II SA/Po 615/17
WyrokWSA w Poznaniu2018-01-10
Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Elwira Brychcy, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie art. 85 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, polegające na braku podania do publicznej wiadomości decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, stanowi rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że naruszenie art. 85 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, nie stanowi rażącego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności decyzji. Interpretacja tego przepisu w tamtym czasie budziła wątpliwości, a jego naruszenie nie miało charakteru oczywistego, jasnego i bezspornego. Ponadto, nawet gdyby doszło do naruszenia, nie skutkowałoby ono rażącym naruszeniem prawa, gdyż przepis ten nie jest skierowany do stron postępowania w sposób wywołujący skutki prawne doręczenia decyzji.Stan faktyczny
Starosta O. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza R. z dnia 29 stycznia 2016 r., która stwierdzała brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanej budowy budynku inwentarskiego. Starosta argumentował, że inwestycja znajduje się na obszarze chronionego krajobrazu, gdzie obowiązują zakazy dotyczące lokalizowania wielkotowarowych ferm. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji, uznając, że zakaz ten nie obowiązuje. P. L. wniósł o ponowne rozpoznanie, podnosząc zarzut naruszenia art. 85 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, polegający na braku podania do publicznej wiadomości decyzji środowiskowej. SKO utrzymało w mocy swoją poprzednią decyzję, uznając, że przepis ten nie nakładał obowiązku podania do publicznej wiadomości decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a nawet jeśli taki obowiązek istniał, jego naruszenie nie było rażące.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Natalia Sikorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2018r. sprawy ze skargi P. L. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2017 roku nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 i art. 157 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza R. z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia, polegającego na budowie budynku inwentarskiego - tuczami, na działce oznaczonej geodezyjnie nr [...] w [...], gm. R..
W uzasadnieniu powyższej decyzji wyjaśniono, że pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. Starosta O. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskiem o zbadanie zgodności z prawem decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. Starosta powołał się na rozporządzenie nr [...] Wojewody Pilskiego z dnia 15 maja 1998 r. w sprawie ustanowienia obszarów chronionego krajobrazu w województwie pilskim (Dz. Urz. Woj. Pil. z 1998 r., Nr [...], poz. 83), zgodnie z którym w ustanowionym obszarze Krajobrazu [...] i [...] obowiązywał zakaz lokalizowania wielkotowarowych ferm hodowlanych większych niż 300 dużych jednostek przeliczeniowych i ferm bezściółkowych oraz gnojowicowania użytków rolnych. Stosownie do treści art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 2134 ze zm.), w obszarze chronionego krajobrazu mogą być wprowadzone zakazy realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 03 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1405), a zakazy te nie dotyczą jedynie tych przedsięwzięć, dla których przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko wykazała brak negatywnego wpływu na ochronę przyrody i ochronę krajobrazu obszaru chronionego. Przytaczając powyższe przepisy Starosta O. wskazał, że przedmiotowa sprawa wymagała ustalenia uwarunkowań środowiskowych po dokonaniu oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko. Orzeczenie o braku konieczności przeprowadzenia takiej oceny stanowiło rażące naruszenie prawa.
Mając powyższe na względzie, w dniu [...] września 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza R. z dnia [...] stycznia 2016 r.
W dalszej części uzasadnienie Kolegium wyjaśniło, że planowana inwestycja polegająca na budowie tuczami na 1200 tuczników (168 DJP) w systemie bezściółkowym oraz pomieszczenia socjalnego i dwóch zbiorników na pasze, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 102 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2016, poz. 71), zaliczana jest do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko konieczne jest przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko tylko wówczas, jeżeli obowiązek przeprowadzenia takiej oceny został stwierdzony na podstawie kryteriów określonych w art. 63 ust. 1 powołanej powyżej ustawy, bądź niespełnienia tych kryteriów dokonywana jest w drodze postanowienia organu właściwego do wydania decyzji środowiskowej, po zasięgnięciu opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska i właściwego organu sanitarnego (art. 64 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko). W art. 84 ustawy ustawodawca przewidział, iż w przypadku, gdy nie została przeprowadzona ocena, oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji środowiskowej właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Przepis art. 24 ust 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody stanowi, że na obszarze chronionego krajobrazu może być wprowadzony zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy. Mając powyższe na względzie, w realiach przedmiotowej sprawy obowiązkiem Kolegium było w pierwszej kolejności zbadanie, czy planowane przedsięwzięcie położone jest w obszarze chronionego krajobrazu, a następnie ustalenie, czy w tym obszarze obowiązują zakazy realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Aktem prawnym regulującym kwestie dotyczące obszaru chronionego krajobrazu "[...] i [...]" jest rozporządzenie nr [...] Wojewody [...] w sprawie ustanowienia obszarów chronionego krajobrazu w województwie pilskim. Rozporządzenie to wydane zostało na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 1991, Nr 114, poz. 492 ze zm.). W wyniku zmiany tej ustawy dokonanej ustawą z dnia 7 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody (Dz. U. z 2000r., Nr 3, poz. 21) ustawodawca zdecydował, w art. 7 ustawy, że parki krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu, pomniki przyrody utworzone na podstawie dotychczasowych przepisów stają się parkami krajobrazowymi, obszarami chronionego krajobrazu, pomnikami przyrody w rozumieniu niniejszej ustawy, natomiast w art. 11 ustawy zmieniającej, że przepisy wykonawcze wydane na podstawie przepisów ustawy z 1991 r. zachowują moc do czasu wejścia w życie aktów wykonawczych wydanych na podstawie upoważnień ustawowych w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, w zakresie, w jakim nie są z nią sprzeczne, jednak nie dłużej niż przez okres 6 miesięcy od dnia jej wejścia w życie, tj. do 1 lutego 2001 r.
W dniu 1 maja 2004r. weszła w życie nowa ustawa o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 r., a przepisy ustawy z 1991 r. utraciły moc obowiązującą. Jednakże w art. 153 powyższej ustawy wskazano, że formy ochrony przyrody (m.in. obszary chronionego krajobrazu), utworzone lub wprowadzone przed dniem wejścia w życie ustawy stają się formami ochrony przyrody w rozumieniu niniejszej ustawy. Mając powyższe na względzie Kolegium przyjęło, że rozporządzenie nr [...] Wojewody [...] nadal obowiązuje w części, w której wyznacza obszar chronionego krajobrazu [...] i R. Gołaniecko - Wągrowieckiej (w którym położona jest m.in. działka [...] w [...]), nadając mu nazwę i określając granice. W pozostałym zakresie rozporządzenie utraciło moc obowiązującą od dnia 2 sierpnia 2001r., na podstawie art. 11 ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody. W konsekwencji Kolegium stwierdza, że wprowadzony tym rozporządzeniem zakaz lokalizowania na przedmiotowym obszarze wielkotowarowych ferm hodowlanych większych niż 300 dużych jednostek przeliczeniowych i ferm bezściółkowych oraz gnojowicowania użytków rolnych nie obowiązuje. Na potwierdzenie powyższej wykładni Kolegium przytoczyło stanowisko sądów administracyjnych, konkludując, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia 24 ustawy o ochronie przyrody.
Wniosek o ponowne rozpoznanie wniósł P. L., podnosząc, że Kolegium nie odniosło się do kluczowej kwestii, dającej podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r., jaką jest naruszenie art. 85 ust. 3 ustawy o ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, polegająca na braku podania do publicznej wiadomości decyzji środowiskowej. Stosowny komunikat nie został ogłoszony ani w sposób zwyczajowo przyjęty w [...], natomiast komunikat na stronie BIP pojawił się dopiero pięć miesięcy po wydaniu decyzji, po interwencji Starosty [...] w O.. Dodatkowo decyzja środowiskowa dotyczy budowy budynku inwentarskiego (tuczami) oraz budowy dwóch silosów paszowych w zabudowie zagrodowej. Natomiast projekt planowanej inwestycji nie obejmuje budynku o charakterze mieszkalnym, który jest niezbędnym elementem takiej zabudowy, co jest o tyle istotne, że budynek taki nie znajduje się na działce nr [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r., Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2017 r
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia przytoczono dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazano treść przepisów regulujących instytucję stwierdzenia nieważności decyzji. Jak wskazano, wnioskodawca podnosi, że decyzja Burmistrza R. z dnia [...] stycznia 2016 r. o braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko wydana została z naruszeniem przepisu art. 85 ust. 3 ustawy o ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W dacie wydania decyzji środowiskowej przepis art. 85 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji o środowisku miał następujące brzmienie: organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach podaje do publicznej wiadomości informacje o wydanej decyzji i o możliwościach zapoznania się z jej treścią oraz z dokumentacją sprawy, w tym z uzgodnieniem dokonanym z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska oraz opinią organu, o którym mowa w art. 78.
Redakcja przepisu art. 85 ust. 3 ustawy o ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko według brzmienia sprzed nowelizacji nasuwała wątpliwości interpretacyjne. W praktyce problem sprowadzał się do tego, czy obowiązek podania do publicznej wiadomości dotyczył wyłącznie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (tj. decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania) czy też decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia. Wątpliwości powyższe zostały rozwiane dopiero nowelizacją omawianej ustawy tj. ustawą z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1936 ze zm.). Ustawą powyższą znowelizowano art. 85 ust. 3 ustawy o ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wprowadzając do treści przepisu zdanie drugie, które wprost nakłada obowiązek podania do publicznej wiadomości informacji o wydanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydanej bez przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Przepis art. 85 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko według brzmienia obowiązującego w dacie wydania decyzji środowiskowej obowiązek podania do publicznej wiadomości informacji o wydanej decyzji ustanawiał zatem jedynie dla decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania, nie dotyczył natomiast decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko. A więc nawet w sytuacji braku podania przez Burmistrza R. do publicznej wiadomości informacji o wydanej decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r., nie doszłoby do rażącego naruszeniem prawa. Kolegium odwołało się przy tym do orzecznictwa sądów administracyjnych wskazujących, że w sytuacji, gdy brzmienie przepisu nasuwa jakiekolwiek wątpliwości interpretacyjne, lub też przepis nie rozstrzyga wprost spornej kwestii, to nie dochodzi do rażącego naruszenia prawa.
Jak wynika z akt postępowania Burmistrz R. w dniu [...] stycznia 2016 r. wydał komunikat o wydanej w dniu 29 stycznia 2016 r. na wniosek inwestora M. N. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego tuczami na terenie działki nr [...] w m. Budziszewko, gm. R.. Komunikat zawierał też informację o możliwości, terminie i miejscu zapoznania się z aktami sprawy. Komunikat ten został wywieszony na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w R. w dniach od [...] lutego 2016 r. do [...] lutego 2016 r. oraz został przesłany do Sołtysa [...] z prośbą o wywieszenie jego treści na okres 14 dni na tablicy informacyjnej Sołectwa. Informacja o wydanej decyzji ze znacznym opóźnieniem, bo dopiero w lipcu 2016 r., zamieszczona została na stronie BIP Urzędu. Kolegium nie mogło jednak odnieść się do zarzutu wnioskodawcy, o braku wywieszeniu komunikatu przez sołtysa [...], gdyż jest to informacja pochodząca od strony nie poparta żadnymi dowodami.
W dalszej części Kolegium wskazało, że wnioskodawca podniósł, że decyzja środowiskowa Burmistrza R. z dnia [...] stycznia 2016 r. dotyczy budowy budynku inwentarskiego (tuczami) oraz budowy dwóch silosów paszowych w zabudowie zagrodowej, natomiast projekt planowanej inwestycji nie obejmuje budynku o charakterze mieszkalnym, ponadto budynek taki nie istnieje na działce nr [...]. Kolegium wskazuje, że z decyzji środowiskowej wynika, że planowane przedsięwzięcie polegać będzie na budowie tuczami, budowie pomieszczenia socjalnego oraz dwóch zbiorników na paszę. Nie można więc było odnieść się do powyższego zarzutu strony, gdyż decyzja Burmistrza R. z dnia [...] stycznia 2016 r. nie odnosiła się do pojęcia "zabudowy zagrodniczej".
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu P. L. reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzucono błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie art. 85 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez przyjęcie, że przepis ten mógł być różnie interpretowany, przez co Burmistrz nie miał obowiązku podania do publicznej wiadomości decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydanej w postępowaniu, w którym nie przeprowadzono oceny oddziaływania na środowisko, co w konsekwencji nie kwalifikuje się jak rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., pomimo braku ogłoszenia na stronie internetowej Urzędu Miejskiego i na tablicy ogłoszeń Sołectwa Budziszewko.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Pismem procesowym z dnia 08 stycznia 2018 r. Burmistrz R. wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017, poz. 1369 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia oceny prawidłowości decyzji organów administracji publicznej o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza R. z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia, polegającego na budowie budynku inwentarskiego - tuczami, na działce oznaczonej geodezyjnie nr [...] w [...]u, gm. R..
Jak wskazuje analiza akt sprawy oraz wniesionej skargi istota zawisłego sporu sprowadza się do ustalenia, czy naruszenie art. 85 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, którego dopuścić się miał organ prowadzący postępowanie może ze sobą nieść skutek w postaci nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r.
Rozstrzygając powyższy spór należy w pierwszej kolejności zauważyć, że pomimo istniejących w doktrynie rozbieżności, skład orzekający w niniejszej sprawie przyjmuje, że podstawą stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, jaką jest podstawa rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.), można również objąć sytuację rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego. Za rażące naruszenie prawa procesowego uznaje się przy tym naruszenie mające oczywisty, wyraźny i bezsporny charakter, co oznacza, że ma ono miejsce, gdy w stanie prawnym niebudzącym wątpliwości co do jego rozumienia wydaje się decyzję, która treścią swego rozstrzygnięcia stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów, przeciwstawiając się tym samym przepisom, na podstawie których została wydana (por. P. Daniel, Naruszenie przepisów postępowania jako przesłanka uchylenia decyzji lub postanowienia w postępowaniu sądowoadministracyyjnym, Warszawa 2016, s. 265 – 266). Rażące naruszenie prawa jest bowiem wyrazem ewidentnego, jasno uchwytnego błędu w interpretowaniu prawa; w tych przypadkach uchybienie prawu ma charakter oczywisty, jasny i bezsporny, niedopuszczający możliwości odmiennej wykładni, chodzi więc raczej o stwierdzenie ewidentnego błędu, nie zaś o wybór jednej z możliwych do przyjęcia interpretacji. Oznacza to, że w sposób rażący może być naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, a więc przepis, który nie wymaga wykładni prawa, co ma miejsce, gdy orzeczenie (lub też procedura) w sposób ewidentny odbiega od normy prawnej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 1995 r., sygn. akt II ARN 22/95, OSNP 1996, Nr 19–20, poz. 297; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 09 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1134/04, Baza NSA; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2001 r., sygn. akt III SA 1110/00, Baza NSA).
W realiach przedmiotowej sprawy podstawowym warunkiem umożliwiającym rozważenie możliwości stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. z uwagi na naruszenie art. 83 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, pozostawało zatem ustalenie, czy przepis powyższy nakładał na organy administracji publicznej jasny i precyzyjny obowiązek, który nie został zrealizowany. Równocześnie dla porządku zaznaczyć należy, że przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko nie przewidują z mocy prawa (ex lege) skutku, jakim jest nieważność decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań w przypadku decyzji, wydanych w postępowaniu, w którym dopuszczono się naruszenia zasad postępowania.
Odnosząc się do kwestii oczywistości naruszenia przepisów postępowania powtórzyć należy, za Samorządowym Kolegium Odwoławczym, że art. 85 ust. 3 ustawy o ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kwestionowanej decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. przewidywał, że "Organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach podaje do publicznej wiadomości informacje o wydanej decyzji i o możliwościach zapoznania się z jej treścią oraz z dokumentacją sprawy, w tym z uzgodnieniem dokonanym z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska oraz opinią organu, o którym mowa w art. 78". Redakcja powyższego przepisu nasuwała jednak wątpliwości, czy obowiązek podania do publicznej wiadomości dotyczył wyłącznie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (tj. decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania) czy też decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia. W celu ich usunięcia, ustawą z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw, znowelizowano art. 85 ust. 3 ustawy o ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wprowadzając do treści przepisu zdanie drugie, zgodnie z którym przepis powyższy stosuje się odpowiednio do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydanej bez przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Jak wyjaśniono w uzasadnieniu ustawy z dnia 9 października 2015 r. zmiana powyższa wynikała z potrzeby sprecyzowania, iż podanie do publicznej wiadomości dotyczy także decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydanej w postępowaniu, w którym nie przeprowadzono oceny oddziaływania na środowisko. Potrzeba sprecyzowania wynikała z faktu, iż w zdaniu pierwszym wskazano, że "Organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach podaje do publicznej wiadomości informacje o wydanej decyzji i o możliwościach zapoznania się z jej treścią oraz z dokumentacją sprawy, w tym z uzgodnieniem dokonanym z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska oraz opinią organu, o którym mowa w art. 78". Uzgodnienie dokonane z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska jest uregulowane w art. 77 ustawy w ten sposób, że następuje ono w postępowaniu, w którym jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zatem uzasadnione było sprecyzowanie w zdaniu drugim, iż przepis stosuje się odpowiednio do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydanej bez przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, tj. bez podania do publicznej wiadomości informacji o możliwości zapoznania się z treścią uzgodnienia, którego nie ma.
Mając powyższe na względzie przyjąć należało, że przepis art. 85 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kwestionowanej decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. nie stanowił przepisu, którego naruszenie mogło wyczerpywać przesłankę rażącego naruszenia prawa. Nie można bowiem uznać, że brak podania do publicznej wiadomości decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w sytuacji gdy nie przeprowadzono oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stanowił naruszenie oczywistego, jasnego i bezspornego przepisu prawa procesowego. Tym samym za zasadne uznać należało stanowisko Kolegium dotyczące niemożności stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. z uwagi na naruszenie art. 85 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, którego dopuścić się miał, w ocenie skarżącego, organ prowadzący postępowanie.
Niezależnie od powyższego Sąd wskazuje, że ewentualne naruszenie art. 85 ust. 3 powołanej powyżej ustawy nie niosło ze sobą ryzyka wyrządzenia znacznych szkód społecznych lub gospodarczych. Sąd podziela bowiem stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, że celem powyższego przepisu jest zapewnienie możliwości zainteresowanym podmiotom niebiorącym bezpośredniego udziału w postępowaniu, zapoznania się z treścią decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Taka informacja może w określonych warunkach stanowić podstawę do podjęcia przez uprawniony podmiot działań zmierzających do weryfikacji stanowiska organu w tym zakresie. Jednakże samo upublicznienie informacji o wydaniu decyzji w trybie art. 85 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, którego dopuścić się miał organ prowadzący postępowanie, nie ma takiego waloru jak jej doręczenie poprzez publiczne ogłoszenie, o którym mowa w art. 49 K.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 01 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 820/14, Baza NSA). Należy bowiem zwrócić uwagę, że art. 85 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko nie jest skierowany do stron postępowania, a do społeczeństwa, które ma prawo do informacji o inwestycjach, mogących wpływać na stan środowiska naturalnego. Jest to zatem dodatkowa forma upublicznienia informacji. Nie wywołuje natomiast skutków prawnych przewidzianych w K.p.a. dla doręczenia decyzji. Konsekwentnie, nawet w sytuacji, w której przepis powyższy zostanie naruszony, nie można skutecznie formułować tezy o rażącym naruszeniu postępowania, skutkującym chociażby uniemożliwieniem stronom czynnego udziału w postępowaniu (przy czym samo w sobie stanowiłoby to przesłankę wznowienia postępowania). Obowiązek, o którym mowa w art. 10 § 1 K.p.a., a więc obowiązku zapewnienia czynnego udziału stron w postępowaniu, jest bowiem realizowany w drodze doręczenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nie zaś w formie przewidzianej w art. 85 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Okoliczność powyższa dodatkowo potwierdza prawidłowość decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Biorąc pod uwagę art. 134 § 1 P.p.s.a. wskazać nadto należy, iż Sąd podziela stanowisko SKO w P., że decyzja Burmistrza R. z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] nie narusza przepisów rozporządzenia nr [...] Wojewody P. w sprawie ustanowienia obszarów chronionego krajobrazu w województwie pilskim bowiem wprowadzony pierwotnie tym rozporządzeniem zakaz lokalizowania na przedmiotowym obszarze wielkotowarowych ferm hodowlanych większych niż 300 dużych jednostek przeliczeniowych i ferm bezściółkowych oraz gnojowicowania użytków rolnych aktualnie nie obowiązuje.
Podsumowując dotychczasowe rozważania wskazać należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło