II SA/Po 668/17
PostanowienieWSA w Poznaniu2019-01-15
Skład orzekający: Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy referendarz sądowy jest właściwy do przyznania wynagrodzenia adwokatowi z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji?Ratio decidendi
Referendarz sądowy jest właściwy do przyznania wynagrodzenia adwokatowi z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Przepis ten enumeratywnie wymienia czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy, do których należy wydawanie postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku adwokata o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu stronie skarżącej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wcześniej skarżącej ustanowiono pełnomocnika z urzędu, a w toku postępowania kasacyjnego doszło do kilkukrotnej zmiany pełnomocnika. Ostatecznie skargę kasacyjną sporządziła adwokat A. Z., a następnie zastępstwo przejęła adwokat O. B. po tym, jak adwokat A. Z. zakończyła działalność. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną i przekazał rozstrzygnięcie o wynagrodzeniu pełnomocnika do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi O. B. od Skarbu Państwa tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu opłatę w określonej wysokości, podwyższoną o podatek VAT.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 stycznia 2019 roku Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2019 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie usług opiekuńczych postanawia przyznać adwokatowi O. B. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu stronie skarżącej przed sądem drugiej instancji opłatę w wysokości [...] zł (słownie: [...] złotych [...]), podwyższoną o kwotę podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł (słownie: [...] złotych [...]) /-/ R. Talaga
Postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2017 roku starszy referendarz sądowy umorzył postępowanie w przedmiocie zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych i ustanowił dla niego adwokata.
Pismem z dnia 20 września 2018 roku Okręgowa Rada Adwokacka w P. wyznaczyła adwokata M. Ł. jako pełnomocnika skarżącej z urzędu.
Pismem z dnia 16 lutego 2018 roku Okręgowa Rada Adwokacka w P. na wniosek kuratora skarżącej wyznaczyła dla A. B. w miejsce adwokata M. Ł. pełnomocnika z urzędu dla skarżącej w osobie adwokata P. W.
Pismem z dnia 15 marca 2018 roku Okręgowa Rada Adwokacka w P. na wniosek pełnomocnika z urzędu skarżącej wyznaczyła w miejsce adwokata P. W. pełnomocnika z urzędu dla skarżącej w osobie adwokat A. Z.
Pismem dnia 12 kwietnia 2018 roku adwokat A. Z. sporządziła w imieniu skarżącej i wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 grudnia 2017 roku oddalającego przedmiotową skargę A. B. Jednocześnie pełnomocnik wniosła o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, nieopłaconej nawet w części.
Z akt sprawy wynika, że na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 30 października 2018 roku stawił się w imieniu skarżącej adwokat I. K., który wniósł o tymczasowe dopuszczenie do udziału w sprawie i zobowiązał się przedłożyć pełnomocnictwo substytucyjne.
Wyrokiem z dnia 30 października 2018 roku, sygn. akt I OSK 2406/18 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił przedmiotową skargę kasacyjną, a rozstrzygnięcie o wynagrodzeniu pełnomocnika z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu przekazał do rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu.
Pismem z dnia 5 listopada 2018 roku adwokat I.K. przedłożył: pełnomocnictwo substytucyjne z dnia 25 października 2018 roku udzielone jego osobie przez adwokat O. B. oraz zarządzenie Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w P. z dnia 20 czerwca 2018 roku o wyznaczeniu na podstawie art. 37a ust. 1 i 2 ustawy Prawo o adwokaturze (Dz.U. z 2018 roku, poz.1184 t.j. ze zm.), adwokat O.B. zastępcą adwokat A. Z. upoważnionym do dalszego prowadzenia oraz zakończenia wszystkich spraw dotychczas prowadzonych przez adwokat A. Z., w związku z zakończeniem działalności i jej wnioskiem o skreślenie z listy adwokatów z dniem 21 czerwca 2018 roku.
Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu (...) za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków.
Zgodnie z art. 250 § 1 P.p.s.a. wyznaczony adwokat lub radca prawny (...) otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach i opłatach za czynności adwokatów lub radców prawnych (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 roku, poz. 1714), które obowiązuje od dnia 2 listopada 2016 roku.
Zgodnie z treścią § 21 ust. 1 pkt 2 lit a rozporządzenia z 2016 roku opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi: w drugiej instancji: za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 75% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat - 100% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Zgodnie z treścią § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2016 roku opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji: a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – opłatę maksymalną obliczoną na podstawie § 8, b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego – 600 zł c) w innej sprawie – 240 zł.
W rozpoznawanej sprawie, wyznaczona z urzędu pełnomocnik A. Z. sporządziła i wniosła w imieniu A. B. skargę kasacyjną. Na skutek wyznaczenia przez Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w P. zastępstwa w osobie adwokat O. B. zapewniona została reprezentacja skarżącej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Uwzględniając rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz nakład pracy poniesiony przez pełnomocnika z urzędu, zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia z 2016 roku, należało przyznać za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu stronie skarżącej, zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 lit a w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 c rozporządzenia z 2016 roku, opłatę w wysokości [...] zł. Opłatę za udzielenie pomocy prawnej stronie skarżącej stosownie do § 4 ust. 3 rozporządzenia z 2016 roku podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, tj. o kwotę [...] zł.
W rozpoznawanej sprawie w kontekście osoby adwokata, na rzecz którego przyznawane jest wynagrodzenie, znaczenie ma fakt, że w toku postępowania kasacyjnego doszło do zmiany pełnomocnika. Zmiana ta została dokonana na podstawie art. 37a ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2016 r. poz. 1999 z późn. zm.), zgodnie z którym dziekan wyznacza z urzędu zastępcę adwokata, o którym mowa w ust. 1, niemającego czasowo lub trwale możliwości wykonywania zawodu jak również w wypadku skreślenia z listy adwokatów. Decyzja dziekana stanowi upoważnienie adwokata do prowadzenia spraw i powinna mieć formę pisemną. Z tego też powodu wynagrodzenie należy przyznać na rzecz adwokata O. B. została wyznaczona w sprawie zastępcą adwokata A. Z., a tym samym jest ich kontynuatorką.
Wobec powyższego, na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit c, § 21 ust. 1 pkt 2 lit a oraz § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia z 2016 roku, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/ R. Talaga
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło