II SA/Po 639/20
WyrokWSA w Poznaniu2020-12-01
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak - Owczarczak, Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda, wydając rozstrzygnięcie nadzorcze nakazujące zmianę organizacji ruchu polegającą na likwidacji i wyznaczeniu nowego przejścia dla pieszych, prawidłowo zdefiniował "ważny interes ogólnospołeczny" i czy wyznaczony termin realizacji jest wykonalny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wojewoda prawidłowo zdefiniował "ważny interes ogólnospołeczny" jako bezpieczeństwo ruchu drogowego, co uzasadniało ingerencję nadzorczą. Jednakże, rozstrzygnięcie nadzorcze zostało uchylone z powodu nieprecyzyjnego sformułowania sentencji nakazującej wyznaczenie nowego przejścia dla pieszych oraz zbyt krótkiego, potencjalnie niemożliwego do zrealizowania terminu wykonania, co stanowi naruszenie przepisów proceduralnych.Stan faktyczny
Marszałek Województwa złożył skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, które nakazywało zmianę organizacji ruchu na skrzyżowaniu polegającą na likwidacji i wyznaczeniu nowego przejścia dla pieszych. Wojewoda uznał, że obecne przejście zagraża bezpieczeństwu, zwłaszcza dzieciom ze względu na bliskość szkoły, i narusza przepisy dotyczące lokalizacji przejść. Marszałek Województwa kwestionował wykazanie ważnego interesu ogólnospołecznego oraz realność 60-dniowego terminu na wykonanie nakazu, wskazując na konieczność opracowania projektu, opinii i wyłonienia wykonawcy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 1 grudnia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz (spr.) Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2020 roku sprawy ze skargi Marszałka Województwa na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zmiany organizacji ruchu uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wpłynęła skarga Marszałka Województwa [...] na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zmiany organizacji ruchu.
Skarga została złożona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Pismem z dnia [...] października 2019 r. Radna Rady Miejskiej w [...] (zwana dalej: Radna, Wnioskodawczyni) zwróciła się do Wojewody z wnioskiem o interwencję (dokonanie zmian) w istniejącej organizacji ruchu na skrzyżowaniu drogi wojewódzkiej [...] - ulicy [...] z drogą gminną nr [...] - ulicą [...] w [...] (zwanym dalej: skrzyżowanie). Wnioskodawczyni argumentowała potrzebę zmian względami bezpieczeństwa, licznymi przypadkami kolizji na skrzyżowaniu. Podkreśliła, że wcześniejsze pisma kierowane do [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] (zwanego dalej: WZDW) nie przyniosły spodziewanego rezultatu.
Kolejnym pismem - z dnia [...] października 2019 r. - Wnioskodawczyni przesłała listy poparcia: radnych Rady Miejskiej w [...], Rady Rodziców Szkoły Podstawowej nr [...] w [...] oraz mieszkańców [...] wskazując, że "wszystkim (...) zależy na poprawie bezpieczeństwa pieszych, w szczególności dzieci i młodzieży", gdyż w pobliżu skrzyżowania znajduje się Szkoła Podstawowa nr [...] w [...].
W dniu [...] listopada 2019 r. Wojewoda zwrócił się do WZDW z prośbą o przedstawienie projektu zatwierdzonej stałej organizacji ruchu na skrzyżowaniu ulic [...] ([...]) i [...] (droga gminna [...]) w [...], w terminie do [...] listopada 2019 r.
W dniu [...] listopada 2019 r. Wnioskodawczyni przesłała do [...] Urzędu Wojewódzkiego korespondencję e-mailową zawierającą statystyki zdarzeń drogowych na skrzyżowaniu zgłoszonych i obsługiwanych przez Policję w okresie od [...] stycznia 2017 r. do [...] września 2019 r. Z danych sporządzonych przez Wydział Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w [...] wynika, że główną przyczyną zdarzeń drogowych na skrzyżowaniu (3 wypadki, 3 rannych, 4 kolizje) było nieustąpienie pierwszeństwa przejazdu przez kierującego pojazdem. W powyżej wymienionym okresie nie odnotowano zdarzeń drogowych z udziałem pieszych. Zdaniem przedstawiciela Policji, biorąc pod uwagę natężenie ruchu na drodze wojewódzkiej nr [...] oraz pobliskiej drodze wojewódzkiej nr [...], szczególnie w godzinach szczytu komunikacyjnego może dochodzić do sytuacji, gdzie stojące w zatorze drogowym pojazdy ograniczają pieszym i kierującym widoczność na skrzyżowaniu.
Pismem z dnia [...] listopada 2019 r. WZDW udzielił odpowiedzi na pismo Wojewody z dnia [...] listopada 2019 r. przesyłając kopię stałej organizacji ruchu nr [...] zatwierdzonej w dniu [...] marca 2012 r. oraz kopię stałej organizacji ruchu nr [...] zatwierdzonej w dniu [...] grudnia 2013 r.
Następnie - pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. Wojewoda wystąpił do Marszałka Województwa z prośbą o przekazanie wyjaśnień i dokumentów lub informacji o podjętych odpowiednich działaniach naprawczych w zakresie przedstawionych poniżej wątpliwości dotyczących stosowania przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. z 2019 r. poz. 2311, (zwanego dalej: rozporządzenie w sprawie warunków technicznych) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz. U. z 2017 r. poz. 784, zwanego dalej: rozporządzenie ws. zarządzanie ruchem), w ramach zatwierdzonego projektu organizacji ruchu skrzyżowania - wskazując, co następuje:
1. wizja lokalna oraz analiza dokumentacji projektowej dotyczącej skrzyżowania wykazały, że przy zatwierdzaniu projektu stałej organizacji ruchu wskazanego przejścia dla pieszych (załącznik nr 1 do pisma) nie uwzględniono zasad lokalizacji przejść dla pieszych przy skrzyżowaniu, zgodnie z rysunkiem 7.8.1. zawartym w załączniku nr 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych;
2. organ zarządzający ruchem na drogach, zatwierdzając projekt stałej organizacji ruchu, nie kierował się punktem 7.8 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, który stanowi, iż przejścia dla pieszych w rejonach skrzyżowań zaleca się lokalizować w miejscu umożliwiającym zatrzymanie pojazdów między przejściem a krawędzią jezdni poprzecznej, tzn. w odległości nie mniejszej niż 5,0 m od tej krawędzi;
3. wyznaczenie przejść dla pieszych przy skrzyżowaniu czteroramiennym umożliwiających pieszym przekraczanie jezdni (przy skrzyżowaniu) zostało zrealizowane bez zachowania warunku określonego w punkcie 7.8 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (rys. nr 7.8.10. załącznika nr 2 przywołanego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych), tj. w taki sposób, aby w przypadku niepełnego wyznaczenia przejść pozostałe narożniki skrzyżowania zostały ogrodzone;
4. organ zarządzający ruchem na drogach nie wprowadził do przedmiotowego projektu stałej organizacji ruchu rozwiązania określonego w zaleceniu do rysunku 7.8.8. w załączniku nr 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, które precyzuje, iż na dwukierunkowych jezdniach zaleca się stosowanie w okolicy osi jezdni stref dających możliwość bezpiecznego zatrzymania się pieszego. Strefy takie wyznaczać można przez odpowiednie prowadzenie podwójnej linii ciągłej i wybudowanie (zainstalowanie) wysepki dzielącej jezdnię, jak pokazano na rysunku 7.8.8.; w ocenie organu nadzoru zastosowanie takiego rozwiązania w sposób znaczny poprawiłoby bezpieczeństwo najbardziej niechronionych uczestników ruchu drogowego (w szczególności dzieci); powyższe rozwiązanie jest całkowicie uzasadnione, a wręcz wskazane z punktu widzenia bezpieczeństwa, biorąc pod uwagę, że przejście dla pieszych, wskazane w załączniku nr 1 ww. pisma Wojewody, stanowi miejsce szczególnie uczęszczane przez dzieci (co potwierdza jednoznacznie zastosowanie znaku pionowego D-6 wraz z tabliczką T-27);
5. na przedstawionym i zatwierdzonym, przez organ zarządzający ruchem na drogach, projekcie dotyczącym organizacji ruchu w zakresie oznaczonego skrzyżowania (załącznik nr 2 ww. pisma Wojewody), wlot drogi znajdujący się po lewej stronie skrzyżowania na projekcie organizacji ruchu jest oznaczony znakami P-4 oraz P-13, gdy w rzeczywistości wlot ten jest oznaczony znakami P-4, B-20 oraz P-12; przytoczony stan rzeczy narusza przepisy rozporządzenia;
6. na przedstawionym i zatwierdzonym projekcie dotyczącym organizacji ruchu w zakresie oznaczonego skrzyżowania (załącznik nr 2 ww. pisma Wojewody), wlot drogi znajdujący się po prawej stronie skrzyżowania jest oznaczony tylko znakiem P-13, gdy w rzeczywistości wlot ten jest oznaczony znakami P-13, A-7, B-5, dwoma znakami D-6 oraz dwoma znakami P-14; przedstawiony stan rzeczy narusza przepisy rozporządzenia;
7. Wojewoda poprosił o przedłożenie analizy istniejącej, zatwierdzonej, stałej organizacji ruchu na skrzyżowaniu, w szczególności w zakresie bezpieczeństwa ruchu oraz jego efektywności, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. g rozporządzenia.
Wojewoda mając na względzie aktualną organizację ruchu na skrzyżowaniu, stanowiącą potencjalne zagrożenie zdrowia i życia ludzkiego, poprosił o potraktowanie sprawy jako pilnej i przedłożenie materiałów określonych powyżej w nieprzekraczalnym terminie 14 dni od daty otrzymania powyżej wymienionego pisma.
Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. Marszałek Województwa udzielił odpowiedzi na powyższe pismo Wojewody, informując, że w wyniku reformy administracyjnej w dniu [...] stycznia 1999 r., przejął wcześniejszą (zastaną) organizację ruchu na przekazanych odcinkach dróg wojewódzkich, lecz projekty organizacji ruchu wprowadzające organizację ruchu nie zostały przekazane.
Marszałek Województwa wskazał, że sporządzenie nowego projektu organizacji ruchu jest wymagane tylko podczas zamiaru wprowadzenia zmiany w istniejącym oznakowaniu i na takie zmiany organizacji ruchu posiada projekty.
Odpowiadając na zarzuty przedstawione w piśmie Wojewody przekazał następujące wyjaśnienia:
Ad. 1 i 2 - wskazał, że sytuacja na przedmiotowym skrzyżowaniu obowiązywała już w roku 1999, a skrzyżowanie w momencie przekazania posiadało przedmiotowe przejście dla pieszych; obecnie geometria skrzyżowania i konieczność wykupu gruntów prywatnych uniemożliwia odsunięcie przejścia dla pieszych, tak aby umożliwić zatrzymanie pojazdów między przejściem, a krawędzią jezdni poprzecznej, tzn. w odległości nie mniejszej niż 5,0 m od tej krawędzi oraz zarazem zapewnić bezpieczeństwo pieszym oczekującym przed przejściem na możliwość przekroczenia jezdni; ponadto zgodnie z pkt. 7.8 załącznika nr 2 do rozporządzenia w sprawie warunków technicznych zachowanie tej odległości jest jedynie zaleceniem, a nie wymogiem;
Ad. 3. - organ stwierdził, że ogrodzenie narożników skrzyżowania jest zasadne w przypadku skrzyżowań z pełnymi wyznaczonymi ciągami pieszymi; jednakże jeśli ruch pieszych nie został poprowadzony dookoła skrzyżowania, ponadto nie widzi konieczności ogradzania całego terenu wokół skrzyżowania; dodatkowo wskazał, że w zarządzie Marszałka Województwa znajduje się około 2.730,37 km dróg, a w ciągu dróg wojewódzkich zlokalizowane jest około 10.506 skrzyżowań (dane na dzień [...] grudnia 2018 r.); zastosowanie się wprost do rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, zgodnie z przedłożoną interpelacją, oznaczałoby ogrodzenie większości z tych skrzyżowań co, zdaniem organu, jest nieuzasadnione;
Ad. 4. – w zakresie wyznaczenia wysepki, organ zarządzający ruchem podniósł, że wyznaczenie wysepki zostanie wzięte pod uwagę podczas planowanej przebudowy drogi; nadmieniono, iż w planach inwestycyjnych ujęta została kompleksowa i całościowa przebudowa drogi wojewódzkiej nr [...], jednak w chwili obecnej nie można określić dokładnego terminu realizacji; w 2017 roku był ogłoszony przetarg na rozbudowę drogi wojewódzkiej nr [...] na odcinku [...] - skrzyżowanie z drogą wojewódzką nr [...] - jednakże postępowanie zostało unieważnione, z uwagi na fakt, iż cena najkorzystniejszej oferty przewyższyła kwotę, którą zamawiający zamierzał przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia;
Ad. 5 i 6 - organ zarządzający ruchem poinformował, że w przedstawionych do wglądu zatwierdzonych projektach organizacji ruchu, na skrzyżowaniu zostało błędnie zinwentaryzowane istniejące oznakowanie pionowe i poziome, jednakże projekty te dotyczyły tylko ustawienia nowych pojedynczych znaków, a nie kompleksowego oznakowania skrzyżowania; organ zarządzający ruchem na drogach poinformował o planie dokonania kontroli organizacji ruchu na skrzyżowaniu, a następnie sporządzeniu oraz zatwierdzeniu nowego projekt stałej organizacji ruchu; dodatkowo zaznaczył, że organizacja ruchu, do której odwołuje się Wojewoda, dotyczy sąsiedniego skrzyżowania i tylko częściowo obejmuje przedmiotowe skrzyżowanie, co zostało zaznaczone w piśmie z dnia [...] listopada 2019 r.;
Ad. 7 - organ zarządzający ruchem nawiązując do analiz istniejącej organizacji ruchu w zakresie bezpieczeństwa ruchu i jego efektywności poinformował, że prowadzone są analizy, które obejmują swym zakresem całą sieć drogową; podniesiono, że nie dokonuje się analizy z rozbiciem na poszczególne skrzyżowania; ponadto w celu poprawy bezpieczeństwa każdorazowo powoływana jest komisja z udziałem przedstawicieli Policji z miejsc, w których doszło do wypadku z ofiarami śmiertelnymi, co w przypadku niniejszego skrzyżowania nie miało miejsca; wskazano, że zostanie zwołana komisja bezpieczeństwa ruchu drogowego, która dokona analizy efektywności oznakowania na skrzyżowaniu i wprowadzi konieczne zmiany do nowego projektu stałej organizacji ruchu; dodatkowo wskazano, że w celu poprawy bezpieczeństwa na skrzyżowaniu wyposażono przedmiotowe przejście dla pieszych w sygnalizację ostrzegawczą.
Opisanym na wstępie rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] czerwca 2020 r., na podstawie art. 10 ust. 2 i 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2020 poz. 110 ze zm., zwanej dalej: ustawa) w związku z § 2 ust. 1 pkt 1 lit. h, § 2 ust. 2, § 3 ust. 2 oraz § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem, po dokonaniu oceny istniejącej organizacji ruchu na skrzyżowaniu drogi wojewódzkiej [...], ulicy [...], z drogą gminną nr [...], ulicą [...], w [...] w zakresie zgodności z obowiązującymi przepisami i bezpieczeństwa ruchu drogowego, Wojewoda nakazał zmianę istniejącej i zatwierdzonej przez Marszalka Województwa organizacji ruchu na skrzyżowaniu drogi wojewódzkiej [...], ulicy [...], z drogą gminną nr [...], ulicą [...], w [...] poprzez oddalenie istniejącego przejścia dla pieszych (ulica [...]) od krawędzi jezdni poprzecznej (ulica [...] tj. likwidację istniejącego przejścia dla pieszych (ulica [...]) i wyznaczenie nowego, w miejscu umożliwiającym bezpieczne zatrzymanie pojazdów między tym przejściem a krawędzią jezdni poprzecznej (ulica [...], w odległości nie mniejszej niż 5,0 m od ww. krawędzi.
Na ostateczną realizację niniejszego nakazu organ nadzoru wyznaczył termin 60 dni od dnia jego doręczenia do organu zarządzającego ruchem na drogach - Marszalka Województwa.
Uzasadniając swoje stanowisko i rozstrzygnięcie Wojewoda wywodził, że w sytuacji, gdy organ sprawujący nadzór nad zarządzaniem ruchem po przeanalizowaniu zebranej dokumentacji w sprawie, uznaje, że istnieje konieczność ingerencji w istniejącą organizację ruchu drogowego wydaje wówczas akt nadzoru (rozstrzygnięcie nadzorcze), którego celem jest wskazanie błędów w kontekście zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz wskazanie powodów stanowiących podstawę wydania rozstrzygnięcia nadzorczego. Umocowanie do działania organ wywodził z art. 10 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 10 ust. 10 ustawy, zgodnie z którym wojewoda sprawuje nadzór nad zarządzaniem ruchem na drogach wojewódzkich i jako organ sprawujący nadzór nad zarządzaniem ruchem na drogach może nakazać zmianę organizacji ruchu ze względu na ważny interes ogólnospołeczny lub konieczność zapewnienia ruchu tranzytowego. A także z § 3 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, w myśl którego organ sprawujący nadzór nad zarządzaniem ruchem: dokonuje oceny organizacji ruchu w zakresie zgodności z obowiązującymi przepisami i bezpieczeństwa ruchu drogowego, a także rozstrzyga w sprawach spornych dotyczących istniejącej lub projektowanej organizacji ruchu, biorąc pod uwagę interes ogólnospołeczny oraz konieczność zapewnienia ruchu tranzytowego.
Jednocześnie Wojewoda wskazał, że ujęte w ustawie pojęcie "ważnego interesu ogólnospołecznego", stanowi kryterium ingerencji nadzorczej wojewody w organizację ruchu drogowego i jest pojęciem bliżej niezdefiniowanym. W ocenie Wojewody, co starał się następnie uzasadnić, "ważnym interesem ogólnospołecznym" jest bezpieczeństwo ruchu drogowego na rzeczonym skrzyżowaniu. W szczególności organ wskazał, że bezpieczeństwo jest, w jego ocenie, bez wątpienia składową definicji ważnego interesu ogólnospołecznego, dającego organowi nadzoru możliwość podejmowania działań prawnych nakazujących zmianę warunków infrastrukturalnych, które będą prowadziły do zminimalizowania ryzyka występującego w ruchu drogowym na skrzyżowaniu.
Zasadność poprawy bezpieczeństwa na przejściu dla pieszych na skrzyżowaniu niewątpliwie ma, według Wojewody, znaczenie ogólnospołeczne, bowiem dotyczy wszystkich uczestników ruchu drogowego, ze szczególnym uwzględnieniem pieszych korzystających z tego przejścia. Nie bez znaczenia, zdaniem organu, pozostaje fakt, że przedmiotowe przejście dla pieszych znajduje się w bezpośredniej bliskości szkoły i jest często uczęszczane (również przez dzieci w wieku szkolnym).
Przechodząc do rozważań szczegółowych Wojewoda podkreślił, iż dokonał analizy umiejscowienia przejścia dla pieszych na skrzyżowaniu uznając, że jego usytuowanie narusza ważny interes ogólnospołeczny jakim jest bezpieczeństwo niechronionych uczestników ruchu drogowego (pieszych) i istnieje rzeczywiste zagrożenie bezpieczeństwa niechronionych uczestników ruchu drogowego, jakimi są piesi.
Wskazał także, że ustawodawca wskazuje zasady lokalizowania przejść dla pieszych, powołując się na 5.2.6.2. załącznika nr 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Zwrócił m.in. uwagę na zasadę, że przejścia między skrzyżowaniami należy lokalizować w miejscach zapewniających wzajemną widoczność pieszych i kierujących pojazdami. Na tym tle organ wskazał, że biorąc pod uwagę lokalizację przejścia dla pieszych na skrzyżowaniu należy uznać, że nie spełnia ono wskazanego powyżej wymogu w zakresie widoczności. Argumentował, że powyższy stan faktyczny znajduje również odzwierciedlenie w przytoczonym powyżej piśmie przedstawiciela Policji, którego zdaniem: “biorąc pod uwagę natężenie ruchu na drodze wojewódzkiej nr [...] oraz pobliskiej drodze wojewódzkiej nr [...], szczególnie w godzinach szczytu komunikacyjnego może dochodzić do sytuacji, gdzie stojące w zatorze drogowym pojazdy ograniczają pieszym i kierującym widoczność na skrzyżowaniu".
W przypadku zatoru drogowego, występującego zwłaszcza w godzinach szczytu komunikacyjnego, co biorąc pod uwagę natężenie ruchu na skrzyżowaniu jest sytuacją permanentnie powtarzalną (vide: interwencje kierowane do Wojewody, stanowisko Policji, wizja lokalna), usytuowanie ww. przejścia dla pieszych bezpośrednio przy krawędzi jezdni poprzecznej skutkuje w ocenie organu tym, iż brak jest miejsca umożliwiającego zatrzymanie pojazdów między przejściem a krawędzią jezdni poprzecznej. Powyższe powoduje zatrzymywanie pojazdów na przejściu dla pieszych i stwarza sytuację skrajnie niebezpieczną, polegającą na znacznym ograniczeniu pola widzenia zarówno kierujących pojazdami, jak i pieszych. Zatrzymanie pojazdu na przejściu dla pieszych powoduje niejednokrotnie brak możliwości dokonania przez pieszego, chcącego przekroczyć jezdnię, właściwej oceny sytuacji na drodze. Dlatego też, zdaniem Wojewody, przy wyborze lokalizacji przejścia dla pieszych i rodzaju przejścia dla pieszych, należy w szczególności brać pod uwagę: 1) z jednej strony odległość umożliwiającą kierowcy widoczność pieszego wchodzącego na przejście dla pieszych - dającą kierowcy możliwość bezpiecznego zahamowania pojazdu, 2) z drugiej zaś strony odległość umożliwiającą widoczność przez pieszego, pojazdu nadjeżdżającego z lewej lub prawej strony - tak aby pieszy mógł wybrać odpowiednio bezpieczną lukę czasową między pojazdami, umożliwiającą bezpieczne przejście przez przejście dla pieszych.
Kolejno podniesiono, że w punkcie 7.8 załącznika nr 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych ustawodawca wskazuje jednoznacznie, iż przejścia dla pieszych w rejonach skrzyżowań zaleca się lokalizować w miejscu umożliwiającym zatrzymanie pojazdów między przejściem a krawędzią jezdni poprzecznej, tzn. w odległości nie mniejszej niż 5,0 m od tej krawędzi.
Organ stwierdził również, że nie bez znaczenia, biorąc pod uwagę bezpieczeństwo, pozostaje fakt, że zmiana położenia przedmiotowego przejścia dla pieszych (obecnie przejście wyznaczone ukośnie do osi jezdni), w sposób wskazany w niniejszym nakazie, spowoduje wyznaczenie przejścia prostopadle do osi jezdni, co w efekcie zmniejszy jego długość, tym samym również wpływając na poprawę bezpieczeństwa ruchu drogowego poprzez zmniejszenie czasu przebywania pieszego na jezdni. W chwili obecnej przedmiotowe przejście dla pieszych posiada około 19 m długości. Oddalenie przejścia dla pieszych o co najmniej 5 m od krawędzi jezdni poprzecznej skrzyżowania, w sposób nakazany w petitum spowoduje znaczne zmniejszenie długości przejścia.
Kolejnym problemem w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego dotyczącym analizowanego przejścia dla pieszych na skrzyżowaniu (przemawiający za oddaleniem przejścia dla pieszych) jest, według Wojewody, zmiana kierunku jazdy w prawo z ulicy [...] w ulicę [...], w kierunku ulicy [...]. Kierujący pojazdem mający zamiar zmienić kierunek jazdy w prawo na skrzyżowaniu (z ulicy [...] w ulicę [...], w kierunku ulicy [...]) jest obowiązany ustąpić pierwszeństwa przejazdu, w związku z występującym tam znakiem B-20 ‘"stop", pojazdom poruszającym się drogą z pierwszeństwem przejazdu (ulicą [...]). Przedmiotowy manewr skrętu w prawo wymusza konieczność obserwacji pojazdów nadjeżdżających z lewej strony, co znacznie utrudnia obserwację przejścia dla pieszych, które znajduje się bezpośrednio przy krawędzi jezdni. Oddalenie (zmiana lokalizacji) przedmiotowego przejścia dla pieszych polegająca na usytuowaniu tego przejścia dla pieszych w miejscu umożliwiającym zatrzymanie pojazdów między przejściem a krawędzią jezdni poprzecznej, tzn. w odległości nie mniejszej niż 5,0 m od tej krawędzi, spowoduje, zdaniem organu, iż miejsce pozostawione pomiędzy krawędzią jezdni poprzecznej a przejściem dla pieszych umożliwi kierującym pojazdami wykonanie ww. manewru w sposób bezpieczny, tj. wykonania manewru skrętu w prawo niejako dwuetapowo. Pierwszy etap pozwoli na bezpieczne ustąpienie pierwszeństwa pojazdom nadjeżdżającym z lewej strony, a drugi na zapewnienie bezpieczeństwa pieszym znajdującym się na przejściu dla pieszych. Pozostawiony odstęp (nie mniejszy niż 5 m) między przejściem dla pieszych a krawędzią jezdni poprzecznej umożliwi, w razie konieczności, bezpieczne zatrzymanie pojazdu przed przejściem dla pieszych w celu ustąpienia pierwszeństwa pieszym znajdującym się na nim lub na nie wkraczającym.
Potwierdzenie powyżej opisanego problemu dotyczącego bezpieczeństwa związanego z wykonywaniem manewru skrętu w prawo znajduje, jak wskazał Wojewoda, odzwierciedlenie w protokole z wizji lokalnej przeprowadzonej dniu [...] stycznia 2020 r.
Końcowo, odnosząc się do treści pisma Marszałka Województwa z dnia [...] lutego 2020 r. Wojewoda stwierdził, że odsunięcie przedmiotowego przejścia dla pieszych, tak aby umożliwić zatrzymanie pojazdów między przejściem, a krawędzią jezdni poprzecznej, tzn. w odległości nie mniejszej niż 5,0 m od tej krawędzi nie rodzi konieczności wykupu gruntów prywatnych. Istnieje bowiem możliwość zmiany istniejącej organizacji ruchu, w sposób wskazany w części nakazującej niniejszego rozstrzygnięcia nadzorczego, tj. poprzez częściowe wykorzystanie skrajnie prawego pasa ruchu (pasa ruchu do skrętu w prawo na kolejnym skrzyżowaniu) na poszerzenie istniejącego chodnika do miejsca, w którym miałoby zostać zlokalizowane, odsunięte od krawędzi jezdni poprzecznej przejście dla pieszych. Początek pasa ruchu do skrętu w prawo mógłby znajdować się za przejściem dla pieszych, o którym mowa powyżej. Opisana możliwość znajduje, według Wojewody, swoje uzasadnienie w przedmiotowej sprawie, w szczególności biorąc pod uwagę, iż wlot skrzyżowania od strony miejscowości [...] tworzy tylko jeden pas ruchu.
Niemniej jednak Wojewoda skonstatował, że kwestia przyjętych rozwiązań technicznych (ewentualnego wykupu gruntów) pozostaje w gestii organu zarządzającego ruchem na drogach. Jednocześnie stwierdził, że kwestia konieczności ewentualnego wykupu gruntów jest nieistotna w kontekście ważnego interesu ogólnospołecznego jakim jest bezpieczeństwo uczestników ruchu drogowego na skrzyżowaniu i wykracza poza ramy rozstrzygnięcia nadzorczego.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył, jak wskazano na wstępie, Marszałek Województwa, wnosząc - na podst. art. 148 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm., zwanej dalej: Ppsa) o uchylenie tego rozstrzygnięcia.
Aktowi temu zarzucił naruszenie następujących przepisów:
1. art. 10 ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z § 3 ust. 2 pkt 1b rozporządzenia ws. zarządzania ruchem;
2. art. 10 ust. 10 ustawy w zw. z § 3 ust. 2 pkt 1a rozporządzenia ws. warunków zarządzania ruchem .
W ocenie Marszałka Wojewoda naruszył art. 10 ust. 10 ustawy, albowiem powinien był wykazać, jaki ważny interes ogólnospołeczny przemawiał za zmianą lokalizacji przejścia dla pieszych, czego – w ocenie Marszałka – nie zrobił.
Po wtóre, podany w rozstrzygnięciu 60-dniowy termin, jest – według Marszałka - niemożliwy do realizacji. Organ nadzorczy wydając rozstrzygnięcie nie uwzględnił bowiem, że zarówno likwidacja przejścia, jak i wytyczenie nowego wiąże się z opracowaniem projektu stałej organizacji ruchu i pozyskaniem niezbędnych opinii m.in.
Komendy Wojewódzkiej Policji, a w dalszym etapie wyłonieniem wykonawcy prac w ramach Prawa zamówień publicznych. Zarządca ruchu nie ma zatem realnej możliwości wykonania przedmiotowego nakazu w określonym terminie.
Podkreślił również, że w przedmiotowym przypadku wskazane jest, aby wytyczenie nowego przejścia poprzedziła Komisja bezpieczeństwa ruchu drogowego, gdyż poprawa bezpieczeństwa pieszych może pogorszyć bezpieczeństwo kierujących pojazdami. Wskazał też, że lokalizacja przejścia w miejscu wyznaczonym przez Wojewodę nie zmieni oczekiwania kierowców na przejazd na skrzyżowaniu z sygnalizacją świetlną. Wprowadzenie przejścia wraz z wyspą spowoduje również dodatkowe zwężenie jezdni.
Marszałek zwrócił uwagę, że organizacja ruchu na przedmiotowym skrzyżowaniu, istniała przed 1999 rokiem, a więc przed reformą administracyjną, w wyniku której Marszałek stal się zarządcą ruchu na drogach wojewódzkich.
Ponadto, w ocenie Marszałka, istotny jest również fakt, że droga wojewódzka nr [...] przewidziana jest do przebudowy w systemie zaprojektuj i wybuduj i czas realizacji tego zadania jest wskazaniem do zastosowania rozwiązań poprawiających bezpieczeństwo ruchu drogowego w omawianej lokalizacji.
Marszałek wskazał także, że w odległości około 70 m od przejścia będącego przedmiotem postępowania usytuowane jest przejście dla pieszych wyposażone w sygnalizację świetlną, które pozwala w sposób bezpieczny przekroczyć jezdnię. Lokalizacja nowego przejścia skróci tę odległość o kolejne 10 m.
W ocenie zarządzającego ruchem rozwiązaniem poprawiającym bezpieczeństwo ruchu drogowego jest likwidacja istniejącego przejścia i skierowanie ruchu pieszych na przejście z sygnalizacją. Jednak uwzględniając czas potrzebny na realizację projektu i usunięcie oznakowania realnym i pewnym terminem jest koniec 2020 roku.
Wyznaczenie nowego przejścia, z uwagi na planowaną przebudowę oraz istniejące przejście z sygnalizacją świetlną może być, według Marszałka, brane pod uwagę podczas prac projektowych i po dokonaniu oceny lokalizacji przejścia przez Komisję bezpieczeństwa ruchu drogowego. Niezależnie od tego pieszy może przekraczać jezdnię w obrębie skrzyżował z zachowaniem szczególnej ostrożności i ustępując pierwszeństwa nadjeżdżającym pojazdom.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Zdaniem Wojewody skarżący nie przedstawił uzasadnienia postawionych zarzutów, ograniczając się jedynie do arbitralnego stwierdzenia, że organ sprawujący nadzór nad zarządzaniem ruchem nie wykazał ważnego interesu ogólnospołecznego, przemawiającego za nakazaniem oddalenia przejścia dla pieszych na skrzyżowaniu. Przytoczył przy tym tezę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, która – zdaniem Wojewody – nie może odnosić się do stanu faktycznego określonego w rozstrzygnięciu. Wojewoda bowiem dobitnie i precyzyjnie określił, czym jest i w czym upatruje wydając skarżone rozstrzygnięcie ważnego interesu ogólnospołecznego. Organ przedstawiał przy tym konkretne argumenty odnoszące się zarówno do stanu prawnego, jak i faktycznego, wskazujące właśnie, że skrzyżowanie, a w szczególności znajdujące się na nim przejście dla pieszych jest niebezpieczne - co wprost narusza interes ogólnospołeczny.
Według Wojewody sam Marszałek przyznaje w skardze rację organowi nadzoru co do kwestii braku bezpieczeństwa na skrzyżowaniu, na którą to okoliczność przytoczył przytoczone fragmenty skargi. W żaden tez sposób twierdzeniom o braku bezpieczeństwa nie zaprzecza. Przytacza za to dość kontrowersyjne rozwiązania, które mogą być uznane za przeczące zasadom bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Następnie organ stwierdził, że nie będzie odnosił się do kwestii rozwiązań przytoczonych w uzasadnieniu skargi, które rzekomo zostaną podjęte w przyszłości (droga przewidziana do przebudowy), ani też nie będzie więc dokonywał porównań z innymi przejściami dla pieszych (mniej lub bardziej bezpiecznymi), jak tego chce skarżący.
Zdaniem Wojewody proponowana przez Marszałka sama tylko likwidacja przejścia dla pieszych potencjalnie może wpływać na pogorszenie sytuacji pieszych (bliskość szkoły, sklepów itp.). Może również powodować sprzeciw lokalnej społeczności. Skarżący powołuje się w tej mierze na ocenę zarządcy ruchu dotyczącą właśnie likwidacji przejścia dla pieszych, nie przedstawia jednak żadnego dokumentu (oceny) w tym zakresie.
Końcowo Wojewoda wskazał, że poruszona w skardze kwestia zmiany terminu w żaden sposób nie może wpływać na treść samego rozstrzygnięcia, jego zasadność i uzasadnienie. Podkreślono, że skarżący nie wystąpił z wnioskiem o zmianę terminu realizacji rozstrzygnięcia, stąd też wniosek taki nie mógł być procedowany przez organ.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody w przeważającej części Sąd uznał za prawidłowe, jednakże ze względów wskazanych poniżej, doszedł do przekonania, że konieczne było uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że warunki formalne wniesienia skargi zostały spełnione, pod względem formalnym skarga była dopuszczalna.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej – Ppsa) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje bowiem orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów samorządu terytorialnego.
Takim aktem nadzoru jest zaskarżone skargą przez Marszałka zarządzenie nadzorcze Wojewody z dnia [...] czerwca 2020 r.
Dalej wskazać należy, że samodzielność samorządu została poddana nadzorowi organów administracji rządowej z punktu widzenia legalności i w formach przewidzianych przepisami prawa i kryterium zgodności z prawem stanowi jedyną podstawę oceny zaskarżonego zarządzenia nadzorczego w tej sprawie. Uprawnienia nadzorcze Wojewody w odniesieniu do zarządzania ruchem na drogach wojewódzkich powiatowych i gminnych oraz na drogach publicznych położonych w miastach na prawach powiatu wynikają z ustawy prawo o ruchu drogowym oraz z przywołanego rozporządzenia wydanego na podstawie tej ustawy. Uprawnienia nadzorcze dotyczą przestrzegania przez organy odpowiedzialne za organizację ruchu drogowego zgodności ich działań z obowiązującymi przepisami prawa i bezpieczeństwem ruchu drogowego. Wojewoda może także, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, nakazać zmianę organizacji ruchu ze względu na ważny interes ogólnospołeczny lub konieczność zapewnienia ruchu tranzytowego (art. 10 ust. 10 Prawo o ruchu drogowym).
W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania przez Sąd, Wojewoda korzystając z uprawnień nadzorczych uznał potrzebę wydania aktu nadzoru ze względu na ważny interes ogólnospołeczny.
Oceniając stanowisko Wojewody Sąd zauważa, że ujęte w ustawie pojęcie ważny interes ogólnospołeczny, który stanowi kryterium ingerencji nadzorczej wojewody w organizację ruchu drogowego jest pojęciem bliżej nie zdefiniowanym. Oznacza to, że treść temu pojęciu nadaje organ orzekający. Wywód wskazujący na uzasadnioną ingerencję nadzorczą Wojewody w organizację ruchu drogowego jest zatem obligatoryjnym elementem aktu nadzoru.
Zdaniem Sądu Wojewoda wywiązał się z tej powinności w pożądanym zakresie. Wbrew twierdzeniom Marszałka, przeprowadził wywód w tym przedmiocie, jak to opisano we wcześniejszej części uzasadnienia. Okoliczność, że bezpieczeństwo pieszych i kierowców jest kategorią dość ogólną nie stoi na przeszkodzie uznania jej za mieszczącą się w pojęciu ważnego interesu ogólnospołecznego. Można wręcz stwierdzić, że względy bezpieczeństwa z istoty rzeczy wypełniają znamię ważkości w kontekście badania interesu ogólnospołecznego. Bez wątpienia bowiem bezpieczeństwo jest dobrem ogółu społeczeństwa i to dobrem, które wymaga stosownej ochrony. Nad tym bezpieczeństwem czuwa, jak wskazują przywołane wcześniej przepisy, m.in. Wojewoda, występując w charakterze organu nadzoru. Przypomnieć jedynie należy, że umocowanie do działania Wojewody wynika z art. 10 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 10 ust. 10 ustawy, a także z § 3 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, w myśl którego organ sprawujący nadzór nad zarządzaniem ruchem: dokonuje oceny organizacji ruchu w zakresie zgodności z obowiązującymi przepisami i bezpieczeństwa ruchu drogowego, a także rozstrzyga w sprawach spornych dotyczących istniejącej lub projektowanej organizacji ruchu, biorąc pod uwagę interes ogólnospołeczny oraz konieczność zapewnienia ruchu tranzytowego.
W opisanym zakresie zarzuty Marszałka nie zasługują zatem na uwzględnienie, zaś stanowisko Wojewody broni się w kontekście przywołanych przepisów oraz wskazanych przez organ nadzoru względów bezpieczeństwa ruchu drogowego. Twierdzenia Wojewody w zakresie niebezpieczeństw nie są gołosłowne, albowiem zasadnie Wojewoda odwołał się do zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów, w szczególności interwencji kierowanych do Wojewody, stanowiska Policji, czy protokołu z wizji lokalnej.
Kolejno wskazać należy, że organ nadzoru właściwie ustalił przepisy prawne będące podstawą wydania rozstrzygnięcia nadzorczego, jak i te, które wskazują na warunki, jakie winny być spełnione przy ustalaniu umiejscowienia przejścia dla pieszych, dla zapewnienia bezpieczeństwa. Dodać należy, że okoliczność, iż niektóre z nich mają charakter zaleceń (patrz m.in. przywołane przepisy dotyczące rozwiązania określonego w zaleceniu do rysunku 7.8.8. w załączniku nr 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych) nie zmienia faktu, że zalecenia te sprzyjają bezpieczeństwu, ergo w miarę możliwości należy je stosować, a nie abstrahować od nich z uwagi na ich niewiążący prawnie charakter, jak widzi to Marszałek.
Sąd podzielił stanowisko Wojewody co do konieczności likwidacji dotychczasowego przejścia dla pieszych i uznał, że Wojewoda należycie uargumentował takie stanowisko, co opisano we wcześniejszej części uzasadnienia. Bez wątpienia obecne usytuowanie owego spornego przejścia dla pieszych nie tylko nie spełnia wskazanych przez organ nadzoru wymogów prawnych (jak zachowanie należytych odległości od krawędzi jezdni poprzecznej), ale również jego położenie jest co najmniej niekorzystne dla bezpieczeństwa użytkowników drogi, zwłaszcza pieszych, a wręcz temu bezpieczeństwu zagrażające. Nabiera to szczególnego wydźwięku jeśli uwzględnić, że w bliskim sąsiedztwie znajduje się szkoła i użytkownikami drogi są dzieci. Usytuowanie przejścia dla pieszych, z opisanych szczegółowo przez Wojewodę powodów jest nieszczęśliwe i sprzyja kolizjom.
Wojewoda słusznie podniósł, że sam Marszałek, de facto nie neguje podniesionych okoliczności. Stanowisko Marszałka wynika raczej z faktu, iż to jego (w znaczeniu również podległych mu komórek organizacyjnych) obciążać będzie koszt finansowy i organizacyjny wykonania rozstrzygnięcia nadzorczego, czyli likwidacji istniejącego przejścia dla pieszych. Stanowisko to jest więc w rzeczy samej negocjacyjne, albowiem stara się on ograniczyć potencjalne wydatki. Nie wynika z niego szczególna i pilna potrzeba zapewnienia bezpieczeństwa użytkownikom ruchu drogowego. Owszem, Marszałek nie neguje co do zasady konieczności zapewnienia tego bezpieczeństwa, jednak nie poszukuje rozwiązań możliwie najbardziej skutecznych w okolicznościach sprawy dla zapewnienia maksimum bezpieczeństwa, ale niejako kompromisowych, czy też zbieżnych z innymi – długoterminowymi – planami w zakresie modernizacji dróg w tym rejonie.
Podsumowując tę część rozważań Sąd wskazuje, że podzielił i uznał za prawidłowe stanowisko Wojewody, co do konieczności likwidacji istniejącego przejścia dla pieszych.
Pomimo tego, Sąd doszedł do przekonania, że kontrolowane rozstrzygnięcie nadzorcze nie może się ostać, albowiem obarczone jest brakami w zakresie dotyczącym nakazania wyznaczenia nowego przejścia dla pieszych.
Na wstępie wskazać należy, że sama sentencja rozstrzygnięcia pozostawia w tej mierze wiele do życzenia. De facto bowiem nakazuje likwidację istniejącego przejścia dla pieszych i wyznaczenie nowego posługując się jedynie jedną, ogólną cechą, tj. tym, że nowe przejście dla pieszych ma się znajdować w miejscu "umożliwiający bezpieczne zatrzymanie pojazdów między przejściem a krawędzią jezdni poprzecznej" uszczegółowionym poprzez dodanie "w odległości nie mniejszej niż 5,0 m od ww. krawędzi". Mimo rozważań zawartych w samym uzasadnieniu rozstrzygnięcia, które w ocenie Sądu są sensowne i prawidłowe, a dotyczących tego, gdzie miałoby być "nowe" przejście, sentencję sformułowano w taki sposób, że teoretycznie możliwe jest zrealizowanie w granicach rozstrzygnięcia nadzorczego postulowanych przez samego Marszałka rozwiązań, które wszak Wojewoda uznał za "kontrowersyjne [...], które mogą być uznane za przeczące zasadom bezpieczeństwa ruchu drogowego". Równie dobrze bowiem "nowe przejście" może znajdować się w odległości 5 m od krawędzi jezdni poprzecznej, jak i 70 m od niej. Tak ogólne sformułowanie "wytycznych" dla nadzorowanego organu uznać należy za uchybienie.
Po wtóre Wojewoda wyznaczył na wykonanie rozstrzygnięcia termin zaledwie 60-dniowy. O ile można tak krótki termin uznać za pożądany ze względów bezpieczeństwa, o tyle w realiach sprawy może on być niemożliwy do zrealizowania, a to ze względów podniesionych przez Marszałka, tj. z uwagi na wymogi proceduralne, jak chociażby te wynikające z Prawa zamówień publicznych. Tej okoliczności organ nadzoru w ogóle nie rozważył, co również stanowi poważną wadę wydanego rozstrzygnięcia.
Jak wskazuje się w doktrynie (tak: A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Gdańsk 2019, art. 148.) "uwzględnienie skargi na akt nadzoru polega na uchyleniu tego aktu [...] użyty w art. 148 p.p.s.a. zwrot "uchyla ten akt" oznacza, że sąd – uwzględniając skargę jednostki samorządu terytorialnego na akt nadzoru – nie może stwierdzić ani nieważności zaskarżonego aktu, ani wydania go z naruszeniem prawa; może natomiast uchylić zaskarżony akt w części (zob. aprobująca glosa do tego wyroku R. Sawuły, OSP 2010/7–8, s. 507 i n.).
Komentowany przepis, jak również ustawy samorządowe nie określają podstaw uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonego aktu nadzoru. K. Defecińska-Tomczak oraz R. Sawuła uważają, że przy ocenie legalności rozstrzygnięć nadzorczych należy stosować art. 145 p.p.s.a. (zob. K. Defecińska-Tomczak [w:] W. Chróścielewski [i in.], Polskie sądownictwo administracyjne, red. Z. Kmieciak, Warszawa 2006, s. 137–138; R. Sawuła, Glosa do wyroku NSA z 14.05.2009 r., II GSK 929/08, OSP 2010/7–8, s. 509–510). Uzasadniając powyższy pogląd, autorzy powołują przepisy ustaw samorządowych (art. 98 ust. 4 u.s.g.), które przewidują odpowiednie stosowanie w sprawach skarg na akty nadzoru przepisów o zaskarżaniu do sądu administracyjnego decyzji administracyjnych. K. Defecińska-Tomczak podkreśla, że stosowanie art. 145 p.p.s.a. musi być "odpowiednie" i uwzględniać specyfikę rozstrzygnięć nadzorczych i postępowań, w których akty nadzoru są wydawane. Sąd musi badać wpływ naruszenia prawa na wynik sprawy; aby uchylić rozstrzygnięcie nadzorcze, sąd musi stwierdzić naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, albo naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy (K. Defecińska-Tomczak [w:] W. Chróścielewski [i in.], Polskie..., s. 138). T. Woś jest natomiast zdania, że pomimo wspomnianego odesłania (art. 98 ust. 4 u.s.g.) do odpowiedniego stosowania w postępowaniu ze skarg na akty nadzoru przepisów o zaskarżaniu decyzji administracyjnych jako nieprzydatne do określania tych podstaw należy ocenić przyjęte w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odróżnienie naruszeń prawa materialnego i procesowego jako podstawy uchylenia przez ten sąd decyzji i postanowień. Autor ten podkreśla, że w postępowaniu ze skargi na akt nadzoru nie zachodzi potrzeba "badania wpływu naruszenia prawa «na wynik sprawy», skoro akt nadzoru nie rozstrzyga «sprawy administracyjnej»". Podstawą uchylenia przez sąd aktu nadzoru powinno być każde naruszenie prawa przez organ nadzorczy, bez względu na materialnoprawny lub procesowy charakter naruszonego przepisu (T. Woś [w:] T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk., M. Romańska, Postępowanie..., 2010, s. 273)."
W ocenie Sądu w sprawie doszło do naruszenia przepisów proceduralnych. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 26 października 2017 r. (sygn. akt I OSK 1525/17, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl) przepis art. 107 Kpa ma w postępowaniu nadzorczym zastosowanie w postaci zmodyfikowanej. Oznacza to, że wypływający z art. 107 § 3 Kpa wymóg spójności i niesprzeczności uzasadnienia decyzji administracyjnej ma zastosowanie także w odniesieniu do uzasadnienia rozstrzygnięcia nadzorczego. W tym kontekście Sąd wskazuje, że rozstrzygnięcie nadzorcze posiada opisane istotne braki powodujące konieczność jego uchylenia. Nieprecyzyjność i niejednoznaczność zapisów tego aktu, jak również potencjalnie jego niewykonalność – z uwagi na zbyt krótki termin – pomimo słuszności i prawidłowości samego rozstrzygnięcia w znacznym zakresie – powoduje konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego, na podstawie art. 148 Ppsa.
W opisanych okolicznościach, orzeczono jak w sentencji.
Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z [...] września 2020 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło