II SA/Po 614/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr) Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 grudnia 2009r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [..] w przedmiocie przeniesienia na równorzędne stanowisko służbowe oddala skargę /-/ E. Brychcy /-/ J. Szaniecka /-/ B. Drzazga Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009r. Nr [...]Dyrektor Izby Celnej w P., na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004r. Nr 156, poz. 1641 ze zm.), z dniem 1 maja 2009r. przeniósł S.C. , starszego kontrolera celnego dyspozytora celnego w Referacie [...] w P., w Wydziale Zwalczania Przestępczości na stałe do służby w Wydziale Egzekucji i Likwidacji w Izbie Celnej w P., na takie samo stanowisko służbowe. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej funkcjonariusza celnego można przenieść, gdy wymagają tego ważne względy służbowe, na takie samo lub równorzędne stanowisko do innego urzędu w tej samej lub innej miejscowości. Organ mając na uwadze potrzeby personalne i służbowe Wydziału Egzekucji i Likwidacji wynikające z obowiązku realizacji nałożonych zadań, przeniesienie funkcjonariusza do wskazanej jednostki organizacyjnej uznał za uzasadnione. S. C. zwrócił się do Dyrektora Izby Celnej w P. z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją. Uzasadniając wniosek podniósł, iż w ostatnim czasie doszło do wydarzeń, które mocno naruszyły stabilność emocjonalną wszystkich członków Grupy, w której służy. Doszło do nerwowych reakcji na niestabilność systemu pracy, na zawieszenie możliwości korzystania z planowanych urlopów w okresie przed i poświątecznym oraz wielu innych niedogodności wynikających ze specyficznego charakteru pracy. Wskazał, iż w przekonaniu większości czynniki te mogły mieć wpływ na tragiczną śmierć jednego z kolegów. Wyjaśnił, iż wskutek wzrostu napięcia emocjonalnego w dniu 17 kwietnia poproszono o spotkanie z Naczelnikiem i Dyrektorem pionu. Zaznaczył, że wniosek o spotkanie nie był jego inicjatywą. Po tym wydarzeniu, w dniu 21 kwietnia on i jego koledzy zostali indywidualnie wezwani na rozmowę z Dyrektorem S. oraz Naczelnikiem B . W trakcie tej rozmowy wnioskodawca dowiedział się, że został postawiony do dyspozycji Dyrektora Izby Celnej. Zdaniem S. C. w momencie bardzo dużego obciążenia psychicznego takie postępowanie wobec niego jest niemoralne. W dniu 29 kwietnia wręczono mu zaskarżoną decyzję. Na jego pytanie o powód takiego postępowania Naczelnik i Dyrektor odpowiedzieli mu, że widzą u niego oznaki wypalenia zawodowego, oznaki słabej kondycji psychicznej oraz obawy o stan zdrowia fizycznego. Wnioskodawca stwierdził, ze wszystkie te powody nie są prawdziwe. Z wypaleniem zawodowym na pewno nie ma nic wspólnego udział wnioskodawcy w dwóch najbardziej spektakularnych ujawnieniach, jakie zanotowała na swoje konto [...] w ostatnim czasie. Ponadto wskazał, iż posiada aktualne badania lekarskie dopuszczające go do pracy, a odporności psychicznej jaką posiada, życzy innym osobom. Wnioskodawca podniósł, iż domyśla się, że powodem jego przeniesienia jest chęć pozbycia się z Grupy osoby, która ma odwagę mówić prawdę, zwłaszcza na temat nieprzestrzegania przepisów. Takie postępowanie ma na celu zastraszenie innych funkcjonariuszy i zmuszenie ich do absolutnej uległości. Jest to więc swoisty rodzaj kary. S. C. podkreślił, że od piętnastu lat jest funkcjonariuszem celnym i przez cały ten okres uczciwie i z pełnym oddaniem pełnił służbę. Z kolei większość problemów, z którymi boryka się Grupa [...] wynika z niepełnej obsady etatów. Przeniesienie go więc do innego wydziału spowoduje zwiększenie skali problemu. Dyrektor Izby Celnej w P. decyzją z dnia[...]czerwca 2009r. Nr [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 81 ust. 1 i 2 ustawy o Służbie Celnej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdził, że decyzja o przeniesieniu S. C. od dnia 1 maja 2009r. na stałe do pełnienia służby w Wydziale Egzekucji i Likwidacji została podjęta w związku z koniecznością zapewnienia właściwej realizacji zadań przez wymienioną komórkę organizacyjną Izby Celnej w P . Z uwagi na duże obciążenie pracą Wydział ten jest komórką wymagającą najpilniejszego wzmocnienia kadrowego, zaś zapewnienie prawidłowego funkcjonowania tej komórki jest niezwykle istotne z punktu widzenia interesów Izby. Specyficzny charakter Służby Celnej oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy wiążą się z konsekwencjami w postaci gotowości do zmiany miejsca pełnienia służby, w szczególności w przypadkach, gdy wymagają tego ważne względy służbowe. Występująca aktualnie potrzeba wzmocnienia obsady kadrowej w celu zapewnienia właściwej realizacji zadań przez Wydział Egzekucji i Likwidacji jest właśnie takim przypadkiem. S. C. wniósł skargę na powyższą decyzję powtarzając argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto podniósł, iż wydanie decyzji o przeniesieniu nie było poprzedzone żadnym postępowaniem, o czym może świadczyć fakt pośpiechu z jakim została wydana. Skarżący wskazał, iż nie dano mu możliwości wypowiedzenia się i przedstawienia argumentów w sprawie. Nie wskazano mu na jakiej podstawie wytypowano właśnie jego do przeniesienia. Podniósł, iż charakter pracy, jaki obecnie wykonuje jest zupełnie inny od tego, które będzie wykonywał w Wydziale Egzekucji i Likwidacji. Wskazał, iż nie jest biegły w obsłudze komputera, a na nowym stanowisku 80 % czasu zajmuje praca przed komputerem. Zdaniem skarżącego w zaskarżonej decyzji uzasadnienie decyzji nijak się ma do rzeczywistych powodów przeniesienia. Ponadto uzasadnienie to jest bardzo ogólnikowe i nie dość wyczerpujące. Skarżący stwierdził też, iż porównując sytuację kadrową w dotychczasowym jego miejscu służby i w Wydziale, do którego został przeniesiony z pewnością większe braki osobowe są w Grupie [...]. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w P. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. w przedmiocie przeniesienia funkcjonariusza celnego. Stosownie do art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej, obowiązującej do dnia 30.10.2009r. (Dz.U.z 2004r., Nr 156, poz. 1641 ze zm.), funkcjonariusza celnego można, gdy wymagają tego ważne względy służbowe, przenieść na takie samo lub równorzędne stanowisko do innego urzędu, w tej samej lub innej miejscowości. Wskazana regulacja prawna ma charakter uznaniowy, co ogranicza kontrolę sądu administracyjnego do zbadania jej zgodności z prawem, bez wnikania w celowość rozstrzygnięcia w niej zawartego. Kontrola ta ma zatem ustalić, czy wydana w sprawie decyzja nie nosi cech dowolności, a więc, czy organ przed jej wydaniem zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. W niniejszej sprawie, jako okoliczność uzasadniającą przeniesienie skarżącego z Grupy [...]w P. do pełnienia służby w Wydziale Egzekucji i Likwidacji w izbie Celnej w P., organ celny wskazał względy kadrowe związane z koniecznością zapewnienia właściwej realizacji zadań przez Wydział Egzekucji i Likwidacji Izby Celnej w P . Dyrektor Izby Celnej w P. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, iż wymieniony Wydział ze względu na duże obciążenie pracą jest komórką organizacyjną wymagającą najpilniejszego wzmocnienia kadrowego, a zapewnienie prawidłowego tej właśnie komórki jest niezwykle istotne z punktu widzenia interesów Izby. W tej sytuacji podnieść przede wszystkim należy, że Sąd nie ma możliwości ingerencji w prowadzoną przez organ celny politykę kadrową w zakresie uznania, jak również w kryteria typowania funkcjonariuszy celnych do przeniesienia(vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 listopada 2005r., II SA/Wa 1484/05, LEX nr 192496 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 listopada 2005r., II SA/Wa 1485/05, LEX nr 192510, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 30 grudnia 2008r., II SA/Ol 922/08, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zagadnienie to, stosownie do unormowania prawnego wynikającego z ustawy o Służbie Celnej pozostawione jest wyłącznie uznaniu organu celnego, który w ramach stosunku administracyjnoprawnego władczo i jednostronnie kształtuje sytuację służbową podległych temu organowi funkcjonariuszy celnych. Niewątpliwie zaś, powołane przez organ celny w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zmiany etatowe w podległych jednostkach organizacyjnych, związane z koniecznością wzmocnienia kadrowego Wydziału Egzekucji i Likwidacji, obciążonego dużą ilością pracy, mogą stanowić okoliczność wyczerpującą znamiona "ważnych względów służbowych" i tym samym uzasadniającą przeniesienie funkcjonariusza celnego na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej (vide: wyrok WSA w Warszawie z 10 maja 2006r., II SA/Wa 1551/05, Lex nr 257167). Należy zauważyć, że w aktach sprawy znajduje się pismo podsekretarza stanu, Szefa Służby Celnej J. K. z dnia 13 maja 2009r., odnoszące się do narady kadry kierowniczej Służby Celnej w dniu 24 marca 2009r., w czasie której wskazano na konieczność poprawy efektywności działania służby w celu wzrostu kwot egzekwowanych w ramach postępowania egzekucyjnego. W piśmie powoływano się przy tym na wyniki i zalecenia Najwyższej Izby Kontroli zawarte w wystąpieniu pokontrolnym. Treść powyższego pisma potwierdza więc niezbędność wzmocnienia kadrowego wydziału zajmującego się egzekucją w Izbie Celnej w P. W tych okolicznościach za nieuprawniony należy uznać zarzut skargi naruszenia przez organ celny art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej. Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje zarzut zawarty w skardze, a dotyczący naruszenia przez organ celny art. 9 kpa, art. 10 § 1 i 3 kpa, art. 61 § 4 kpa, poprzez nieinformowanie skarżącego o postępowaniu i uniemożliwienie mu wypowiedzenie się w sprawie przed wydaniem decyzji. Postępowanie bowiem w sprawie przeniesienia skarżącego do Wydziału Egzekucji i Likwidacji Izby Celnej w P. nastąpiło z urzędu. Zwrócić należy uwagę, że przeniesienie funkcjonariusza celnego do pełnienia służby w innej miejscowości jest aktem jednostronnym organu celnego nie wymagającym w tym zakresie uzyskania zgody przenoszonego funkcjonariusza na dokonanie tej czynności. Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne nie wymagało zbierania dowodów, stąd udział w nim strony był ograniczony jedynie do stadium wszczęcia postępowania i wydania decyzji, a zasada informowania realizowana była właściwe poprzez pouczenie o środkach zaskarżenia wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Z akt sprawy nie wynika, czy organ celny zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie przeniesienia i czy stosownie do art. 10 § 1 kpa poinformował go o możliwości zapoznania się z materiałami, na podstawie których wydane zostało rozstrzygnięcie, jednak nie miało to wpływu w przypadku reorganizacji służby celnej, na wynik tej sprawy (vide: wyrok WSA w Olsztynie z dnia 30 grudnia 2008r., II SA/Ol 922/08, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ E.Brychcy /-/ J.Szaniecka /-/ B.Drzazga MK