II SA/Po 65/18
WyrokWSA w Poznaniu2018-06-20
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak - Owczarczak, Izabela Paluszyńska, Jan Szuma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może dokonać aktualizacji operatu ewidencyjnego gruntów i budynków poprzez zmianę powierzchni działek i użytków gruntowych na podstawie danych historycznych sprzed odnowienia ewidencji, jeśli wnioskodawca nie przedłożył dokumentów potwierdzających te zmiany?Ratio decidendi
Organ ewidencyjny nie może dokonać aktualizacji operatu ewidencyjnego gruntów i budynków na podstawie danych historycznych sprzed odnowienia ewidencji, jeśli wnioskodawca nie przedłożył dokumentów potwierdzających te zmiany. Ewidencja gruntów ma charakter techniczno-deklaratoryjny i rejestruje stany prawne ustalone w innym trybie, a nie tworzy nowy stan prawny. Zmiany w ewidencji mogą nastąpić wyłącznie na podstawie udokumentowanych zmian, zgodnie z art. 24 ust. 2b Prawa geodezyjnego i kartograficznego.Stan faktyczny
Skarżąca A. G. wniosła o zmianę oznaczenia sposobu użytkowania działki nr [...] z drogi na pastwiska trwałe klasy V, wznowienie granic nieruchomości oraz aktualizację ewidencji gruntów i budynków poprzez zmianę powierzchni działek i konturów użytków gruntowych. Organy administracji geodezyjnej i kartograficznej (Starosta, Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego) odmówiły uwzględnienia większości wniosków, uznając, że dane w operacie ewidencyjnym są zgodne z dokumentacją techniczną z odnowienia ewidencji z lat 1987-1989, a skarżąca nie przedłożyła dokumentów potwierdzających zasadność żądanych zmian. Skarżąca zarzuciła nierzetelność postępowania i błędne ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. G. na decyzję Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej: WWINGK) decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej: k.p.a.), w związku z art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2101, dalej: p.g.k.) po rozpatrzeniu odwołania Pani A. G. (dalej jako strona lub skarżąca) utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] (dalej: Starosta) nr [...] z [...] sierpnia 2017 r. którą Starosta orzekł 1) wprowadzić zmianę w operacie ewidencyjnym polegającą na zmianie oznaczenia sposobu użytkowania działki nr [...] położonej w obrębie Z., gmina P., z użytku gruntowego- droga "dr" na użytek gruntowy- pastwiska trwałe klasy V "PsV", 2) odmówić wznowienia granic nieruchomości położonych w obrębie Z., gmina P. oznaczonych nr [...] i [...], 3) odmówić aktualizacji ewidencji gruntów i budynków poprzez zmianę powierzchni działek nr [...], [...], [...], [...], [...], 4) odmówić aktualizacji ewidencji gruntów i budynków poprzez zmianę powierzchni konturu użytków gruntowych działek nr [...], [...] i [...].
Rozstrzygnięcia zapadły w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
A. G. pismem z dnia [...] lipca 2016 r. wystąpiła do Starosty z wnioskiem, w którym zakwestionowała pole powierzchni działek położonych w obrębie Z. gmina P., rodzaje użytków gruntowych i pola powierzchni użytków gruntowych dotyczących działek o numerach: [...], [...], [...] i [...], a przy działce nr [...] dodatkowo wniosła o usunięcie z rejestru zapisu, że przebiega przez działkę droga.
W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia [...] lipca 2016 r. zawiadomiono stronę o wszczęciu postępowania, albowiem w ocenie Starosty aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga uzyskania dodatkowych dowodów.
W dniu [...] sierpnia 2016 r. odbyły się oględziny nieruchomości wskazanych przez skarżącą. Na nieruchomości położonej w Z. oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] stanowiącej własność skarżącej stwierdzono, że nie znajduje się droga.
Starosta [...] decyzją Nr [...] z [...] grudnia 2016 r. orzekł w pkt 1 o wprowadzeniu w operacie ewidencyjnym zmiany polegającej na zmianie oznaczenia sposobu użytkowania działki nr [...] z użytku gruntowego "droga " (dr) na użytek gruntowy "pastwiska trwałe klasy V" (PsV). Organ wyjaśnił, że zgodnie z załącznikiem nr 6 pkt 18 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, grunty w granicach pasów drogowych dróg wewnętrznych niezaliczone do użytku gruntowego "droga" włącza się do przyległego użytku rolnego, jeśli wchodzą w skład gospodarstwa rolnego. W pkt 2 decyzji Starosta odmówił wznowienia granic działek ewidencyjnych oznaczonych numerami: [...], [...], [...] i [...] położonych w obrębie Z. gmina P..
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła A. G. wnosząc o jej uchylenie w pkt 2.
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że skarżąca w piśmie z [...] lipca 2016 r. skierowanym do Starosty [...] nie zgadzając się z wykazanymi w ewidencji gruntów i budynków polami powierzchni i użytkami gruntowymi dotyczącymi działek o numerach: [...], [...], [...] i [...] oraz wnosząc o wznowienie znaków granicznych przedmiotowych działek i wykonania obliczenia pola powierzchni tych działek na koszt organu, nie dołączyła do wniosku żadnego dokumentu, który stanowiłby podstawę do dokonania zmiany danych w operacie ewidencyjnym.
Organ odwoławczy stwierdził, że z pisma wnioskodawczym jednoznacznie nie wynika, których działek pole powierzchni kwestionuje, z którymi rodzajami użytków gruntowych i ich polami powierzchni nie zgadza się. Ponadto wyjaśnienia wymaga, czy wnioskodawczyni domaga się wznowienia granic wszystkich działek wymienionych we wniosku. Organ odwoławczy zauważył, że Starosta dokonał we własnym zakresie interpretacji wniosku strony. Ponadto w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym brak jest dokumentu wskazującego, że organ pierwszej instancji dążył do sprecyzowania żądań strony.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Starosta [...] wezwał wnioskodawczynię do sprecyzowania żądania zawartego we wniosku z [...] lipca 2016 r. Ponadto organ pierwszej instancji przeprowadził [...] lipca 2017 r. rozprawę administracyjną w celu ustalenia wszystkich żądań strony.
W trakcie rozprawy ustalono, że wnioskodawczyni żąda wznowienia granic nieruchomości położonych w obrębie Z., stanowiących działki ewidencyjne o numerach: [...] i [...], aktualizacji ewidencji gruntów i budynków poprzez zmianę powierzchni działek o numerach: [...], [...], [...], 69, 65 i [...] oraz aktualizacji ewidencji gruntów i budynków poprzez zmianę powierzchni konturu użytków gruntowych dla działek nr [...], [...] i [...].
Po przeprowadzeniu ponownego postępowania wyjaśniającego, Starosta decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. orzekł o:
1.wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencyjnym polegającej na zmianie oznaczenia sposobu użytkowania działki nr [...] z użytku gruntowego droga "dr" na użytek gruntowy pastwiska klasy V "PsV",
2.odmowie wznowienia granic działek nr [...] i [...],
3.odmowie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków poprzez zmianę powierzchni działek o numerach: [...], [...], [...], [...] i [...],
4.odmowie aktualizacji operatu ewidencyjnego poprzez zmianę powierzchni konturu użytków gruntowych działek o numerach: [...] [...] i [...].
W uzasadnieniu swojej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że podczas oględzin stwierdzono, iż na działce nr [...] nie znajduje się droga, a obszar porośnięty jest trawą. Zgodnie z załącznikiem nr 6 pkt 18 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 poz. 1034, dalej: rozporządzenie), grunty w granicach pasów drogowych dróg wewnętrznych niezaliczone do użytku gruntowego "drogi" włącza się do przyległego użytku rolnego, jeżeli wchodzą w skład gospodarstwa rolnego. Zatem wprowadzenie tej zmiany do operatu ewidencyjnego jest uzasadnione, a zmiana ta jest zgodna z żądaniem strony.
W odniesieniu do pozostałych nieprawidłowości, organ wyjaśnił, że powierzchnie działek, powierzchnie użytków gruntowych oraz ich oznaczenie wykazane we wniosku z [...] lipca 2016 r. pochodzą z okresu przed odnowieniem ewidencji gruntów i budynków, przeprowadzonym w latach 1987 - 1989 r. Operat pomiarowy z odnowienia ewidencji, zawierający wyniki prac geodezyjnych został udostępniony do wglądu osób zainteresowanych, a następnie przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 19 stycznia 1990 r. nr [...].
W wyniku przeprowadzonych czynności, związanych z odnowieniem ewidencji, służących aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencyjnym, dokonano obliczenia powierzchni działek, powierzchni użytków gruntowych, rodzaju i klasy użytków gruntowych na terenie objętym aktualizacją. Organ pierwszej instancji podkreślił, że wykazane w sporządzonym w trakcie odnowienia ewidencji gruntów i budynków operacie pomiarowym powierzchnie działek oraz powierzchnie użytków gruntowych zostały zasadnie ujawnione w ewidencji gruntów i budynków. Granice działek nie uległy jakimkolwiek zmianom przy wykonywaniu prac związanych z odnowieniem ewidencji gruntów i budynków. Różnica w wykazanej w ewidencji powierzchni nieruchomości w stosunku do powierzchni przyjętej uprzednio wynika z zastosowania innych metod obliczania oraz dokładności zapisu powierzchni działek i użytków gruntowych. Wnioskodawczyni nie skorzystała z przysługującego jej prawa wypowiedzenia się co do ustaleń operatu. W efekcie operat ten stał się pełnoprawnym operatem ewidencji gruntów i budynków dla obrębu ew. Z., a dokonane w wyniku odnowienia wpisy w ewidencji stały się obowiązujące i wiążące.
Odnosząc się do poruszanych we wniosku kwestii niezgodności powierzchni ujawnionej w ewidencji gruntów i budynków dla działek nr [...], organ wskazał, że powierzchnie wskazane przez skarżącą mają wymiary jak przed aktualizacją ewidencji gruntów. Natomiast zgodnie z przeprowadzonymi pracami geodezyjnymi na danym obszarze powierzchnie ww. działek uległy zmianie. W następstwie czego dla działki nr [...] została obliczona nowa powierzchnia równa 3,8101 ha, a działce nr [...] przypisano powierzchnię równą 1,6507 ha.
Skarżąca we wniosku zakwestionowała także powierzchnię użytków gruntowych dla działek nr [...] i [...]. Organ ustalił aktualną powierzchnię użytku gruntowego - nieużytki "N" dla działki nr [...]: 0,2793 ha, a powierzchnia działki jest równa 1,7294 ha. Natomiast dla działki nr [...] powierzchnia użytku gruntowego: lasy klasy V "LsV" jest równa 0,0987 ha, a powierzchnia działki wynosi 3,1274 ha.
Odnosząc się do działki nr [...] organ zauważył, że to syn skarżącej jest właścicielem ww. działki i nie wnosił on zastrzeżeń co do zapisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Co więcej, dnia 12 stycznia 1994 r. w kancelarii notarialnej w S. został sporządzony akt notarialny repertorium A [...] przez notariusza B. P., dotyczący umowy zamiany działek nr [...] i [...] położonych w obrębie Z., gmina P.. W przedmiotowym akcie Pani A. G. oświadczyła, że znane są jej: położenie, granice i stan prawny nabywanej tym aktem nieruchomości. Następnie dnia 26 marca 2007 r. w kancelarii notarialnej w S. został sporządzony akt notarialny repertorium A [...] przez notariusza B. P., dotyczący umowy darowizny działki nr [...]. Tym aktem Pani A. G. darowała przedmiotową nieruchomość synowi, Panu D. G., który oświadczył, że znane mu są położenie, granice i stan prawny nabywanej tym aktem nieruchomości. Zgodnie z powyższym oraz z oświadczeniem zawartym w przytoczonych aktach notarialnych, obecny właściciel ww. działki, jak również skarżąca znali stan nabywanej przez nich nieruchomości.
Odnośnie działki nr [...] Starosta wyjaśnił, iż wskazana we wniosku z [...] lipca 2016 r. powierzchnia użytku gruntowego - lasy o powierzchni 0,24 ha odnosi się do stanu użytku gruntowego działki nr [...] przed odnowieniem ewidencji. Po obliczeniu nowej powierzchni dla konturu użytku gruntowego - lasy klasy V przypisano mu powierzchnię równą 0,4014 ha. jednakże w wyniku podziału działki nr [...] na działki [...] i [...], obliczono powierzchnię przedmiotowych działek i obecna powierzchnia użytku gruntowego — lasy klasy V "LsV" na działce [...] wynosi 0,4202 ha.
Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że brak jest podstaw do wprowadzenia do operatu ewidencyjnego żądanych zmian, o czym orzekł w pkt 2 decyzji.
A. G. wniosła w terminie odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o jej uchylenie, gdyż w jej ocenie jest niezgodna ze stanem faktycznym i narusza prawo.
Po rozpatrzeniu odwołania WWINGK decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ dokonał porównania pól powierzchni działek i oznaczenia użytków gruntowych oraz klas bonitacyjnych przed i po odnowieniu operatu ewidencyjnego i doszedł do wniosku, że wskazane przez skarżącą pola powierzchni odpowiadające spornym działkom, jak również użytki gruntowe, stanowią powierzchnię oraz użytki wykazane w ewidencji gruntów i budynków przed jej aktualizacją dokonaną w ramach odnowienia operatu ewidencyjnego.
Dalej organ wskazał, że pola powierzchni przedmiotowych działek wykazane są w ewidencji gruntów i budynków zgodnie z dokumentacją przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Zmiana granic i powierzchni nieruchomości dotyczy stanów własnościowych. Zatem nie można dokonywać zmian własnościowych do których należą zmiany powierzchni działek, poprzez samoistne zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja gruntów i budynków jest tylko rejestrem publicznym obejmującym dane o gruntach wynikające z odpowiedniej dokumentacji urzędowej. Podczas prac związanych z odnowieniem operatu ewidencyjnego granice działek nie uległy zmianie, zaś dane w zakresie pola powierzchni działek i pola powierzchni użytków gruntowych zostały ujawnione w ewidencji gruntów i budynków zgodnie z danymi wykazanymi w operacie technicznym z odnowienia ewidencji gruntów i budynków.
Organ powołał się również na stanowisko wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym dokumenty określające poprzedni stan prawny działek gruntu nie stanowią podstawy do zarejestrowania tego stanu w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli stan ten został stwierdzony późniejszym dokumentem, z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu.
Mając to na uwadze organ nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania strony.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. G. wniosła o uchylenie decyzji WWINGK, twierdząc, że nie uwzględniono jej wniosków dowodowych i źle ustalono stan faktyczny. Skarżąca wskazała, że powierzchnia działek jest taka jak przyjęta przez ARiMR, a organy bezpodstawnie zmieniły wielkość powierzchni w rejestrze.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawie przed tut. Sądem w dniu 20 czerwca 2018 r. skarżąca podtrzymała zarzuty skargi, wskazując ze podważa ustalenia organu, a w jej ocenie postępowanie prowadzone było nierzetelnie. Podała, że jest poszkodowana, bo w każdej sprawie inaczej liczą jej ziemię np. przy zasiłkach czy przy płatnościach. Dodała, że jej sąsiadom pozwolono na wznowienie granic i ona też by tak chciała.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm. – zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje tylko wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. W sytuacji zaś występowania przesłanek przewidzianych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność takiej decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia w powyższym zakresie Sąd nie stwierdził opisanych wyżej wad i naruszeń, co skutkowało oddaleniem skargi.
Materialnoprawną podstawę kontrolowanych rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629, z późn. zm., obecnie t.j.Dz.U. 2017.2101 przywoływana jako p.g.k.) oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j.Dz. U. z 2016 r. poz. 1034, z późn zm. przywoływane jako rozporządzenie).
Będąca przedmiotem niniejszego postępowania ewidencja gruntów i budynków to, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 8 p.g.k., system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami.
W odniesieniu do gruntów, ewidencja zawiera dane dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1 p.g.k.). Wskazuje ona także właściciela lub władającego gruntem (art. 20 ust. 2 p.g.k.).
Stosownie do art. 22 ust. 1 p.g.k. ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Wedle ust. 2. podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z aktów normatywnych, prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej.
Podstawową zasadą dotyczącą prowadzenia ewidencji jest, wynikająca z § 44 pkt 2 rozporządzenia zasada utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 § 1).
Zgodnie z art. 24 ust. 2b p.g.k. aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:
1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:
a) przepisów prawa,
b) wpisów w księgach wieczystych,
c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,
d) ostatecznych decyzji administracyjnych,
e) aktów notarialnych,
f) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,
g) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,
h) wpisów w innych rejestrach publicznych,
i) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców;
2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.
Kompetencje organów ewidencyjnych, jak zasadnie przyjęto w sprawie, sprowadzają się zatem do rejestracji stosownego dokumentu i naniesienia wynikających z niego zmian. Wynika to z istoty ewidencji gruntów i budynków, która mając charakter techniczno-deklaratoryjny rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego – z dnia 27 października 1998 r., sygn. akt II SA 1094/98, LEX nr 41305, z dnia 18 marca 1999 r., II SA 1728/98, LEX nr 46224, z dnia 19 kwietnia 2001 r., II SA 862/00, LEX nr 53361).
W postępowaniu aktualizacyjnym możliwa jest też korekta danych czyli usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów do bazy danych ewidencyjnych. Możliwość tę przewiduje § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, który stanowi, że aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje również w celu wyeliminowania danych błędnych. Jednakże podlegające korekcie błędne wpisy muszą mieć charakter oczywistych (w świetle złożonych dokumentów geodezyjnych lub innych materiałów dowodowych) omyłek. Tak też przyjmuje się w orzecznictwie (np. wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 marca 2013 r., II SA/Kr 1048/12, LEX nr 1301267, wyroki WSA w Rzeszowie w sprawach o sygnaturach II SA/Rz 647/12, II SA/Rz 15/14, II SA/Rz 158/14 i II SA/Rz 1572/14, dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych, htpp://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływana jako CBOSA) - dokonywanie zmian w ewidencji gruntów i budynków przez korygowanie błędów lub omyłek nie jest wyłączone, jeżeli pozostaje to w zgodzie ze stanem prawnym, który ewidencja ma odzwierciedlać, a nie tworzyć (tak: WSA w Lublinie w wyroku z dnia 15.05.2012 r., III SA/Lu 86/12, LEX Nr 1166264).
W rozpoznawanej sprawie skarżąca oczekiwała od organów geodezyjnych wprowadzenia do ewidencji powierzchni działek, wedle ich stanu (powierzchni) przed odnowieniem operatu ewidencyjnego czyli de facto wprowadzenia do ewidencji danych historycznych. Przedkładała dokumenty, wskazujące na powierzchnię gruntów, ich przeznaczenie czy kontury, które wynikały z dokumentów aktualnych na okres przed odnowieniem operatu ewidencyjnego, kwestionując obecnie to czego nie podnosiła w toczącym się i zakończonym obecnie postępowaniu dotyczącym odnowienia operatu.
Wobec tak określonego żądania organ podjął czynności w celu doprecyzowania żądania strony. Na przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2017 r. rozprawie administracyjnej skarżąca wskazała, że żąda wznowienia granic nieruchomości położonych w obrębie P., stanowiących działki ewidencyjne o numerach: [...] i [...], aktualizacji ewidencji gruntów i budynków poprzez zmianę powierzchni działek o numerach: [...], [...], [...], [...] i [...] oraz aktualizacji ewidencji gruntów i budynków poprzez zmianę powierzchni konturu użytków gruntowych dla działek nr [...], [...] i [...].
Jak już wcześniej wskazano, jedną z zasad prowadzenia ewidencji gruntów i budynków jest zasada aktualności, zgodnie z którą starostowie są zobowiązani do utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. W przypadku stwierdzenia, że ewidencja gruntów i budynków stała się nieaktualna, organy administracji geodezyjnej i kartograficznej zobowiązane są podjąć działania niezbędne do jej zaktualizowania. Przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. wyraźnie precyzują, kiedy i pod jakimi warunkami aktualizacja operatu jest możliwa, a brak wymaganej prawem dokumentacji, na podstawie której właściwy organ dokonuje aktualizacji operatu ewidencyjnego, musi prowadzić do odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym.
Aktualizacja operatu ewidencyjnego może nastąpić wyłącznie przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych przy uwzględnieniu treści przywołanego wcześniej art. 24 ust. 2b p.g.k. Ewidencja gruntów to zatem zbiór gromadzący dane dotyczące zmian w zakresie oznaczania samych nieruchomości, ich powierzchni, granic, klas bonitacyjnych oraz osób władających nieruchomościami pod różnymi tytułami. Ewidencja ta służy do wpisywania zmian wynikających z innych dokumentów, a nie samodzielnego tworzenia nowego stanu prawnego dotyczącego tak samej działki jak i jej właściciela. W szczególności brak jest podstaw do wprowadzania w ewidencji gruntów zmian na podstawie twierdzenia wnioskodawcy. Organy ewidencyjne nie mają kompetencji do badania prawidłowości wpisów w księgach wieczystych. Rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie rozstrzygają samodzielnie kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu.
Celem skarżącej, która kwestionowała ustalenia co do powierzchni gruntów i działek wskazanych w operacie pomiarowym z odnowienia ewidencji, było właśnie wprowadzenie przez Starostę zmian zgodnych z jej żądaniem. Przy tym, poza własnymi twierdzeniami, skarżąca nie dysponowała żadnymi dokumentami które wskazywałby że granice działek i ich powierzchnia są inne aniżeli ujawnione w ewidencji. Podczas postępowania, zarówno na etapie administracyjnym jak i sądowym nie przedłożyła dokumentów (o których mowa w art. 24 ust. 2b p.g.k.) na poparcie twierdzeń, że stwierdzona powierzchnia spornych działek jest niezgodna ze stanem faktycznym. Dane w odnowieniu granic oparte były zaś na sprawozdaniu technicznym z uwzględnieniem dokumentów oraz pomiaru aktualizacyjnego powstałych zmian użytków rolnych oraz obliczenia pola powierzchni działek i użytków. . Skarżąca wskazując na inne powierzchnie działek przed i po odnowieniu z 1987r. uznała, że doszło do nieuprawnionego ubytku powierzchni działek na rzecz innych osób. Stanowisko takie nie było zasadne. Jak bowiem wyjaśnił organ różnica w wykazanej w ewidencji powierzchni nieruchomości w stosunku do powierzchni przyjętej uprzednio wynikała z zastosowania innych metod obliczania oraz dokładności zapisu powierzchni działek oraz powierzchni użytków gruntowych a nie ze zmiany granic działek. Nadto w toku prowadzenia postępowania związanego z odnowieniem granic skarżąca nie skorzystała z prawa zakwestionowania dokonanych ustaleń. W rozpoznawanej sprawie nie było więc podstaw do wprowadzenia zmian żądanych przez stronę we wniosku. Skarżąca nie przedłożyła bowiem na wnioskowane okoliczności żadnych dokumentów, domagała się wpisania danych sprzed odnowienia ewidencji co było bezzasadne. Co również zasadnie zauważyły organy, skarżąca w przypadku działki nr [...] nie była nawet jej właścicielką, zatem w myśl powoływanych wyżej przepisów utraciła prawo do żądania aktualizacji zawartych w ewidencji gruntów na rzecz swojego syna. Organ w zakurzonej decyzji dokonał jedynie zmiany zapisów w rejestrze dotyczącym działki nr [...]. W rejestrze figurował zapis, że znajduje się tam droga, co nie było zgodne ze stanem faktycznymi i przepisami prawa. Zgodnie bowiem z załącznikiem nr 6 pkt 18 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków – grunty w granicach pasów drogowych wchodzące w skład gospodarstwa rolnego lub leśnego nie zalicza się do użytku gruntowego o nazwie "droga". Taka sytuacja nie miała miejsca w odniesieniu do pozostałych żądań skarżącej.
Skarżąca wskazała na rozprawie, że kwestie związane z powierzchnią działek ewidencyjnych są dla niej istotne ze względu na ubieganie się przez nią o różne świadczenia i płatności w tym m.in. rolnośrodowiskowe, przy których inaczej określane są powierzchnie działek, czym czuje się pokrzywdzona. Należy więc wyjaśnić, że na potrzeby różnego rodzaju świadczeń czy płatności ustalanie powierzchni gospodarstwa rolnego nie jest prostym odzwzorowaniem zapisów w ewidencji. Przykładowo, przy płatnościach rolnośrodowiskowych powierzchnia działek określana jest na podstawie dokonywanych pomiarów GPS. Do płatności bierze się pod uwagę powierzchnię działki rolnej, a nie ewidencyjnej. Pojęcie działki rolnej zdefiniowane zostało w art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 86) jako zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw o powierzchni nie mniejszej niż 0.1 ha. Działki rolne ze względu na zmienny charakter nie są przedmiotem wpisu do ewidencji gruntów, ani innych rejestrów. Producent rolny we wniosku o przyznanie płatności jest natomiast zobowiązany podać zarówno działki rolne (ich powierzchnię, prowadzoną na nich uprawę), jak i działki ewidencyjne, na których są one położone. Wynika z tego, że jednym z warunków uzyskania przez rolnika płatności jest posiadanie przez niego działek rolnych o określonej powierzchni i utrzymanych. Inne więc ustalenia dotyczące powierzchni działek w postępowaniach dotyczących przyznania świadczeń czy płatności, jako oparte na innych danych niż wynikające z ewidencji nie mogą stanowić samoistnej podstawy do aktualizacji danych w rejestrze ewidencji gruntów. Prowadzenie postępowania w innym trybie, odnośnie innych działek, osób i stanów faktycznych nie może stanowić podstawy do dokonania wnioskowanej zmiany. Fakt, że sąsiad skarżącej miał postępowanie przed organami pozostaje bez znaczenia. Tym bardziej, że jak wynika z przedłożonego przez skarżącą na rozprawie zawiadomienia z 30.08.2010r. sąsiad skarżącej zwrócił się najpierw o przeprowadzenie stosownych pomiarów i ustaleń do służb geodezyjno – kartograficznych a nie do starosty.
W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, zaaprobować należało stanowisko organów, że w chwili obecnej brak jest możliwości dokonania aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków tak jak tego chce skarżąca. Nie dysponuje ona żadnymi dokumentami, które stanowiłyby podstawę dokonania zmiany danych jak już wyżej wskazano dokumentami takimi nie mogą być informacje dotyczące działek sprzed odnowienia ewidencji. Przeprowadzone w latach 1987-1989 r. prace geodezyjno- kartograficzne związane z odnowieniem operatu ewidencyjnego objęły m.in. działki [...], [...] i [...], czyli wszystkie objęte wnioskiem z wyłączeniem działki nr [...]. Organ ustalił, że właścicielem tej działki jest syn skarżącej. W aktach darowizny nie zakwestionowano powierzchni tej działki z ewidencji. Aktualnie syn skarżącej powierzchni tej również nie kwestionuje. Skarżąca nie przedłożyła dowodów dokumentujących dokonanie zmian istotnych dla zapisów w ewidencji, które nastąpiły po odnowieniu ewidencji. Decyzje organów uznać należało wiec za zgodne z prawem, jak i wyczerpująco uzasadnione.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd podziela pogląd organów co do odmowy wprowadzenia zmian w żądanym przez skarżącą zakresie. Mając to na uwadze należało orzec o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło