II SA/Po 609/25
WyrokWSA w Poznaniu2026-01-21
Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Paweł Daniel, Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca wykonanie obowiązków nałożonych w związku z samowolnie wykonaną rozbudową budynku mieszkalnego, a tym samym stwierdzająca zdatność obiektu do użytkowania, została wydana prawidłowo, pomimo zarzutów skarżącego dotyczących nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego i zastosowania niewłaściwych przepisów prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. do samowolnie wykonanej rozbudowy, której budowa została zakończona przed 1 stycznia 1995 r. Stwierdzono, że wykonano nałożone obowiązki, a obiekt jest zdatny do użytkowania, co stanowi podstawę do wydania pozwolenia na użytkowanie. Zarzuty skarżącego dotyczące nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego i zastosowania niewłaściwych przepisów uznano za niezasadne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. M. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającą wykonanie obowiązków nałożonych w związku z samowolnie wykonaną rozbudową budynku mieszkalnego oraz stwierdzającą zdatność obiektu do użytkowania. Skarżący zarzucił niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. zamiast Prawa budowlanego z 1994 r., nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego (wymiary komina, rodzaj pomieszczeń, stan techniczny) oraz przedwczesne wydanie decyzji.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę A. M. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 16 czerwca 2025 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Paweł Daniel Sędzia WSA Robert Talaga (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. M. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 16 czerwca 2025 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku nałożonego decyzją oddala skargę
Decyzją z dnia 31 października 2024 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał M. O. i J. O. wykonanie robót budowlanych w terminie do 28 lutego 2025 r., niezbędnych do doprowadzenia samowolnie wykonanej rozbudowy budowy budynku mieszkalnego - przybudówki, na nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...], dz. nr [...] do stanu zgodnego z przepisami (w oparciu o zalecenia zawarte w opracowaniu technicznym - ocena techniczna z października 2024 r. sporządzona przez G. K. (posiadającego uprawnienia budowlane do wykonywania funkcji kierownika budowy i robót w specjalności konstrukcyjno-budowlanej nr [...] i uprawnienia budowlane do – projektowania bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej nr [...] oraz sporządzonym przez R. W. (posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych nr [...]):
1. ze względu na niezachowanie wymaganej odległości krokwi od wewnętrznej płaszczyzny kanału dymowego (krokwie usytuowane są przy trzonie kominowym), na jego szerokości należy obić blachą od strony komina , a przestrzeń między nimi i kominem wypełnić wełną mineralną lub rozbiórkę węglowego trzonu kuchennego;
2. w kuchni wykonać w ścianie zewnętrznej otwór nawiewny o przekroju min. 225 cm2 (15 x l5 cm) na wysokości 30 cm nad posadzką pomieszczenia lub wykonać kanał o tożsamym przekroju doprowadzający powietrze do trzonu kuchennego na paliwo stało lub rozbiórkę węglowego trzonu kuchennego;
3. w łazience wykonać w miejscu wentylacji grawitacyjnej - wentylację mechaniczną wywiewną realizowaną za pomocą lokalnego wentylatora łazienkowego o średnicy min. 100 mm oraz w dolnej części drzwi wykonać otwory nawiewne dla dopływu powietrza o sumarycznym przekroju nie mniejszym niż 0,022 m2 tj. zamontować min. 17 sztuk tulei wentylacyjnych o średnicy 40 mm lub zamontować kratkę wentylacyjną prostokątną PCV o wymiarach otworu montażowego w skrzydle drzwiowym 33,2 x 9,15 cm, zapewniającego wymaganą powierzchnię nawiewną.
Jednocześnie organ zobowiązał adresatów, po wykonaniu ww. robót budowlanych do zwrócenia się do organu z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu i przedłożenie dokumentów określonych w ustawie Prawo budowlane. PINB wskazał również, że obowiązki należy wykonać z zachowaniem warunków bezpieczeństwa i pod stałym nadzorem osoby posiadającej właściwe przygotowanie zawodowe oraz stosowne uprawnienia (oświadczenie kierownika budowy będzie niezbędnym dokumentem do wystąpienia z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie.
Pismem z dnia 5 listopada 2024 r. A. M. wniósł odwołanie od powyższej decyzji.
Decyzją z dnia 10 grudnia 2024 r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Wyrokiem z dnia 28 maja 2025 r., sygn. II SA/Po 60/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę A. M..
Pismem z dnia 19 grudnia 2024 r. A. M., reprezentowany przez pełnomocnika, zażądał wstrzymania użytkowania kotłowni.
Pismem z dnia 15 stycznia 2025 r. ([...]) PINB poinformował A. M. o braku podstaw do pozytywnego załatwienia żądania.
A. M. uznał przedmiotowe pismo za postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania i wniósł na nie zażalenie.
Postanowieniem z dnia 27 lutego 2025 r. ([...]) WWINB uznał, że pismo PINB z dnia 15 stycznia 2025 r. ([...]) posiada niezbędne elementy składowe postanowienia i utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia 15 stycznia 2025 r. odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek A. M., reprezentowanego przez pełnomocnika.
W piśmie z dnia 11 marca 2025 r. M. i J. O. poinformowali, że wykonali wszystkie obowiązki wynikające z decyzji PINB z dnia 31 października 2024 r. ([...]) i przedłożyli wszystkie wymagane dokumenty. Jednocześnie złożyli wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu.
Kontrola przeprowadzona w dniu 22 kwietnia 2025 r. przez PINB potwierdziła wykonanie nałożonych obowiązków.
Decyzją z dnia 16 maja 2025 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] stwierdził wykonanie obowiązków nałożonych decyzją PINB z dnia 31 października 2024 r. ([...]) tj. samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego - przybudówki, na nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...], dz. nr [...] do stanu zgodnego z przepisami oraz stwierdził, że obiekt jest zdatny do użytkowania.
Decyzją z dnia 16 czerwca 2025 r., nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z oświadczeniem inwestorów oraz materiałem dowodowym PINB ustalił, że rozbudowa budynku mieszkalnego - przybudówki, na nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...], działka nr ewid.[...], zrealizowana została w 1991 r., co nie było kwestionowane na żadnym etapie postępowania, a zatem do sprawy znalazły zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm., dalej jako P.b. z 1974 r.). W ramach postępowania organ dokonał sprawdzenia wykonania obowiązków nałożonych decyzją PINB w [...] z dnia 31 października 2024 r., nr [...] W tym przypadku wyłączne znaczenie miała kwestia czy adresaci decyzji PINB z dnia 31 października 2024 r., nr [...] - M. i J. O. istotnie wypełnili nałożone na nich obowiązki.
W toku kontroli przeprowadzonej w dniu 22 kwietnia 2025 r. przez PINB ustalono, w zakresie wykonania pierwszego obowiązku, że widoczna była blacha powlekana jako obudowa komina między krokwiami, zamontowana między stropem nad parterem a poddaszem. W stosunku do obowiązku drugiego stwierdzono wykonanie kratki wentylacyjnej w ścianie zewnętrznej pomieszczenia kuchni. Kratka wykonana została ok. 30 cm nad posadzką, pod parapetem. W pomieszczeniu łazienki, według oświadczenia inwestora w miejsce kratki wentylacyjnej grawitacyjnej zamontowany został wentylator mechaniczny, a drzwi wejściowe do łazienki posiadają zamontowaną kratkę wentylacyjną PCV. Inwestorzy wraz z pismem zawiadamiającym o wykonaniu obowiązków przedłożyli m.in. protokół kominiarski nr [...] z kontroli przeprowadzonej w dniu 14 lutego 2025 r. przez uprawnionego kominiarza - H. R., który nie wykazał żadnych nieprawidłowości oraz protokół nr [...] z dnia 5 marca 2025 r. z odbioru wentylacji mechanicznej, sporządzony przez mgr inż. R. W., posiadającego uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych - [...], wskazujący na prawidłowość montażu oraz zdatność do użytkowania.
Organ odwoławczy zgodził się z oceną PINB, że wszystkie obowiązki nałożone decyzją z dnia 31 października 2024 r., nr [...] zostały wykonane. Jednocześnie organ powołując się na orzecznictwo podkreślił, że skoro organ stwierdził, że w stanie faktycznym sprawy, uznano, że obiekt został wykonany zgodnie z zasadami sztuki budowlanej i nie stanowi zagrożenia dla osób trzecich, jest w dobrym stanie technicznym, to stosownie do treści art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r., podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Formą legalizacji - gdy obiekt spełnia wszystkie wymogi prawa budowlanego - jest pozwolenie na jego użytkowanie, które jest jednocześnie stwierdzeniem zdatności obiektu do użytkowania wykonanego obiektu (art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r.).
W kwestii przedwczesnego wydania zaskarżonej decyzji organ zwrócił uwagę, że wyrokiem z dnia 28 maja 2025 r. sygn. II SA/Po 60/25 WSA w Poznaniu oddalił skargę na decyzję WWINB z dnia 10 grudnia 2024 r., nr [...] i nie było przeszkód do wydania aktów administracyjnych przez organy nadzoru budowlanego.
Pismem z dnia 09 lipca 2025 roku A. M. reprezentowany przez pełnomocnika wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 16 czerwca 2025 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w [...], nr [...] z dnia 16 maja 2025 r., którą "stwierdził wykonanie obowiązków nałożonych decyzją PINB w [...] nr [...] z dnia 31 października 2024 r. tj. samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego - przybudówki, na nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...], dz. nr [...] do stanu zgodnego z przepisami oraz stwierdzającej, że obiekt jest zdatny do użytkowania". Skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie nowego orzeczenia, tj. uwzględnienie skargi przez WWINB w [...] w trybie autokontroli (art. 54 § 3 ppsa), względnie uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji poprzedzającej PINB w [...] znak: [...] z dnia 16 maja 2025 r.; zasądzenie od WWINB w [...] na rzecz skarżącego kosztów postępowania w kwocie 997 zł.
W ocenie skarżącego postępowanie naprawcze od początku prowadzone jest w niewłaściwym trybie na podstawie "starego" Prawa budowlanego i nie został prawidłowo ustalony stan faktyczny, a co za tym idzie przedmiotowego budynku w istocie nie doprowadzono do stanu zgodnego z prawem i użytkowanie go może zagrażać zdrowiu i życiu. Wydanie zaskarżonych orzeczeń było przedwczesne. Skarżący wskazał, że:
- brak jest jakiegokolwiek dowodu (poza oświadczeniem sprawców samowoli, nie przesłuchanych pod rygorem odpowiedzialności karnej za składane fałszywych zeznań) potwierdzającego fakt zakończenia budowy przed 1 stycznia 1995 r. Zdjęcia lotnicze zostały zrobione po tej dacie tj. 27 lipca 1995 r., a zatem nie są one dowodem na to, że przybudówka powstała przed 1 stycznia 1995 r.;
- nie został wyjaśniony w żaden sposób fakt zmiany połaci dachowej; WSA w wyroku sygn. akt II SA/Po 60/25 z dnia 28 maja 2025 r. na str. 2 uzasadnienia tego wyroku stwierdził, iż "PINB pozyskał zdjęcia lotnicze z 1995 r. Przybudówka jest widoczna na zdjęciu. Ma ona jednak inny kolor dachu. Obecnie dach jest ciemny, gdyż inwestorzy musieli wykonać nową połać dachową." Nie wyjaśniono np. dlaczego o zakończeniu budowy nie może świadczyć zmiana połaci dachowej (po 1995 r.)? A zatem postępowanie naprawcze powinno być prowadzone na podstawie prawa budowlanego z 1994 r., a nie na podstawie Prawa budowlanego z 1974 r.;
- nie ustalono wymiarów komina. Komin niewątpliwie ma kształt prostopadłościanu, a zatem jego opis powinien zawierać trzy wymiary. Tymczasem podawane są w aktach dwa wymiary. PINB w [...] w decyzji PINB znak: [...] z dnia 31 października 2024 r. na str. 2 wskazał "Przybudówka składa się z pomieszczenia kuchni i łazienki. Pomiędzy tymi pomieszczeniami w ścianie działowej znajduje się komin o długości 1,04 m i szerokości ok. 0,28 m." A zatem jaki jest trzeci wymiar komina?;
- nie ustalono w istocie, jakie pomieszczenia znajdują się w przybudówce? Na str. 1 w/w wyroku stwierdza: "W jej wnętrzu znajdują się pomieszczenie kuchni i łazienki." Natomiast na str. 13 WSA stwierdził: autor tej części - mgr inż. R. W. - posiadający uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych, stwierdził, że kotłownia i cała instalacja grzewcza spełnia stawiane jej wymagania (...)." Należy zauważyć, że inne wymagania w zakresie warunków technicznych muszą spełniać kuchnia i łazienka, a inne kotłownia (patrz: warunki techniczne jaki powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - patrz: § 136 i § 220)? A zatem jakie pomieszczenia zostały poddane ocenie? Jakie warunki wzięto pod uwagę?
- istotne jest to, jaki kocioł został zainstalowany (o jakiej mocy) - patrz § 136 warunków technicznych.
- nie ustalono ile kanałów ma komin? Czy jest ich wystarczająca ilość? W ocenie skarżącego powinny być przynajmniej 4 kanały (dwa wentylacyjne dla dwóch pomieszczeń, jeden gazowy dla junkersa, jeden dymowy dla pieca węglowego - kotła). Co oznacza, że długość komina powinna wynosić minimum 1,16 m (4 x 0,14 + 5 x 0,12), a nie 1,04 m. Natomiast szerokość komina powinna wynosić 0,38 m (0,12 + 0,14 + 0,12), a nie 0,28. Powyższe wymiary obliczono biorąc pod uwagę wielkość przekroju poprzecznego przewodu kominowego 0,14 m x 0,14 m - patrz pkt 4.6 załączonej do skargi obowiązującej POLSKIEJ NORMY PN-B-10425 i wymiary standardowej cegły pełnej w Polsce 0,12 x 0,25 x 0,65 m (patrz § 266 warunków technicznych);
- nie ustalono, czy ściana oddzielenia przeciwpożarowego jest ścianą przypisaną zabudowie sąsiedniej, czy też ścianą przybudówki. Ta okoliczność jest łatwa do sprawdzenia. Wystarczy porównać szerokość przybudówki na zewnątrz z szerokością pomieszczenia wewnątrz budynku. Szerokość wewnętrzna pomieszczenia powinna być mniejsza od wymiaru zewnętrznego o szerokość ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Takich ustaleń nie poczyniono.
Według skarżącego w sytuacji, gdy nie został rzetelnie ustalony stan faktyczny, a postępowanie było prowadzone w niewłaściwym trybie, umożliwienie użytkowania budynku należy uznać za przedwczesne!
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją wcześniejsze stanowisko i argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazała się nie zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, z późn. zm.; dalej także "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd na podstawie art. 133 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga sprawę w oparciu o zgromadzona akta sprawy - administracyjne i sądowe.
W świetle powyższych przepisów Sąd dokonał kontroli zaskarżonej decyzji z dnia 16 czerwca 2025 r., nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 16 maja 2025 r. stwierdzającą wykonanie obowiązków nałożonych decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 31 października 2024 roku, nr [...] oraz stwierdził, że obiekt jest zdatny do użytkowania. Warunki określone w decyzji PINB w [...] z dnia 31 października 2024 roku, [...] zostały utrzymane w mocy decyzją Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 10 grudnia 2024 r., nr [...], a ich legalność potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 28 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Po 60/25.
Zastrzeżenia w zakresie prawidłowego wykonania obowiązków w odniesieniu do samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego – przybudówki zgłosił skarżący.
W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji przyjęły, że zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz.1333), przepisy ustawy z 1974 r. stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, tj. przed 1 stycznia 1995 r.
Skład orzekający w niniejszej sprawie w odniesieniu do stanowiska zawartego w skardze podkreśla, że dotychczas nie było sporne, ani nie było kwestionowane na żadnym etapie postępowania, że przybudówka powstała przed dniem 1 stycznia 1995 r. W aktach sprawy znajduje się zdjęcie lotnicze, z którego wynika, że w 1995 r. istniał już sporny obiekt. Z relacji inwestorów wynika z kolei, że obiekt ten został wybudowany w 1991 r. i organy nadzoru budowlanego zasadnie przyjęły, że tak jest wobec niesporności tej okoliczności. W sprawie nie było podstaw do tego, aby kwestionować oświadczenia właścicieli przedmiotowej samowoli. Skarżący oprócz twierdzeń nie przedłożył żadnych dowodów na to, że organy dokonały nieprawidłowych ustaleń. W tym względzie obowiązkiem organu nie było dokonywanie ustaleń dotyczących koloru połaci dachowej przybudówki. Jak zaznaczono w skardze w tym przypadku dokonano jedynie "zmiany połaci dachowej". Taka okoliczność świadczy o tym, że wcześniej zostały wykonane prace budowalne, a dopiero po ich zakończeniu dokonano zmiany. Nie mogło to jednak świadczyć, że zakończono budowę dopiero po dokonaniu zmian w budynku, który już wcześniej powstał. W takiej sytuacji wobec wszczęcia postępowania administracyjnego w 2018 r., należało zatem, że przybudówka liczyła 27 lat (na dzień wszczęcia postępowania administracyjnego). W konsekwencji możliwe było zastosowanie trybu z art. 49f p.b. z 1994 r. ze względu na art. 32 nowelizacji p.b. z 1994 r. Ponadto przepis art. 103 ust. 2 p.b. z 1994 r. stanowi, że: "Przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe". Wobec tego, że przybudówka powstała przed dniem 1 stycznia 1995 r., zasadne było zastosowanie przez organy nadzoru budowlanego przepisów ustawy – Prawo budowlane z 1974 r.
Istotą rozpoznawanej sprawy było dostosowanie do stanu zgodnego z prawem samowolnie wykonanej rozbudowy (przybudówki) budynku mieszkalnego należącego do inwestorów.
W kwestii zarzutu dotyczącego braku ustalenia wymiarów komina przedmiotowej sprawie należy przypomnieć, że skarżący odwołał się do dwóch wymiarów wskazanych w decyzji z dnia 31 października 2024 roku w której wskazano na komin o wysokości 1,04 m i szerokość 0,28 m. Skarżący powołał się na treść orzeczenia, które podlegało odrębnej kontroli sądu w postępowaniu zakończonym wyrokiem WSA Poznaniu o sygn. akt II SA/Po 60/ 25. W istocie treść przywołanej decyzji z dnia 31 października 2024 roku nie podlegała kontroli w niniejszej sprawie. Jednocześnie zarówno zaskarżona decyzji jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie odnosiły się do kwestii wykonania obowiązków związanych z kominem. Niemniej jednak należy zauważyć, że w przypadku komina o kształcie prostopadłościanu wskazane wymiary mogą być wystarczające. Natomiast organy sygnalizowały już wcześniej, że kwestie związane z kominem zostały zgłoszone organom nadzoru budowlanego do odrębnego sprawdzenia.
W odniesieniu do zarzutu dotyczącego nie ustalenia jakie pomieszczenia znajdują się w przybudówce skarżący odniósł się do wyroku WSA w Poznaniu o sygn. akt II/Po 60/25, w którym na str. 1 stwierdzono, że "W jej wnętrzu znajdują się pomieszczenie kuchni i łazienki", a na str. 13 powołano się na opinię, że "kotłownia i cała instalacja grzewcza spełnia stawiane jej wymagania". W tym względzie powyższy zarzut w przywołanym zakresie odnosi się do stwierdzeń zawartych w wyroku w sprawie w której kontrolowana była decyzja ustalająca obowiązki nałożone w związku z wykonaniem samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego. Treść uzasadnienia przywołanego wyroku zawiera stwierdzenia, które pozostają w związku ze sprawą kontrolowaną w niniejszym postępowaniu. W tym względzie skarżący wskazał, że inne są wymagania w zakresie warunków technicznych jakie muszą spełniać kuchnia i łazienka, a inne kotłownia. W konsekwencji skarżący postawił pytania jakie pomieszczenia zostały poddane kontroli i jakie warunki wzięto pod uwagę. W tym względzie Sąd w składzie orzekającym zwraca uwagę, że podniesiony zarzut nie odnosił się bezpośrednio do stwierdzonego w zaskarżonej decyzji wykonania obowiązków nałożonych decyzją z dnia 31 października 2025 roku. Dodatkowo należy zaznaczyć, że przed wydaniem decyzji przez PINB w [...] z dnia 16 maja 2025 roku w sprawie stwierdzenia wykonania nałożonych obowiązków, przeprowadzone zostały stosowne kontrole w odniesieniu do całego obiektu potwierdzone protokołami z dnia 19 lutego 2025 roku. W tym względzie "z przeprowadzenia próby ciśnieniowej i odbioru wewnętrznej instalacji centralnego ogrzewania" sporządzono protokół w którym potwierdzono dokonanie szczegółowych oględzin wykonanej instalacji i stwierdzono, że została ona wykonana zgodnie z dokumentacją, obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej". W odniesieniu do podniesionego zarzutu należy stwierdzić, że instalacja grzewcza została skontrolowana dla całego obiektu. Brak było w tym względzie podstaw żeby zakwestionować ustalenia dokonane przez osobę posiadającą tytuł wykwalifikowanego montera i uprawnienia w zakresie wykonywania instalacji i urządzeń sanitarnych i gazowych. Podobnie za nieuzasadniony należy uznać zarzut dotyczący w istocie pytania jaki kocioł został zainstalowany. W tym względzie należy zwrócić uwagę, że parametry instalacji określa dokumentacja techniczna, która nie była uwzględniana w przedmiotowym postępowaniu dotyczącym wykonania jedynie określonych obowiązków nałożonych decyzją PINB z dnia 31 października 2024 roku w odniesieniu do samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego – przybudówki, która wcześniej była przedmiotem oględzin i kontroli poprzedzającej wydanie decyzji z dnia 16 maja 2025 roku przez PINB w [...] w niniejszym postępowaniu.
W odniesieniu do zarzutu nieustalenia ilości kanałów komina oraz wyliczeń przedstawionych przez skarżącego w odniesieniu do obowiązującej POLSKIEJ NORMY PN-B-10425, należy stwierdzić, że kwestia wykonania samych kominów nie była objęta decyzją z dnia 31 października 2024 roku PINB w [...], który nakazał wykonane określonych robót budowlanych na samowolnie wykonanej rozbudowie budynku mieszkalnego - przybudówki w zakresie: 1) wymaganej odległości krokwi od wewnętrznej płaszczyzny kanału dymowego (krokwie usytuowane są przy trzonie kominowym), na jego szerokości należy obić blachą od strony komina, a przestrzeń między nimi i kominem wypełnić wełna mineralną lub rozbiórkę węglowego trzonu kuchennego: 2) wykonania w ścianie zewnętrznej otworu nawiewnego: 3) wykonania w łazience wentylacji grawitacyjnej. W aktach sprawy znajduje się natomiast protokół nr [...] z okresowej kontroli przewodów kominowych z dnia 17 lutego 2025 roku zgodnie z którym przewody kominowe są utrzymywanie w dobrym stanie technicznym.
W kwestii zarzutu nieustalenia, czy ścianą oddzielenia przeciwpożarowego jest ścianą przypisaną zabudowie sąsiedniej czy też ścianą przybudówki, należy też zaznaczyć, że tego rodzaju czynności nie były wymagane do przeprowadzenia zgodnie z decyzją z dnia 31 października 2024 roku PINB w [...], a w konsekwencji nie mogły być podstawą wydania decyzji w przedmiocie wykonania obowiązków nałożonych na inwestora. Do zagadnienia tego odnosił się również WSA w Poznaniu w sprawie o sygn. II SA/Po 60/25 wskazując na nietrafność podniesionego zarzutu o identycznej treści już na etapie decyzji nakładającej na inwestorów określone obowiązki w ramach prowadzonego postępowania w sprawie legalności rozbudowy budynku mieszkalnego.
Reasumując w przywołanym stanie faktycznym w przedmiotowej sprawie słusznie organy zastosowały przepis art. 42 ust. 2 i 3 Prawa budowanego z 1974 r. Z treści zacytowanych przepisów wynika, że formą legalizacji w sytuacji, gdy obiekt spełnia wszystkie wymogi prawa budowlanego jest pozwolenie na jego użytkowanie, które jest jednocześnie stwierdzeniem zdatności obiektu do użytkowania wykonanego obiektu. Stosownie do art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest wyłącznie stwierdzenie zdolności do użytku wykonanego obiektu. Z treści art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 wynika jednoznacznie, że podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Kwestie zasad stwierdzania zdatności do użytkowania wykonanego obiektu regulowały przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 10 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-architektonicznego (Dz. U. z 1975 r., Nr 8, poz. 48), które miały w sprawie zastosowanie. Innymi słowy rolą właściwego organu nadzoru budowlanego było wydanie takiej decyzji, w której po stwierdzeniu zdatności do użytku obiektu budowlanego, było wydanie rozstrzygnięcia uwzględniającego treść art. 42 ust. 3 Prawa budowanego z 1974r., a sprowadzającego się w konsekwencji do uzyskania pozwolenia na użytkowanie (wyr. NSA z 29 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 640/18).
W rozpoznawanym przypadku mamy do czynienia z tego rodzaju sytuacją, która podlegała kwalifikacji umożliwiającej zastosowanie powyższych przepisów.Za niezasadne należało uznać zarzuty podniesione w przedmiotowej skardze. Skarżący prócz swoich twierdzeń nie przedstawili racjonalnych dowód na potwierdzenie podnoszonych zarzutów. Organy natomiast zgromadziły dokumentację sporządzoną przez osoby posiadające odpowiednią wiedzę techniczną w zakresie budownictwa potwierdzona wymaganymi uprawnieniami i odniosły się do kwestii poprawności wykonanych robót. W świetle zgromadzonych akt sprawy zasadnie uznały, że obowiązki nałożone decyzją z 31 października 2024 r. zostały wykonane.
Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania o niezasadności zarzutów wywiedzionej skargi. Sąd nie znalazł żadnej przesłanki skutkującej uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło