II SA/Po 623/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy po rozpoznaniu w dniu 14 września 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu w sprawie ze skargi K. K-C na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2015r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braku skargi. /-/ E. Brychcy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 13 sierpnia 2015r. odrzucił skargę K. K-C z uwagi na nieuzupełnienie, pomimo wezwania, braku skargi polegającego na nieprzedłożeniu pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej. Postanowienie zostało prawidłowo doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 27 sierpnia 2015r. i następnie w dniu 03 września 2015r. pełnomocnik skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi na decyzję Wojewody z [...] maja 2015r. Pełnomocnik argumentował, że z uwagi na pobyt skarżącej poza miejscem zamieszkania w B. nawiązała kontakt z pełnomocnikiem dopiero 28 lipca 2015r., a wiec ostatniego 7-dniowego terminu do uzupełnienia braku skargi. W związku z powyższym nie była w stanie przybyć do siedziby pełnomocnika w celu dostarczenia pełnomocnictwa. Jednocześnie z uwagi na zawarty wniosek o przedłużenie terminu do dostarczenia pełnomocnictwa, skarżąca nie zdecydowała się na przesłanie dokumentu pełnomocnictwa bezpośrednio do Sądu oczekując na odpowiedź z Sądu. Skarżąca pozostawała zatem w nieświadomości, co do bezskutecznego upływu terminu do uzupełnienia braku, a nadto wystąpiła przeszkoda uniemożliwiająca terminowe uzupełnienie braku. Skarżąca dopiero na skutek postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi w dniu 27 sierpnia 2014r. uzyskała rozeznanie w sprawie, a więc tego dnia ustała przeszkoda uniemożliwiająca terminowe uzupełnienie braku skargi. Pełnomocnik wskazał, że skarżąca skierowała pełnomocnictwo drogą pocztową bezpośrednio do Sądu. Spełnione zatem zostały przesłanki zawarte w art. 87 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wniosek zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z dyspozycją art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm. dalej "p.p.s.a.") czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli jednak strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 §1 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym uprawdopodobnić należy okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 §1 i §2 p.p.s.a.). Wobec powyższego w pierwszej kolejności Sąd bada, czy wniosek o przywrócenie terminu jest dopuszczalny i czy został złożony w terminie, o którym mowa w treści przepisu art. 87 §1 p.p.s.a. Sąd przyjął, że termin 7 dni do złożenia wniosku o przywrócenie terminu w niniejszej sprawie liczyć należy od dnia kiedy rzeczywiście skarżąca dowiedziała się o odrzuceniu skargi, czyli od dnia kiedy przesyłkę doręczono jej pełnomocnikowi, tj. od 27 sierpnia 2015r. Pełnomocnik skarżącej stosowny wniosek złożył 3 września 2015r., zatem dochowano ustawowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku skargi. Przechodząc do merytorycznej oceny wniosku skarżącej wskazać należy, że oceniając okoliczności mające uprawdopodobnić brak winy w naruszeniu terminu Sąd bierze pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Instytucja przywrócenia terminu jest bowiem stosowana jedynie w sytuacjach wyjątkowych, tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Pojecie winy obejmuje również winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonych czynności, w tym pełnomocnika strony. W sytuacji zatem kiedy stronę reprezentuje pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności procesowych przez tego pełnomocnika. O braku winy można bowiem mówić jedynie wtedy, gdy nie można było usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie NSA z 2 października 2002r., V SA 793/03). Przeszkody te muszą mieć ponadto charakter zewnętrzny i obiektywny jak np. nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (wyrok NSA z 3 sierpnia 2001r., I SA/Wr 676/99, niepubl.). Pełnomocnik, godząc się zatem na reprezentowanie strony, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jak gdyby działał na własną rzecz. Skutki ewentualnego niedochowanie terminu przez pełnomocnika będą bowiem obciążały stronę. W niniejszym postępowaniu skarżąca była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - adwokata. Oceniając podnoszoną przez skarżącą okoliczność dotyczącą pozostawania w nieświadomości, co do bezskutecznego upływu terminu do uzupełnienia braku skargi poprzez przedłożenie pełnomocnictwa, a nadto przeszkody uniemożliwiającej terminowe uzupełnienie braku, Sąd stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku skargi. Adwokat, jako profesjonalny pełnomocnik skarżącej wiedział, że składając skargę do Sądu zobowiązany jest do dołączenia do niej pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionej kopii, co potwierdza także wskazanie w treści skargi jako załącznika pełnomocnictwa, którego jednak realnie nie załączył. Zatem przygotowując się do wniesienia skargi do Sądu Administracyjnego, którą wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji organu II instancji, tj. od 12 maja 2015r., powinien takie pełnomocnictwo uzyskać. Pełnomocnik zyskał jeszcze dodatkowy czas wynikający z wezwania Sądu do uzupełnienia skargi poprzez przesłanie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionej kopii pod rygorem odrzucenia skargi. Pełnomocnik znał zatem skutki nieprzedłożenia pełnomocnictwa w terminie. Nie wskazał przy tym żadnych okoliczności wyłączających jego brak winy w niewykonaniu zobowiązania nałożonego przez Sąd. Nie może przy tym zasłaniać się nieświadomością, czy niewiedzą skarżącej, którą jako jej profesjonalny pełnomocnik winien pouczyć o możliwych skutkach niewykonania zobowiązania i uchronić przed najdalej idącym odrzuceniem skargi. Argumentacja pełnomocnika łącząca nieświadomość skarżącej co do stanu sprawy z niemożliwością osobistego stawienia się w Polsce i udzielenia pełnomocnictwa, nie jest dla Sądu przekonująca. Pełnomocnik miał bowiem wystarczająco dużo czasu na telefoniczny kontakt z mandantką, a także na przedłożenie pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącą w Belgii, przesłanego chociażby listem poleconym za pośrednictwem poczty czy przesyłką kurierską. Zdaniem Sądu, pełnomocnik powinien dochować należytej staranności przy prowadzeniu spraw swojej mandantki. Pełnomocnik mógł bowiem, a nawet powinien interesować się tokiem postępowania sądowego, dochowując należytej staranności i podejmując stosowne kroki w celu uchronienia mocodawcy m.in. przed skutkami niedochowania terminu, czego nie uczynił bezzasadnie oczekując przedłużenia terminu do uzupełnienia tego braku skargi. Okoliczność nierzetelnego wykonywania obowiązków nie może być uznana za brak winy skarżącej w niedotrzymaniu terminów. Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy bowiem brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (tak też SN w postanowieniu z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98). W tym właśnie celu, przebywając na stałe w Belgii, skarżąca umocowała adwokata w Polsce do prowadzenia przedmiotowej sprawy. Nadto z wniosku o przywrócenie terminu nie wynika, by skarżąca odmówiła adwokatowi udzielenia pełnomocnictwa, skoro wskazał on że takie pełnomocnictwo przesłała bezpośrednio na adres Sądu. Na marginesie wskazać należy, że do dnia dzisiejszego takie pełnomocnictwo do Sądu nie dotarło. W oparciu o powyższe - mając na względzie, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją zostanie uprawdopodobniony brak winy jego uchybieniu - należy stwierdzić, iż w niniejszym postępowaniu przesłanka warunkująca przywrócenie terminu z art. 87 § 2 P.p.s.a. nie została spełniona. Odmówić zatem należało przywrócenia terminu do uzupełnienia baku skargi w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 86 §1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w postanowieniu. /-/ E. Brychcy