II SA/Po 603/07
WyrokWSA w Poznaniu2008-04-15
Skład orzekający: Jolanta Szaniecka, Aleksandra Łaskarzewska, Wiesława Batorowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na wydobywaniu kruszywa naturalnego na terenie parku krajobrazowego może zostać wydana, jeśli organ ochrony przyrody nie uzgodnił realizacji przedsięwzięcia, a inwestycja jest niezgodna z przepisami rozporządzenia wprowadzającego zakazy na terenie parku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły ustalenia warunków zabudowy dla planowanej kopalni kruszywa naturalnego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było to, że Wojewódzki Konserwator Przyrody nie uzgodnił realizacji przedsięwzięcia, a inwestycja była niezgodna z rozporządzeniem Wojewody Wielkopolskiego w sprawie Przemęckiego Parku Krajobrazowego. Sąd podkreślił, że negatywne postanowienie organu ochrony przyrody, będące formą wiążącego uzgodnienia, uniemożliwiało wydanie pozytywnej decyzji, a kwestionowane rozporządzenie, jako akt prawa miejscowego, nie mogło być skutecznie podważane w ramach postępowania o ustalenie warunków zabudowy.Stan faktyczny
Firma A Spółka Jawna złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na wydobywaniu kruszywa naturalnego na działce nr 84. Wójt Gminy odmówił ustalenia warunków zabudowy, wskazując na brak podobnej funkcji w sąsiedztwie oraz niezgodność z rozporządzeniem w sprawie Przemęckiego Parku Krajobrazowego, a także na odmowę uzgodnienia przez Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżąca spółka kwestionowała zgodność rozporządzenia z prawem i jego wpływ na jej konstytucyjne prawa majątkowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy terenu; oddala skargę /-/ W.Batorowicz /-/ J.Szaniecka /-/ A.Łaskarzewska
Pismem z dnia 8 czerwca 2006 r., datowanym na dzień 7 czerwca 2006 r. Firma A Spółka Jawna z siedzibą w miejscowości [...], [...] zwróciła się do Wójta Gminy z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na wydobywaniu kruszywa naturalnego na działce o numerze ewidencyjnym 84 w miejscowości [...], gmina [...].
Decyzją o warunkach zabudowy nr [...] z dnia [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wójt Gminy, działając na podstawie art. 59, art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r., nr 80, poz. 717 ze zm. – dalej jako: upzp) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej jako: kpa) po rozpatrzeniu ww. wniosku z dnia 8 czerwca 2006 r. w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie kopalni kruszywa naturalnego na obszarze o powierzchni powyżej 2 ha (wydobywanie kopalin ze złoża metodą odkrywkową) na działce nr ewidencyjny 84 położonej w miejscowości [...], gmina [...] oraz zgodnie z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej jako: SKO) uchylającą zaskarżoną decyzję w całości i przekazującą sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, po przeprowadzeniu uzgodnień z Wojewodą, Marszałkiem Województwa, Starostą Powiatu i Dyrektorem Okręgowym Urzędu Górniczego odmówił ustalenia warunków zabudowy terenu dla wnioskowanej inwestycji. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał m. in., iż inwestycja nie spełniała łącznie wszystkich warunków art. 61 ust. 1 upzp, bowiem w sąsiedztwie brak jest jakiejkolwiek funkcji podobnej do wnioskowanej przez inwestora, nawet przy szerokim rozumieniu zasady kontynuacji funkcji i zagospodarowania terenu, a także decyzja nie była zgodna z przepisami odrębnymi, a konkretnie z rozporządzeniem nr 168/06 Wojewody Wielkopolskiego z dnia 31 lipca 2006 r. w sprawie Przemęckiego Parku Krajobrazowego. Jako drugi powód negatywnej decyzji wskazano zaś odmowę uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia, zawartą w ostatecznym postanowieniu Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody z dnia [...], wydanym z upoważnienia Wojewody.
Odwołując się od powyższej decyzji pełnomocnik strony zarzucił ww. decyzji naruszenie przepisu art. 61 ust. 1 upzp, poprzez błędną interpretację, polegającą na przyjęciu, że przepis ten wyklucza możliwość wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji oraz naruszenie przepisu art. 7 kpa, poprzez wydanie postanowienia w oparciu o sprzeczne z prawem rozporządzenie Wojewody Wielkopolskiego nr 168/06 z dnia 31 lipca 2006 r. w sprawie Przemęckiego Parku Krajobrazowego. W oparciu o powyższe strona wniosła o uchylenie decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy. W uzasadnieniu wskazano m. in., iż treść przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1 upzp nie stanowi przeszkody do wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowej inwestycji, bowiem dyrektywy wykładni systemowej i funkcjonalnej, pozwalają na przyjęcie, że prawodawca, posiadający przymiot racjonalności, w przepisie art. 61 ust. 1 pkt 1 upzp dążył do zapewnienia warunków do takiego ukształtowania walorów ładu przestrzennego, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszystkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze oraz kompozycyjno-estetyczne (art. 2 ust. 1 upzp). Strona wskazała więc, że odmowa przez Wójta Gminy wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego dla inwestycji opisanej we wniosku skarżącego, stanowi zaprzeczenie nakazu uwzględnienia uwarunkowań i wymagań funkcjonalnych, o których mowa w przepisie art. 2 ust. 1 upzp, a przyjęta przez wójta interpretacja nie zasługuje na aprobatę. Dodatkowo strona odwołująca się wskazała, iż błędne i nieuzasadnione jest także uwzględnienie przez Wójta Gminy przepisów rozporządzenia Wojewody Wielkopolskiego z dnia 31 lipca 2006 r. numer 168/06 w sprawie Przemęckiego Parku Krajobrazowego, bowiem konsekwencją wejścia w życie powołanego rozporządzenia jest powstanie po stronie właściciela znacznej szkody majątkowej. Skarżący nie może czerpać pożytków z rzeczy, która jest jego własnością, a tym samym wskazane rozporządzenie w sposób bezpośredni wpływa na sferę majątkową A.S. i jako takie narusza jego uprawnienia wynikające z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r., nr 78, poz. 483 ze zm. – dalej jako: Konstytucja). Strona odwołująca się wskazała też, iż w toku postępowania administracyjnego, zgodnie z przepisem art. 7 kpa, organ administracji publicznej winien stać na straży praworządności, a zatem winien był ustalić opisaną wyżej wadliwość rozporządzenia Wojewody, a następnie zawiesić niniejsze postępowanie oraz wszcząć postępowanie administracyjne dla ustalenia zgodności z prawem przedmiotowego rozporządzenia.
Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu SKO wskazało m. in., iż odwołanie jest bezzasadne, bowiem SKO nie ma żadnych kompetencji do badania prawidłowości i zasadności ostatecznego postanowienia wydanego przez Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody z upoważnienia Wojewody, w którym nie uzgodniono realizacji przedsięwzięcia objętego w niniejszej sprawie wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania, a także, że nie wykorzystano możliwości jego kontroli, jaką byłoby jego zaskarżenie do właściwego organu, którym - zgodnie z zawartym w nim pouczeniem - jest Minister Środowiska. SKO wskazało także, iż nie ma ono kompetencji do kontrolowania zgodności z prawem rozporządzeń Wojewody, ale i tak nie sposób nie zauważyć, iż kwestionowane przez stronę rozporządzenie zostało wydane w oparciu o upoważnienie zawarte w art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004 r., nr 92, poz. 880 ze zm.). Odnośnie kontynuacji funkcji oraz zagospodarowania terenu SKO opowiedziało się za szerokim rozumieniem tego pojęcia, szczególnie w odniesieniu do inwestycji nietypowych, jednak w przeprowadzonej przy ponownym rozpoznaniu sprawy analizie cech zabudowy i zagospodarowania terenu (i w wydanej następnie decyzji) ustalenie, iż warunek "dobrego sąsiedztwa" nie został spełniony, opiera się właśnie na takim rozumieniu tego pojęcia, gdyż organ I instancji wskazuje nie tylko na nieistnienie kontynuacji funkcji rozumianej jako brak w sąsiedztwie kopalni, lecz na nieistnienie podobnej funkcji usługowej lub produkcyjnej. SKO wskazało ponadto, iż ustawa o ochronie przyrody i wydane w oparciu o nią przepisy powinny być uwzględniane również w przypadku analizy, o której mowa w art. 53 ust. 3 upzp, z czego wynika, iż organ prowadzący postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy nie może pominąć zakazów wynikających z przepisów odrębnych, a więc także m. in. rozporządzenia Wojewody w sprawie Przemęckiego Parku Krajobrazowego. SKO dodało także, iż nawet, gdyby wykluczyć zastosowanie § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie Przemęckiego Parku Krajobrazowego, wskazującego, iż na terenie Parku wprowadza się zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, to i tak zastosowanie znajdują zakazy zawarte w punkcie 5 (zarówno z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jak i raportu o oddziaływaniu na środowisko wynika, że przedsięwzięcie spowoduje trwałe przekształcenie terenu) oraz punkcie 4 (pkt 5: zakaz wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwsztormowym, przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym lub budową, odbudową, utrzymaniem, remontem lub naprawą urządzeń wodnych; pkt 4: zakaz pozyskiwania do celów gospodarczych skał, w tym torfu, oraz skamieniałości, w tym kopalnych szczątków roślin i zwierząt, a także minerałów i bursztynu).
Wnosząc skargę na ww. decyzję SKO, pełnomocnik strony skarżącej zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 2, art. 8, art. 21 oraz art. 64 Konstytucji, polegające na oparciu zaskarżonego rozstrzygnięcia na rozporządzeniu nr 168/2006 z dnia 31 lipca 2006 r. w sprawie Przemęckiego Parku Krajobrazowego, gdyż prawidłowa wykładnia i zastosowanie ww. przepisów winna doprowadzić organ do wniosku, iż konstytucyjne prawa skarżącego wykluczają możliwość zastosowania zakazów wynikających z ww. rozporządzenia, a zatem brak jest podstaw do odmowy ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Mając na uwadze powyższe, pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Uzasadniając skargę, wskazano m. in., iż wprowadzenie mocą rozporządzenia Wojewody Wielkopolskiego w sprawie Przemęckiego Parku Krajobrazowego zawartych w nim zakazów, w szczególności zakazu realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, spowodowało naruszenie uprawnień skarżącego do wykorzystywania gruntów znajdujących się na terenie Parku zgodnie z ich gospodarczym przeznaczeniem, a ponadto skarżący został ograniczony w przysługujących mu do tego terenu prawach majątkowych, tj. prawie dzierżawy. Strona skarżąca podała także, iż te zakazy uniemożliwiły mu prowadzenie działalności gospodarczej na przedmiotowych nieruchomościach, polegającej na eksploatacji kruszywa naturalnego, co w rezultacie nakazuje uznać, iż ww. rozporządzenie w zakresie wprowadzającym zakazy na działce ewidencyjnej numer 84 rażąco narusza uprawnienia skarżącego wynikające zarówno z art. 21, jak i 64 Konstytucji. Dodatkowo strona skarżąca wskazała, iż rozporządzenie Wojewody wprowadza wymienione w nim zakazy w sposób arbitralny, naruszając w ten sposób art. 16 ustawy o ochronie przyrody, bowiem zgodnie z dyspozycją tego przepisu na terenie parku krajobrazowego mogą być wprowadzone określone zakazy, a nie wszystkie zakazy, jak uczynił to Wojewoda. W skardze dodano też, iż wprowadzenie zakazu realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko uniemożliwia podejmowanie inwestycji, zaś przeprowadzona po zakończeniu eksploatacji rekultywacja terenu spowodowałaby poprawę jakości gleby, obniżenie poziomu gruntu, co spowoduje przybliżenie go do lustra wody i stworzy lepsze warunki do rozwoju roślinności - sama zaś inwestycja nie naruszy ukształtowanej i istniejącej na tym terenie rzeźby. Strona skarżąca nadmieniła również, iż pozyskiwane w ten sposób kruszywo będzie wydobywane na potrzeby lokalnej społeczności, a nie w celach przemysłowych, co oznacza, iż pozostałe zakazy, tj. zakaz pozyskiwania skał dla celów gospodarczych, a także zakaz wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, nie zostaną naruszone. W skardze wskazano także, iż Wojewoda wydając kwestionowane rozporządzenie nie otrzymał przewidzianych na mocy ustawy o ochronie przyrody uzgodnień właściwych rad gmin, niezbędnych przy wprowadzaniu ww. zakazów, co powoduje, że rozporządzenie Wojewody jest niezgodne z prawem. Podsumowując swoją argumentację strona skarżąca wskazała, iż w myśl art. 8 ust. 2 Konstytucji przepisy ustawy zasadniczej stosuje się wprost, a zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien odmówić zastosowania Rozporządzenia Wojewody Wielkopolskiego w sprawie Przemęckiego Parku Krajobrazowego, a w szczególności § 4 tegoż rozporządzenia oraz uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.
Odpowiadając na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu swojej decyzji.
Na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2008 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał twierdzenia skargi, a dodatkowo wyjaśnił, że kwestionowane w skardze rozporządzenie Wojewody było przedmiotem kontroli tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w marcu 2008 r., a Sąd skargę na ten akt oddalił nieprawomocnym wyrokiem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola Sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej jako: ppsa) ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta ogranicza się więc do zbadania czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny dokonał tej kontroli według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydawania zaskarżonego aktu. Rozstrzygając skargę w powyższym zakresie, Sąd uznał, że organy administracji, orzekając w niniejszej sprawie, prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawidłowo zastosowały do niego przepisy prawa materialnego. Zdaniem Sądu, organy nie naruszyły nadto prawa procesowego. Dodatkowo należy podkreślić, iż sprawa była rozpatrywana po raz kolejny przez organy administracji i tym razem postępowanie organu I instancji było poprawne. Poprawna była także decyzja SKO.
W pierwszej kolejności i dla porządku, podkreślić należy, że w rozpoznawanej sprawie organy administracji obu instancji prawidłowo stwierdziły, iż nie ma podstaw do ustalenia warunków zabudowy terenu dla inwestycji polegającej na budowie kopalni kruszywa naturalnego na działce należącej do Firmy A spółka jawna w miejscowości [...] w gminie [...]. Trafne jest bowiem stanowisko tych organów, że działający z upoważnienia Wojewody Wojewódzki Konserwator Przyrody nie uzgodnił realizacji ww. przedsięwzięcia, a dodatkowo planowana inwestycja nie spełnia warunków art. 61 ust. 1 upzp, bowiem jest niezgodna z przepisami odrębnymi, a konkretnie z rozporządzeniem nr 168/06 Wojewody Wielkopolskiego z dnia 31 lipca 2006 r. w sprawie Przemęckiego Parku Krajobrazowego.
Należy w tym miejscu przypomnieć, że w doktrynie prawa i postępowania administracyjnego przeważa pogląd, iż kwestia związania organu prowadzącego postępowanie stanowiskiem wyrażonym przez inny organ zależy od formy współdziałania. I tak opinie, co do zasady, nie mają charakteru wiążącego. Natomiast, jeśli według przepisów prawa rozstrzygnięcie ma być poprzedzone uzgodnieniem (zgodą) innego podmiotu lub też osiągnięciem innego rodzaju porozumienia z podmiotem do tego powołanym, to treść stanowiska zajętego w wymienionych formach wiąże organ prowadzący postępowanie główne (zob. m. in.: S. Biernat, Działania wspólne administracji państwowej, Wrocław 1979 r., s. 81 i n.; czy też: J. Borkowski, Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego /dalej jako: NSA/ z dnia 20 listopada 1997 r., V SA 2699/96, OSP 1999 r., z. 3, poz. 56). Także w orzecznictwie jest formułowane podobne stanowisko (zob. np.: wyrok NSA z dnia 12 lutego 1985 r., II SA 1811/84, ONSA z 1985 r., z. 1, poz. 7; czy też: wyrok NSA z dnia 13 października 1997 r., II SA 203/97, ONSA z 1998 r., z. 4, poz. 120). Skoro więc zgodnie z art. 53 ust. 5 upzp uzgodnień dokonuje się w trybie art. 106 kpa, to mając na względzie powyższe, należałoby przyjąć, iż w przypadku gdy forma współdziałania, o której mowa w art. 53 upzp, przybiera postać uzgodnienia decyzji z podmiotami wymienionymi w art. 53 ust. 4 upzp, stanowisko uzyskane w tej postaci należy uznać za bezwzględnie wiążące. Podsumowując powyższe, użycie zwrotu "uzgodnień" w art. 53 ust. 5 upzp oznacza, iż zajęcie przez wskazane organy administracji stanowiska w rozpatrywanej sprawie jest wiążące dla organu wydającego decyzję.
Należy także podkreślić, iż uzgodnienia dokonywane przez organy administracji przyjmują postać postanowień, które mogą być kwestionowane w drodze wniesienia zażalenia do organu odwoławczego czy wreszcie wniesienia skargi na takie postanowienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Jednak, gdy ta droga odwoławcza nie zostanie wykorzystana, uzgodnienie staje się ostateczne i nie może być kwestionowane w innym postępowaniu.
W nawiązaniu do powyższego należy wskazać, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze, trafnie wskazało, iż negatywny wynik uzgodnienia decyzji, wynikający z ostatecznego (bo niezaskarżonego w dopuszczalnym ustawowo terminie) postanowienia Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody, działającego z upoważnienia Wojewody, wiąże organ prowadzący postępowanie z wniosku o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu i w konsekwencji nie można było wydać w sprawie innego rozstrzygnięcia niż odmowa ustalenia warunków zabudowy terenu dla inwestycji polegającej na budowie kopalni kruszywa naturalnego w miejscowości [...].
Nie można w sprawie uznać za zasadne twierdzeń strony skarżącej, wskazujących, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien odmówić zastosowania rozporządzenia Wojewody Wielkopolskiego w sprawie Przemęckiego Parku Krajobrazowego. Należy podkreślić, iż przepisy ustawy o administracji rządowej w województwie (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., nr 80, poz. 872 ze zm.) przewidują możliwość wzruszenia aktów prawa miejscowego (a więc i przedmiotowego rozporządzenia) w drodze rozstrzygnięcia nadzorczego Prezesa Rady Ministrów czy też wskutek wniesienia skargi do Sądu administracyjnego. Skoro kwestionowane rozporządzenie nie zostało wzruszone w drodze rozstrzygnięcia nadzorczego Prezesa Rady Ministrów, a skarga wniesiona na ten akt została nieprawomocnie oddalona, to w postępowaniu dotyczącym niniejszej sprawy, skarżący nie mógł skutecznie kwestionować procedury podejmowania rzeczonego rozporządzenia, czy jego zgodności z ustawą o ochronie przyrody. Tylko na marginesie należy wyjaśnić, że w wypadku wzruszenia omawianego rozporządzenia Wojewody Wielkopolskiego przez Sąd administracyjny, wydane na jego podstawie rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych (a więc między innymi uzgodnienie i decyzja o warunkach zabudowy w rozpoznawanej sprawie) mogłyby, stosownie do art. 147 § 1 i § 2 ppsa podlegać wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym lub w postępowaniu szczególnym.
Nadmienić trzeba również, że choć nie ulega wątpliwości, co podnosi strona skarżąca, iż przepisy Konstytucji powinny być stosowane wprost, to jednak nie można wyciągać z tego wniosku, iż Sąd powinien odmówić zastosowania rozporządzenia Wojewody Wielkopolskiego w sprawie Przemęckiego Parku Krajobrazowego. Należy wskazać bowiem, iż korzystanie w sposób bezpośredni z norm konstytucyjnych może mieć miejsce tylko, gdy brakuje stosownej regulacji ustawowej, lub nie ma ona zupełnego charakteru (por.: J. Oniszczuk, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, Kraków 2000 r., s. 185 i n.). W sytuacji występowania szczegółowej normy ustawodawczej, norma konstytucyjna spełnia raczej rolę normy wyboru, tj. umożliwiającej dokonanie najwłaściwszej wykładni ustawy (tak m. in.: P. Sarnecki, Jak stosować Konstytucję, PiŻ 2000 r., nr 2, s. 34).
W rozpatrywanej sprawie, jak wskazano wyżej, ustawodawca w art. 16 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody upoważnił wojewodę do samodzielnego określenia zakazów właściwych dla danego parku krajobrazowego lub jego części, wybranych spośród zakazów, o których mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, zaś Wojewoda nie przekroczył ram ww. upoważnienia, a więc tym samym Sąd nie musiał stosować bezpośrednio przepisów Ustawy Zasadniczej.
Sąd pragnie także zauważyć, iż nie można zgodzić się z zawartymi w skardze zarzutami naruszenia Konstytucji, a konkretnie Jej art. 21 i 64 dotyczących konstytucyjnej gwarancji ochrony prawa własności. Prawo własności, choć jest wartością fundamentalną dla demokratycznego państwa, to jednak nie jest prawem bezwzględnym (por.: orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 maja 1991 r., K 1/91). Sama Konstytucja, a konkretnie powoływany przez stronę skarżącą art. 64 w ust. 3 wskazuje, że "własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności". Taką ustawą jest zaś m. in. ustawa o ochronie przyrody, która określa zakazy, jakie mogą być wprowadzone w parku krajobrazowym, ograniczając tym samym prawo własności, nie naruszając jednak przepisów Konstytucji.
Podsumowując powyższe, Sąd podziela w niniejszej sprawie stanowisko wyrażone w orzeczeniach organów administracji. Uznać tym samym należało za nieuprawniony pogląd wyrażony w skardze, że oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia między innymi na ww. rozporządzeniu wojewody stanowiło naruszenie art. 2, art. 8, art. 21 oraz art. 64 Konstytucji.
Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
/-/ A.Łaskarzewska /-/ J.Szaniecka /-/ W.Barorowicz
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło