II SA/Po 635/12
WyrokWSA w Poznaniu2012-09-26
Skład orzekający: Jolanta Szaniecka, Elwira Brychcy, Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kwota jednorazowo otrzymanych alimentów, przekazana przez komornika w danym roku kalendarzowym, powinna być wliczana do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że jednorazowa kwota alimentów otrzymana w danym roku kalendarzowym, nawet jeśli stanowi spłatę zaległości z lat wcześniejszych i została przekazana przez komornika, powinna być wliczana do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego. Jest to dochód uzyskany w roku, w którym wpłynął do budżetu rodziny, a jego źródło (sprzedaż ziemi przez zobowiązanego do alimentów) nie ma znaczenia dla ustalenia dochodu w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych.Stan faktyczny
Skarżąca M. C. domagała się przyznania prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczeń, wliczając do dochodu rodziny kwotę 34.142,98 zł jako alimenty przekazane przez komornika. Skarżąca zakwestionowała to wliczenie, twierdząc, że środki pochodziły ze sprzedaży ziemi przez męża i stanowiły spłatę zaległych alimentów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2012 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego; oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Wójt Gminy powołując w podstawie prawnej art. 3 pkt.10, art.4 ust.1 i ust .2 pkt.1, art.5 ust.1, art.6 ust.1pkt.2, ust.2 pkt.3, art.8 pkt.7, art.24, art.48 ust.3 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych / Dz. U. 2006 r. nr 139 poz.992 /, § 1i §2 Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne / Dz. U. nr 105 poz.881 / §1 pkt.3c i pkt.10b Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2009 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych / Dz. U. nr 129 ,poz.1058 / odmówił M. C. przyznania prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania na okres od 1.11.2011 r. do 31.08.2012 r.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ ponownie rozpoznając sprawę i mając na uwadze wskazania zwarte w decyzji organu odwoławczego z dnia 17.02.2012 r. uchylającej wcześniejszą odmowę przyznania takiego zasiłku, ustalił łączny dochód rodziny za 2010 r. na kwotę 52.955,26 zł. Ponieważ rodzina składa się z 4 osób dochód na jednego członka w rodzinie wynosi 1.103,24 zł. Do obliczenia kwoty dochodu rodziny w roku 2010 organ wziął pod uwagę następujące dochody. Dochód z renty zobowiązanego do alimentów ojca 8.914.44 zł. , dochód z dzierżawy 349,95 zł i alimenty ściągnięte przez komornika zgodnie z zaświadczeniem w kwocie 34.142,98 zł. Organ nie wliczył do dochodu alimentów ściągniętych z renty zobowiązanego w kwocie 3.930,81 zł. ponieważ ta kwota została zakwestionowana w decyzji organu odwoławczego z uzasadnieniem, że nie można liczyć dwukrotnie dochodu raz jako dochód z renty i drugi raz z tej samej renty liczyć alimentów. Dokonując oceny prawnej poczynionych ustaleń powołano się na art. 4 ust.2.pkt.1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych zgodnie z którym zasiłek rodzinny przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli spełni przesłanki z art. 5 ust.1 i 3 cyt. Ustawy, zgodnie z którym zasiłek przysługuje jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,-zł.
Odwołanie od tej decyzji złożyła M. C., która nie zgadzając się z decyzja wniosła o jej uchylenie.
Odwołująca zakwestionowała ustalenia co do wysokości osiągniętego dochodu przez rodzinę. Podała, że nie zgadza się z wliczeniem do dochodu rodziny kwoty 34.142,98 zł. jako alimenty przekazane przez komornika. Podała, że wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe i ta kwota została wpłacona przez męża ze środków jakie otrzymał w wyniku sprzedaży ziemi. Dalej wyjaśniła, że alimenty są przekazywane przez komornika z uwagi na fakt, że mąż jest uzależniony od alkoholu i potrafi przepić całą rentę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2012 r .na zasadzie art. 138 §1 pkt.1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji powtórzono ustalenia stanu faktycznego zgodnie z ustaleniami poczynionymi przez organ pierwszej instancji. Wskazano dalej, e zgodnie z ustawą z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych oraz Rozporządzeniem Ministra Polityki Społecznej z dnia 27 grudnia 2011 r. ustalanie uprawnień do zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy 2011/2012 następuje na podstawie dochodów z 2010 r. Wskazano, e dochód rodziny został ustalony na podstawie zaświadczeń Naczelnika Urzędu Skarbowego o wysokości dochodów uzyskanych przez członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych oraz oświadczeń złożonych przez wnioskodawców. Powyższe dokumenty obrazują prawidłowość poczynionych ustaleń co do wysokości osiągniętego dochodu w roku 2010.
Wyjaśniono także, że skarżąca nie zgłosiła wniosku o pomniejszenie dochodu rodziny o dochód utracony w rozumieniu art. 3 pkt. 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zatem skarżąca nie spełnia warunków do otrzymania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem. Wyjaśniono, że jeżeli skarżąca nie posiada prawa do zasiłku rodzinnego nie może tym samym uzyskać dodatków do niego. Bowiem od przyznania zasiłku rodzinnego uzależnione jest przyznanie dodatków do niego.
Odnosząc się do zarzutu odwołania o nieprawidłowym zaliczeniu do dochodów alimentów otrzymanych od męża, Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 3 pkt.3 tiret 14 ustawy o świadczeniach rodzinnych do dochodu rodziny wlicza się również alimenty na rzecz dzieci.
Powyższa decyzja została zaskarżona przez M. C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Z treści skargi wynika, że skarżąca domaga się uchylenia opisanych decyzji uznając je za krzywdzące. W ocenie skarżącej kwota 34.142,98 zł przekazana jej przez komornika jako alimenty od męża nie powinna być wliczona do dochodów rodziny ponieważ jest to spłata zaległych alimentów za lata wcześniejsze. Skarżąca dokonuje własnych wyliczeń według których w przypadku nie uwzględnienia kwestionowanej kwoty dochód w jej rodzinie wynosi kwotę 391,92 zł na osobę, co uprawnia ją do otrzymania zasiłku.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując swoją dotychczasowa argumentację .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.270 z 2012 .), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Rozpoznając w tym zakresie skargę należy wskazać, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organy orzekające oraz zastosowane w oparciu o te ustalenia przepisy prawa materialnego są prawidłowe. Podstawą materialno-prawną są przepisy ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych /Dz. U nr 139 poz.992 /
Zgodnie z art. 4. 1. Zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka.
2. Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje:
1) rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka;
2) opiekunowi faktycznemu dziecka;
3) osobie uczącej się.
Art. 5. ust. 1 wskazanej ustawy stanowi, że zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. Istota zagadnienia spornego w niniejszej sprawie sprowadza się do prawidłowego wyliczenia dochodu rodziny. Niesporne jest, że rodzina jest czteroosobowa, małżonkowie prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, a skarżąca ma sądownie przysądzone alimenty na rzecz syna , które to alimenty są ściągane z renty małżonka do rąk skarżącej.
Z zaświadczenia komornika wynika, że w 2010 r. do rąk skarżącej komornik tytułem alimentów przekazał łącznie kwotę 38.073,79 zł., a w kwocie tej zawarta jest jednorazowa wpłata w miesiącu styczniu kwoty 34.142,98 zł. W tym stanie faktycznym prawidłowo przyjęły organy, że powyższa kwota uzyskana w styczniu 2010 r. jest dochodem uzyskanym z tytułu alimentów. Prawidłowo także organy obliczając dochód rodziny uwzględniły za cały rok rentę małżonka, a nie wliczały kwoty ściągniętych miesięcznie rat alimentów, ponieważ w kwocie renty zawarte są alimenty. Nie ma jednak racji skarżąca, że kwoty 34.142,98 nie należy wliczać do dochodu rodziny. Art. 3 ust.1 omawianej ustawy reguluje co należy wliczać do dochodu.
Zgodnie z tym przepisem ilekroć w ustawie jest mowa o:
1) dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób:
a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne,
b) deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne,
c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych: W tej ostatniej kategorii ustawodawca wymienił także alimenty na rzecz dzieci.
Skoro do rąk skarżącej komornik tytułem alimentów przekazał w styczniu 2010 r. kwotę 34.142,98 zł. to kwota ta wchodzi do dochodu rodziny i powiększyła ten dochód właśnie w roku 2010. Bez znaczenia pozostaje fakt, że te pieniądze zobowiązany do alimentów miał ze sprzedaży ziemi. Istotne jest to, że jest to kwota tytułem alimentów. Okoliczność, że jest to spłata zaległych alimentów również nie wpływa na ustalenie dochodu w roku 2010. Oczywiste jest bowiem, że to właśnie w tym roku do budżetu rodziny wpłynęła w styczniu jednorazowa kwota. Tak więc w całym roku 2010 rodzina dysponowała jak prawidłowo wyliczył organ kwotą 52.955,26 zł.
Powoływany przez skarżącą wyrok tutejszego sądu dnia 6 marca 2008 r. w sprawie o sygn IV SA/PO 306/07 nie ma zastosowania w niniejszym stanie faktycznym ponieważ został on wydany w nieobowiązującym już stanie prawnym, bo omawia przepis art. 3 pkt. 23 lit e oraz pkt.24 lit e, a te przepisy zostały uchylone z dniem 6 lipca 2007r.
Reasumując zaskarżone decyzje zostały wydane po uprzednio prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu, w oparciu o prawidłowe ustalenia stanu faktycznego i przy właściwie zastosowanych przepisach prawa materialnego.
Skarga nie ma więc usprawiedliwionych podstaw wobec czego Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło