II SA/Po 6/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 marca 2015r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi B. M. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] września 2014r. Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący B. M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Skarżący argumentował, że jego sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Jest jedynym żywicielem rodziny, żona nie pracuje, córka studiuje, druga córka pracuje i pozostaje na własnym utrzymaniu. Miesięczne dochody skarżący przeznacza na opłaty za gaz, energię elektryczną, opał, bilety komunikacji miejskiej, zakup żywności i leków, środków czystości. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i uczącą się córką, obie nie uzyskują żadnych dochodów. Skarżący otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości [...]zł brutto miesięcznie. Posiada dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...]ha. Z uwagi na fakt, że oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach złożone na urzędowym formularzu było niepełne i wymagało uzupełnienia, zwrócono się do skarżącego, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, ze zm., dalej "p.p.s.a.") o przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca dokładnie wyliczył, że miesięczne koszty koniecznych opłat wynoszą [...] zł. Pozostałą kwotę przeznacza na wyżywienie, stomatologa, środki czystości, ubiór i pozostałe codzienne wydatki. Powtórzył, że posiada dom o powierzchni [...] m². Jedynym dochodem jest wynagrodzenie za pracę, nie posiada oszczędności, posiada samochód osobowy Fiat Punto z 1999r. Przedłożył: - kopie PIT-37 za 2013r., z którego wynika, że osiągnął dochód w wysokości [...]zł., a w 2014r. dochód w wysokości [...]zł. - kopie faktur za wodę, ścieki telefon, gaz, prąd, - zaświadczenie z banku, że posiadał rachunek w okresie od 2001r. do 25 lutego 2015r., w okresie od lipca 2014r. do grudnia 2014r. wysokość wpływów wynosiła [...]zł, a wypływów [...]zł; nadto skarżący posiadał lokatę terminową, którą zlikwidował 15 września 2014r. w kwocie [...] zł., w powyższym terminie nie korzystał z kredytów i pożyczek, rachunek nie był obciążony tytułami egzekucyjnymi. Stosownie do art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Należy zauważyć, że regulacja zawarta w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem ich własnego niezbędnego utrzymania. Przy czym zauważyć należy, że prawo pomocy może być przyznane stronie, jedynie gdy po zaspokojeniu niezbędnych wydatków swojego utrzymania oraz rodziny (za mieszkanie, żywność, leki, podstawowy ubiór, chemię gospodarczą, kształcenie), a nie wszystkich wydatków, jakie strona chciałaby ponosić, nie pozostają już żadne wolne środki, które wnioskodawca mógłby przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania w niniejszej sprawie. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Na wnioskodawcy spoczywa, zatem ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z dobrodziejstwa tego prawa. Wnioskodawca winien, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie zachodziły okoliczności uniemożliwiające skarżącemu poniesienie kosztów niniejszego postępowania. Trzyosobowa rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę skarżącego, które wystarcza na zaspokojenie wszystkich koniecznych potrzeb bieżącego utrzymania rodziny. Skarżący szczegółowo te koszty wyliczył, sam też wskazał, że swoje dochody przeznacza na opłaty, zakup żywności, ubioru, stomatologa, koszty edukacji córki i pozostałe codzienne wydatki. Z powyższego wynika, że dochody skarżącego w całości pokrywają konieczne miesięczne wydatki rodziny. Nadto z zaświadczenia z banku wynika, że wnioskodawca nie miał potrzeby korzystania z kredytów, pożyczek, jego rachunek wolny był od zajęć egzekucyjnych, zatem terminowo reguluje wszystkie swoje zobowiązania. Co więcej, skarżący w tych warunkach miał możliwość zgromadzenia na lokacie terminowej oszczędności w kwocie [...] zł. Nie wyjaśnił na jaki cel środki te przeznaczył po upływie terminu lokaty. Skarżący nie przedłożył przy tym wyciągów z posiadanych aktualnie rachunków za okres ostatnich 6 miesięcy (przedłożone zaświadczenie dotyczy okresu do 31 grudnia 2014r.). W świetle powyższego, uznać należy, że oświadczenie majątkowe przedstawione przez skarżącego zawarte w treści formularza o prawo pomocy oraz w jego dwukrotnym uzupełnieniu, nie zawiera pełnych danych o stanie finansowym skarżącego. Pomimo szczegółowego wyliczenia ponoszonych kosztów utrzymania rodziny, skarżący nie przedstawił pełnej informacji o dochodach rodziny, skoro miał możliwość zgromadzenia znacznych środków na lokacie terminowej. Pomimo dwukrotnego wezwania w trybie przepisu art. 255 p.p.s.a. skarżący nie wyjaśnił swojej rzeczywistej sytuacji finansowej, nie przedstawił pełnej informacji dotyczącej zdolności uiszczenia kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Niemożliwe okazało się poczynienie prawidłowych ustaleń faktycznych pozwalających na ustalenie w jakiej części skarżący może uiścić koszty niniejszego postępowania (por. post. NSA z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 235/06; post. NSA z dnia 27 października 2011r., sygn. akt I GZ 170/11, www.cebois.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy, oddalić należało wniosek o przyznanie prawa pomocy. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. w zw. z art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska