II SA/Po 66/13
WyrokWSA w Poznaniu2013-03-14
Skład orzekający: Maria Kwiecińska, Barbara Drzazga, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż napojów alkoholowych osobie, której zachowanie wskazuje na stan nietrzeźwości, uzasadnia cofnięcie zezwolenia na sprzedaż alkoholu, jeśli nie ma dowodu na faktyczny stan nietrzeźwości tej osoby w chwili zakupu?Ratio decidendi
Cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych z powodu sprzedaży osobie nietrzeźwej wymaga udowodnienia, że sprzedaż nastąpiła osobie, której zachowanie w chwili zakupu jednoznacznie wskazywało na stan nietrzeźwości. Samo stwierdzenie stanu nietrzeźwości u klienta po opuszczeniu sklepu, bez bezpośredniego dowodu sprzedaży w tym stanie, nie jest wystarczające. Organy administracji miały obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, w tym przesłuchania wszystkich potencjalnych świadków, co w niniejszej sprawie zostało zaniedbane.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych z powodu sprzedaży alkoholu osobie nietrzeźwej. Organy administracji oparły swoje decyzje na notatce służbowej policji i zeznaniach funkcjonariuszy, którzy stwierdzili stan nietrzeźwości u klienta po jego wyjściu ze sklepu. Sprzedawczyni zaprzeczyła, aby sprzedała alkohol osobie nietrzeźwej. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów postępowania i błędną wykładnię przepisów materialnych. Sąd uchylił decyzje organów obu instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżących kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. Orzeczono o niewykonalności zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 marca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2013 roku sprawy ze skargi M. H. i K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2012 roku Nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] sierpnia 2012 roku nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżących kwotę 500,- zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania K. B. i M. H. od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] o cofnięciu zezwolenia nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości alkoholu od 4,5% do 18% w sklepie przy ul. [...] w P., na podstawie art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 Nr 98, poz. 1071 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzję tę wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wspomnianą decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Prezydent Miasta P. cofnął zezwolenie wydane K. B. i M. H. na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości alkoholu od 4,5% do 18% w sklepie przy ul. [...] w P. z powodu sprzedaży alkoholu osobie nietrzeźwej.
Decyzję tę zaskarżyły K. B. i M. H., zarzucając organowi I instancji naruszenie przepisów postępowania z uwagi na niewłaściwą ocenę zebranego materiału dowodowego, brak konfrontacji sprzedawczyni z kupującym nietrzeźwym, brak wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, brak zabezpieczenia nagrań z monitoringu i brak paragonu sprzedaży alkoholu osobie nietrzeźwej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., podzielając ocenę organu I instancji, wskazało, że zgodnie z art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473 ze zm.) zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych cofa się w przypadku sprzedaży i podawania osobom nieletnim, nietrzeźwym (...). Z akt sprawy wynika, że [...] maja 2012 r. organ I instancji otrzymał pismo z Komisariatu Policji [...] informujące o sprzedaży alkoholu w sklepie przy ul. [...] w P. osobie nietrzeźwej. Zdarzenie to zostało zgłoszone przez funkcjonariuszy Policji wykonujących czynności służbowe w dniu [...] lutego 2012 r. Z relacji funkcjonariuszy sporządzona została notatka służbowa z której wynika, że w dniu [...] lutego 2012 r. pełniąc służbę zauważyli oni wychodzącego ze sklepu mężczyznę, którego zachowanie świadczyło o stanie nietrzeźwości. Do sklepu wszedł chwiejnym krokiem, niosąc siatkę z alkoholem (5 puszek piwa). Po wylegitymowaniu klienta sklepu funkcjonariusze – st. post. A. P. i st. post. M. P. stwierdzili, że od klienta sklepu R. K. wyczuwalny był zapach alkoholu. Klient potwierdził zakup alkoholu w sklepie, z którego wyszedł i wskazał sprzedawczynię, która sprzedała mu alkohol. Następnie wskazano, że zaraz po zatrzymaniu klienta poddano go badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu. Wynik 0,35 mg/l wskazywał, że klient jest nietrzeźwy. Sprzedawczyni potwierdziła fakt sprzedaży alkoholu temu klientowi, jednakże stwierdziła, że była nieświadoma jego nietrzeźwości. Funkcjonariusz zeznał, że nie zabezpieczono paragonu, ponieważ klient go nie posiadał. Nie zabezpieczono też nagrań z monitoringu, bowiem sklep nie jest monitorowany.
Organ odwoławczy dał wiarę zeznaniom funkcjonariuszy Policji, jednocześnie nie przychylił się do zeznań sprzedawczyni. Stwierdził, że nie zgadza się z zarzutem, że organ I instancji pominął zeznania sprzedawczyni, ponieważ ją przesłuchał oraz zamieścił w aktach sprawy jej zeznania. Zdaniem Kolegium bardziej wiarygodne są zeznania funkcjonariuszy Policji, gdyż jako funkcjonariusze publiczni wykonywali swoje obowiązki w sposób obiektywny. Zachowanie klienta musiało zwrócić ich uwagę, skoro go zaobserwowali i wylegitymowali, a następnie poddali badaniu. Badania potwierdziły zaś ich spostrzeżenia. Organ II instancji podkreślił, że funkcjonariusze będący na służbie nie mieli interesu faktycznego, żeby składać zeznania inne niż wskazywały fakty, w odróżnieniu od sprzedawczyń, w których interesie nie było stwierdzenie, że dopuściła się czynu zabronionego, powodujące konkretne skutki.
Reasumując SKO w P. stwierdziło, że Prezydent Miasta słusznie cofnął przedmiotowe zezwolenie.
M. H. i K. B. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję SKO w P., żądając stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, względnie ich uchylenie. Zażądały też przeprowadzenia dowodu z protokołów i notatek służbowych sporządzonych w toku dokonywania czynności przez policjantów A. P. i M. P., stanowiących podstawę do skierowania wniosku Komisariatu Policji [...]. Skarżące zarzuciły organom obu instancji naruszenie przepisów postępowania (art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.) poprzez niedokładne wyjaśnienie sprawy, prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów, niewyczerpujące i nierzetelne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, niewłaściwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz zdawkowe uzasadnienie decyzji. Ponadto zarzuciły organom I i II instancji naruszenie art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a) ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (u.w.t.p.a.) poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy przesłanki w nim wymienione nie miały miejsca.
W uzasadnieniu skargi podniosły, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, że w dniu [...] lutego 2012 r. pracownica sklepu J. B. sprzedała alkohol osobie nietrzeźwej, zatrzymanej następnie przez Policję. Policjanci, na których zeznaniach oparły się organy orzekające, nie wskazali, w jakim odstępie czasu od rzekomego zakupu dokonali kontroli nietrzeźwego klienta posiadającego pięć puszek piwa. Stwierdzenie u osoby kontrolowanej widocznych objawów nietrzeźwości – zataczania się, wyczuwalnej woni alkoholu nie uzasadnia przyjętego przez Policję założenia, że w chwili zakupu dana osoba była już pod wpływem alkoholu bądź znajdowała się w stanie nietrzeźwości. Skarżące wskazały, że jedynym świadkiem, na podstawie którego zeznań zostało wszczęte postępowanie była osoba kontrolowana i wyłącznie jej oświadczenie zostało uwzględnione przy sporządzaniu protokołu. Policjanci nie byli świadkami naocznymi zakupu alkoholu, a jedynie wychodzenia osoby przez nich następnie skontrolowanej ze sklepu. Ponadto Policja o zaistniałym fakcie (kontroli, stwierdzenia nietrzeźwości i zarzucie dokonania sprzedaży alkoholu osobie nietrzeźwej) poinformowała sprzedawczynie po długim odstępie czasu. W odstępie czasu od rzekomej sprzedaży alkoholu do czasu kontroli osoba kontrolowana przez Policję mogła wprawić się w stan nietrzeźwości.
Skarżące wskazały też, iż organ I instancji stwierdził, że "sprzedawczyni kategorycznie nie stwierdziła, że kupujący w chwili sprzedaży był nietrzeźwy, że nie zauważyła, iż klient był nietrzeźwy". Tym samym organ dokonał zbyt daleko idącej interpretacji, nie dążąc do ustalenia faktów. Faktycznie zaś J. B. podała że mimo dokonywania transakcji sprzedaży alkoholu [...] lutego 2012 r. żaden z jej klientów nie był nietrzeźwy. Zakaz sprzedaży napojów alkoholowych osobom nietrzeźwym należy rozumieć zaś w ten sposób, że konieczne jest uwzględnienie zachowania się osoby, której sprzedawany jest alkohol, chodzi o takie zachowanie, które stwarza realne możliwości oceny, iż osoba kupująca napój alkoholowy jest w stanie nietrzeźwości. Zdaniem skarżących organy nie oceniły na ile zeznania skontrolowanej przez Policję w dniu [...] lutego 2012 r. osoby są wiarygodne i mogą stanowić podstawę cofnięcia zezwolenia. Organy pominęły też fakt braku paragonu, czy innego dowodu zakupu alkoholu w sklepie objętym zezwoleniem.
Skarżące zakwestionowały też obiektywizm zeznań funkcjonariuszy Policji. Wskazały, że statystyki ujawnionych przez funkcjonariusza przestępstw są podstawą do przyznawania wszelkiego rodzaju premii do wynagrodzenia i na podstawie ich są oni poddawani ocenie i rozliczani z wykonywania powierzonych im obowiązków, co z kolei warunkuje udzielanie im awansów służbowych. Ponadto skarżący wskazały, że funkcjonariusz A. P. jedynie co do kwestii sprawdzenia stanu nietrzeźwości osoby kontrolowanej udzielił konstruktywnej odpowiedzi, w pozostałych zaś sprawach wskazywał, że nie pamięta zdarzenia. Poważne zatem wątpliwości, zdaniem skarżących, budzi fakt niezweryfikowania jego zeznań przed wydaniem decyzji w konfrontacji z notatką służbową sporządzoną w dniu kontroli. Zdaniem skarżących o niewiarygodności zeznań funkcjonariusza M. P. świadczy treść jej zeznań. Podała bowiem, że klient wyszedł z pięcioma puszkami piwa [...], następnie zeznając, że znaleziono przy nim puste butelki.
W odpowiedzi SKO w P. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadna.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Przedmiotem wniesionej skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] sierpnia 2012 r. o cofnięciu skarżącym zezwolenia nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości alkoholu od 4,5% do 18% w sklepie przy ul. [...] w P.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, zgodnie z którym zezwolenie, o którym mowa w ust. 1 (tj. na sprzedaż napojów alkoholowych), organ zezwalający cofa w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim, nietrzeźwym, na kredyt lub pod zastaw. W powołanym przepisie ustawodawca przykładowo wymienił jedno z mogących wystąpić naruszeń zasad obrotu napojami alkoholowymi zawartych w ustawie - chodzi tu o sprzedaż alkoholu osobom nieletnim i nietrzeźwym. Ustawodawca zwrócił tu uwagę na jedno z najczęściej powtarzających się w związku ze sprzedażą detaliczną alkoholu naruszeń zasad obrotu napojami alkoholowymi, aczkolwiek użyte sformułowania nie korelują w pełni z zasadami obrotu, ustalającymi zakazy sprzedaży napojów alkoholowych, sformułowanymi w art. 15 pkt 1 i 2 ustawy. Przypomnijmy, że ten ostatni z przepisów zabrania sprzedaży i podawania napojów alkoholowych:
a) osobom, których zachowanie wskazuje, że znajdują się w stanie nietrzeźwości,
b) osobom do lat 18.
Stan nietrzeźwości został zdefiniowany w dalszych przepisach ustawy (art. 46 ust. 3 ustawy) i nie jest tożsamy z zachowaniem się osób wskazującym, że znajdują się w stanie nietrzeźwym. Stan nietrzeźwości określa się bowiem według zawartości alkoholu w organizmie, a nie zachowania człowieka. Zarówno w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jak i w piśmiennictwie przyjmuje się, że wystarczającym powodem do ewentualnego cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych będzie ustalenie, iż alkohol jest sprzedawany osobie, której zachowanie wskazuje, iż znajduje się ona w stanie nietrzeźwym lub że alkohol jest sprzedawany osobie, która nie ukończyła 18 lat. A contrario należy uznać, iż nie zostaną naruszone zasady obrotu napojami alkoholowymi, jeżeli zachowanie osoby, której sprzedano alkohol, nie wskazywało, iż osoba ta znajduje się w stanie nietrzeźwym. Wobec różnej bowiem tolerancji alkoholu przez różne osoby może zdarzyć się w praktyce taka sytuacja, że alkohol zostanie sprzedany osobie faktycznie nietrzeźwej, choć jej zachowanie wcale nie będzie wskazywało na to, iż znajduje się ona w stanie nietrzeźwym. Sprzedawca zaś nie ma możliwości jednoznacznego ustalenia, że dana osoba znajduje się w stanie nietrzeźwym (vide: I. Skrzydło-Niżnik, G. Zalas, komentarz do art. 18 ustawy o wychowaniu w trzeźwości ..., uwaga 10.2., źródło: Lex Omega). W wyroku z dnia 17 marca 2011 r. (sygn. akt II SA/Op 708/10, Lex nr 897735) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu stwierdził, że jakkolwiek zachowanie wskazujące, że dana osoba znajduje się w stanie nietrzeźwości, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, nie jest pojęciem tożsamym z użytym w art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ww. ustawy pojęciem "nietrzeźwości", to wynikająca z art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a) ustawy treść zakazu sprzedaży napojów alkoholowych osobom nietrzeźwym, nie może być rozumiana w oderwaniu od przepisu art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy, który wiąże ten zakaz z "osobą, której zachowanie wskazuje, że znajduje się w stanie nietrzeźwości". Oznacza to, że zakaz sprzedaży napojów alkoholowych osobom, których zachowanie może świadczyć, że jest w stanie nietrzeźwym należy rozumieć w ten sposób, iż konieczne jest uwzględnienie przede wszystkim zachowania się osoby, której sprzedawany jest alkohol - chodzi zatem o takie zachowanie, które stwarza realne możliwości oceny, iż osoba kupująca napój alkoholowy jest w stanie nietrzeźwości (również: wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2006 r., VI SA/Wa 880/06, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Gwoli wyjaśnienia dodać należy, iż nawet jednorazowe naruszenie zasady sprzedaży napojów alkoholowych osobom nieletnim, nietrzeźwym, pod kredyt lub pod zastaw, obliguje właściwy organ do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych (por. wyrok NSA z dnia 4 lutego 2011 r., II GSK 166/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd podzielając powyżej zaprezentowaną wykładnię przesłanki "sprzedaży napojów alkoholowych osobie nietrzeźwej" pragnie stwierdzić, że w okolicznościach niniejszej sprawy doszło do naruszenia przepisu art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a) ustawy o wychowaniu w trzeźwości oraz istotnego naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.), a naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności zważyć należy, że organy I i II instancji, przyjęły, pomimo braku wystarczających dowodów, że w niniejszej sprawie doszło do sprzedaży napojów alkoholowych osobie nietrzeźwej. Organy przyjęły mianowicie, że w dniu [...] lutego 2012 r. w sklepie przy ul. [...] w P. pracownik sklepu J. B. sprzedała R. K. będącemu w stanie nietrzeźwym pięć puszek piwa marki [...]. Powyższe organy stwierdziły na podstawie zeznań funkcjonariuszy Policji st. post. A. P. i st. post. M. P. i jak stwierdziły – zeznań sprzedawczyni sklepu J. B. Jak podał w uzasadnieniu swej decyzji organ I instancji wymienieni powyżej funkcjonariusze ujawnili fakt sprzedaży alkoholu (5 puszek piwa [...]) osobie w stanie nietrzeźwości podczas patrolu zmotoryzowanego rejonu ul. [...] w P. w dniu [...] lutego 2012 r. Ustalili oni bowiem, że na stan nietrzeźwości osoby, której pracownica sklepu przy ul. [...] w P. J. B. sprzedała alkohol wskazywało przede wszystkim jej zachowanie, przejawiające się trudnościami w utrzymaniu równowagi oraz wyraźnie wyczuwalna woń alkoholu. Organ I instancji uznał, że zeznania funkcjonariuszy potwierdziła pracownik sklepu J. B., która potwierdziła fakt sprzedaży alkoholu osobie następnie skontrolowanej przez funkcjonariuszy Policji, przy czym dodała, że nie wiedziała, iż kupujący był nietrzeźwy. Organ dodał, że sprzedawczyni J. B. nie stwierdziła kategorycznie, w oparciu o konkretne okoliczności, że kupujący w chwili sprzedaży był nietrzeźwy, lecz stwierdziła, że nie zauważyła, że klient był nietrzeźwy. Zdaniem organu niedostrzeżenie przez sprzedawczynię nietrzeźwego zachowania klienta nie stanowi usprawiedliwienia dla złamania zakazu sprzedaży alkoholu osobie, której zachowanie wskazywało na stan nietrzeźwości, zwłaszcza w sytuacji, gdy zachowanie to było ewidentne i zostało zauważone przez funkcjonariuszy Policji.
W ocenie Sądu powyższe ustalenia i stwierdzenia organu I instancji, następnie utrzymane przez organ odwoławczy, w żaden sposób nie potwierdzają, by w dniu [...] lutego 2012 r. w sklepie przy ul. [...] w P. doszło do sprzedaży napojów alkoholowych osobie nietrzeźwej, tj. osobie, której zachowanie wskazywało, że znajduje się w stanie nietrzeźwości.
Wskazać należy, że we wniosku z dnia [...] maja 2012 r. Komendanta Miejskiego Policji w P. (k. 2 i 3 akt. adm. I inst..) wskazano, że w dniu [...] lutego 2012 r. o godz. 17:05 w trakcie wykonywania czynności służbowych ww policjanci, podczas pełnienia służby w patrolu zmotoryzowanym w rejonie ul. [...] w P. zauważyli mężczyznę wychodzącego ze sklepu spożywczo-monopolowego przy ul. [...] w P. Jak wskazano mężczyzna szedł chwiejnym krokiem niosąc w ręku siatkę z zawartością pięciu puszek piwa [...]. W związku z tym podjęto interwencję i wylegitymowano R. K. Od mężczyzny wyczuwalna była woń alkoholu. Przeprowadzono badanie na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu z wynikiem 0,35 mg/l o godzinie 17:11. We wniosku tym podano też, że osobą sprzedającą R. K. była pracownik sklepu J. B., która zeznała, że w dniu [...] lutego 2012 r. do sklepu weszła policjantka i oświadczyła, że zeznająca sprzedała alkohol osobie nietrzeźwej, zaś ta potwierdziła fakt sprzedaży, lecz nie wiedziała, że kupujący jest pod wpływem alkoholu. Kupujący wypowiadał się normalnie i zachowywał się w sposób niebudzący żadnych podejrzeń. Okoliczności przedstawione w powyższym wniosku znalazły potwierdzenie w notatce służbowej /relacji/ dnia [...] maja 2012 r. st. sierż. P. P. (k. 1 akt adm. I inst.).
W dniu [...] maja 2012 r. oświadczenie do akt przesłała J. B. Wskazała, że w dniu [...] lutego 2012 r. nie sprzedała alkoholu jakiemukolwiek klientowi będącemu w stanie wskazującym, że jest pod wpływem alkoholu. Zaznaczyła, że takie samo oświadczenie złożyła podczas przesłuchania w komisariacie policji. Dodała, że w dniu tym pracowała na jednej zmianie z V. R., która również nie widziała osoby będącej w stanie wskazującym na spożycie alkoholu chcącej kupić alkohol (k. 9 akt adm. I inst.). W trakcie kolejnego przesłuchania w dniu [...] czerwca 2012 r. J. B. podała, że w dniu [...] lutego 2012 r. w godzinach popołudniowych weszła do sklepu policjantka i oświadczyła, że poza sklepem mężczyzna wskazał, że Pani w okularach sprzedała mu piwo. Wyjaśniła, że nie przedstawiono jej tego mężczyzny, mimo, że o to prosiła. Dodała, że nie sprzedaje alkoholu żadnej osobie nietrzeźwej i wie też, że policja umorzyła postępowanie karne.
W toku postępowania, policjantka M. P., zeznająca w charakterze świadka w dniu [...] sierpnia, a więc po upływie przeszło 7 miesięcy od zdarzenia, podała, że przeprowadzone w trakcie kontroli w dniu [...] lutego 2012 r. około godz. 17:00 badanie alkomatem mężczyzny poddanego kontroli w obrębie sklepu przy ul. [...] w P. wykazało ok. 0,35 mg/l alkoholu. Wskazała, że nie pamięta, czy była naocznym świadkiem sprzedaży alkoholu. Jednocześnie określając stan nietrzeźwości osoby poddanej kontroli wskazała, że mężczyzna poruszał się chwiejnym krokiem, były przy nim puste butelki po alkoholu, wyczuwalna była od niego woń alkoholu. Wyjaśniła, że nie przeprowadzono konfrontacji ze sprzedawcą, choć kupujący wskazał na sprzedawczynię. Zeznała też, że kupujący nie posiadał paragonu, zaś w sklepie nie ma monitoringu.
Kolejny świadek, policjant A. P. zeznający w dniu [...] sierpnia 2012 r. oświadczył, że nie pamięta, czy był naocznym świadkiem sprzedaży alkoholu osobie nietrzeźwej, jednocześnie wskazując, że osobę nietrzeźwą wylegitymowano po wyjściu ze sklepu. Dodał, że po wyjściu mężczyzny ze sklepu widać było, że był pod wpływem alkoholu. Został poddany badaniu alkomatem, lecz świadek nie pamięta jaki był wynik. Wskazał też, że nie pamięta, czy była dokonana konfrontacja ze sprzedawcą, ani czy zabezpieczono monitoring. Oświadczył, że nietrzeźwy mężczyzna nie posiadał paragonu zakupu.
W ocenie Sądu powyższe dowody nie potwierdzają, by w sklepie przy ul. [...] w P. w dniu [...] lutego 2012 r. w godzinach popołudniowych (ok. godz. 17) doszło do sprzedaży alkoholu osobie, której zachowanie wskazywało, że jest osobą nietrzeźwą. Co kluczowe, a zostało z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. pominięte przez organy orzekające, zeznania policjantów stanowią dowód czynności służbowych przeprowadzonych poza sklepem i w czasie późniejszym, aniżeli zdarzenie dotyczące sprzedaży alkoholu w sklepie. Z zeznań obu świadków – M. P. i A. P. wynika tylko tyle, że poza sklepem ("w jego obrębie", "po wyjściu ze sklepu") wylegitymowali oni mężczyznę, który był w stanie nietrzeźwym w rozumieniu art. 46 ust. 3 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, a także, iż jego zachowanie – w chwili wylegitymowania, a nie dokonywania zakupów w sklepie, w obrębie którego go kontrolowano – przejawiało stan nietrzeźwości (wyczuwalna woń alkoholu, poruszanie się chwiejnym krokiem). Obaj świadkowie wyraźnie oświadczyli, że nie pamiętają, czy byli naocznymi świadkami sprzedaży alkoholu kontrolowanemu mężczyźnie, co koresponduje z zeznaniem sprzedawczyni J. B. Wskazała ona, że już po zdarzeniu sprzedaży alkoholu weszła do sklepu policjantka. Co również istotne powołani świadkowie – policjanci, na których zeznaniach oparły się organy orzekające nie wskazali w trakcie przesłuchań, by kontrolowany mężczyzna posiadał w trakcie kontroli zakupiony alkohol. M. P. oświadczyła, że przy mężczyźnie były puste butelki po alkoholu, a świadek A. P. wskazał, że nietrzeźwy nie posiadał paragonu zakupu (alkoholu).
Zważyć również należy, że organy orzekające pomimo braku wystarczających dowodów na ziszczenie się przesłanki określonej w art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie przeprowadziły dowodu z przesłuchania drugiej ze sprzedawczyń sklepu przy ul. [...] w P. V. R. Tymczasem z oświadczeń zarówno współwłaścicielki sklepu K. B., jaki i pracownicy sklepu J. B. wyraźnie wynikało, że V. R. w dniu [...] lutego 2012 r. pracowała również w sklepie, a więc mogła być świadkiem zdarzenia sprzedaży alkoholu R. K. W toku postępowania nie przesłuchano także R. K. Uchybienia te uznać należy za sprzeczne z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), której wyrazem w postępowaniu wyjaśniającym jest przepis art. 77 § 1 k.p.a.
W ocenie Sądu, wobec powyższych braków w ustaleniach faktycznych kluczowych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy (brak dowodu sprzedaży alkoholu osobie nietrzeźwej) uznać należy, iż brak było podstaw do zastosowania art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji uzupełni postępowanie wyjaśniające w zakresie niezbędnym do ustalenia, czy ziściła się przesłanka określona w art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, a następnie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia ustosunkuje się do wszelkich dowodów zebranych w sprawie.
Sąd na podstawie art. 200 zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów sądowych, zaś na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzekł o wykonalności zaskarżonej decyzji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło