II SA/Po 609/10
WyrokWSA w Poznaniu2011-01-26
Skład orzekający: Tomasz Świstak, Barbara Drzazga, Maria Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej prawidłowo odmówił przyznania zasiłku celowego na zakup opału, gdy dochód rodziny przekracza kryterium dochodowe, a wnioskodawca zamieszkuje w lokalu z centralnym ogrzewaniem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły przyznania zasiłku celowego na zakup opału, ponieważ dochód rodziny przekraczał ustalone kryterium dochodowe, a wnioskodawca zamieszkiwał w lokalu wyposażonym w centralne ogrzewanie, co oznaczało brak niezbędnej potrzeby bytowej w zakresie zakupu opału. Sąd podkreślił, że przyznanie zasiłku celowego niezależnie od dochodu wymaga wystąpienia szczególnie uzasadnionych przypadków, które nie zostały w sprawie wykazane.Stan faktyczny
Skarżący J. K. wnioskował o przyznanie zasiłku celowego na zakup opału. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego oraz fakt zamieszkiwania skarżącego w lokalu z centralnym ogrzewaniem. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucił organom błędy w ustaleniach faktycznych i pisanie nieprawdy, twierdząc, że zamieszkuje u teściowej tymczasowo i potrzebuje opału do ogrzania własnego domu. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi. Przyznanie adwokatowi zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Maria Kwiecińska Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] 2010 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego; I. oddala skargę, II. przyznaje adwokatowi T. R. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych 20/100), w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) tytułem podatku od towarów i usług. /-/ M. Kwiecińska /-/ T. Świstak /-/ B. Drzazga
Burmistrz P. decyzją z dnia [...] 2010 r. odmówił J. K. przyznania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej na zakup opału. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż postępowanie zostało wszczęte w związku z wnioskiem J. K. o przyznanie pomocy finansowej na zakup opału - tony węgla. W trakcie postępowania administracyjnego, m.in. na podstawie przeprowadzonego w dniu 23 lutego 2010 r. wywiadu środowiskowego organ administracji ustalił, iż wnioskodawca zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną A. K. oraz teściową J.K.. J. K. jest nieaktywny zawodowo, pobiera świadczenia rentowe z tytułu trwałej całkowitej niezdolności do pracy w wysokości 768,79 zł. Jego żona nie pracuje, pobiera świadczenia rentowe w wysokości 664,66 zł. J. K. jest osobą w wieku poprodukcyjnym, legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydanym na stałe i pobiera świadczenia emerytalne w wysokości 1291,41 zł. Organ ustali również, iż rodzina zamieszkuje wspólnie w mieszkaniu o powierzchni użytkowej 47,87 m2 składającym się z 3 pokoi, kuchni, łazienki, którego najemcą jest J. K.. Organ zauważył, iż mieszkanie ogrzewane jest przy pomocy centralnego ogrzewania - zbiorczej energii opałowej dostarczanej do mieszkań, a więc nie ma konieczności zakupienia opału do celów grzewczych. Ponadto łączny dochód rodziny wynosi 2704,86 zł i przekracza kwotę kryterium uprawniającego do świadczeń z pomocy społecznej, określonego w art. 8 ustawy o pomocy społecznej, które dla 3 osobowego gospodarstwa domowego wynosi 1053 zł (tj. 351 zł na osobę). W związku z powyższym, zdaniem organu, rodzina nie kwalifikuje się do przyznania pomocy na podstawie art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. nr 115, poz. 728) to jest w formie zasiłku celowego.
Burmistrz P. zauważył dodatkowo, iż J. K. oraz A. K. są właścicielami domu mieszkalnego o ogólnej powierzchni 110 m2, położonego w P. przy ul. P. [...], budynku o pow. 56 m2, położonego w P. przy ul. P. [...], działki o pow. 1,063 m2 położonej w P. ul. P. [...], oraz działki nr [...]o pow. 233 m2 położonej w P. przy ul. D. [...] z rozpoczętą na niej budową pawilonu handlowego. Ponadto wnioskodawca oraz jego żona użytkują samochód osobowy marki toyota, którego właścicielem jest J. K..
W opinii Burmistrza wszystkie wyżej przedstawione okoliczności, a zwłaszcza aktualna sytuacja mieszkaniowa J. K., świadczą o braku podstaw do przyznania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej na zakup opału.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. K. zarzucając organowi I instancji nieustalenie rzeczywistego stanu faktycznego – pisanie nieprawdy. Wyjaśnił, iż to okoliczność nieposiadania opału spowodowała konieczność zamieszkania wraz z żoną u teściowej – J. K. oraz, że nieprawdą jest, iż skarżący posiada samochód.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] 2010 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza P. z dnia [...] 2010 r.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, iż zgodnie z treścią art. 39 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Jak wynika z akt sprawy J. K. prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i teściową, a ich łączny dochód w wysokości 2704,86 zł przekracza kryterium dochodowe ustalone na poziomie 1053 zł. Ponadto skarżący zamieszkuje wraz żoną w mieszkaniu teściowej, które wyposażone jest w centralne ogrzewanie. Zdaniem Kolegium Burmistrz P. słusznie uznał, iż zabezpieczenie J. K. w opał nie jest jego potrzebą bytową. W mieszkaniu, w którym przebywa obecnie nie mógłby zużyć zakupionego węgla.
Dodatkowo organ odwoławczy zaznaczył, że środki z pomocy społecznej nie mają zastępować stałego źródła dochodów, winny być przyznawane tylko w wyjątkowych przypadkach, mają zapewnić przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej. Zgodnie z treści art. 2 ustawy o pomocy społecznej pomoc jest udzielana pod warunkiem, że osoba występująca o jej udzielenie wcześniej wykorzysta wszystkie swoje uprawnienia, zasoby i możliwości.
W skardze wniesionej na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. K. zarzucił niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy – pisanie nieprawdy. Wyjaśnił, iż zgodnie z zaświadczeniem lekarskim teściowa J. K. ze względu na stan zdrowia wymaga opieki i zamieszkania w domu skarżącego. W załączeniu skarżący złożył kopię zaświadczenia lekarza psychiatry o konieczności specjalistycznej opieki nad J.K. z uwagi na zespół otępienny.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo Kolegium wyjaśniło, iż na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału organ I instancji miał wszelkie podstawy stwierdzić, iż skarżący oraz jego małżonka zamieszkują w mieszkaniu Joanny K. oraz, że skarżący prowadzi budowę pawilonu handlowego. Organ podkreślił również, iż skarżący odmówił podpisania oświadczenia o dochodach. Ponadto wobec choroby J. K. trudno przyjąć, że zarejestrowany na jej nazwisko samochód marki toyota jest przez nią użytkowany.
Obecny na rozprawie w dniu 26 stycznia 2011 r. pełnomocnik skarżącego - adw. T.R. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Podniósł również, iż przepisy ustawy o pomocy społecznej przewidują możliwość przyznania zasiłku celowego osobie niespełniającej kryterium dochodowego i powinny być zastosowane w przedmiotowej sprawie. Pełnomocnik zarzucił, że organ dokonał błędnych ustaleń faktycznych w sprawie co do miejsca zamieszkiwania skarżącego, który w lokalu teściowej przebywa tylko w celu opieki na nią a docelowo chciałby zamieszkać we własnym domu, do ogrzania którego potrzebuje pomocy w postaci przyznania środków na zakup opału. Zdaniem pełnomocnika zgromadzone w sprawie dowody zostały ocenione w sposób dowolny a nie swobodny, nie uwzględniono pism skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz stosownie do art. 3 § 1 i 2 pkt 2 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola polega na zbadaniu, czy organy administracji publicznej, w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni się to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a, sądowa kontrola legalności orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, ale rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż sąd ma obowiązek wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze.
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Z przywołanych przepisów w sposób jednoznaczny wynika, iż usunięcie zaskarżonego aktu (decyzji) z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jego wydawaniu organy naruszyły prawo materialne określające prawa i obowiązki stron lub normy procesowe, regulujące postępowanie przed organami administracji publicznej. Oznacza to równocześnie, że sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wskazać należy, że postępowanie w sprawie przyznawania świadczeń z pomocy społecznej reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 2009 r. nr 175, poz. 1362 ze zm. dalej: u.p.s.) oraz - stosowane odpowiednio na podstawie art. 14 tej ustawy - przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Odnosząc się w pierwszym rzędzie do podnoszonych przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie zarzutów procesowych dotyczących błędnych ustaleń faktycznych w sprawie co do miejsca zamieszkiwania skarżącego oraz dowolnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów zauważyć należy, iż dokonując ustaleń faktycznych w toku postępowania administracyjnego organy administracji respektować winny naczelne zasady i reguły, określone w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Jedną z nich jest zasada zawarta w przepisie art. 7 K.p.a., który stanowi, że organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Oznacza to, że w toku postępowania administracyjnego należy z urzędu przeprowadzić dowody, służące ustaleniu wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla prawidłowego rozpoznania sprawy.
Jedynie ustalone w taki sposób fakty mogą być uznane za udowodnione i stanowić materiał dowodowy będący niezbędną podstawą do wydania decyzji oraz jej uzasadnienia.
W ocenie Sądu, organ pomocy społecznej prowadzący przedmiotowe postępowanie zebrał kompletny materiał dowodowy wystarczający do rzetelnego rozstrzygnięcia sprawy. W toku prowadzonego postępowania organ I instancji przeprowadził bowiem w sposób zgodny z przepisami K.p.a. wszelkie niezbędne dowody i dokonał ich wszechstronnej i skrupulatnej analizy, której wyniki przedstawił w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Również orzekające w sprawie jako organ II instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu przeprowadziło samodzielną ocenę całości zgromadzonego materiału dowodowego, której to ocenie dało wyraz w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia 19 lipca 2010 r.
Zauważyć w tym miejscu należy, iż zgodnie z art. 80 K.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przepis ten ustanawia zasadę swobodnej oceny dowodów przez organ administracyjny, której istota sprowadza się do zapewnienia organowi prowadzącemu postępowanie możliwości badania sprawy (stanu faktycznego) i do swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Regulacja ta wyłącza zatem możliwość odmiennej oceny przez sąd administracyjny wiarygodności i mocy dowodowej zebranego w sprawie materiału, chyba że ustalenia zawarte w decyzji mają charakter dowolnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 1998 r., sygn. III SA 5203/98, publ. LEX nr 44809). Sąd administracyjny nie jest bowiem organem III instancji w postępowaniu administracyjnym i nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji państwowej wybór, w ramach realizacji zasady swobodnej (a nie dowolnej) oceny dowodów, jest słuszny, gdyż Sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) orzeczeń administracyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 16 stycznia 1998 r., sygn. akt l SA/Kr 36/97, publ. LEX nr 34108).
Podkreślić przy tym należy, iż choć organ administracji nie jest, przy ocenie czy dana okoliczność (fakt) została udowodniona skrępowany żądnymi regułami dowodowymi, a reguł takich nie zawiera zwłaszcza analizowany art. 80 K.p.a., to jednak swobodna ocena dowodów nie oznacza oczywiście oceny dowolnej (por. Z.Janowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., Wyd. PWN Warszawa Poznań 1995, teza 1 do art. 80). Aby swobodna ocena dowodów nie przerodziła się w samowolę - musi być dokonana zgodnie z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego oraz opierać na wszechstronnej ocenie całokształtu kompletnego i zebranego zgodnie z przepisami prawa procesowego materiału dowodowego, a rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych, powinno być zgodne z prawidłami logiki.
Wymogom powyższym sprostała w ocenie Sądu ocena dowodów przeprowadzona w niniejszej sprawie w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu oraz w utrzymanej przez nią w mocy decyzji organu I instancji. Organy administracji przeprowadziły bowiem wyczerpujące postępowanie dowodowe i brak jest możliwości zarzucenia im pominięcia jakichkolwiek dowodów, materiał dowodowy zebrany został zgodnie z przepisami prawa, a rozumowanie przedstawione przez organy zgodne było z zasadami logiki i znajdowało umocowanie w zasadach doświadczenia życiowego.
Przechodząc do zagadnień materialnoprawnych wskazać należy, iż zgodne z art. 39 ust 1 i 2 u.p.s. zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zasiłek celowy jest świadczeniem pieniężnym (art. 36 pkt 1 lit c. u.p.s.), którego przyznanie uzależnione jest od spełnienia kryterium dochodowego o którym mowa w art. 8 ust. 1 powoływanej ustawy. Oznacza to, iż organ udzielający pomocy społecznej rozpatrujący wniosek o przyznanie zasiłku celowego w pierwszej kolejności powinien ustalić czy osoba lub rodzina ubiegająca się o świadczenie spełnia odpowiednie kryterium dochodowe a następnie powinien ustalić, czy zaspokojenie potrzeby bytowej, której finansowania domaga się wnioskodawca, jest w świetle jego sytuacji życiowej rzeczywiście niezbędne.
Stwierdzenie czy wnioskodawca spełnia kryterium dochodowe wymaga od organu ustalenia wysokości dochodów wszystkich osób pozostające w faktycznym związku z wnioskodawcą, wspólnie z nim zamieszkujących i gospodarujących. Jak wynika z zgromadzonego sprawie materiału J. K. w momencie rozpatrywania wniosku o przyznanie zasiłku celowego na zakup opału zamieszkiwał i prowadził wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną A. K. oraz teściową Joanną K.. Świadczy o tym podpisany przez skarżącego w dniu 23 lutego 2010 r. kwestionariusz rodzinnego wywiadu środowiskowego a także oświadczenie A.K. z tej samej daty. Z zgromadzonego w sprawie materiału wynika, na co wskazały w swoich decyzjach organy obu instancji, iż łączny dochód rodziny wynosi 2704,86 zł, na który składa się renta J. K. z tytułu trwałej niezdolności do pracy w wysokości 786,79 zł, renta A. K. w wysokości 644,66 zł oraz świadczenie emerytalne J. K. w wysokości 1291,41 zł. W tym miejscu należy zauważyć, iż jakkolwiek w swoich decyzjach organu obu instancji błędnie wskazały wysokość dochodu A. K. (664,66 zł zamiast prawidłowej kwoty 644,66 zł), to jednak ten błąd nie wpłynął na prawidłowe wskazanie wysokości łącznego dochodu uzyskiwanego przez rodzinę.
Zgodnie treścią powoływanego art. 8 ust. 1 pkt 2 u.p.s. prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 316 zł. Wskazana w powyższym przepisie kwota w wyniku zmiany dokonanej Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 nr 127 poz.1055) wynosi obecnie 351 zł (1053 zł w rodzinie trzyosobowej). W przedmiotowej sprawie, jak słusznie zauważyły organy kryterium dochodowe na osobę w rodzinie uprawniające do wystąpienia od świadczenia pieniężne zostało znacznie przekroczone, bowiem dochód na osobę w rodzinie wynosi 901,62 zł. Stwierdzić należy zatem, iż wnioskodawca nie spełniał głównego, przewidzianego w ustawie warunku, ubiegania się o pomoc społeczną w postaci świadczenia pieniężnego.
Jednakże, jak zauważył obecny na rozprawie pełnomocnik skarżącego, ustawodawca przewidział w ustawie o pomocy społecznej możliwość przyznania zasiłku celowego również osobom, które nie spełniają warunków dot. wysokości uzyskiwanego dochodu.
Pierwszy z tych wyjątków został określony w art. 40 ustawy zgodnie, z którym zasiłek celowy może być przyznany również osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego lub w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. W tej sytuacji zasiłek celowy może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi. Z treści powołanego przepisu wynika, iż warunkiem koniecznym otrzymania zasiłku niezależnie od kryterium dochodowego jest wystąpienie straty w wyniku zdarzenia celowego, klęski żywiołowej lub ekologicznej. Ze zgromadzonego w sprawie materiału nie wynika aby takie zdarzenie miało miejsce. Skarżący nie wskazał również w jakikolwiek sposób na wystąpienie takie okoliczności. Należy zatem uznać, iż powołany przepis nie mógł mieć zastosowania w rozpatrywanej sprawie.
Również w art. 41 ustawodawca przewidział możliwość przyznania świadczenia pieniężnego niezależnie od spełnienia kryterium dochodowego przez wnioskodawcę. Zgodnie pkt 1 tego przepisu w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi.
Należy zauważyć, iż ustawodawca nie definiuje pojęcia szczególnie uzasadnione przypadki w rozumieniu art. 41 u.p.s., pozwalając organom pomocy społecznej na elastyczne reagowanie na wszelkie sytuacje, w których znalazły się osoby albo rodziny o dochodach przekraczających kryterium dochodowe. W orzecznictwie sądowo administracyjnym utarł się pogląd, iż specjalny zasiłek celowy (bądź okresowy) może być przyznany w szczególnie uzasadnionych przypadkach, co wypływa z tego, że skoro osoba ubiegająca się o jego przyznanie nie spełnia kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, to szczególne przypadki muszą być tak wyraziste i odbiegające od sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy przy spełnieniu kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1, że uzasadniają przyznanie tej szczególnej pomocy (por. wyrok NSA z 14 stycznia 1999 r. sygn. akt I SA/Po 1601/09 publ. w LEX nr 47408, oraz wyroku WSA w Poznaniu z dnia 4 listopada 2009 r. sygn. akt IV SA/Po 470/09 publ. w LEX nr 589416). Oznacza to, iż zgłoszona potrzeba, o zaspokojenie której ubiega się wnioskodawca, winna być oceniana przez organ pomocy społecznej przez pryzmat szczególnie uzasadnionego przypadku. O tym, czy mamy do czynienia ze "szczególnie uzasadnionym przypadkiem" każdorazowo rozstrzyga organ orzekający w sprawie, po rozważeniu wszystkich istotnych okoliczności, w oparciu o wszechstronnie zebrany materiał dowodowy. Organ musi dokładnie zbadać sytuacje wnioskodawcy i ocenić czy wnioskodawca rzeczywiście nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić swojej istotnej potrzeby bytowej, której dotyczy wniosek o przyznanie świadczenia. Dopiero po dokładnym ustaleniu, że występuje zgłoszona potrzeba, która nie może być zaspokojona w ramach własnych możliwości posiadanych środków, organ może przyznać zasiłek celowy biorąc pod uwagę okoliczności przemawiające za udzieleniem pomocy jak i przeciw jej udzieleniu.
Reasumując uznać należy, iż organy dokładnie przeanalizowały sytuację bytową oraz majątkową skarżącego i zgodnie z prawem stwierdziły, iż nie ma konieczności przyznania J. K. pomocy finansowej na zakup opłaty w związku z samodzielnym zaspokojeniem przez skarżącego swoich potrzeba mieszkaniowych poprzez zamieszkanie wraz z małżonką w mieszkaniu teściowej posiadającym centralne ogrzewanie. Jakkolwiek skarżący podnosił, iż w mieszkaniu teściowej jest intruzem i zamieszkuje tam tymczasowo z powodu niemożliwości ogrzania własnego domu, to jednocześnie wskazuje, iż teściowa J. K. wymaga stałej opieki ze strony jego i jego małżonki, a więc istnieje konieczność ich wspólnego zamieszkiwania. Skoro J. K. miał możliwość zamieszkana wspólnie z żoną w mieszkaniu teściowej, którego ogrzanie nie wymaga zakupu opału przez mieszkańców to należy stwierdzić, iż brak jest szczególnych okoliczności uzasadniających przyznanie specjalnego zasiłku celowego na ten cel. Skarżący we własnym zakresie uporał się z problemem zamieszkiwania w niedogrzanym budynku zamieszkując w mieszkaniu teściowej i nie wskazał jakiejkolwiek istotnej okoliczności świadczącej o konieczności powrotu i zamieszkania w niedogrzanym domu.
Z uwagi na powyższe, mając na względzie okoliczność, iż skarżący oraz jego rodzina przekroczyli kryterium dochodowe o którym mowa w art. 8 ust. 1 u.p.s. Sąd uznał, iż postępowanie administracyjne w sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami K.p.a., a zaskarżone rozstrzygniecie oraz decyzja organu I instancji są zgodnie z unormowaniami zawartymi w ustawie o pomocy społecznej i mieszczą się w granicy uznania administracyjnego.
W tej sytuacji na podstawi art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.
Rozstrzygając w pkt II o kosztach pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd kierował się treścią art. 250 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 1-3, § 3 ust. 1, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, § 19 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
/-/ M.Kwiecińska /-/ T.Świstak /-/ B.Drzazga
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło