II SA/Po 681/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 kwietnia 2010r. sprawy ze skargi T. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2009r. Nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku według właściwości I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia [...]r. Nr [...], II. uchyla decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...]r. Nr [...] (znak sprawy ...) oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...]r. Nr [...], III. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ A.Łaskarzewska /-/ W.Batorowicz /-/ E.Podrazik Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. postanowieniem z dnia [...].08.2009 r. utrzymało w mocy postanowienie wydane przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z [...] .06.2009 r. w przedmiocie uznania się za niewłaściwy miejscowo i przekazania wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego wraz z dokumentami do organu właściwego. Powyższe postanowienia wydano w następującym stanie faktycznym. Działający z upoważnienia Prezydenta Miasta P. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. decyzją z dnia [...] .05.2008 r. przyznał T. F. zasiłek pielęgnacyjny. Następnie decyzją z dnia [...] 04.2009 r. działając na podstawie art. 32 oraz art. 16 ust. 1 i ust. 3-4, art. 20 ust. 3, art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze z. – dalej uśr) oraz art. 163 ustawy z dnia 14.06.1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa) działający z upoważnienia Prezydenta Miasta P. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. uchylił z dniem [...] .03.2009 r. decyzję z dnia [...] .05.2008 r. Organ wskazał, iż pomimo, że skarżący na stałe jest zameldowany w P. przy ul. [...] , to jednak miejscem jego faktycznego zamieszkiwania jest A. w gminie M. K . W świetle powyższego, skoro miejsce zamieszkania zainteresowanego uległo zmianie, a w myśl art. 23 ust. 2 uśr wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego składa się w urzędzie gminy właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby, organ uznał, iż zachodziły przesłanki uzasadniające uchylenie decyzji przyznającej zasiłek pielęgnacyjny i przekazanie wniosku w tej sprawie organowi właściwemu. T. F. od tej decyzji złożył odwołanie, jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] .05.2009 r. 9k.19) utrzymało w mocy decyzję z [...] .04.2009 r. Na decyzję Kolegium z [...] .05.2009 r. nie wniesiono skargi do sądu administracyjnego. Następnie, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta P. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. postanowieniem z [...] .06.2009 r. działając na podstawie art. 19 i art. 65 oraz 123 kpa postanowił: 1. uznać się za organ niewłaściwy miejscowo w sprawie wniosku o przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, złożonego przez T. F., 2. wniosek o przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego wraz z zebranymi w sprawie dokumentami postanowił przekazać organowi właściwemu tj. Gminnemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w M.K . Uzasadniając swoje postanowienie organ wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] .04.2009 r. uchylono decyzję z dnia [...] .05.2008 r. przyznającą T. F. zasiłek pielęgnacyjny. Powodem uchylenia tej decyzji były ustalenia organu, z których jednoznacznie wynika, że skarżący pomimo, ze zameldowany jest w P., zamieszkuje w A. W konsekwencji organem właściwym do dalszej wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego jest Wójt Gminy M. K . Te ustalenia, w ocenie organu, uzasadniały przekazanie akt sprawy do właściwego miejscowo organu. W przewidzianym ustawą terminie zażalenie na powyższe postanowienie wniósł T. F. kwestionując ustalenia faktyczne poczynione przez organ. Skarżący wskazał, że wbrew ustaleniom organu I instancji zamieszkuje w P. i na potwierdzenie tej okoliczności przedłożył szereg dokumentów prywatnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. postanowieniem z dnia [...] .08.2009 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając swoje stanowisko organ ten przedstawił dotychczasowy bieg postępowania, podzielił stanowisko wyrażone w uzasadnieniu postanowienia pierwszoisntancyjnego i wskazał, że zasadnicze dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia znalazły swoje odzwierciedlenie w decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] .04.2009 r. W przewidzianym ustawą terminie skargę do sądu administracyjnego wniósł T. F. kwestionujący ustalenia faktyczne organów oraz prawidłowość przeprowadzonego postępowania administracyjnego, poprzez przyjęcie ustaleń w oparciu o "domysły i przypuszczenia". Skarżący podniósł, iż ustalenia Kolegium uznać należy za niewiarygodne. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to konieczność dokonania przez sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony. Natomiast w myśl art. 135 ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W pierwszej kolejności wskazując na motywy rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie przeanalizować należy charakter świadczenia, którego przyznanie objęte zostało żądaniem wniosku T. F., tj. zasiłku pielęgnacyjnego. W myśl art. 2 pkt 2 uśr zasiłek pielęgnacyjny jest jednym ze świadczeń rodzinnych. Zgodnie z art. 21 ust. 1 uśr samorząd województwa realizuje zadania w zakresie świadczeń rodzinnych jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej. Zasady finansowania świadczeń rodzinnych ustawodawca uregulował w rozdziale 7 uśr wskazując, iż są to świadczenia finansowane w formie dotacji celowej z budżetu państwa. Tryb przekazywania środków finansowych na wypłaty świadczeń rodzinnych reguluje natomiast wydane w drodze delegacji ustawowej rozporządzenie Rady Ministrów z 23.05.2006 r. w sprawie trybu przekazywania środków finansowych na wypłaty świadczeń rodzinnych oraz sposobu sporządzania sprawozdań rzeczowo-finansowych (Dz.U. nr 95, poz. 661 ze zm. – dalej rozporządzenie RM). Stosownie do § 2 ust. 3 w zw. z § 3 ust. 2 rozporządzenia RM środki finansowe dla gmin na realizację świadczeń rodzinnych minister właściwy do spraw finansów publicznych przekazuje wojewodom, którzy przekazują je gminom na całkowite finansowanie świadczeń rodzinnych. W świetle powyższego, nie może budzić wątpliwości, iż źródło finansowania świadczeń rodzinnych, dla każdej gminy (przynajmniej położonej w obszarze jednego województwa) jest jedno. Środki na realizację tych świadczeń, a więc również zasiłków pielęgnacyjnych przekazywane są gminie przez wojewodę. Regulacja dotycząca postępowania w sprawach przyznawania i wypłacania świadczeń rodzinnych zawarta została w rozdziale 6 uśr. Ustawodawca wyraźnie określił gdzie składa się wniosek o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych, wskazując iż wniosek taki składa się w urzędzie gminy właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osób wskazanych w ustawie (art. 23 ust. 2 uśr). Ustawodawca bezspornie, więc uzależnił właściwość miejscową organu do złożenia wniosku od tego gdzie znajduje się miejsce zamieszkania zainteresowanego. W świetle obowiązujących przepisów prawa brak podstaw do przyjęcia, aby późniejsza, stwierdzona już po rozpoznaniu wniosku zmiana miejsca zamieszkania powodowała utratę prawa do świadczeń rodzinnych, by miała wpływ na to prawo w rozumieniu art. 32 ust.1 uśr. Zmiana miejsca zamieszkania nie stanowi wbrew stanowisku organów zmiany sytuacji rodzinnej, dochodowej rodziny w rozumieniu powołanego wyżej przepisu. Okolicznościami uzasadniającymi zastosowanie art. 32 ust. 1 może być przykładowo zmiana w liczebności członków rodziny, utrata, uzyskanie dochodu. Ewentualna zmiana miejsca zamieszkania zatem pozostaje bez wpływu na przyznane prawo do świadczeń rodzinnych. Wyciągnięcie odmiennych wniosków przesądziło o wadliwości decyzji Prezydenta Miasta P. z [...] .04.2009 r. i utrzymującej ją w mocy decyzji SKO w P. z [...] .05.2009 r., co z kolei poskutkowało wydaniem zaskarżonego postanowienia i postanowienia je poprzedzającego. Ponieważ zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające stanowiły konieczne następstwo w/w decyzji z [...] .04.2009 r. i [...] .05.2009 r., nie może budzić wątpliwości iż kontrola tych postanowień musiała prowadzić w niniejszej sprawie również do wzruszenia wskazanych decyzji, jako leżących u podstaw postanowienia zaskarżonego do sądu administracyjnego. Na marginesie jedynie podkreślenia wymaga, iż wbrew stanowisku organów ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego nie wynika, by skarżący zamieszkiwał w A . W szczególności zaś za nie odpowiadające wymogom art. 7, 77§1, 80kpa uznać należy oparcie się w tym względzie na ustaleniach organów w innych sprawach, wynikających z treści wydanych orzeczeń. W aktach nie znajdują się choćby w kserokopii przeprowadzone tam dowody. Brak w rozważaniach organu oceny dochowania wymogom co do ich przeprowadzenia w zgodzie z regułami zawartymi w kpa. Organy powołały się na oświadczenie G. L. , zawarte w protokole z dnia 24.02.2009r. Tymczasem jak wynika z akt administracyjnych, które były przedmiotem kontroli przed tut. Sądem w sprawie o sygn. II SA/Po 313/09 przesłuchanie to odbyło się bez zachowania trybu z art. 83§3 kpa. Z tego też powodu nie mogło być ono podstawą dokonywanych ustaleń, oceny wiarygodności. W aktach nie znajdują się także protokoły z przesłuchania w trybie art. 83§3 kpa sąsiadów skarżącego, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Kolegium . Nie wskazano nawet danych osobowych tych sąsiadów. Niemożliwe zatem jest także i w tym zakresie dokonanie oceny prawidłowości ustaleń. Z kolei zaś zupełnie pominięto fakt, iż ze znajdującego się w niniejszych aktach protokołu przesłuchania G. L. z dnia 28 lutego 2008r. wynika, że skarżący nadal zamieszkuje w P . Przesłuchanie Wymienionej zostało przeprowadzone w trybie art.83§3 kpa, mogło zatem stanowić podstawę ustaleń oceny wiarygodności. Zauważyć należy także, że wyrokiem w sprawie II SA/Po 313/09 uchylone zostało postanowienie SKO w P. z dnia [...] lutego (nr [...] ), będące podstawą ustaleń Prezydenta Miasta P. w decyzji z dnia [...] 04.2009r. [...] .( znak [...] . ). W uzasadnieniu wyroku podniesiono, że wadliwie zostało przeprowadzone postępowanie dowodowe, naruszone zostały normy zawarte w art. 7,11,65§1, 77§1,80,,83§3, 107§3 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie zatem przyjąć należało, iż z powodu opisanych wyżej wadliwości naruszone zostały normy, zawarte w art.7, 77§1, 75 §1,80, 83§3 kpa W tym stanie rzeczy przyjąć należało, iż wyczerpane zostały w sprawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ppsa i dlatego orzeczono jak w pkt I wyroku. Jednocześnie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ppsa Sąd orzekł również o uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta P. z [...] .04.2009 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] .05.2009 r., o czym orzeczono w pkt. II wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę organy będą miały na względzie poczynione w niniejszym uzasadnieniu wywody, w tym co do wykładni przepisu art. 32 ust.1uśr., a także konieczność dochowania przewidzianym w kpa i omówionym wyżej regułom postępowania dowodowego. O wykonalności zaskarżonego postanowienia orzeczono w pkt. III wyroku w oparciu o art. 152 ppsa. A. Łaskarzewska W. Batorowicz E. Podrazik