II SA/Po 653/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Wiesława Batorowicz /spr./ Protokolant sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 06 lutego 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi M. B. i R.R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego o d d a l a s k a r g ę /-/ W.Batorowicz /-/ B.Kamieńska /-/ B.Drzazga Decyzją z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego oddalił wniosek i odmówił wnioskodawcom M.T., K.T., A.T. i M.T., udzielenia zgody na użytkowanie budynku mieszkalno-letniskowego, garażu, szklarni oraz budowli: murów oporowych, szamba, ogrodzenia stojących na działce nr [...] w I. gmina S. Z uzasadnienia decyzji wynikało, że organ prowadził od [...]r. postępowanie z wniosku małżonków M.B. i R.R., domagających się wydania decyzji nakazującej spadkobiercom po zmarłym inwestorze Z.T., rozbiórki budynku i budowli wzniesionych przez zmarłego Z.T. na stanowiącej ich własność, nieruchomości gruntowej. W trakcie tego postępowania M.T., pismem z dniał [...]r., wniosła o udzielenie jej zgody na użytkowanie tych obiektów. Postanowieniem [...]r. Starosta zawiesił postępowanie o wydanie pozwolenia na użytkowanie opisanego obiektu, uznając za zagadnienie wstępne, od którego zależy rozpatrzenie sprawy (art. 97 1 pkt.4 kpa), rozstrzygnięcie przez organ nadzoru budowlanego, sprawy z wniosku o nakazanie rozbiórki. Na skutek zażalenia M.B. i R.R. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (sprawę przekazano według właściwości), postanowieniem z dnia [...] uchylił w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. odmawiające podjęcia zawieszonego postępowania i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wobec rozstrzygnięcia decyzją ostateczną z dnia [...]r. nr [...] utrzymującą wynikający z decyzji PINB, obowiązek rozbiórki opisanych obiektów budowlanych, których dotyczył wniosek o udzielenie zgody na użytkowanie. W tych warunkach Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] oddalił wniosek i odmówił wnioskodawcom udzielenia zgody na użytkowanie opisanych obiektów. Skoro bowiem nakazano rozbiórkę obiektów wzniesionych z naruszeniem art. 37 ust.1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), wobec braku zgodności wybudowanych obiektów z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zgoda na ich użytkowanie jest niedopuszczalna. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli M.T., K.T., A. T. i M. T., domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania na podstawie art. 138 1 pkt 2 kpa. Odwołujący wskazali na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w zakresie art.7, 156 1 pkt 2 i 4 kpa, 78 § 1 kpa, 97 § 1 pkt 4 kpa, 59 ust. 7 kpa i art. 59 Prawa budowlanego. Zdaniem odwołujących stroną postępowania o pozwolenie na użytkowanie budynku może być jedynie inwestor, czyli obecnie nieżyjący Z. T. Obowiązek uzyskania takiego pozwolenia nie ciąży na jego spadkobiercach będących wnioskodawcami. Ponadto wskazano, że zaskarżona decyzja wydana została przed uprawomocnieniem się decyzji z dnia [...]r. nakazującej rozbiórkę obiektu. . Błędnie organ uznał właścicieli nieruchomości za uczestników postępowania i dokonał doręczeń. Nie przeprowadzono obowiązkowej kontroli obiektu przed wydaniem decyzji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Z uzasadnienia decyzji wynikało, że organ wykluczył aby mogło się toczyć postępowanie dotyczące pozwolenia na użytkowanie, skoro wydana została ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę. W tych warunkach postępowanie kwestii pozwolenia na użytkowanie jest bezprzedmiotowe i na podstawie art.138 1 pkt. 2 kpa winno zostać umorzone. Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli małżonkowie M. B. i R. R., domagając się jej uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania sądowego. Zdaniem skarżących postępowanie o udzielenie zgody na użytkowanie nie stało się bezprzedmiotowe wraz z wydaniem przez Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzji nakazującej rozbiórkę, gdyż decyzja została zaskarżona i nie można przesądzić o końcowym efekcie. Postępowanie winno zakończyć się rozstrzygnięciem merytorycznym zgodnym z decyzją PINB. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie z powodów podanych w skardze. Pełnomocnik uczestników postępowania M. T., A. T., K. T., M. T. w piśmie z dnia [...]r. wskazał, że skarżący nie są stroną w sprawie o wydanie pozwolenia na użytkowanie, gdyż z mocy art. 59 § 7 Prawa budowlanego stroną w postępowaniu w takiej sprawie jest wyłącznie inwestor. Dlatego też skarżący nie mieli przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, nie mieli oni również interesu prawnego do wniesienia skargi do Sądu na zaskarżone postanowienie. Dlatego ich skarga powinna zostać oddalona na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto sprawa jest bezprzedmiotowa w świetle wyroku Sądu z dnia 8 stycznia 2006r. (sygn. akt II SA/Po 415/06), który uchylił decyzje organu I i II instancji w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektów budowlanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Dlatego Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji, nie mógł uwzględnić zapadłego po jej wydaniu wyroku z 8 listopada 2006r. w przedmiocie nakazu rozbiórki przedmiotowych obiektów (sygn. akt II SA/Po 415/06). Stwierdzić należy, że organ odwoławczy przy wydaniu zaskarżonej decyzji, kierując się zasadą trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 kpa), prawidłowo uznał, że wydana przez niego ostateczna decyzja z dnia [...]r. o nakazie rozbiórki przedmiotowych obiektów korzysta z domniemania mocy obowiązującej. W decyzji tej przyjęto, że skoro budowa obiektów zakończyła się przed 1 stycznia 1995r., tj. przed dniem wejścia w życie przepisów Prawa budowlanego z 1994r., to na podstawie art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994r. zastosowanie znajduje art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. Słusznie przyjęto również, że skoro w obrocie prawnym znajduje się ostateczna decyzja o nakazie rozbiórki wszystkich obiektów (budynku mieszkalno-letniskowego, garażu, szklarni, murów oporowych, szamba i ogrodzenia) to bezprzedmiotowe jest postępowanie w sprawie udzielenia zgody na ich użytkowanie. Z przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974r. jednoznacznie wynika bowiem, że jeżeli zachodzą przesłanki uzasadniające nakazanie rozbiórki obiektu (art. 37), wykluczone jest nakazanie wykonania w oznaczonym terminie zmian i przeróbek doprowadzających obiekt do stanu zgodnego z przepisami (art. 40) i w konsekwencji ich wykonania, wydanie pozwolenia na użytkowanie (art. 42). Przesłanki z art. 37 i art. 40 odnoszą się bowiem do odmiennych stanów faktycznych. Wynika to jednoznacznie z użytego w art. 40 sformułowania – "jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37" (wyrok NSA z 28 kwietnia 1999r., IV SA 895/97, Lex nr 47186). Dlatego istnienie w obrocie prawnym decyzji o nakazie rozbiórki wykluczało możliwość orzekania w kwestii "legalizacji" tych samych obiektów. Zdaniem Sądu błędna jest także argumentacja pełnomocnika uczestników postępowania M. T., A. T., K. T., M. T., jakoby skarżący nie byli stroną niniejszego postępowania. Jak ustalono powyżej w sprawie nie miały zastosowania przepisy Prawa budowlanego z 1994r., w tym art. 59 ust. 7, w rozumieniu którego stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Wskazać należy, że przedmiotem niniejszego postępowania była kwestia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowych obiektów. W myśl art. 42 ustawy Prawo budowlane z 1974r. stronami w sprawie dotyczącej pozwolenia za użytkowanie obiektu są inwestor, właściciel lub zarządca nieruchomości, na której wybudowano obiekt. Skoro przedmiotowe obiekty te wybudowano na nieruchomości będącej przedmiotem własności skarżących uznać należało, że posiadali oni interes prawny uprawniający ich do udziału w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. /-/ W.Batorowicz /-/ B.Kamieńska /-/ B.Drzazga MK