II SA/Po 627/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Drzazga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 września 2015 r. sprawy ze skargi T. J. na akt Prezydenta Miasta P. z dnia ... 2015 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyjęcia do realizacji wniosku o przydział mieszkania; postanawia odrzucić skargę. /-/ B. Drzazga Pismem z dnia 30 marca 2015 r. skarżący T. J. złożył do Prezydenta Miasta P. wniosek o przyznanie mieszkania z zasobu gminy P. W piśmie z dnia 20 kwietnia 2015 r., doręczonym w dniu 23 kwietnia 2015 r., Prezydent Miasta P. poinformował skarżącego, że jego wniosek nie może być przyjęty do realizacji, gdyż przepisy § 4 uchwały Nr ...Rady Miasta P. z dnia ... 2014 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy P. nie przewidują możliwości ubiegania się o przydział mieszkania z zasobu gminy przez osoby przebywające w areszcie śledczym. Jednocześnie wskazano skarżącemu, że po opuszczeniu aresztu śledczego, skarżący może złożyć wniosek ponownie. Skarżący w piśmie z dnia 26 kwietnia 2015 r., złożonym w dniu 30 kwietnia 2015 r., wezwał Prezydenta Miasta P. do usunięcia naruszenia prawa, a po otrzymaniu w dniu 1 czerwca 2015 r. odpowiedzi, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na pismo z dnia 20 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skargę wniesioną w niniejszej sprawie jako niedopuszczalną należało odrzucić. Przedmiotem skargi wniesionej przez T. J. było pismo Prezydenta Miasta P. z dnia ... 2015 r. nr ... informujące skarżącego o braku możliwości pozytywnego rozpoznania jego wniosku o przyznanie lokalu należącego do zasobów mieszkaniowych Gminy Miasta P. z uwagi na to, że przepisy § 4 uchwały Nr ... Rady Miasta Piły z dnia ... 2014 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy P. nie przewidują możliwości ubiegania się o przydział mieszkania z zasobu gminy przez osoby przebywające w areszcie śledczym. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego powyższe pisemne stanowisko organu nie mieści się w katalogu wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., aktów i czynności z zakresu administracji publicznej, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Zaskarżony akt jest pismem informującym (czyli oświadczeniem woli należącym do sfery właścicielskiej) o tym, że skarżący nie jest uprawniony do starania się o wynajem lokalu gminnego ze wskazanych w tym piśmie przyczyn. Pismo to nie nakłada zatem na skarżącego żadnych obowiązków ani nie przyznaje uprawnień, które wynikałyby z przepisów prawa, nie jest również aktem władczym z zakresu administracji publicznej. Stanowi jedynie wyjaśnienie skarżącemu stanu faktycznego i prawnego sprawy w zakresie zgłoszonego żądania, co nie jest równoznaczne z wydaniem rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie. Kwestie związane z zawieraniem umów najmu lokali mieszkalnych, w tym należących do mieszkaniowego zasobu gminy od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 1995 r. Nr 86, poz. 433 ze zm.) należą do materii prawa cywilnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Ustawę tę zastąpiła ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 150), która w art. 4 ust. 1 i 2 przewiduje, że tworzenie warunków do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy, która – na zasadach przewidzianych w tej ustawie – zapewnia lokale socjalne i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw o niskich dochodach. W tym trybie – na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 powołanej wyżej ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. - podjęta została uchwała Nr ... Rady Miasta Piły z dnia ... 2014 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy P., w oparciu o którą organ zajął swoje stanowisko w sprawie wniosku skarżącego o przydział lokalu. Uchwała ta, mająca charakter aktu prawa miejscowego, podlega regulacjom administracyjnoprawnym, a co za tym idzie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Powołana uchwała określająca tryb rozpoznawania i załatwiania wniosków o zawarcie umowy najmu lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy wyodrębnia dwa etapy procedury zmierzającej do umownego nawiązania stosunku najmu lokalu. W pierwszym etapie przy rozpatrywaniu wniosków o zawarcie umowy najmu lokalu komunalnego, organ gminy realizuje zadanie, wykraczające poza typowe prawa i obowiązki wynajmującego, wynikające z przepisów prawa cywilnego. Organ ustala, czy dana osoba może uzyskać pomoc gminy w zaspokojeniu jej potrzeb mieszkaniowych. Stwierdzenie zaś, że wnioskodawca spełnia określone wymagania skutkuje umieszczeniem kandydatury takiego wnioskodawcy na liście osób oczekujących na zawarcie z nimi umowy najmu lokalu mieszkalnego. Najczęściej organ podejmuje w tym zakresie stosowną uchwałę lub zarządzenie. Kolejnym etapem procedury mającej już stricte cywilistyczny charakter jest nawiązanie stosunku najmu lokalu z osobą zakwalifikowaną. W tym miejscu należy przywołać uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (ONSAiWSA z 2008 r. nr 6, poz. 90), gdzie wyraźnie wskazano, iż tylko zakwalifikowanie i umieszczenie na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu (ewentualnie też skreślenie z listy) jest aktem należącym do kategorii aktów z art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. i jedynie ta materia podlega ocenie legalności poddanej kognicji sądów administracyjnych. Pozostałe kwestie należą do właściwości sądów powszechnych (por. postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 20 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 1279/15). W rozpoznawanej sprawie zaskarżone pismo nie obejmowało zakwalifikowania/odmowy zakwalifikowania skarżącego do zawarcia umowy najmu. Stanowiło jedynie informację o tym, z jakich przyczyn skarżącemu nie przysługuje pomoc mieszkaniowa z zasobu gminy, co jak wywiedziono wyżej, wyłącza kognicję sądu administracyjnego i prowadzi do odrzucenia skargi na rzeczone pismo na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. /-/ B. Drzazga