie sygn. II SA/Po 1361/02 stwierdził, że "w okolicznościach sprawy nie można podzielić argumentacji organu odwoławczego, co do konieczności zastosowania w sprawie art. 48 ustawy – Prawo budowlane z dnia 07 lipca 1994r. W konsekwencji zasadnie organ I instancji uznał, że do likwidacji skutków przedmiotowej samowoli budowlanej zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974r. w związku z powołanym art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r.". Ten prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ma powagę rzeczy sądzonej, co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, czyli miedzy tymi samymi stronami (art. 171 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Uchylenie przez Sąd w sprawie sygn. II SA/Po 1361/02 decyzji kasacyjnej organu II instancji oznaczało konieczność kontynuowania postępowania administracyjnego zakończonego decyzją organu pierwszej instancji nakładającą na T.O. obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, nie zaś jak w niniejszej sprawie – postępowania w przedmiocie nakazania rozbiórki budynku gospodarczego. Powzięcie przez organy orzekające wiadomości o wniesieniu przez T.O. skargi do Sądu Administracyjnego na decyzję kasacyjną W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]maja 2002r. dawało organowi nadzoru budowlanego podstawę do zawieszenia postępowania prowadzonego w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego, na zasadzie art. 98 § 1 pkt 4 kpa. Tam bowiem miał zostać wskazany kierunek dalszego postępowania – albo legalizacja albo rozbiórka. Organ nadzoru budowlanego przed wydaniem kwestionowanej decyzji rozbiórkowej w pierwszej instancji (16 sierpnia 2002r.) posiadał wiedzę na temat wniesienia skargi na uchylenie decyzji legalizacyjnej. W aktach administracyjnych na k. 11 znajduje się bowiem pismo tegoż organu z dnia [...] sierpnia 2002r. skierowane do W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. – informujące o wysłaniu tam akt administracyjnych przy piśmie z dnia [...] czerwca 2002r. "celem przekazania ich do Naczelnego Sądu Administracyjnego w związku ze skargą T.O. skierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję organu II instancji z dnia [...] czerwca 2002r. Z powyższych względów na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 "a" i "c", art. 152 i art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. /-/E. Brychcy /-/B. Kamieńska /-/B. Drzazga kk