II SA/Po 676/12

PostanowienieWSA w Poznaniu2012-10-05

Skład orzekający: Tomasz Świstak, Elwira Brychcy, Danuta Rzyminiak-Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku niepieniężnego, sąd administracyjny powinien zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia kwestii wykonalności tego obowiązku w innym, powiązanym postępowaniu?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny powinien zawiesić postępowanie w sprawie dotyczącej nałożenia grzywny w celu przymuszenia, jeśli kluczowa dla rozstrzygnięcia jest ocena wykonalności obowiązku niepieniężnego, która zostanie rozstrzygnięta w innym, powiązanym postępowaniu sądowym. Zawieszenie jest uzasadnione koniecznością zachowania jednolitości orzecznictwa i zapewnienia prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
Stan faktyczny
R. M. złożył skargę na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WWINB), które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o nałożeniu na R. M. i K. M. grzywny w celu przymuszenia do wykonania robót budowlanych. Obowiązek ten wynikał z wcześniejszej decyzji PINB, która została utrzymana w mocy przez WWINB i której legalność była kwestionowana w innych postępowaniach sądowych. Strona skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące niewykonalności obowiązku, konieczności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości oraz przedstawiła nową ekspertyzę.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zawiesił postępowanie w sprawie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Protokolant St. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2012 r. sprawy ze skargi R. M. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia zawiesić postępowanie w sprawie Pismem z dnia 16 lipca 2012 r. R. M., reprezentowany przez radcę prawnego G. W., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej WWINB) z dnia [...] lipca 2012 r., znak [...], którym organ ten utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. (dalej PINB w O.) z dnia [...] 2012 r. Nr [...]. PINB w O. nałożył tym postanowieniem, solidarnie na K. i R. M., grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] 2011 r., w wysokości 10.000 zł. Postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wydane zostało w następujących okolicznościach. Decyzją z dnia [...] 2011 r. PINB w O. nakazał Państwu R. i K. M. wykonanie w zakreślonym terminie robót budowlanych na nieruchomości stanowiącej ich własność, położonej w [...] przy ul. [...] - dz. nr [...], [...], [...]. Decyzja wydana została w oparciu o ekspertyzę biegłego [...] W. S.. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez WWINB decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...]. Prawomocnym wyrokiem z dnia 6 września 2011 r. sygn. akt II SA/Po 394/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę T. J. (właściciela działki nr [...]) na to rozstrzygnięcie. Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2012 r. sygn. akt IV SA/Po 1060/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę R. M. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] września 2011 r. Nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] 2011 r. Nr [...] o odmowie wydania orzeczenia o niezbędności wejścia na teren działki nr [...] będącej własnością B. i T. J. Wyrok ten został przez R. M. zaskarżony do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Na dzień rozpatrywania niniejszej sprawy skarga kasacyjna R. M. nie została rozpatrzona. W międzyczasie PINB w O. podjął czynności w celu doprowadzenia do wykonania przez R. i K. M. decyzji z dnia [...] 2011 r., wystawiając i doręczając zobowiązanym tytuł wykonawcze wraz z upomnieniami (upomnienia z dnia [...] października 2011 r.. (k. 10-11 akt organu I instancji). Następnie postanowieniem z dnia [...] 2012 r. Nr [...] nałożył solidarnie na wymienione osoby grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] 2011 r. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez WWINB postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...], które jest aktem zaskarżonym w przedmiotowej sprawie. R. M. oraz K. M. pismem z dnia [...] listopada 2011 r. wnieśli zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (k. 16 akt organu I instancji), podnosząc zarzut niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym, nadmierną uciążliwość obowiązku oraz przystąpienie do czynności egzekucyjnych w sytuacji, gdy nie jest prawomocnie rozstrzygnięta sprawa możliwości wykonania obowiązku z nieruchomości zobowiązanych. Pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. wnieśli o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego (k. 15 akt I instancji). Równolegle, pismem z dnia [...] marca 2012 r. zobowiązani złożyli wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją PINB z dnia [...] 2011 r. (sprawa ze skargi R. M. na decyzję WWINB o utrzymaniu w mocy decyzji PINB w O. z dnia [...] 2012 r. odmawiającą uchylenia decyzji z dnia [...] 2011 r. zarejestrowana została w tut. Sądzie pod sygn. akt II SA/Po 647/12). Z analizy akt sprawy oraz wydanych dotąd rozstrzygnięć w związku z pozostawaniem w obrocie prawnym decyzji PINB w O. z dnia [...] 2011 r. wynika, iż kwestią sporną wynikłą w związku z tym rozstrzygnięciem jest ustalenie, czy nałożony na skarżącego obowiązek o charakterze niepieniężnym, którego dotyczy postępowanie egzekucyjne, jest wykonalny. W ocenie strony skarżącej wykonanie obowiązku jest obecnie niemożliwe z uwagi na uwarunkowania natury prawno-technicznej. Wykonanie obowiązku - wykonanie określonych robót budowlanych - wymaga bowiem wejścia na działkę sąsiednią. Natomiast skarżący mimo zastosowanie wszelkich dostępnych środków prawnych nie uzyskał do tej pory stosownej zgody na wejście na tę działkę. Jednocześnie wnosząc wniosek o wznowienie postepowania oraz zarzuty skarżący kwestionuje prawidłowość rozstrzygnięcia o nałożeniu obowiązku, które wydane zostało w oparciu o ekspertyzę sporządzoną przez biegłego W. B., na którą to okoliczność R. M. przedłożył PINB nową ekspertyzę – biegłego [...] Z. K. Zdaniem organu egzekucyjnego nałożony na stronę obowiązek jest wykonalny z nieruchomości skarżącego i nie wymaga udostępnienie terenu działki sąsiedniej. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r., znak [...], WWINB utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. o uznaniu za nieuzasadnione zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. R. M. wniósł na postanowienie WWINB skargę do tut. Sądu. Skarga zarejestrowana została pod sygnaturą akt II SA/Po 184/12. Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Po 184/12 Sąd zawiesił postępowanie w sprawie, uznając, że dla jej rozstrzygnięcia istotne znaczenie ma ocena, czy organ egzekucyjny słusznie uznał, że obowiązek niepieniężny, którego dotyczy postępowanie egzekucyjne, jest wykonalny. Sąd uznał, że kwestia ta zostanie rozstrzygnięta w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty Ostrzeszowskiego o odmowie wydania orzeczenia o niezbędności wejścia na teren działki nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W przedstawionym stanie faktycznym rozstrzygnięcie wyżej opisanej skargi kasacyjnej R. M., a następie rozpatrzenie skargi na postanowienie WWINB, którym utrzymano w mocy postanowienie PINB w O. o uznaniu za nieuzasadnione zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, są zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 125 §1 [...] [pkt]1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – dalej p.p.s.a.). Kwestią sporną w opisanych postępowaniach jest bowiem ocena, czy roboty budowlane, do których wykonania zobligowani zostali K. i R. M., mogą zostać wykonane z nieruchomości na której obiekty, których roboty te dotyczą, są zlokalizowane, a więc bez potrzeby wejścia na teren nieruchomości należącej do B. i T. J.. Takie ustalenie oznacza potrzebę przeprowadzenia oceny możliwości wykonania decyzji, stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu egzekucyjnego. Tym samym ocena stanu faktycznego dokonana w wymienionych powyżej postępowaniach będzie miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, tzn. przeprowadzenia przez Sąd oceny, czy organ egzekucyjny słusznie uznał, że obowiązek niepieniężny, którego dotyczy postępowanie egzekucyjne, jest wykonalny i w konsekwencji czy uzasadnione jest podejmowanie kolejnych czynności, w ramach postepowania egzekucyjnego, w celu doprowadzenia do wykonania obowiązku. Jak wyżej wyjaśniono, kwestia możliwości wykonania obowiązku w oparciu o ekspertyzę biegłego W. S., w oparciu o którą wydana została przez PINB decyzja z dnia [...] 2011 r., ma podstawowe znaczenie dla ustalenia, czy obowiązek jest wykonalny i w jaki sposób ma zostać wykonany, a przez to, czy egzekucja może być prowadzona bez uzyskania zgody na wejście na nieruchomość sąsiada (sprawa o sygn. akt II SA/Po 184/12). Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu z dnia 18 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Po 184/12, iż za celowością zawieszenia postępowania w sprawie ze skargi na akt podejmowany w ramach postępowania egzekucyjnego przemawia konieczność zachowania jednolitości orzecznictwa, w szczególności co do wykładni i stosowania prawa w sprawach o analogicznym stanie prawnym i faktycznym, które mają być rozstrzygnięte w sposób wiążący dla innych składów orzekających (por. Komentarz do art. 125 p.p.s.a. Bogusław Dauter i inni, LEX 2009r.). Sąd podziela również stanowisko, iż zaistniała w przedmiotowej sprawie sytuacja różni się od stanu faktycznego sprawy, na bazie której doszło do wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny, uchwały z dnia 24 listopada 2008r. II FPS 4/08, w której stwierdzono: art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie stanowi podstawy do zawieszenia przez wojewódzki sąd administracyjny z urzędu postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w innej sprawie tego samego rodzaju, w której zapadło już orzeczenie, ale zostało ono zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W sprawie rozpoznawanej obecnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, nie mamy do czynienia ze sprawami "tego samego rodzaju" lecz w istocie postępowania sądowe o sygn. akt II SA/Po 184/12, IV SA/Po 1060/10 oraz niniejsze II SA/Po 676/12 są ze sobą powiązane – dotyczą bowiem oceny możliwości wykonania przez R. M. ostatecznej decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], bez wejścia na sąsiednią nieruchomość należącą do B. i T. J. Również oceniając legalność postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku Sąd będzie musiał ocenić, czy spełnione zostały wszystkie przesłanki do zastosowania tego środka egzekucyjnego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zawiesił postępowanie w sprawie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło