II SA/Po 605/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant Dominik Aptacy po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi A.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy terenu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...]r. nr [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 755 zł (siedemset pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ E. Brychcy /-/ A. Zieliński /-/ J. Szaniecka Decyzją z [...] Wójt Gminy na podstawie art. 59 ust 1 w zw. z art. 4 ust 2 pkt 2 ustawy z 27 marca 2003 o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz .U Nr 80 poz 717 z 2003r) ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku warsztatowego dla produkcji i montażu rolet i bram rolowanych na działce nr ewid. [...] arkusz 10 obręb S. w miejscowości S. przy ulicy [...]. Pismem z [...]r. w stosunku do tej decyzji okoliczni mieszkańcy w tym także A. i A.M. złożyli protest wobec planowanej inwestycji. Powyższe pismo zostało przekazane do wójta gminy celem rozpoznania zarzutów związanych z ewentualnym brakiem uczestnictwa potencjalnych stron w postępowaniu administracyjnym. W dniu [...]r. Wójt Gminy na podstawie art. 104 i 149 kodeksu postępowania administracyjnego odmówił wznowienia postępowania w sprawie ponownego ustalenia warunków zabudowy na działce nr ewid. [...] przy ulicy [...] w S. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że nieruchomość A. i A.M. nie sąsiaduje bezpośrednio z działką na której jest planowana inwestycja wobec czego nie są oni stroną postępowania bo jak napisano przez pojęcie "sąsiednia działka" rozumie się działkę, która choćby w jednym punkcie graniczy z wnioskowaną nieruchomością. Podano dalej, że nie ma zastosowania przepis art. 145 §1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego. Odwołanie od tej decyzji za pośrednictwem swojego pełnomocnika złożył A.M. domagając się uchylenia decyzji Wójta i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania z jednoczesnym wskazaniem konieczności udziału stron w tym odwołującego w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Odwołanie zarzuca także naruszenie przepisów art. 10§1 kpa poprzez nie zapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, a także naruszenie ustaleń planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy zatwierdzonego uchwałą nr XXXI/85/92 Rady Gminy z dnia 18 grudnia 1992 polegające na planowaniu na terenie mieszkalno-usługowym budynku związanego z przemysłową produkcją rolet i bram rolowanych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 127 §2, art. 138 §1 pkt 1 kpa oraz na podstawie art. 59, 60, 61 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U nr 80 poz.717 ) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zaakceptowano pogląd zawarty w uzasadnieniu decyzji pierwszej instancji, że odwołujący nie jest stroną postępowania podając, że za stronę mogą być uznaniu tylko ci ,dla których zamierzenie objęte decyzją o warunkach zabudowy może wpłynąć na możliwość zagospodarowania nieruchomości tych osób i to tylko w zakresie zapewnienie ładu przestrzennego. Dalej podano, że działka A.M. wprawdzie położona jest przy ulicy [...] ale od tej strony znajdują się budynki służące działalności gospodarczej, natomiast budynek mieszkalny znajdujący się na tej samej działce nr [...] położony jest od strony ulicy [...]. Wskazano także, że w podobnej sprawie związanej z inwestycja dla firmy "A" Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie o Syg II SA/Po 1208/05 oddalił skargę. Dalszą część uzasadnienia poświęcono ustaleniom zapisów poprzednio obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Powyższa decyzja jest przedmiotem skargi złożonej do sądu przez A.M., który domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Ponowiono argument zarzucający nieprawidłowe przyjęcie, że skarżący nie jest stroną postępowania, a więc naruszenie art. 28 kpa, a także naruszenie przepisu 61 §4 kpa poprzez nie zawiadomienie stron o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Powtórzono także argumenty związane z naruszeniem ustaleń planu miejscowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło oddalenie skargi. Podtrzymało wcześniejszą swoją argumentację, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony oraz stwierdzono, że ustalenia planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą z dnia 18.12.1992 już nie obowiązują. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona choć nie wszystkie zarzuty w niej wskazane są słuszne. Na wstępie należy wyjaśnić, że niniejsze postępowanie związane jest z wnioskiem złożonym przez A.M. w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją ustalającą warunki zabudowy. Przesłanki tego postępowania regulowane są przez rozdział 12 kodeksu postępowania administracyjnego. Wznowienie postępowania jest instytucją procesowa stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną. Dlatego odwoływanie się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze do wyroku tutejszego Sądu wydanego w sprawie o sygn II SA/PO 1208/05 , w którym odmówiono A.M. przymiotu strony jest nieuzasadnione ponieważ w cytowanej sprawie przedmiotem postępowania nie była sprawa związana ze wznowieniem postępowania. W niniejszej sprawie skarżący argumentuje, że nie zgadza się z decyzją o warunkach zabudowy i bez własnej winy nie brał udziału w tym postępowaniu. Wskazaną przez niego podstawą wznowienia jest więc przepis art. 145 §1 pkt 4 kpa. Stanowisko organu pierwszej instancji, że A.M. nie jest stroną postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy ponieważ jego działka w żadnym punkcie granicznym nie styka się z działką inwestora jest błędne. Zgodnie bowiem z art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Żaden przepis prawa nie wymaga aby za stronę postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogły być uznane tylko osoby, których nieruchomość styka się z nieruchomością na której planowana jest inwestycja. Przeciwnie każdy właściciel nieruchomości sąsiedniej ma przymiot strony i to w takim zakresie w jakim inwestycja narusza jego uzasadnione prawem chronione interesy. Rolą skarżącego będzie wykazać, że ma swój własny interes prawny do udziału w postępowaniu w charakterze strony w rozumieniu art. 28 kpa. Wykazanie tego interesu prawnego możliwe stanie się dopiero w przypadku wznowienia postępowania. Nie można odmówić wznowienia postępowania jeżeli żądanie wznowienia zostało zgłoszone przez stronę w ustawowym terminie i jeżeli została wskazana ustawowa podstawa wznowienia. Skarżący jako podstawę wznowienia wskazał przepis art. 145 §1 pkt 4 kpa. Organy administracji nie ustaliły czy skarżący dochował terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania określonego w art. 148 §1 i 2 kpa. Przedwcześnie przyjęły, że skarżący nie jest stroną postępowania. Brak bowiem jakichkolwiek ustaleń, które pozwoliłyby na ocenę czy planowana inwestycja budowy warsztatu dla produkcji i montażu rolet i bram rolowanych będzie oddziaływać na działkę skarżącego. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy i ustaleniu, że został dochowany termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania należy postanowieniem wznowić postępowania administracyjne aby w dalszej kolejności ustalić w jakiej odległości od działki, na której planowana jest inwestycja budowy warsztatu położona jest nieruchomość skarżącego. Należy także ustalić i rozważyć czy zamierzona produkcja może oddziaływać na działkę skarżącego. Jest bowiem oczywiste, że nie każda budowa, a następnie planowana działalność gospodarcza będzie rodziła uprawnienie uczestniczenia w postępowaniu właściciela sąsiedniej nieruchomości. O dopuszczalności udziału właściciela nieruchomości sąsiedniej zawsze decydują indywidualne kryteria konkretnej sprawy. Oznacza to, że przymiot strony i wystąpienie przesłanek art. 28 kpa właściciel sąsiedniej nieruchomości może wykazywać w konkretnej sprawie i w konkretnych okolicznościach sprawy. Vide: uzasadnienie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4.12.1995 VI SA 20/95. W żadnym wypadku okoliczność, że budynek mieszkalny skarżącego usytuowany jest przy ulicy [...], a planowana inwestycja położona będzie od ulicy [...] nie jest okolicznością wystarczającą dla odmówienia skarżącemu przymiotu strony w postępowaniu o warunkach zabudowy. W sprawie istnieje szereg wątpliwości i trzeba najpierw ustalić sposób usytuowania działki nr [...] w stosunku do działki skarżącego numer [...] i w powiązaniu z rodzajem i wielkością planowanej inwestycji będzie można dopiero jednoznacznie odpowiedzieć czy skarżący może być stroną postępowania o ustalenie warunków. Jak wyjaśnił w wyroku z dnia 5.11.1999 II SA 1604/99 Naczelny Sąd Administracyjny jeżeli istnieją jakiekolwiek wątpliwości w zakresie istnienia podstaw wznowienia wskazane przez stronę i zachodzi potrzeba zbadania sprawy w tym zakresie niezbędne jest wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania. Przesłanką odmowy wznowienia postępowania (art. 149 §3 kpa) nie może być negatywny wynik ustaleń co do przyczyn wznowienia. Powyższe uchybienia sprawiają, że zarówno decyzja organu pierwszej jak i drugiej instancji jest nieprawidłowa i zachodzi konieczność ponowienia postępowania administracyjnego we wskazanym powyżej kierunku. Już tylko dla porządku sąd wskazuje, że zarzuty skarżącego, że planowana inwestycja niezgodna jest z poprzednio obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego nie ma w niniejszej sprawie żadnego znaczenia. Zgodnie bowiem z art. 86 ustawy z 27.3.2003 o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym plany uchwalone przed 1995 r. utraciły moc z dniem 1.01.2004 r. W tej sytuacji brak podstawy prawnej do powoływania się na nieobowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Reasumując zaskarżona decyzja z uwagi na naruszenie przepisów postępowania w szczególności art. 149 §1, 2 i 3 kodeksu postępowania administracyjnego podlega uchyleniu o czym sąd orzekł na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002r prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U nr 153 poz 1270). Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II i III wyroku uzasadnia przepis art. 200 i 152 cytowanej ustawy. /-/ E. Brychcy /-/ A. Zieliński /-/ J. Szaniecka