II SA/Po 634/18
PostanowienieWSA w Poznaniu2018-08-08
Skład orzekający: Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, posiadający znaczący majątek (dom, samochód) i osiągający miesięczne dochody wystarczające na pokrycie kosztów utrzymania, spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego)?Ratio decidendi
Wnioskodawcy nie wykazali, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co jest przesłanką do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Posiadają oni znaczący majątek (dom, samochód) oraz dochody, które mogą zostać obciążone w celu pokrycia kosztów sądowych. Samo istnienie zobowiązań cywilnoprawnych nie przesądza o przyznaniu prawa pomocy, zwłaszcza gdy nie wykazano ich pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego.Stan faktyczny
M. M. i D. M. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wskazali, że ich miesięczne dochody wynoszą [...] zł netto, posiadają dom o wartości ok. [...] zł i samochód. Wymienili liczne wydatki, w tym raty kredytu, alimenty i opłaty. Argumentowali, że poniesienie kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika naraziłoby ich budżet rodzinny w znacznym stopniu.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 sierpnia 2018 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. i D.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi M. M. i D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] roku, nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy /-/ R. Talaga
M. M. i D. M. złożyli wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy dla osób fizycznych w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
Z informacji zawartych we wniosku wynika, że M. i D. M. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z małoletnim synem. Ich wspólne miesięczne dochody obejmują wynagrodzenie D.M. z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] zł netto oraz dochody M. M. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł netto. Wnioskodawcy oświadczyli, że posiadają dom o powierzchni [...] m² (wartość około [...] zł) oraz samochód osobowy [...] – rok produkcji [...] (wartość szacunkowa ok. [...] zł). Wnioskodawcy nie posiadają żadnych papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych) oraz żadnych wierzytelności. W ramach stałych wydatków i zobowiązań wnioskodawcy wskazali: ratę kredytu hipoteczny – [...] zł miesięcznie, alimenty – [...] zł miesięcznie, opłaty za media, podatek od nieruchomości, obowiązkowe ubezpieczenie domu i samochodu – [...] zł miesięcznie, opłata za przedszkole – [...] zł miesięcznie, inne raty – [...] zł miesięcznie, wyżywienie ok. [...] zł miesięcznie.
Uzasadniając wniosek M. i D. M. wskazali, że poniesienie przez nich kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika w osobie radcy prawnego oraz kosztów sądowych naraziłoby ich budżet rodzinny w stopniu znacznym. Ich dochody wystarczają bowiem wyłącznie na pokrycie kosztów utrzymania i opłaty związane z miejscem zamieszkania. Szczególnie, że mają na utrzymaniu dwoje dzieci - jedno z nich objęte jest obowiązkiem alimentacyjnym.
Prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w myśl art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j. z 2017 roku, poz. 1369), dalej jako "P.p.s.a.".
W rozpoznawanej sprawie M. i D. M. prowadzą trzyosobowe gospodarstwo domowe, które jest utrzymywane ze wspólnych dochodów miesięcznych w wysokości [...] zł. Wnioskodawcy posiadają również dom o wartości ok. [...] zł. Posiadany majątek o tak znacznej wartości może podlegać obciążeniu choćby w niewielkim zakresie, aby uzyskać środki na pokrycie kosztów prowadzonego postępowania sądowo-administracyjnego. W rezultacie nie można stwierdzić, że wnioskodawcy nie są w stanie bez dodatkowego wsparcia ze strony Skarby Państwa poprowadzić swoich spraw przed sądem. Posiadane przez wnioskodawców zasoby (stałe dochody oraz majątek ruchomy i nieruchomy) stanowią bowiem wystarczające źródło pokrycia kosztów prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego.
Osobne zagadnienie stanowią zadeklarowane przez wnioskodawców zobowiązania kredytowe, które niewątpliwie wiążą się z koniecznością ich bieżącej obsługi i wymagają przeznaczenia na ten cel części środków finansowych pochodzących z ich rodzinnego budżetu. Sama realizacja zobowiązań cywilnoprawnych nie przesądza jednak automatycznie o przyznaniu prawa pomocy. Szczególnie wobec braku w niniejszej sprawie argumentów do stwierdzenia, że strona wnioskująca posiada wydatki o charakterze cywilnoprawnym, którym należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami o charakterze publicznoprawnym, do których zalicza się należności związane z udziałem w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie NSA z dnia 15 czerwca 2012 roku, sygn. akt I FZ 189/12).
Reasumując należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie wnioskodawcy nie wykazali, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co stanowi przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W konsekwencji niezasadny pozostaje ich wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/ R. Talaga
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło