II SA/Po 644/25

Dnia 3 grudnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 grudnia 2025 roku sprawy ze skargi Z. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 lipca 2025 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę. . Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO", "Kolegium") postanowieniem z 14 lipca 2025 r., nr [...], po rozpatrzenia zażalenia Z. M. (dalej: "strona") od postanowienia (SKO omyłkowo wskazało "decyzji" – przyp. Sądu) Prezydenta Miasta [...] z 4 kwietnia 2025 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, uchyliło postanowienie organu I instancji i umorzyło postępowanie. Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym. Prezydent Miasta [...] decyzją z 21 września 2020 r., nr [...], działając na podstawie art. 17 ust. 1, ust. 1b, ust. 5 pkt 1 lit. a, art. 20 ust. 1 i ust. 3 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., dalej: "u.ś.r.") i art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: "K.p.a."), odmówił Z. M. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad żoną L. M.. Na skutek odwołania SKO decyzją z 24 października 2020 r., nr [...], utrzymało w mocy ostatnio wskazaną decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 12 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Po 866/20, oddalił skargę na decyzję SKO z 24 października 2020 r.. Wnioskiem z 27 marca 2025 r., złożonym w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej [...] tego samego dnia, strona zwróciła się o wznowienie postępowania na podstawie wyroku TK z 18 marca 2025 r. i wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego na żonę od września 2020 roku. Prezydent Miasta [...] postanowieniem z 4 kwietnia 2025 r., nr [...]., na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 145a § 1, art. 124 § 1, art. 147 K.p.a., odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tego organu z 21 września 2020 r. Kolegium – w postanowieniu przywołanym na wstępie niniejszego uzasadnienia – powołało się na art. 19, art. 148 § 1, art. 149, a także art. 150 § 1 K.p.a. i wskazało, że organem właściwym do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania było SKO, które 24 października 2020 r. wydało w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Organ administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w I instancji, jest w każdym przypadku właściwy do przyjęcia podania pochodzącego od strony. Właściwość, o której mowa w art. 148 § 1 K.p.a. w zasadzie nie obejmuje innych czynności niż przyjęcie podania i jeżeli organ nie jest jednocześnie właściwy do orzekania w przedmiocie wznowienia – przekazania go organowi właściwemu do wydania postanowienia przewidzianego w art. 149 K.p.a. Zdaniem organu II instancji wobec powyższego zachodzi bezprzedmiotowość postępowania prowadzonego przez organ I instancji, co daje podstawy do zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Oznacza to, że to SKO jest organem I instancji w postępowaniu wznowieniowym uprawnionym do wydania postanowienia o wznowieniu lub odmowie wznowienia postępowania w sprawie wniosku złożonego przez stronę 27 marca 2025 r., które zostanie wydane w odrębnym postępowaniu. Skargę do tut. Sądu skierował Z. M.. W skardze zwrócono uwagę na to, że jeżeli małżonek ma orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności to należy się świadczenie pielęgnacyjne. Do skargi załączono wydruki informacji oraz orzeczenia o stopniu niepełnosprawności Z. M.. Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać trzeba, że niniejsza sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 3 ab initio ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty. Jako że skarżący Z. M. uczynił przedmiotem zaskarżenia do tut. Sądu postanowienie SKO wydane na skutek uprzednio złożonego zażalenia, ostatnio przywołany przepis znajduje zastosowanie. Jak wynika z art. 120 P.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Stanowi to odstępstwo od zasady jawnego rozpoznawania spraw, przewidzianej w art. 10 P.p.s.a. Zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 14 lipca 2025 r., nr [...], nie narusza ani prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu, który zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. dawałby podstawy do jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Przede wszystkim wskazać należy, z uwagi na argumentację przedstawianą przez skarżącego, że postanowienie to w ogóle nie odnosi się do kwestii merytorycznej, a mianowicie do tego, czy skarżącemu powinno przysługiwać świadczenie pielęgnacyjne z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 18 marca 2025 r., sygn. SK 22/22, ani nawet do tego, czy wniosek skarżącego o wznowienie postępowania z 27 marca 2025 r., w którym przywołano ten wyrok, powinien doprowadzić do uruchomienia tego trybu nadzwyczajnego. Postanowienie SKO ogranicza się wyłącznie do jednej rzeczy – jaki organ w realiach rozpatrywanego przypadku jest właściwy do orzeczenia o wznowieniu postępowania, a w dalszej perspektywie do jego ewentualnego przeprowadzenia i zakończenia w sposób przewidziany w art. 151 K.p.a. W tych okolicznościach argumenty skarżącego, jako co najmniej przedwczesne, nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Zgodnie z art. 150 § 1 K.p.a. organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 tej ustawy – a więc w pierwszej kolejności do orzeczenia w drodze postanowienia o wznowieniu postępowania albo odmowie jego wznowienia – jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Na gruncie przywołanej regulacji Kolegium zasadnie uznało, iż to ono, a nie Prezydent Miasta, jest właściwe do orzeczenia w przedmiocie wznowienia postępowania. To bowiem SKO orzekało w sprawie, która ma podlegać wznowieniu, w ostatniej instancji wydając decyzję z 24 października 2020 r., nr [...] Inaczej rzecz ujmując Prezydent Miasta [...] postanowienie z 4 kwietnia 2025 r., w którym odmówił wznowienia postępowania z wniosku skarżącego z 27 marca 2025 r., podjął jako organ niewłaściwy dla przeprowadzenia tego trybu nadzwyczajnego. W tej sytuacji SKO prawidłowo w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 K.p.a. uchyliło postanowienie organu I instancji, umarzając postępowanie I instancji. Jednocześnie jak wskazało SKO orzeczenie o wznowieniu albo odmowie wznowienia postępowania na wniosek skarżącego z 27 marca 2025 r. zostanie wydane w odrębnym postanowieniu. Wywiedziony środek zaskarżenia jako niezasadny podlegał zatem oddaleniu na mocy art. 151 P.p.s.a.