II SA/Po 661/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi L. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2018r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), dalej: "K.p.a." i art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1952 ze zm.), dalej: "u.ś.r.", utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z [...] kwietnia 2018 r. o odmowie przyznania L. M. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką sprawowaną nad niepełnosprawną N. N. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiono następujące uzasadnienie faktyczne i prawne. L. M. 28 marca 2018 r. wniósł o ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką sprawowaną nad niepełnosprawną siostrzenicą N. N. Jej niepełnosprawność powstała przed 16-tym rokiem życia i jest to niepełnosprawność w stopniu znacznym na stałe, o czym zaświadcza orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...] z [...] lipca 2002 r. (powinno być - z [...] lipca 2002 r.). Faktyczną opiekę na niepełnosprawną sprawuje wnioskodawca, który jest jej wujem (bratem jej matki R. N.) i który w związku ze sprawowaniem opieki nie podejmuje zatrudnienia. Ojciec N. N. nie żyje, a jej matkę R. N. orzeczeniem z [...] maja 1995 r. zaliczono do II grupy inwalidów. Wnioskujący oświadczył, że rodzeństwo wymagającej opieki ma własne rodziny i nie jest w stanie zapewnić opieki siostrze. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji wskazano, że wnioskodawca mieszka z wymagającą opieki siostrzenicą i jej matką, a swą siostrą, która leczy się psychiatrycznie, ojciec wymagającej opieki nie żyje, podobnie jak jej dziadek, który był jej opiekunem prawnym, a wnioskodawca jest jedyną osobą mogącą sprawować opiekę nad N. N. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zawodowej przysługuje zaś jedynie: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Wnioskodawcy nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w tym w szczególności na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., ponieważ nie ciąży na nim obowiązek alimentacyjny w stosunku do jego siostrzenicy. Obciąża on jedynie krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo (art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy; Dz. U. z 2017 r., poz. 682, dalej: "K.r.o."). Faktyczna opieka, którą wnioskodawca sprawuje nad swą siostrzenica, nie uprawnia do świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż nie istnieje między nimi więź prawna, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. W skardze strona zarzuciła decyzji organu odwoławczego naruszenie: 1. art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące nieprzyznaniem świadczenia pielęgnacyjnego; 2. art. 7, 8, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. przez niepodjęcie niezbędnych czynności do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu sprawy i braku wszechstronnego przeprowadzenia postępowania dowodowego; 3. art. 107 § 1 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. przez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co skutkowało nieprecyzyjnym wyjaśnieniem podstawy faktycznej i prawnej decyzji oraz ustaleniem nieprawidłowego stanu faktycznego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji. W związku z jego zreferowaniem powtarzanie go jest zbędne. Zarzuty skargi nie są zasadne. Odnosząc się do nich należy podnieść, co następuje. Strona zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące nieprzyznaniem świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 17 ust. 4 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zawodowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Stosownie zaś do art. 17 ust. 1a u.ś.r. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Oznacza to, że warunkiem przysługiwania świadczenia pielęgnacyjnego jest to, aby na wnioskodawcy zgodnie z przepisami K.r.o. ciążył obowiązek alimentacyjny. Innymi słowy, do przyznania tego świadczenia nie wystarczy, aby wnioskodawca spełniał przesłanki z art. 17 ust. 1a u.ś.r., ale jeszcze powinien na nim ciążyć obowiązek alimentacyjny. Nie ma zaś wątpliwości, że na wnioskodawcy obowiązek taki nie ciąży, ponieważ nie jest on krewnym w linii prostej ani rodzeństwem osoby wymagającej opieki - N. N. (art. 128 K.r.o.). Jest on jej wujem, na którym obowiązek alimentacyjny nie ciąży. Nie było zatem podstaw do przyznania wnioskodawcy świadczenia pielęgnacyjnego. Nie zmienia tego fakt, że sprawuje on faktyczną opiekę nad swą siostrzenicą, gdyż nie oznacza to, że jest opiekunem faktycznym dziecka, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 2 u.ś.r. Zgodnie z art. 3 pkt 4 u.ś.r. ilekroć w tej ustawie jest mowa o dziecku - oznacza to dziecko własne, małżonka, przysposobione oraz dziecko, w sprawie którego toczy się postępowanie o przysposobienie, lub dziecko znajdujące się pod opieką prawną. Siostrzenica wnioskodawcy nie jest dzieckiem wnioskodawcy w rozumieniu tego przepisu. Za nietrafne Sąd uznał również zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania. Organ prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, podjął wszelkie niezbędne czynności mające na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i właściwie ocenił dowody. Zaskarżona decyzja i jej uzasadnienie odpowiada także wymogom z art. 107 § 1 i 3 K.p.a. Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), orzekł jak w sentencji.