II SA/Po 659/21
WyrokWSA w Poznaniu2022-03-23
Skład orzekający: Jan Szuma, Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz, Paweł Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie uprawnionej do emerytury przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem?Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne jest przeznaczone dla osób w wieku produkcyjnym, które zmuszone są do zaprzestania pracy lub powstrzymania się od jej poszukiwania z powodu konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Osoba w wieku poprodukcyjnym, która otrzymuje stałe świadczenie emerytalne, nie spełnia tej przesłanki, nawet jeśli faktycznie sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Brak wykonywania pracy przez taką osobę jest związany z osiągnięciem wieku emerytalnego, a nie z koniecznością sprawowania opieki.Stan faktyczny
Skarżąca A. M. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad mężem legitymującym się znacznym stopniem niepełnosprawności. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, wskazując, że skarżąca ma ustalone prawo do emerytury, co stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca argumentowała, że jej rezygnacja z pracy i nabycie prawa do emerytury pozostają w związku przyczynowo-skutkowym ze sprawowaną opieką nad mężem. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów co do braku związku przyczynowego między rezygnacją z pracy a opieką nad mężem w kontekście wieku emerytalnego skarżącej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 marca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jan Szuma Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz (spr.) Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 marca 2022 roku sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Burmistrz Ś. (dalej Burmistrz lub organ I instancji) decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...], działając na podstawie art. 20 w związku z art. 3 pkt 11 oraz art. 17, art. 24, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 z późn. zm. dalej u.ś.r.), § 2, § 10, § 11, § 13 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1466), art. 15zzzzzn ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 z późn. zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej k.p.a.) oraz Zarządzenia Burmistrza Ś. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. w sprawie upoważnienia Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. do prowadzenia postępowania w sprawie świadczeń rodzinnych, a także do wydawania w tych sprawach decyzji, odmówił przyznania A. M. (dalej jako skarżąca lub strona) świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art.17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. na osobę: M. E., ur.[...] października 1954 r.
W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że [...] czerwca 2020 r. skarżąca złożyła w Ośrodku Pomocy Społecznej w Ś. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad mężem Panem E. M. legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Na podstawie zebranej dokumentacji decyzją numer [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. organ odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego w związku ze sprawowaniem opieki nad mężem Panem E. M. legitymującym/ą się znacznym stopniem niepełnosprawności. Decyzją numer [...] z dnia [...] listopada 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało w decyzji, że organ winien wezwać skarżącą do złożenia dokumentów z organu emerytalno-rentowego (np. decyzję lub zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych) dotyczących zawieszenia prawa do emerytury i wstrzymania wypłaty tego świadczenia.
Burmistrz ponownie rozpoznając sprawę nie znalazł jednak podstaw do pouczenia skarżącej o możliwości zawieszenia prawa do emerytury, a co za tym idzie do wezwania do złożenia stosownych dokumentów potwierdzających zawieszenie prawa i wypłaty emerytury.
Organ wskazał, że do wniosku skarżąca dołączyła orzeczenie o niepełnosprawności męża, z którego wynika, że w jego przypadku nie można ustalić daty od której istnieje niepełnosprawność.
Z oświadczenia skarżącej wynika, że jest jedyną osobą, która może zaopiekować się mężem. Ponadto z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez pracownika socjalnego w dniu [...] marca 2021 r. oraz oświadczenia strony z dnia [...] marca 2021 r., wynika, że faktycznie sprawuje opiekę nad mężem. Skarżąca oświadczyła, że jest obiektywnie zdolna do podjęcia zatrudnienia, jednakże z uwagi na konieczność sprawowania opieki nie może tego uczynić, gdyż nie była w stanie pogodzić pracy z opieką nad niepełnosprawnym mężem. W jej ocenie brak zatrudnienia pozostaje w związku przyczynowo- skutkowym ze sprawowaną opieką. Ośrodek Pomocy Społecznej w Ś. ustalił, że strona nie pobiera specjalnego zasiłku opiekuńczego oraz zasiłku dla opiekuna.
Burmistrz wskazał, że ze zgromadzonych dokumentów wynika, iż skarżąca jest osobą uprawnioną do pobierania świadczenia emerytalnego przyznanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w związku z osiągnięciem wieku emerytalnego. Do wniosku dołączono decyzję ZUS z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] o przyznaniu emerytury od [...] lutego 2018 r. tj. od ukończenia wieku 60 lat. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w sytuacji, gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury. Zacytowany przepis jest jednoznaczny i kategoryczny. Ustawodawca nie pozostawił organom administracji żadnej swobody ustalając enumeratywnie zarówno przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, jak również okoliczności, których wystąpienie obliguje organ do negatywnego rozstrzygnięcia wniosku. Podstawową przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Świadczenie pielęgnacyjne ma stanowić substytut wynagrodzenia za pracę, którego nie może uzyskiwać osoba sprawująca opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Celem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, by opiekować się osobą niepełnosprawną.
W ocenie Burmistrza nie zostały przez skarżącą spełnione przesłanki wskazane w art. 17 ust. 1b pkt 1 u.ś.r., a ponadto posiada prawo do emerytury, co uzasadnia odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia.
Skarżąca reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika wniosła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca podniosła następujące zarzuty:
1) naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wydanie przedmiotowej decyzji poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r. z dnia [...] listopada 2003 r. bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] października 2014 r. o sygn. akt [...] doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP,
2) błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., polegającą na pominięciu celów ustawy i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez skarżącą emerytury stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławczego (dalej SKO lub Kolegium) decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] działając na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia [...] października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 570), art. 107 § 1, art. 127 § 2, art. 138 § 1 k.p.a. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.
Argumentując decyzję SKO wskazało, że pan E. M. - mąż wnioskodawczyni legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym, wydanym w dniu [...] lutego 2016 r., na stałe, przy czym ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] lutego 2016 r., natomiast nie da się ustalić, od kiedy niepełnosprawność istnieje. Z uwagi na powyższe, Burmistrz Ś. uznał, że nie została w tym przypadku spełniona przesłanka, o której mowa w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Kolegium wskazało, że w wyroku z dnia [...] października 2014 r. sygn. akt: K [...] Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w punkcie 1 w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Zdaniem SKO stosowanie przepisu, który co prawda nie został formalnie uchylony przez ustawodawcę, ale jego niekonstytucyjność została stwierdzona w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego jest wykluczone z punktu widzenia zasad praworządności.
Mimo powyższego w ocenie Kolegium rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe.
W dniu [...] lipca 2020 r. przeprowadzono z A. M. pierwszy wywiad środowiskowy, podczas którego ustalono, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem, utrzymują się z emerytur, a z uwagi na schorzenia męża (problemy ze wzrokiem, cukrzyca typu II. po przeszczepie nerki, stopa cukrzycowa) strona wspiera go w codziennym funkcjonowaniu np. w poruszaniu, towarzyszy w wizytach lekarskich, robi zakupy, przygotowuje posiłki, dba o higienę otoczenia, przygotowuje odzież, wspiera w czynnościach higienicznych. Stwierdzono, że p. E. wymaga opieki i wsparcia osoby drugiej.
W dniu [...] marca 2021 r. przeprowadzono ze skarżącą drugi rodzinny wywiad środowiskowy. W kwestionariuszu z tego wywiadu wskazano, że zamieszkuje wspólnie z mężem E. , który jest po przeszczepie nerki, ma uszkodzony wzrok, choruje na stopę cukrzycową, porusza się z trudem przy pomocy kuli łokciowej i wymaga wsparcia w większości czynności związanych z codziennym funkcjonowaniem takich jak przygotowanie posiłków, pomocy w higienie osobistej, przy poruszaniu. Zdaniem pracownika socjalnego wsparcie skarżącej jest niezbędnym elementem funkcjonowania jej męża.
W dniu [...] marca 2021 r. A. M. oświadczyła, że z uwagi na szereg problemów zdrowotnych męża, wymaga on wsparcia w codziennych czynnościach (przygotowanie posiłków, higiena osobista, poruszanie się) i załatwianiu spraw urzędowych. W dniu [...] marca 2021 r. wnioskodawczyni oświadczyła nadto, że prawo do emerytury nabyła [...] lutego 2018 r. z powodu ukończenia 60 roku życia. Mąż choruje od 2011 r. i jej zdaniem rezygnacja z pracy i nabycie prawa do emerytury pozostaje w związku przyczynowo - skutkowym ze sprawowaną opieką nad mężem. Skarżąca wskazała, że wybiera świadczenie pielęgnacyjne i w momencie, gdy SKO w P. przyzna jej świadczenie, złoży wniosek do ZUS o zawieszenie prawa do emerytury. Złożyła też do akt decyzję ZUS z dnia [...] marca 2018 r. o przyznaniu jej emerytury z dniem [...] lutego 2018 r.. tj. po ukończeniu wieku 60 lat.
W ocenie Kolegium sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną jest jednak niewystarczające do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Organ odwoławczy stwierdził, że brak jest związku przyczynowego pomiędzy opieką sprawowaną przez skarżącą nad mężem. W tym zakresie organ nie podzielił stanowiska odwołującej oraz Burmistrza. Zdaniem Kolegium, pomoc skarżącej zasadniczo sprowadza się do wykonywania zwykłych czynności dnia codziennego, jakie wykonuje się w każdym gospodarstwie domowym. Czynności te nie wykraczają poza podstawowe obowiązki domowe, które wykonywane są także przez osoby pracujące nawet w pełnym wymiarze czasu pracy, a zatem nie wymagają rezygnacji z zatrudnienia.
W przedmiotowej sprawie kluczowe jest jednak, że strona jest uprawniona do emerytury. Organ I instancji, ponownie rozpatrując sprawę ustalił, że wnioskodawczyni uzyskała prawo do emerytury po osiągnięciu wieku emerytalnego tj. z dniem [...] lutego 2018 r. Bezsporne jest również, że skarżąca po uzyskaniu prawa do emerytury nie podejmowała zatrudnienia. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy nie potwierdza, by strona zrezygnowała z pracy zawodowej z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem. Wręcz przeciwnie, wnioskodawczyni zaprzestała pracy zarobkowej na początku 2018 r., po osiągnięciu wieku emerytalnego. Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego złożyła dopiero w czerwcu 2020 r., a zatem po ponad dwóch latach od przyznania jej świadczenia emerytalnego z ZUS. Wobec powyższego zdaniem Kolegium nie wystąpił związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym mężem, co oznacza że brak jest podstaw do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. M. reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, podała że zaskarża w całości decyzję SKO z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...], wnosi o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Ś. z dnia [...] kwietnia 2021 r w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie A. M. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W ocenie skarżącej decyzja SKO została wydana z naruszeniem prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
W ocenie skarżącej samo uzyskanie prawa do emerytury nie oznacza, że nie jest spełniona przesłanka niepodejmowania pracy w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym mężem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie dotyczące odmowy przyznania skarżącej A. M. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem. Zdaniem Sądu decyzje obu organów odpowiadają prawu, chociaż nie podzielono w pełni argumentacji stanowiącej motywy zapadłych rozstrzygnięć.
Z akt sprawy wynika, że A. M. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką sprawowaną nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem. Skarżąca ma ustalone prawo do emerytury. W toku sprawy twierdziła, że rezygnacja z pracy i nabycie prawa do emerytury pozostaje w związku przyczynowo - skutkowym ze sprawowaną opieką nad mężem. Podała, że jest gotowa zrezygnować z emerytury aby otrzymywać świadczenie pielęgnacyjne. Organy I i II instancji nie podzieliły poglądu skarżącej i uznały odpowiednio, że przeszkodą w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego jest fakt pobierania przez nią emerytury - przesłanka negatywna z art. 17 ust. 5 pkt 1a u.ś.r. Organ I instancji stwierdził nadto, że istotna jest data powstania niepełnosprawności męża skarżącej.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zasadnie przyjął organ odwoławczy, że w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z [...] października 2014 r., sygn. K [...], przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. uznany został za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Skutkiem powyższego wyroku TK nie może wykluczyć prawa do świadczenia pielęgnacyjnego okoliczność powstania niepełnosprawności po ukończeniu 18. roku życia, względnie 25. roku życia, u osoby podlegającej opiece, w przypadku, gdy wnioskodawca rezygnuje z pracy lub innej pracy zarobkowej.
W związku z powyższym, Sąd podziela stanowisko Kolegium, że Burmistrz Ś. nie mógł powodując się na art. 17 ust. 1b u.ś.r. odmówić skarżącej wnioskowanego świadczenia. Sąd zgadza się również z SKO co do tego, że w przypadku skarżącej nie zachodzi związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: (1) matce albo ojcu; (2) opiekunowi faktycznemu dziecka; (3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia [...] czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej; (4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia [...] lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli wymienione wyżej osoby nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego uzależnione jest od spełnienia warunków wskazanych w art. 17 ust. 1 u.ś.r. W powołanym przepisie wyraźnie wskazano na konieczność rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez osoby, o których mowa w pkt 1 - 4 (do których zalicza się skarżąca jako małżonka podopiecznego) w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. "Rezygnując z zatrudnienia" wnioskodawca musi celowo, intencjonalnie zaprzestać wykonywania pracy w formach prawem przewidzianych, z tytułu której otrzymuje wynagrodzenie. Z kolei "niepodejmowanie zatrudnienia" związane jest ze świadomą decyzją o nieubieganiu się o pracę, przy jednoczesnej, realnej możliwości jej wykonywania. Niepodejmowanie zatrudnienia lub rezygnacja z niego muszą być zaś bezpośrednio związane z koniecznością sprawowania stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy nad osobą niepełnosprawną.
W orzecznictwie podkreśla się, że świadczenie pielęgnacyjne jest przeznaczone dla osób w wieku produkcyjnym, które przez wzgląd na zaistniałe okoliczności życiowe – choroba bliskiej osoby – są zmuszone do zaprzestania pracy albo powstrzymania się od jej poszukiwania. Ustawodawca w trosce o opiekunów osób z niepełnosprawnościami ustanowił świadczenie pielęgnacyjne, które chociaż w części wynagrodzi im to, że poprzez swoje poświęcenie doznają uszczerbku w swojej sytuacji majątkowej, która dla osób w wieku produkcyjnym jest uzależniona wyłącznie od ich aktywności zawodowej (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 870/19, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 5 sierpnia 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 411/21, dostępne na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwana dalej "CBOSA").
Tego samego nie można powiedzieć o osobach w wieku poprodukcyjnym, które otrzymują stałe i, co więcej, pewne świadczenie emerytalne. Wbrew pozorom, świadczenie emerytalne, choć obecnie wielokrotnie niższe, to jednak jest stabilniejsze, ponieważ jedynym kryterium jego przyznania jest osiągnięcie wieku emerytalnego. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje tak długo, dopóki nie odpadną podstawy jego przyznania, które to podstawy wiążą się z wystąpieniem zdarzeń przyszłych np. śmierć podopiecznego, upływ terminu wskazanego w orzeczeniu o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Bezsporne w sprawie jest to, że skarżąca jest osobą w wieku emerytalnym, który osiągnęła w 2018 roku. Aktualnie utrzymuje się z emerytury. Ustalony stopień niepełnosprawności męża skarżącej datuje się zaś od 2016 r. (zob. orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] lutego 2016 r.- w aktach I instancji). Skarżąca reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika ani na etapie składania wniosku, odwołania, czy skargi skutecznie nie wykazała, aby zrezygnowała/nie podejmowała zatrudnienia w związku ze sprawowaną opieką. Dokonując analizy akt sprawy Sąd nie dostrzegł żadnego związku pomiędzy sprawowaniem opieki a faktem, że skarżąca nie pracuje. Brak wykonywania pracy przez skarżącą jest związany z tym, że osiągnęła wiek emerytalny. Samo oświadczenie skarżącej o tym, że jej zdaniem istnieje związek przyczynowy nie mogło być w okolicznościach sprawy uznane za wystarczające. Powyższe zaś zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. stanowi przeszkodę w przyznaniu wnioskodawcy świadczenia pielęgnacyjnego.
Wobec powyższego niezależnie od deklaracji skarżącej, iż jest skłonna zrezygnować z emerytury, w sprawie odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego przez organy obu instancji okazała się zasadna. W tych okolicznościach argumentacja skargi nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Świadczenie pielęgnacyjne jest dedykowane dla osób zdolnych do pracy z uwagi na pozostawanie w wieku produkcyjnym. Skarżąca taką osobą nie jest. W jej wypadku zaprzestanie wykonywania pracy było związane z przejściem na emeryturę, a nie z chorobą męża.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, zwanej dalej "p.p.s.a.") orzekł o oddaleniu skargi. Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło